Òåðè Ïðàò÷åò

(-Ô-à-ó-ñ-ò-) ÅÐÈÊ!

Terry Pratchett
Eric

Ï÷åëèòå íà Ñìúðò ñà ãîëåìè è ÷åðíè, æóæàò òèõî ìðà÷íî è ñúáèðàò ìåäà ñè âúâ âîñú÷íè ïèòè, áåëè êàòî îëòàðíè ñâåùè. Ìåäúò å ÷åðåí êàòî íîùòà, òåæúê êàòî ãðåõà è ñëàäúê êàòî ïåòìåç.
Äîáðå èçâåñòíî å, ÷å îñåì öâÿòà ñúñòàâÿò áÿëîòî, íî ÷åðíîòî ñúùî ñúùåñòâóâà â îñåì öâÿòà çà îíåçè, êîèòî ìîãàò äà ãè ðàçëè÷àâàò. Êîøåðèòå íà Ñìúðò ñà ñðåä ÷åðíàòà òðåâà â ÷åðíàòà îâîùíà ãðàäèíà, ïîä îáñèïàíèòå ñ ÷åðíè öâåòîâå äðåâíè êëîíè íà äúðâåòà, êîèòî â êðàÿ íà êðàèùàòà, ùå ðîäÿò ÿáúëêè, à òå... òàêà äà ñå êàæå... âåðîÿòíî íÿìà äà ñà ÷åðâåíè.
Ñåãà òðåâàòà áåøå íèñêî îêîñåíà. Êîñàòà, ñâúðøèëà òàçè ðàáîòà ñòîåøå ïîäïðÿíà íà ÷åïàòèÿ äúíåð íà åäíà êðóøà. Ñìúðò ïðîâåðÿâàøå ñâîèòå ï÷åëè, êàòî ëåêî ïîâäèãàøå ïèòèòå ñ êîñòåëèâèòå ñè ïðúñòè.
Íÿêîëêî ï÷åëè çàæóæàõà îêîëî íåãî*. Êàòî âñè÷êè ï÷åëàðè, Ñìúðò íîñåøå ìàñêà. Íå çàùîòî ïðèòåæàâàøå íåùî, êîåòî ìîæå äà áúäå óæèëåíî, íî ïîíÿêîãà íÿêîÿ ï÷åëà âñå îùå ñå âìúêâàøå â ÷åðåïà ìó, çàáðúì÷àâàøå âúòðå è ìó ïðè÷èíÿâàøå ãëàâîáîëèå.
[* Á.ïð. Ñìúðòòà â êíèãèòå íà Òåðè Ïðàò÷åò å îò ìúæêè ðîä.]
Äîêàòî îãëåæäàøå åäíà ïèòà ñðåùó ñèâàòà ñâåòëèíà íà ñâîÿ ìúíè÷úê ñâÿò, ðàçäåëÿù äåéñòâèòåëíîñòèòå, ïî÷óâñòâà åäâà äîëîâèìî ïîòðåïâàíå. Êîøåðúò çàæóæà, ëèñòî ñå ïîíåñå íàäîëó. Ïîâåé âÿòúð ïðåìèíà çà ìèã ïðåç îâîùíàòà ãðàäèíà, à òî÷íî òîâà áå íàé-íåîáè÷àéíîòî, çàùîòî âúçäóõúò â öàðñòâîòî íà Ñìúðò âèíàãè å òîïúë è çàñòèíàë.
Íà Ñìúðò ìó ñå ñòîðè, ÷å çà ìèã äî÷ó çâóê îò áÿãàùè êðà÷åòà è ãëàñ, êîéòî êàçâà, íå, ãëàñ êîéòî ñè ìèñëè "ïîäÿâîëèòåïîäÿâîëèòåïîäÿâîëèòå, ùå óìðà, ùå óìðà, ùå ÓÌÐÀ!"
Ñìúðò å åäâà ëè íå íàé-ñòàðîòî ñúçäàíèå íà âñåëåíàòà, ñ íà÷èíè íà ìèñëåíå, íåðàçáèðàåìè çà ñìúðòíèòå, íî òîé ñúùî å è äîáúð ï÷åëàð, çàòîâà âíèìàòåëíî ïîñòàâè ïèòàòà îòíîâî íà ìÿñòîòî é è çàõëóïè êàïàêà íà êîøåðà ïðåäè äà çàïî÷íå äà äåéñòâà
Çàïúòè ñå îáðàòíî ïðåç òúìíàòà ãðàäèíà êúì êúùóðêàòà ñè, ñâàëè ìàñêàòà, âíèìàòåëíî îòñòðàíè íÿêîëêî ï÷åëè, çàâðåëè ñå èç äúëáèíèòå íà ÷åðåïà ìó è ñå îòòåãëè â ñâîÿ êàáèíåò.
Êàòî ñåäíà íà áþðîòî ñè, óñåòè îùå åäèí ïîâåé íà âÿòúð, ïÿñú÷íèòå ÷àñîâíèöè ïî ïîëèöèòå çàäðúí÷àõà, à ãîëåìèÿò ñòåíåí ÷àñîâíèê ñ ìàõàëî â àíòðåòî ñïðÿ çà ìèã ñâîÿòà ðàáîòà äà ñå÷å âðåìåòî íà ïîñëóøíè ÷àñòè.
Ñìúðò âúçäúõíà è ñúñðåäîòî÷è âòðåí÷åíèÿ ñè ïîãëåä.
Íÿìà êúò÷å, êúäåòî Ñìúðò äà íå ìîæå äà îòèäå, íåçàâèñèìî êîëêî å äàëå÷íî è îïàñíî. Âñúùíîñò, êîëêîòî å ïî-îïàñíî, òîëêîâà ïî-âåðîÿòíî å òîé âå÷å äà å òàì.
Ñåãà ñå áå âòîðà÷èë â ìúãëÿâèíèòå íà âðåìåòî è ïðîñòðàíñòâîòî.
- Îõ, ïðîìúëâè, ÒÎÉ Å.

* * *

Áåøå ãîðåù ñëåäîáåä îò ïðåâàëÿâàùîòî ëÿòî â Àíêõ-Ìîðïîðê, íàé-ïðåóñïÿâàùèÿò, íàé-îæèâåíèÿò è ïðåäè âñè÷êî - íàé-ïðåòúïêàíèÿò ãðàä íà Äèñêà. Íî ñåãà êîïèÿòà íà ñëúí÷åâèòå ëú÷è áÿõà ïîñòèãíàëè îíîâà, êîåòî íåèçáðîèìè íàøåñòâåíèöè, íÿêîëêî ãðàæäàíñêè âîéíè è êîìåíäàíòñêèÿò ÷àñ íèêîãà íå ïîñòèãíàõà. Òå óñìèðèõà òîâà ìÿñòî.
Êó÷åòàòà ñå çàäúõâàõà â ïàðåùàòà ñÿíêà. Ðåêà Àíêõ, êîÿòî íå áèõòå íàðåêëè èñêðÿùà, ñåãà ñå ïðîöåæäàøå ìåæäó áðåãîâåòå ñè, ñÿêàø íåïîíîñèìàòà òîïëèíà é áåøå âçåëà äóøàòà. Óëèöèòå áÿõà ïðàçíè è ëúõàõà æàð êàòî ïåù çà òóõëè.
Âðàãîâåòå íèêîãà íå áÿõà óñïåëè äà ïðåâçåìàò Àíêõ-Ìîðïîðê. Å, â èçâåñòåí ñìèñúë óñïÿâàõà, ïðè òîâà òâúðäå ÷åñòî. Ãðàäúò ïîñðåùàøå âîëíèòå âàðâàðñêè íàøåñòâåíèöè, íî îçàäà÷åíèòå íàïàäàòåëè íÿêàê ñè âèíàãè îòêðèâàõà ñëåä íÿêîëêî äåíà, ÷å âå÷å íå ïðèòåæàâàò ñîáñòâåíèòå ñè êîíå, à ñëåä íÿêîëêî ìåñåöà áÿõà ïðîñòî îùå åäíî ìàëöèíñòâî ñúñ ñâîè ñîáñòâåíè äðàñêàíèöè ïî ñòåíèòå è ìàãàçèíè çà õðàíèòåëíè ñòîêè.
Íî æåãàòà áå îáñàäèëà ãðàäà è òðèóìôèðàøå íàä ñòåíèòå ìó. Òåãíåøå íàä òðåïòÿùèòå óëèöè êàòî ñàâàí. Ïîä ðàçòàïÿùîòî ñëúíöå íàåìíèòå óáèéöè áÿõà ïðåêàëåíî ìîðíè, çà äà óáèâàò. Òî âúðíà êðàäöèòå êúì ÷åñòíîñòòà. Â îáâèòàòà ñ áðúøëÿí òâúðäèíà íà Íåâèäèìèÿ Óíèâåðñèòåò, ãëàâåí êîëåæ ïî ìàãüîñíè÷åñòâî, îáèòàòåëèòå ìó äðåìåõà, à îñòðîâðúõèòå èì øàïêè ñå áÿõà ñâëåêëè âúðõó ëèöàòà èì. Äîðè ãîëåìèòå ìóõè áÿõà òâúðäå èçòîùåíè, çà äà ñå áëúñêàò â ñòúêëàòà íà ïðîçîðöèòå. Ãðàäúò â ñëåäîáåäåí óíåñ î÷àêâàøå çàëåçà è êðàòêàòà, ãîðåùà, êàäèôåíà íîù.
Åäèíñòâåíî íà Áèáëèîòåêàðÿ ìó áåøå ïðîõëàäíî. Îñâåí òîâà, òîé ñå ïîëþëÿâàøå óíåñåíî ñ ãëàâàòà íàäîëó.
Òîâà áåøå òàêà, çàùîòî áå îêà÷èë íà áúðçà ðúêà íÿêîëêî âúæåòà è îáðú÷à â åäíî îò ìàçåòàòà íà áèáëèîòåêàòà â Íåâèäèìèÿ Óíèâåðñèòåò - îíîâà, â êîåòî äúðæàõà. õúì, åðîòè÷íèòå* êíèãè. Â êàçàíè ñ íàòðîøåí ëåä. È òîé ñå ðååøå ìå÷òàòåëíî â ìðàçîâèòàòà ïàðà íàä òÿõ.
[* Ïðîñòî åðîòè÷íè. Áåç èçâðàòåíîñòè. Òîâà å ðàçëèêàòà ìåæäó óïîòðåáàòà íà ïåðî è óïîòðåáàòà íà ïèëå.]
Âñè÷êè ìàãüîñíè÷åñêè êíèãè ñè èìàò ñâîé ñîáñòâåí æèâîò. Íÿêîè îò äåéñòâèòåëíî åíåðãè÷íèòå êíèãè íå ìîãàò ïðîñòî äà áúäàò âúðçàíè ñ âåðèãà, êúì ðàôòîâåòå, òå òðÿáâà äà áúäàò çàêîâàíè, çàòâîðåíè èëè ïîñòàâåíè ìåæäó ñòîìàíåíè ïëî÷è. Èëè, êàêòî å ñëó÷àÿò ñ òîìîâåòå ïî òàíòðè÷åñêà ñåêñóàëíà ìàãèÿ çà ñåðèîçíè ïîçíàâà÷è, äà áúäàò ñúõðàíÿâàíè â ìíîãî ñòóäåíà âîäà, çà äà íå èçáóõâàò â ïëàìúöè è äà îáãàðÿò àäñêè îáèêíîâåíèòå ñè êîðèöè.
Áèáëèîòåêàðÿò ëåêè÷êî ñå ëþøêàøå íàçàä-íàïðåä â áëàæåíà äðÿìêà íàä êèïÿùèòå êàçàíè.
Òîãàâà ñå çàäàäîõà ñòúïêèòå îòíèêúäå, ïðîáÿãàõà ïî ïîäà ñúñ çâóê, îñòúðãâàù ãðóáàòà îáâèâêà íà äóøàòà è èç÷åçíàõà ïðåç ñòåíàòà. ×ó ñå ñëàá äàëå÷åí ïèñúê, íåùî êàòî "îáîæåîáîæåîáîæå, òîâà å ÒÎ, ùå ÓÌÐÀ".
Áèáëèîòåêàðÿò ñå ñåïíà, çàãóáè îïîðàòà ñè è öîïíà â íÿêîëêîòî ñàíòèìåòðà òîïëè÷êà âîäà, îòäåëÿùè "Ðàäîñòòà îò òàíòðè÷åñêèÿ ñåêñ ñ èëþñòðàöèè çà íàïðåäíàëèÿ ó÷àù ñå", ñ àâòîð Åäíà Äàìà, îò ñàìîçàïàëâàíåòî.
È òîâà áè ìó ïðè÷èíèëî áåäà, àêî Áèáëèîòåêàðÿò áåøå ÷îâåøêî ñúùåñòâî. Çà ùàñòèå, â ìîìåíòà áåøå îðàíãóòàí. Òîëêîâà ìíîãî ñóðîâà ìàãèÿ ñå ïëèñêàøå íàîêîëî â Áèáëèîòåêàòà, ÷å áè áèëî ñòðàííî, àêî ïîíÿêîãà íå ñå ñëó÷âàõà çëîïîëóêè, à åäíà îñîáåíî âíóøèòåëíà çëîïîëóêà ãî áå ïðåâúðíàëà â ìàéìóíà. Ìàëöèíà èçìåæäó õîðàòà èìàò øàíñà äà íàïóñíàò ÷îâåøêàòà ðàñà ïðèæèâå è òîé ðåâíîñòíî áå óñòîÿë íà âñè÷êè ñåòíåøíè óñèëèÿ äà ãî âúðíàò îáðàòíî â íåÿ. Òúé êàòî áåøå åäèíñòâåíèÿò áèáëèîòåêàð âúâ âñåëåíàòà, êîéòî ìîæåøå äà âçèìà êíèãè ñ êðàêàòà ñè, Óíèâåðñèòåòúò íå íàñòîÿâàøå îñîáåíî ìíîãî.
Òîâà ñúùî îçíà÷àâàøå, ÷å ïðåäñòàâàòà ìó çà æåëàíî æåíñêî ïðèñúñòâèå ïðèëè÷àøå â ìîìåíòà íà íåùî êàòî òîðáà ñ ìàñëî, ðàçìàçàíà ñ âàëÿê îò ñòàðè òðúáè è çàòîâà èìàøå êúñìåò äà ñå îòúðâå ñàìî ñ ëåêè èçãàðÿíèÿ, ãëàâîáîëèå è íÿêàêâè òâúðäå ïðîòèâîðå÷èâè ÷óâñòâà îòíîñíî êðàñòàâèöèòå, êîèòî óâÿõâàõà äîêàòî äîéäå âðåìå çà ñëåäîáåäíèÿ ÷àé è çàêóñêà.
Ãîðå, â Áèáëèîòåêàòà, ñòðàíèöèòå íà ìàãüîñíè÷åñêèòå òðàêòàòè óäèâåíî ïðîñêúðöâàõà è ïðîøóìîëÿâàõà, äîêàòî íåâèäèìèÿò áåãà÷ ïðåìèíå íàïðàâî ïðåç ðàôòîâåòå è èç÷åçíà, èëè ïî-òî÷íî êàçàíî, èç÷åçíà îùå ïîâå÷å.

* * *

Àíêõ-Ìîðïîðê ïîñòåïåííî ñå ïðîáóæäàøå îò äðÿìêàòà ñè. Íåùî íåâèäèìî è êðåùÿùî ñ âñè÷êè ñèëè ïðåìèíàâàøå ïðåç âñÿêî êúò÷å íà ãðàäà, êàòî ñååøå ñëåä ñåáå ñè ðàçðóõà. Êúäåòî è äà ïîïàäíåøå, âñè÷êî ñå ïðîìåíÿøå.
ßñíîâèäêà îò Óëèöàòà íà Ëóêàâèòå Çàíàÿò÷èè ÷ó êàê êðà÷åòàòà ïðèòè÷àõà ïî ïîäà íà ñïàëíÿòà è îòêðè, ÷å íåéíàòà êðèñòàëíà òîïêà ñå å ïðåâúðíàëà â ìàëêî ñòúêëåíî êúëáî ñ êúùóðêà, ïëþñ ñíåæèíêè.
Â òèõ úãúë íà êðú÷ìàòà "Èçêúðïåíèÿ Áàðàáàí", êúäåòî àâàíòþðèñòêèòå Õåðåíà Êîêîøîãëàâàòà Ïîâëåêàíà, Ðèæàòà Øåðúí è Âåùèöàòà íà íîùòà Äèîìà ñå áÿõà ñúáðàëè íà æåíñêè ïðèêàçêè è êàíàñòà, âñè÷êè ïèòèåòà ñå ïðåâúðíàõà â ìàëêè æúëòè ñëîí÷åòà.
- Òîâà ñà òå, ìàãüîñíèöèòå ãîðå â Óíèâåðñèòåòà - çàêëþ÷è áàðìàíúò, êàòî íàáúðçî ñìåíè ÷àøèòå. - Íå áè òðÿáâàëî äà èì å ïîçâîëåíî.

* * *

Ïîëóíîù ñå èçòúðñè îò ÷àñîâíèêà. Â Ñúâåòà ïî Ìàãüîñíè÷åñòâî ðàçòðèõà î÷èòå ñè è âòðåí÷èõà åäèí â äðóã ìúòíè ïîãëåäè. È òå ñúùî óñåùàõà, ÷å íå áè òðÿáâàëî äà å ïîçâîëåíî, îñîáåíî ñëåä êàòî íå áÿõà òå îíåçè, êîèòî ãî ïîçâîëÿâàõà.
Â êðàÿ íà êðàèùàòà íîâèÿò Àðõèêàíöëåð, Åçðîëèò ×úðí, ñïîäàâè ïðîçÿâêàòà ñè, èçïðàâè ñå â ñòîëà è ñå îïèòà äà ñè ïðèäàäå ïîäõîäÿùî àâòîðèòåòåí âèä. Çíàåøå, ÷å îáåêòèâíî ïîãëåäíàòî, òîé âñúùíîñò íå å Àðõèêàíöëåð. Íå æåëàåøå òîçè ïîñò. Áåøå íà 98 ãîäèíè è äîñòèãíà òàçè äîñòîïî÷òåííà âúçðàñò áëàãîäàðåíèå íà ôàêòà, ÷å âíèìàòåëíî áå èçáÿãâàë äà òðåâîæè èëè çàïëàøâà êîãîòî è äà áèëî. Áåøå ñå íàäÿâàë ïðåç çàëåçà íà ñâîÿ æèâîò äà çàâúðøè 7-òîìíèÿ ñè òðàêòàò âúðõó "Íÿêîè ìàëêî èçâåñòíè àñïåêòè îò Êóàíñêèòå ðèòóàëè çà ïðåäèçâèêâàíå íà äúæä" - ñïîðåä íåãî âåëèêîëåïíà òåìà çà àêàäåìè÷íî èçñëåäâàíå, çàùîòî òåçè ðèòóàëè ñà âúðøèëè ðàáîòà åäèíñòâåíî â Êó, à òîçè èìåííî êîíòèíåíò ñå áå ïîäõëúçíàë â îêåàíà ïðåäè íÿêîëêî õèëÿäè ãîäèíè*. Ïðîáëåìúò ñå ñúñòîåøå â òîâà, ÷å íàïîñëåäúê æèâîòúò íà Àðõèêàíöëåðèòå ñÿêàø ñå áåøå ïîñúêðàòèë è åñòåñòâåíîòî ñòðåìëåíèå íà âñè÷êè ìàãüîñíèöè êúì ïîñòà áå îòñòúïèëî ìÿñòî íà ÷óäàòà îáåçëè÷àâàùà ó÷òèâîñò. Åäíà ñóòðèí, êîãàòî òîé ñëåçå â çàëàòà, óñòàíîâè, ÷å âñè÷êè ãî íàðè÷àò "ñúð". Íóæíè ìó áÿõà äíè äà ðàçáåðå çàùî.
[* Áÿõà ìó íóæíè 30 ãîäèíè. çà äà ïîòúíå. Æèòåëèòå ïîäæàïàõà äîñòà âðåìå. Òîâà âëåçå â èñòîðèÿòà êàòî íàé-äîñàäíàòà êîíòèíåíòàëíà êàòàñòðîôà â Ìóëòèâñåëåíàòà]
Áîëåøå ãî ãëàâàòà. Ñòðóâàøå ìó ñå, ÷å òðÿáâàøå äà ñè å ëåãíàë ïðåäè ñåäìèöè. Íî âñå íåùî ñëåäâàøå äà êàæå.
- Ãîñïîäà - çàïî÷íà.
- Óóê.
- Èçâèíåòå. È ìàéìó...
- Óóê.
- Èìàì ïðåäâèä ÷îâåêîïîäîáíè, ðàçáèðà ñå...
- Óóê.
Èçâåñòíî âðåìå Àðõèêàíöëåðúò îòâàðÿøå è çàòâàðÿøå áåçãëàñíî óñòà, êàòî ñå îïèòâàøå äà óëîâè ïîòîêà íà ìèñëèòå ñè. Áèáëèîòåêàðÿò îôèöèàëíî áåøå ÷ëåí íà êîëåæàíñêèÿ ñúâåò. Íèêîé íå áåøå óñïÿë äà îòêðèå íÿêàêâî ïðàâèëî îòíîñíî èçêëþ÷âàíåòî íà îðàíãóòàíè, âúïðåêè ÷å òàéíè÷êî áÿõà òúðñèëè óñúðäíî.
- Ïðèçðà÷íî Âèòàíèå - îñìåëè ñå òîé. - Íÿêàêúâ âèä ïðèçðàê, âåðîÿòíî. Îïðàâÿ ñå ñ êàìáàíà, êíèãà è ñâåù.
Êàñèåðúò âúçäúõíà:
- Âå÷å îïèòàõìå, Àðõèêàíöëåðþ.
Àðõèêàíöëåðúò ñå íàâåäå êúì íåãî.
- À? - ïîïèòà.
- Êàçàõ, ÷å âå÷å îïèòàõìå òîâà, Àðõèêàíöëåðþ - ïðîâèêíà ñå Êàñèåðúò êàòî íàñî÷è ãëàñà ñè êúì óõîòî íà ñòàðåöà. - Ñëåä âå÷åðÿòà, ïîìíèø ëè? Èçïîëçóâàõìå "Èìåíàòà íà ìðàâêèòå" îò Õúìïòåìïúð è äðúíêàõìå ñúñ Ñòàðèÿ Òîì*.
[* Ñòàðèÿò Òîì å åäèíñòâåíàòà íàïóêàíà áðîíçîâà êàìáàíà â Óíèâåðñèòåòñêàòà êóëà. Åçèêúò é áå ïàäíàë íåïîñðåäñòâåíî ñëåä êàòî ÿ áÿõà èçëåëè. íî Êàìáàíàòà âñå îùå íà âñåêè ÷àñ íàïÿâàøå íÿêàêâà ñòðàõîòíà òèøèíà.]
- Òàêà ëè íàïðàâèõìå, íàèñòèíà? Ïîìîãíà, íàëè?
- Íå, Àðõèêàíöëåðþ.
- À?
- Âúâ âñåêè ñëó÷àé, íèêîãà äîñåãà íå ñìå èìàëè íåïðèÿòíîñòè ñ ïðèçðàöè - îáàäè ñå Ñòàðøèÿò Ïðåïîäàâàòåë. - Ìàãüîñíèöèòå ïðîñòî íå âèòàÿò.
Àðõèêàíöëåðúò æàäíî òúðñåøå òðîøèöà óòåõà.
- Ìîæå áè å ñàìî íåùî îò ïðèðîäåí õàðàêòåð - êàçà òîé. - Íàïðèìåð, áóáîòåíå íà ïîäçåìåí ïîòîê. Ìîæå äà å ðàçäâèæâàíå íà çåìíè ïëàñòîâå. Íåùî â êàíàëèçàöèÿòà - íàëè îòòàì ìîãàò äà ñå ÷óâàò ñòðàííè çâóöè, êîãàòî âÿòúðúò äóõà â ïîäõîäÿùà ïîñîêà.
Îáëåãíà ñå íàçàä è çàñèÿ äîâîëíî.
Îñòàíàëèòå ÷ëåíîâå íà Ñúâåòà ñå ñïîãëåäàõà.
- Êàíàëèçàöèÿòà íå òðîïîëè êàòî çàáúðçàíè êðà÷åòà, Àðõèêàíöëåðþ, - îòåã÷åíî ïðîìúëâè Êàñèåðúò.
- Îñâåí àêî íÿêîé íå å çàáðàâèë îòâîðåí êðàí - íàìåñè ñå Ñòàðøèÿò Ïðåïîäàâàòåë.
Êàñèåðúò ãî èçãëåäà íàêðèâî. Áåøå âúâ âàíàòà, êîãàòî íåâèäèìîòî ïèùÿùî íåùî ïðîôó÷à ïðåç áàíÿòà. Îïðåäåëåíî íå èñêàøå îòíîâî äà èçïèòà ïîäîáíî óñåùàíå.
Àðõèêàíöëåðúò ìó êèìíà.
- Çíà÷è, âñè÷êî å íàðåä - êàçà è çàñïà.
Êàñèåðúò ñìúë÷àíî ãî èçãëåäà. Ïîñëå ñìúêíà øàïêàòà íà ñòàðåöà è ëåêè÷êî ÿ ïîäïúõíà ïîä ãëàâàòà ìó.
- Å? - ïîïèòà òîé óìîðåíî. - Íÿêîé èìà ëè íÿêàêâî ïðåäëîæåíèå?
Áèáëèîòåêàðÿò âäèãíà ðúêà.
- Óóê - êàçà òîé.
- Äà, äîáðå, áðàâî, ìîì÷åòî ìè - ñúãëàñè ñå íåõàéíî Êàñèåðúò. - Äðóã?
Îðàíãóòàíúò ãî ãëåäàøå êðúâíèøêè, äîêàòî îñòàíàëèòå ìàãüîñíèöè êëàòåõà ãëàâè.
- Òðóñ â òúêàíòà íà äåéñòâèòåëíîñòòà - ïðîìúëâè Ñòàðøèÿò Ïðåïîäàâàòåë. - Òîâà å.
- Êàêâî äà íàïðàâèì òîãàâà?
- Îòêúäå äà çíàì. Îñâåí äà îïèòàìå ñòàðèÿ...
- Î, íå - âúçðàçè Êàñèåðúò. - Íå ãî êàçâàé. Ìîëÿ òå.
Ïðåêàëåíî îïàñíî å...
Äóìèòå ìó óâèñíàõà îòñå÷åíè îò ïèñúêà, êîéòî ñå íàäèãíà îò äàëå÷íèÿ êðàé íà ñòàÿòà è ñå ñòðåëíà ïîêðàé ìàñàòà, ïðèäðóæåí îò òðîïîòà íà ìíîãî òè÷àùè êðà÷åòà. Ìàãüîñíèöèòå ñå èçïîêðèõà â ñóìàòîõàòà íà ïðåîáúðíàòèòå ñòîëîâå.
Ïëàìú÷åòàòà íà ñâåùèòå ñå ïðîòî÷èõà êàòî äúëãè òúíêè åçè÷åòà îêòàðèíîâà ñâåòëèíà, ïðåäè äà áúäàò äóõíàòè.
Íàñòúïè òèøèíà, îíàçè îñîáåíà òèøèíà, êîÿòî ñå ïîÿâÿâà âèíàãè ñëåä ìíîãî íåïðèÿòåí øóì.
À Êàñèåðúò êàçà:
- Äîáðå. Ïðåäàâàì ñå. Íàèñòèíà ùå îïèòàìå ñ Ðèòóàëà íà Àøêåíò.

* * *

Òîâà å íàé-ñåðèîçíèÿò ðèòóàë, êîéòî ñå ïðåäïðèåìà îò îñåì ìàãüîñíèêà. Èçâèêâà ñå Ñìúðò. Òîé åñòåñòâåíî çíàå âñè÷êî, êîåòî ñòàâà.
È ðàçáèðà ñå, èçïúëíÿâà ñå ñ íåîõîòà, çàùîòî ñòàðøèòå ìàãüîñíèöè îáèêíîâåíî ñà ìíîãî ñòàðè è áèõà ïðåäïî÷åëè äà íå ïðàâÿò íèùî, ñ êîåòî äà ïðèâëåêàò âíèìàíèåòî íà Ñìúðò âúðõó ñåáå ñè.
Ðèòóàëúò ñå ñúñòîÿ â ïîëóíîù â Ãîëÿìàòà Àóëà íà Óíèâåðñèòåòà, ñðåä áúðêîòèÿ îò òàìÿí, ñâåùè, ðóíè÷åñêè íàäïèñè è ìàãè÷åñêè êðúãîâå - íå áåøå íàëîæèòåëíî äà ñå èçïîëçâà íèòî åäíî îò òåçè íåùà, íî òÿõíîòî ïðèñúñòâèå óñïîêîÿâàøå ìàãüîñíèöèòå. Ìàãèÿòà ïëàìòåøå, ïñàëìèòå ñå íàïÿâàõà, çàêëèíàíèÿòà ñå èçâúðøâàõà ïðåäàíî.
Ìàãüîñíèöèòå ñå áÿõà âòðåùèëè â ìàãè÷åñêèÿ îêòîãðàì, êîéòî ñè ñòîåøå ïðàçåí. Ñëåä èçâåñòíî âðåìå êðúãúò êà÷óëàòè ôèãóðè âçå äà ìúðìîðè ïîìåæäó ñè.
- Ñèãóðíî ñìå ñãðåøèëè íÿêúäå.
- Óóê.
- Ìîæå áè Òîé å èçëÿçúë íÿêúäå.
- Èëè å çàåò...
- Ìèñëèø ëè, ÷å ìîæåì äà ñå îòêàæåì è ïàê äà ñè ëåãíåì?
- ÊÎÃÎ ÒÎ×ÍÎ ×ÀÊÀÌÅ?
Êàñèåðúò áàâíè÷êî ñå èçâúðíà êúì ôèãóðàòà äî ñåáå ñè. Ïëàùúò íà ìàãüîñíèê âèíàãè ìîæå äà ñå ðàçïîçíàå - èçïúñòðåí å ñ ïàéåòè, ìàãè÷åñêè çíàöè, êîçèíà è äàíòåëà è îáèêíîâåíî â íåãî èìà ìàãüîñíèê ñ âíóøèòåëíè ðàçìåðè. Òîçè ïëàù, îáà÷å, áåøå ìíîãî ÷åðåí. Ïëàòúò èçãëåæäà áå ïîäáðàí çàðàäè ãîëÿìàòà ñè çäðàâèíà. Êàêòî è ñîáñòâåíèêúò. Âèäúò ìó áåøå òàêúâ, ÷å àêî íàïèøåøå êíèãà ñ ðåöåïòè çà äèåòà, òÿ âåäíàãà áè ñòàíàëà áåñòñåëúð.
Ñìúðò íàáëþäàâàøå îêòîãðàìà ñ ó÷òèâ èíòåðåñ.
- Ú-ú - êàçà Êàñèåðúò. - Âñúùíîñò, âñúùíîñò, ú-ú, Âèå áè òðÿáâàëî äà ñòå âúòðå â íåãî.
- ÌÍÎÃÎ ÈÇÂÈÍßÂÀÉÒÅ.
Ñìúðò çàêðà÷è äîñòîëåïíî êúì öåíòúðà íà ñòàÿòà è ïîãëåäíà î÷àêâàòåëíî Êàñèåðà.
- ÍÀÄßÂÀÌ ÑÅ, ×Å ÍßÌÀ ÏÀÊ ÄÀ ÇÀÏÎ×ÍÅÒÅ ÄÀ ÌÅ ÑÀÒÀÍÎÑÂÀÒÅ - êàçà òîé.
- Äàíî íå ñìå ïðåêúñíàëè íÿêîå âàæíî íà÷èíàíèå - ëþáåçíî ñå îñâåäîìè Êàñèåðúò.
- ÖßËÀÒÀ ÌÈ ÐÀÁÎÒÀ Å ÂÀÆÍÀ - îòâúðíà Ñìúðò.
- Åñòåñòâåíî - êàçà Êàñèåðúò.
- ÇÀ ÍßÊÎÉ.
- Õì. Õì. Ïðè÷èíàòà, î ñàòàí..., ñúð, ïðè÷èíàòà, ïîðàäè êîÿòî Âè ïîâèêàõìå òóêà... ñå äúëæè íà...
- ÐÈÍÑÓÈÍÄ.
- Êàêâî?
- ÏÐÈ×ÈÍÀÒÀ, ÏÎÐÀÄÈ ÊÎßÒÎ ÌÅ ÏÎÂÈÊÀÕÒÅ. ÎÒÃÎÂÎÐÚÒ Å: ÐÈÍÑÓÈÍÄ.
- Íî íèå îùå íå ñìå Âè çàäàëè âúïðîñà!
- ÍßÌÀ ÇÍÀ×ÅÍÈÅ. ÎÒÃÎÂÎÐÚÒ Å: ÐÈÍÑÓÈÍÄ.
- Âèæòå, îíîâà, êîåòî íàèñòèíà èñêàìå äà óçíàåì å êàêâî ïðè÷èíÿâà òîçè èçáëèê íà... îõ.
Ñìúðò ìíîãîçíà÷èòåëíî ïî÷èñòè îñòðèåòî íà êîñàòà ñè îò íÿêàêâè íåâèäèìè ïðàøèíêè.
Àðõèêàíöëåðúò ñâè êîêàëåñòà ðúêà íà óõîòî ñè, çà äà ÷óâà ïî-äîáðå.
- Êàêâî êàçà òîé? Êîé å òîçè òèï ñ ïðú÷êàòà?
- Ñìúðò, Àðõèêàíöëåðþ - òúðïåëèâî îáÿñíè Êàñèåðúò.
- À?
- Ñìúðò, ñúð. Âèå ìå ðàçáèðàòå, íàëè.
- Êàæè ìó, ÷å íå íè òðÿáâà - ñòàðèÿò ìàãüîñíèê ïîìàõà ñ ïðú÷èöàòà ñè.
Êàñèåðúò âúçäúõíà:
- Íèå ãî ïðèçîâàõìå, Àðõèêàíöëåðþ.
- Òàêà ëè? Çà êàêâî íè å ïðèòðÿáâàëî äà ãî ïðàâèì? Äÿâîëñêè ãëóïàâî å.
Êàñèåðúò ñìóòåíî ñå óõèëè íà Ñìúðò. Òîé òî÷íî ñå êàíåøå äà ãî ïîìîëè äà èçâèíè Àðõèêàíöëåðà ïîðàäè íàïðåäíàëàòà ìó âúçðàñò, íî ñå ñåòè, ÷å ïðè òåçè îáñòîÿòåëñòâà áè áèëî áåçìèñëåíî.
- Çà ìàãüîñíèêà Ðèíñóèíä ëè ãîâîðèì? Îíçè ñ... - Êàñèåðúò ïîòðúïíà - óæàñíèÿò Áàãàæ ñ êðà÷åòà? Íî íàëè òîé ñå âçðèâè ïî âðåìå íà îíàçè èñòîðèÿ ñ ìàãèñòúðà?*.
[* Ïî çàîáèêîëåí íà÷èí Êàñèåðúò íàìåêâàøå çà òðóäíèÿ ìîìåíò, êîãàòî Óíèâåðñèòåòúò åäâà íå ïðè÷èíè êðàÿ íà ñâåòà è âñúùíîñò ùåøå äà ãî ïîñòèãíå, àêî íå ñå ñëó÷è ïîðåäèöà îò ñúáèòèÿ, â êîèòî ó÷àñòâàõà Ðèíñóèíä, ìàãè÷åñêî êèëèì÷å è ïîëîâèí òóõëà â ÷îðàï (Âæ. "Ìàãèçòî÷íèê"). Öÿëàòà òàçè èñòîðèÿ òâúðäå ïðèòåñíÿâàøå ìàãüîñíèöèòå - òàêà âèíàãè ñå ÷óâñòâàò õîðà. êîèòî âïîñëåäñòâèå óñòàíîâÿâàò, ÷å ïðåç öÿëîòî âðåìå ñà áèëè íà ïîãðåøíàòà ñòðàíà (ò.å. íà ãóáåùàòà) Ïîòðåñàâàù å è ôàêòúò, êàêâî ìíîãîáðîéíî êîëè÷åñòâî îò ñòàðøèòå â Óíèâåðñèòåòà ñåãà ñà íåïîêëàòèìî óáåäåíè, ÷å ïî òîâà âðåìå ñà áîëåäóâàëè, ãîñòóâàëè ñà ó ëåëÿ ñè, èëè ñà ñå çàêëþ÷èëè è ñà ðàáîòèëè âúðõó íàó÷íî èçñëåäâàíå êàòî âèñîêî ñà ñè òàíàíèêàëè è äîðè ïðåäñòàâà ñà íÿìàëè êàêâî ñòàâà íàâúí. Äî÷óõà ñå îòêúñëå÷íè ïðèêàçêè äà ñå èçäèãíå ñòàòóÿ íà Ðèíñóèíä, íî áëàãîäàðåíèå íà íåîáèêíîâåíàòà àëõèìèÿ, êîÿòî ñå ïðèëàãà êúì òåçè äåëèêàòíè âúïðîñè, ñòàòóÿòà áúðçî ñå ïðåâúðíà â ïàìåòíà ïëî÷êà, ïîñëå â îòìåòêà â Ñïèñúêà íà Çàãèíàëèòå çà ðîäèíàòà, à íàé-íàêðàÿ - â èñê çà ïîðèöàíèå ïîðàäè íåïîäõîäÿùî îáëåêëî.]
- Â ÏÎÄÇÅÌÍÈÒÅ ÈÇÌÅÐÅÍÈß Å. È ÑÅÃÀ ÑÅ ÎÏÈÒÂÀ ÄÀ ÑÅ ÂÚÐÍÅ ÎÒÍÎÂÎ Ó ÄÎÌÀ.
- Ìîæå ëè äà ãî íàïðàâè?
- ÙÅ Å ÍÅÎÁÕÎÄÈÌÎ ÄÀ ÍÀÑÒÚÏÈ ÍÅÎÁÈ×ÀÉÍÎ ÑÒÅ×ÅÍÈÅ ÍÀ ÎÁÑÒÎßÒÅËÑÒÂÀÒÀ. ÐÅÀËÍÎÑÒÒÀ ÙÅ ÒÐßÁÂÀ ÄÀ ÁÚÄÅ ÎÒÑËÀÁÅÍÀ ÏÎ ÎÏÐÅÄÅËÅÍÎ ÍÅÎ×ÀÊÂÀÍÈ ÍÀ×ÈÍÈ.
- Íÿìà âåðîÿòíîñò òîâà äà ñå ñëó÷è, íàëè? - çàãðèæåíî çàïèòà Êàñèåðúò. Õîðàòà, êîèòî ñà îòáåëÿçàëè, â Áåëåæíèêà ñè, ÷å ñà ãîñòóâàëè ó ëåëÿ ñè â ïðîäúëæåíèå íà äâà ìåñåöà, âèíàãè ñà íåñïîêîéíè, ñòàíå ëè äóìà çà õîðà, êîèòî ìîæå áè ñè ìèñëÿò ïîãðåøíî, ÷å ïúðâèòå íå ñà áèëè òàì è áëàãîäàðåíèå íà íÿêîé ñâåòëèíåí òðèê, âòîðèòå ñè ìèñëÿò, ÷å ñà âèäåëè ïúðâèòå äà âúðøàò íåùà, êîèòî íå áèõà ìîãëè, ïîðàäè ïðîñòèÿ ôàêò, ÷å ñà áèëè ó ëåëèíè ñè.
- ÁÈ ÁÈËÎ ÅÄÈÍ ÑËÓ×ÀÉ ÍÀ ÌÈËÈÎÍ - êàçà Ñìúðò - ÒÎ×ÍÎ ÅÄÈÍ ÍÀ ÌÈËÈÎÍ.
- Î, - êàçà Êàñèåðúò êðàéíî îáëåê÷åí. - Î, áîæå. Êîëêî æàëêî. - Çíà÷èòåëíî ñå îáîäðè. - Ðàçáèðà ñå, îñòàâà âñè÷êèÿ òîçè øóì. Íî çà ñúæàëåíèå, åäâà ëè ùå ïðîñúùåñòâóâà îùå äúëãî.
- ÌÎÆÅ È ÒÀÊÀ ÄÀ ÑÒÀÍÅ - îòâúðíà Ñìúðò íåâúçìóòèìî - ÎÁÀ×Å ÑÚÌ ÓÁÅÄÅÍ, ×Å ÍÅ ÁÈÕÒÅ ÈÑÊÀËÈ ÄÀ ÈÇËÈÇÀÌ Ñ ÎÊÎÍ×ÀÒÅËÍÈ ÈÇßÂËÅÍÈß Â ÒÀÇÈ ÍÀÑÎÊÀ.
- Íå! Íå, ðàçáèðà ñå, ÷å íå - ïðèïðÿíî êàçà Êàñèåðúò. - Ïðàâ ñòå. Å, ìíîãî áëàãîäàðèì. Ãîðêèÿò Ðèíñóèíä. Êîëêî æàëêî. È âñå ïàê, íèùî íå ìîæå äà ñå íàïðàâè. Íàâÿðíî òðÿáâà ôèëîñîôñêè äà ñå îòíàñÿìå êúì òåçè íåùà.
- ÍÀÂßÐÍÎ ÒÐßÁÂÀ.
- È ïî-äîáðå äà íå Âè çàäúðæàìå - ó÷òèâî äîáàâè Êàñèåðúò.
- ÁËÀÃÎÄÀÐß.
- Äîâèæäàíå.
- ÄÎ ÑÊÎÐÎ.
Âñúùíîñò øóìúò ñòèõíà òî÷íî ïðåäè çàêóñêà. Åäèíñòâåíî Áèáëèîòåêàðÿò ñòðàäàøå îò òîçè ôàêò. Ðèíñóèíä ìó áåøå è ïîìîùíèê, è ïðèÿòåë. Äîáúð ÷îâåê, êîãàòî ñå îïðåøå äî áåëåíå íà áàíàí. Îñâåí òîâà èìàøå óíèêàëíîòî êà÷åñòâî äà èçáÿãâà ðàçíè ðàáîòè. Íå áåøå òèï, ðàçñúäè Áèáëèîòåêàðÿò, êîãîòî ëåñíî ìîæåø äà ïèïíåø.
Ñèãóðíî å èìàëî íåîáè÷àéíî ñòå÷åíèå íà îáñòîÿòåëñòâàòà.
Òîâà å ìíîãî ïî-ïðàâäîïîäîáíî îáÿñíåíèå.

* * *

Íàèñòèíà èìàøå íåîáè÷àéíî ñòå÷åíèå íà îáñòîÿòåëñòâàòà.
Òî÷íî â åäèí ñëó÷àé íà ìèëèîí íÿêîé å íàáëþäàâàë, èçó÷àâàë, òúðñèë ïîäõîäÿùèòå îðúäèÿ íà òðóäà çà òîâà íåîáèêíîâåíî äåëî.
È Ðèíñóèíä ñå ïîÿâè.
Áåøå ïî÷òè ïðåêàëåíî ëåñíî.

* * *

È òàêà Ðèíñóèíä îòâîðè î÷è. Íàä íåãî èìàøå òàâàí; àêî òîâà áåøå ïîä, çíà÷è áå èçïàäíàë â áåäà.
Äîòóê äîáðå.
Ïðåäïàçëèâî îïèïà ïîâúðõíîñòòà, âúðõó êîÿòî ëåæåøå.
Áåøå ãðàïàâà, âñúùíîñò äúðâåíà, òóê-òàìå ñ äóïêè îò ãâîçäåè. ×îâåøêè òèï ïîâúðõíîñò.
Óøèòå ìó äîëîâèõà ïðàùåíåòî íà îãúí è êëîêî÷åù çâóê, èçòî÷íèê íåèçâåñòåí.
Íîñúò ìó, ïî÷óâñòâàë, ÷å èçîñòàâà, ïîáúðçà äà äîëîæè çà äúõ îò ñÿðà.
Òàêà. Çíà÷è, äî êàêâî ãî äîâåäå âñè÷êî òîâà? Äî òîâà, ÷å ëåæåøå íà ãðóá äúðâåí ïîä â ñòàÿ ñúñ çàïàëåí îãúí è íåùî, êîåòî êëîêî÷è è èçïóñêà ñåðíè ìèðèçìè. Â ñâîåòî ñìúòíî ñúíëèâî ñúñòîÿíèå, òîé èçïèòà çíà÷èòåëíî çàäîâîëñòâî îò òîçè óìîçàêëþ÷èòåëåí ïðîöåñ.
Äðóãî êàêâî?
Î, äà.
Îòâîðè óñòà è çàïèùÿ, çàïèùÿ, çàïèùÿ.
Òàêà ñå ïî÷óâñòâóâà ìúíè÷êî ïî-äîáðå.
Ïîëåæà îùå ìàëêî. Îò ïðåêàòóðåíàòà êóï÷èíà ñïîìåíè ñå íàäèãíàõà êàðòèíèòå çà ñóòðèíèòå â ëåãëîòî, êîãàòî áåøå ìîì÷åíöå è îò÷àÿíî äåëåøå èçòè÷àùîòî âðåìå íà âñå ïî-ìàëêè è ïî-ìàëêè ÷àñòè÷êè, çà äà îòëîæè óæàñÿâàùèÿ ìèã íà ñòàâàíå è èçïðàâÿíå ïðåä âñè÷êèòå ïðîáëåìè íà æèâîòà, êàòî íàïðèìåð, â íàñòîÿùèÿ ñëó÷àé, êîé å, êúäå å è çàùî å.
- Êàêâî ñè òè? - ïðîçâó÷à ãëàñ íà ðúáà íà ñúçíàíèåòî ìó.
- È àç èñêàõ òîâà äà çàïèòàì - ïðîìúðìîðè Ðèíñóèíä.
Ñòàÿòà ñå ðàçêëàòè, äîêàòî òîé ñå ïîâäèãíà íà ëàêòè è ôîêóñèðà ïîãëåäà ñè.
- Ïðåäóïðåæäàâàì òå - èçðå÷å ãëàñúò, êîéòî èçãëåæäà èäâàøå îòêúì ìàñàòà, - çàùèòåí ñúì îò ìíîãî ìîùíè àìóëåòè.
- Ïðåêðàñíî - îòâúðíà Ðèíñóèíä. - Äå äà áÿõ è àç.
Çàïî÷íà äà èçâëè÷à îòäåëíè äåòàéëè îò ìúãëÿâèíàòà. Ñòàÿòà áåøå äúëãà, ñ íèñúê òàâàí, åäèíèÿò é êðàé èçöÿëî çàâëàäÿí îò îãðîìíî îãíèùå. Íà ïåéêà, êîÿòî ñå ïðîñòèðàøå ïîêðàé åäíàòà ñòåíà, èìàøå ãîëÿì èçáîð ñòúêëåíèöè, î÷åâèäíî ñúçäàäåíè îò ïèÿí õúëöàù ñòúêëîäóõà÷, à âúâ âúòðåøíîñòèòå íà âèçàíòèéñêèòå èì èçâèâêè êèïÿõà è êëîêî÷åõà ðàçíîöâåòíè òå÷íîñòè. Íà íÿêàêâà êóêà âèñåøå ñêåëåò, íåáðåæíî îòïóñíàò. Íà ïðú÷êà äî íåãî íÿêîé áåøå çàêîâàë ïðåïàðèðàíà ïòèöà. Êàêâèòî è ãðåõîâå äà áå èçâúðøèëà â æèâîòà ñè, åäâà ëè çàñëóæàâàøå ñúäáàòà, êîÿòî ïðåïàðàòîðúò é áå îòðåäèë.
Âòðåí÷åíèÿò ïîãëåä íà Ðèíñóèíä ïîìåòå ïîäà. Î÷åâèäíî òîâà áå åäèíñòâåíîòî ìåòåíå, êîåòî ïîäúò áå âèæäàë îò äîñòà âðåìå. Ñàìî îêîëî íåãî ìÿñòîòî áå ïî÷èñòåíî îò îñòàòúöèòå èçïîòðîøåíî ñòúêëî è ïðåîáúðíàòè êîëáè çà...
Ìàãè÷åñêè êðúã.
Èçðèñóâàí áåøå èçêëþ÷èòåëíî ñòàðàòåëíî ñ òåáåøèð. Êîéòî ãî å íàïðàâèë, å áèë ñúâñåì íàÿñíî, ÷å öåëòà íà êðúãà å äà ðàçäåëè âñåëåíàòà íà äâå ÷àñòè - âúòðåøíà è âúíøíà.
Ðèíñóèíä, ðàçáèðà ñå, áåøå âúâ âúòðåøíàòà.
- Àõà - îáçå ãî ïîçíàò è åäâà ëè íå óòåøèòåëåí áåçïîìîùåí óæàñ.
- Çàêëåâàì Âàñ è Âàñ óìîëÿâàì äà íå ïðåäïðèåìàòå íèêàê âè àãðåñèâíè äåéñòâèÿ, î Äåìîíå íà Ìðàêà - êàçà ãëàñúò, èäâàù, êàêòî Ðèíñóèíä îïðåäåëè, èççàä ìàñàòà.
- Äîáðå, äîáðå - ïðèáúðçà Ðèíñóèíä - Íÿìà. Ú-ú. Íèìà íå å âúçìîæíî äà èìà è íàé-íåçíà÷èòåëíà, ìúíè÷êà ãðåø÷èöà?
- Ïîâåëÿâàì òè äà ìè ñå ïîä÷èíèø!
- Òúé äå! - ñúãëàñè ñå Ðèíñóèíä è áåçïîìîùíî ñå îãëåäà. - Àìà êàê?
- Õè÷ íå ñè ìèñëåòå, ÷å ìîæåòå äà ìå îìàÿòå ñ ëúæîâíèÿ ñè åçèê, î äåìîíå íà Øàìõàðîò - òúðæåñòâåíî èçðå÷å ìàñàòà. - Ìíîãî äîáðå ñúì èçó÷èë íðàâèòå íà çëèòå äóõîâå. Èçïúëíåòå âñÿêà ìîÿ çàïîâåä î, äåìîíå èëè ùå ïðàòÿ Âàñ, îáðàòíî òàì âúâ âðåùèé àä, îò êîéòî èäâàø. Ïàðäîí, îò êîéòî Âèé èäâàòå. Âñúùíîñò, îò êîéòî Âèé èäåòå. È íàèñòèíà ùå ãî íàïðàâÿ.
Ôèãóðàòà ñå ïîêàçà èççàä ìàñàòà. Áåøå íèñè÷êà è ïî-ãîëÿìàòà ÷àñò îò íåÿ áå ñêðèòà ïîä ãîëÿìî ðàçíîîáðàçèå îò ìóñêè, àìóëåòè è òàëèñìàíè, êîèòî äîðè è äà íå äåéñòâóâàõà ñðåùó ìàãèÿ, ñèãóðíî áèõà ÿ ïðåäïàçèëè è îò òâúðäå íåïîêîëåáèì ñàáëåí óäàð. Èìàøå î÷èëà è øàïêà ñ äúëãè êëåïíàëè îòñòðàíè êðàèùà è ïðèëè÷àøå íà êúñîãëåä øïàíüîë.
Ñ òðåïåðåùà ðúêà ñòèñêàøå ñàáÿ. Òàêà îáèëíî îáñèïàíà ñ ïàéåòè, ÷å áå çàïî÷íàëà äà ñå îãúâà.
- Âðÿù àä ëè êàçà? - íåìîùíî çàïèòà Ðèíñóèíä.
- Èìåííî. Êúäåòî ñ æàëîñòíè ïèñúöè íà áîëêà èçòåçàâàíèòå ñå òåðçàÿò...
- Äà, äà, ñòàíà ìè ÿñíî - ïðåêúñíà ãî Ðèíñóèíä. - Ñàìî ÷å, ðàçáèðàø ëè, ðàáîòàòà å òàì, ÷å àç, âñúùíîñò, íå ñúì äåìîí. Òàêà ÷å, êàêâî ùå êàæåø, äà âçåìåø äà ìå ïóñíåø, à?
- Íÿìà äà ìå çàëúæåòå ñ Âàøàòà âúíøíîñò, î Äåìîíå - êàçà ôèãóðêàòà. È äîáàâè ñ ïî-åñòåñòâåí ãëàñ - Êàêòî è äà å, äåìîíèòå âñå ëúæàò. Òîâà å îáùîèçâåñòíî.
- Òúé ëè? - Ðèíñóèíä ñå âêîï÷è â òàçè ñëàìêà. - Â òàêúâ ñëó÷àé - àç ñúì äåìîí.
- Àõà! Çàêëåéìåí îò ñîáñòâåíàòà ñè óñòà!
- Âèæ êàêâî, íå ñúì äëúæåí äà òúðïÿ âñè÷êî òîâà - îòâúðíà Ðèíñóèíä. - Íå çíàÿ íèòî êîé ñè, íèòî êàêâî ñòàâà, íî ùå ñè ïèéíà íåùî, ÿñíî ëè å?
Ïîíå÷è äà èçëåçå îò Êðúãà è èçòðúïíà îò øîêà, êîéòî ìó ïðè÷èíèõà èñêðèòå, ñ ïóêîò èçðèãíàëè îò ðóíè÷åñêèòå íàäïèñè è âïèëè ñå íàâñÿêúäå ïî òÿëîòî ìó.
- Âèé íå ùå äà ìîæåòå... âèé íå ùå äà ìîæåòå... âèé íå ùå äà ìîæåòå... - Âèêà÷úò íà äóõîâå ñå ïðåäàäå. - Âèæ êàêâî, íå ìîæåø äà ïðåêðà÷èø Êðúãà, äîêàòî íå òå îñâîáîäÿ, ÿñíî ëè å? Èñêàì äà êàæà, íå áèõ èñêàë äà ñúì ïðîòèâåí, íî àêî òå îñâîáîäÿ îò Êðúãà, ùå ìîæåø äà âúçîáíîâèø èñòèíñêèÿ ñè âèä, à íàâÿðíî òîé å òâúðäå îòâðàòèòåëåí. Ïîâåëÿâàì òè äà ìè ñå ïîä÷èíèø - äîáàâè, êàòî ïî÷óâñòâà, ÷å íå ñïàçâà ñòèëà.
- Äîáðå, äå. Ïîä÷èíÿâàì ñå. Ïîä÷èíÿâàì ñå - êàçà Ðèíñóèíä, êàòî ðàçòðèâàøå ëàêúòÿ ñè. - Íî âñå ïàê íå ñúì äåìîí.
- Òîãàâà çàùî îòâúðíà íà ïîâèêâàíåòî? Ìîæå áè òðÿáâà äà ïðåäïîëîæà, ÷å ïðîñòî ñè ìèíàâàë ïðåç ïàðàåñòåñòâåíèòå èçìåðåíèÿ, à?
- Íåùî òàêîâà, ñòðóâà ìè ñå. Âñè÷êî å ìàëêî ïî-îáúðêàíî.
- Ðàçïðàâÿé ãè íà ñòàðàòà ìè øàïêà - Âèêà÷úò ïîäïðÿ ñàáÿòà ñè íà åäíà äúðâåíà êàòåäðà, âúðõó êîÿòî ëåæåøå îòâîðåíà êíèãà, èçïúëíåíà ñúñ ñòúð÷àùè îòìåòêè. Ñëåä êîåòî ëóäåøêè çàòàíöóâà ïî ïîäà.
- Ñòàíà! - èçêðåùÿ. - Õåõåé! - Óëîâè óæàñåíèÿ ïîãëåä íà Ðèíñóèíä è ñå óñïîêîè. Ñìóòåíî ñå èçêàøëÿ è ïðèñòúïè êúì êàòåäðàòà.
- Íàèñòèíà íå ñúì... - çàïî÷íà Ðèíñóèíä.
- Òîçè ñïèñúê òðÿáâà äà å òóê íÿêúäå - çàïî÷íà ôèãóðêàòà. - Äà âèäèì ñåãà. Î, äà. Çàïîâÿäâàì òè - Âàì èñêàì äà êàæà - äà, ú-ú, ìè èçïúëíèø òðè æåëàíèÿ. Äà. Èñêàì äà ñòàíà âëàäåòåë íà êðàëñòâàòà â ñâåòà, äà ñå çàïîçíàÿ ñ íàé-êðàñèâàòà æåíà, æèâÿëà íÿêîãà, è èñêàì äà æèâåÿ çàâèíàãè. - Ïîãëåäíà Ðèíñóèíä îêóðàæèòåëíî.
- Âñè÷êî òîâà? - çàïèòà Ðèíñóèíä.
- Äà.
- Î, íÿìà ïðîáëåìè - ñàðêàñòè÷íî îòâúðíà Ðèíñóèíä. - È ïðåç îñòàíàëàòà ÷àñò îò äåíÿ ùå ñúì ñâîáîäåí, íàëè òàêà?
- À èñêàì è ñàíäúê, ïúëåí ñúñ çëàòî. Äà ìè ñå íàìèðà.
- Âèæäàì, ÷å âñè÷êî ñè ïðåìèñëèë.
- Äà. Ïîâåëÿâàì òè äà ìè ñå ïîä÷èíèø!
- Äîáðå, äîáðå. Ñàìî ÷å ... - Ðèíñóèíä áúðçî ñå ðàçìèñëè: "Òîÿ å äîñòà îòêà÷åí, íî å îòêà÷åí ñúñ ñàáÿ â ðúöå. Åäèíñòâåíèÿò ìè øàíñ å äà ãî ðàçóáåäÿ íà íåãîâèÿ ñîáñòâåí åçèê" - ñàìî ÷å, âèæ, íå ñúì äåìîí îò îñîáåíî âèñø òèï è ñå îïàñÿâàì, ÷å òîçè âèä óñëóãè ñà ìàëêî èçâúí ìîÿòà êàòåãîðèÿ. Ñúæàëÿâàì. Ìîæåø äà ìè ïîâåëÿâàø êîëêîòî ñè èñêàø, íî òå ñà ìè íåïîñèëíè.
Ôèãóðêàòà íàäçúðíà íàä î÷èëàòà ñè.
- Òúé - îòðîíè âúçêèñåëî. - À êàêâî ñïîðåä òåáå ìîæåø?
- Àìè, ú-ú - çàïî÷íà Ðèíñóèíä. - Ìèñëÿ, ÷å ìîãà äà ñëÿçà äîëó äî ìàãàçèíèòå è äà òè êóïÿ ìåíòîâêè èëè íåùî ïîäîáíî.
Ïîñëåäâà ïàóçà.
- Íàèñòèíà ëè íå ìîæåø äà èçïúëíèø âñè÷êèòå îíåçè íåùà?
- Ñúæàëÿâàì. Âèæ, ùå òè êàæà êàêâî äà íàïðàâèì. Ñàìî ìå ïóñíè è íåïðåìåííî ùå îòâîðÿ äóìà çà òÿõ, êîãàòî ñå âúðíà â... - Ðèíñóèíä ñå ïîêîëåáà. Âñå ïàê, êúäå ïî äÿâîëèòå æèâåÿò äåìîíèòå, íàèñòèíà? - Ãðàäà íà Äåìîíèòå - ñ íàäåæäà ïðîäúëæè òîé.
- Èñêàø äà êàæåø Ïàíäåìîíèóì? - ïîäîçðèòåëíî çàïèòà ïîõèòèòåëÿò ìó.
- Äà, òî÷íî òàêà. Òî÷íî òîâà èñêàõ äà êàæà. Ùå êàæà íà âñè÷êè, êîãàòî äîéäàò ñëåäâàùèÿò ïúò â èñòèíñêèÿò ñâÿò íåïðåìåííî äà ïîòúðñÿò... êàê ñå êàçâàø?
- Òúðñëè. Åðèê Òúðñëè.
- Òî÷íî òàêà.
- Äåìîíîëîã, óëèöà Ìèäúí Ëåéí, Ïñåâäîïîëèñ. Äî öåõà çà ùàâåíå íà êîæè - ñ íàäåæäà êàçà Òúðñëè.
- ×óäåñíî. Íå ñå áåçïîêîé çà òîâà. Ñåãà ñàìî ìå ïóñíè...
Òúðñëè ïîñúðíà.
- Íàèñòèíà ëè ñè ñèãóðåí, ÷å íå ìîæåø äà ãè èçïúëíèø? - êàçà òîé è Ðèíñóèíä íå ìîæåøå äà íå ïî÷óâñòâà ñÿíêàòà íà ìîëáà â ãëàñà ìó. - Äîðè è ñàìî ìàëêî ñàíäú÷å ñúñ çëàòî áè ìè ñòèãíàëî. À, îñâåí òîâà, íÿìà íóæäà äà å íàé-êðàñèâàòà æåíà â öÿëàòà èñòîðèÿ. Ñòèãà ìè è âòîðàòà ïî êðàñîòà. Èëè òðåòàòà. Èçáåðè åäíà îò, àìè, ñòîò... õèëÿäàòà íàé-êðàñèâè. Ñ êàêâàòî ðàçïîëàãàø, íåùî òàêîâà. - Êúì êðàÿ íà èçðå÷åíèåòî â ãëàñà ìó âå÷å äðúíêàøå êîïíåæ.
Ðèíñóèíä èñêàøå äà êàæå: "Ñëóøàé, òîâà, êîåòî òðÿáâà äà íàïðàâèø å äà ïðåñòàíåø äà äæóðêàø õèìèêàëè â òúìíè ñòàè, äà ñå îáðúñíåø, äà ñå ïîäñòðèæåø, äà ñå èçêúïåø, äàæå äâà ïúòè äà ñå èçêúïåø, äà ñè êóïèø íîâè äðåõè, äà èçëåçåø íÿêîÿ âå÷åð è òîãàâà - íî, ÷åñòíî êàçàíî, äîðè è èçêúïàí, îáðúñíàò è ïðîãèçíàë îò ïàðôþì, Òúðñëè íå áè ñïå÷åëèë íèùî - è òîãàâà ìîæåø äà ïîëó÷èø øàìàð, îò êàêâàòî ñè ïîæåëàåø æåíà. Å, íÿìà äà å ìíîãî, íî âñå ïàê å ôèçè÷åñêè êîíòàêò."
- Ñúæàëÿâàì - ïîâòîðè.
Òúðñëè âúçäúõíà:
- Ñëîæèë ñúì ÷àéíèêà. Èñêàø ëè ÷àøà ÷àé?
Ðèíñóèíä ïðèñòúïè ñðåä ïóêîòåâèöà îò ïñèõè÷íà åíåðãèÿ.
- Ú-ú - êîëåáëèâî îòðîíè Òúðñëè, äîêàòî ìàãüîñíèêúò ñè áëèæåøå ïðúñòèòå. - Çíàåø ëè êàêâî? Ùå òå îñòàâÿ ïîä çàêëèíàíèå çà ëèøàâàíå îò ñâîáîäà.
- Íÿìà íóæäà, óâåðÿâàì òå.
- Íå, òàêà å íàé-äîáðå. Ùå ìîæåø äà ñå äâèæèø íàîêîëî. Áÿõ ñå ïîäãîòâèë íàïúëíî, â ñëó÷àé, ÷å ìîæåø äà îòèäåø è äà äîâåäåø, ú-ú, íåÿ.
- Äîáðå - êàçà Ðèíñóèíä. Äîêàòî äåìîíîëîãúò ìðúíêàøå ðàçíè äóìè îò êíèãàòà, òîé ñè ïîìèñëè: "Êðàêà. Âðàòà. Ñòúëáè. Êàêâà ñòðàõîòíà êîìáèíàöèÿ."
Õðóìíà ìó, ÷å ó äåìîíîëîãà èìàøå íåùî íåîáè÷àéíî, íî íå ìîæåøå äà ãî îïðåäåëè. Òîé íàèñòèíà òâúðäå ïðèëè÷àøå íà äåìîíîëîçèòå, êîèòî Ðèíñóèíä çíàåøå îùå â Àíêõ-Ìîðïîðê - ïðåãúðáåíè, îïðúñêàíè ñ õèìèêàëè, ñúñ çåíèöè êàòî ãëàâè÷êè íà òîïëèéêè îò èçïàðåíèÿòà. Òîçè òóê ëåñíî áè ñå âïèñàë â ãðóïàòà èì. Ñàìî äåòî èìàøå è íåùî ñòðàííî ó íåãî.
- Äà ñè ïðèçíàÿ - êàçà Òúðñëè, êàòî ïðèëåæíî èçòðèâàøå ÷àñò îò êðúãà, - òè ñè ïúðâèÿò ìè äåìîí. Íèêîãà äîñåãà íå å ñòàâàëî. Êàê ñå êàçâàø?
- Ðèíñóèíä.
Òúðñëè ñå çàìèñëè íàä òîâà.
- Íèùî íå ìè ãîâîðè - êàçà. - Â "Äåìîíîëîãèÿòà" èìà Ðèèíäæñóèí. È Óèíñóèí èìà. Íî òå èìàò ïîâå÷å êðèëà îò òåáå. Ñåãà âå÷å ìîæåø äà èçëåçåø. Òðÿáâà äà ïðèçíàÿ, ÷å ìàòåðèàëèçàöèÿòà òè å ïúðâîêëàñíà. Êàòî òå ïîãëåäíå, ÷îâåê íèêîãà íå áè êàçàë, ÷å ñè çúë äóõ. Ïîâå÷åòî äåìîíè êîãàòî èñêàò äà èìàò ÷îâåøêè âèä, ñå ìàòåðèàëèçèðàò â îáëèêà íà áëàãîðîäíèöè, êðàëå è ïðèíöîâå. Òîçè âèä íà ïðîÿäåí îò ìîëöè ìàãüîñíèê å ìíîãî óìåí. Ïî÷òè óñïÿ äà ìå èçìàìèø. Êàêúâ ñðàì, ÷å íå ìîæåø äà èçïúëíèø íèêîå îò îíåçè íåùà.
- Íå ìîãà äà ðàçáåðà çàùî èñêàø äà æèâååø âå÷íî - êàçà Ðèíñóèíä, ðåøàâàéêè ìúë÷àëèâî, ÷å àêî íÿêîãà ìó ñå îòäàäå âúçìîæíîñò, ùå ñè âúðíå äóìèòå "ïðîÿäåí îò ìîëöè". - Äà ñè îòíîâî ìëàä, òîâà ðàçáèðàì.
- Õúì. Íå å ìíîãî çàáàâíî äà ñè ìëàä - îòâúðíà Òúðñëè è çàïóøè óñòà ñ ðúêàòà ñè.
Ðèíñóèíä ñå íàâåäå íàïðåä.
Îêîëî ïåòäåñåòèíà ãîäèíè. Åòî êàêâî ëèïñâà.
- Òîâà å ôàëøèâà áðàäà! - êàçà òîé. - Íà êîëêî ãîäèíè ñè?
- Íà 87! - èçïèñêà Òúðñëè.
- Âèæäàì âðúçêèòå íàä óøèòå òè!
- Íà 78, ÷åñòíî! Ïîâåëÿâàì äà ìè ñå ïîä÷èíèø!
- Òè ñè ìîì÷å!
Åðèê âèñîêîìåðíî ñå èçïú÷è.
- Íå ñúì! - èçñúñêà â îòãîâîð. - Ïî÷òè íà 14 ñúì.
- À-õààà!
Ìîì÷åòî ðàçìàõà ñàáÿòà ñè êúì Ðèíñóèíä.
- Âúâ âñåêè ñëó÷àé, òîâà íÿìà çíà÷åíèå. - èçêðåùÿ. - Äåìîíîëîçèòå ìîãàò äà ñè áúäàò íà êîëêîòî ãîäèíè ñè èñêàò. Òè ïàê ñè ìîé äåìîí è òðÿáâà äà èçïúëíÿâàø ïîâåëèòå ìè!
- Åðèê! - äîëåòÿ ãëàñ íÿêúäå ïîä òÿõ. Ëèöåòî íà Åðèê ïîáëåäíÿ.
- Äà, ìàìî? - èçâèêà, à î÷èòå ìó ñå âïèõà â Ðèíñóèíä. È ñàìî ñ óñòíè ïðîøåïíà: íå êàçâàé íèùî, ìîëÿ òå.
- Êàêúâ å òîçè øóì òàì ãîðå?
- Íèùî, ìàìî!
- Ñëåç è ñè èçìèé ðúöåòå, ñêúïè, çàêóñêàòà òè å ãîòîâà!
- Äà ìàìî. - Ïîãëåäíà ãëóïîâàòè÷êî êúì Ðèíñóèíä. - Òîâà å ìàéêà ìè.
- Òÿ èìà ñèëíè áåëè äðîáîâå, íàëè? - êàçà Ðèíñóèíä.
- Ìàé, ìàé å ïî-äîáðå äà ñëèçàì, òîãàâà - îòâúðíà Åðèê. - Òè, ðàçáèðà ñå, ùå òðÿáâà äà îñòàíåø òóê.
Ñåòè ñå, ÷å òàêà ñå ãóáè ÷àñò îò ïðàâäîïîäîáèåòî è îòíîâî ðàçìàõà ñàáÿòà:
- Ïîâåëÿâàì äà ìè ñå ïîä÷èíèø! - èçðå÷å. - Ïîâåëÿâàì äà íå íàïóñêàø òàçè ñòàÿ!
- Äîáðå. Ðàçáèðà ñå - îòâúðíà Ðèíñóèíä, ñ ïîãëåä êúì ïðîçîðöèòå.
- Îáåùàâàø? Èíà÷å ùå áúäåø çàïðàòåí îáðàòíî â Ïúêëîòî.
- Î, íå èñêàì - êàçà Ðèíñóèíä. - Çàìèíàâàé. Íå ñå òðåâîæè çà ìåíå.
- Îñòàâÿì ñàáÿòà è íåùàòà òóê - Åðèê ñâàëè ãîëÿìà ÷àñò îò ñíàðÿæåíèåòî ñè, ïîä êîåòî ñå ïîêàçà ñëàáè÷úê òúìíîêîñ ìëàäåæ, ÷èåòî ëèöå áè áèëî ìíîãî ïî-õóáàâî, êîãàòî ìó ñå èç÷èñòè àêíåòî. - Àêî ãè äîêîñíåø, ùå òå ñïîëåòÿò óæàñíè íåùà.
- Íå áè ìè è õðóìíàëî - îòâúðíà Ðèíñóèíä.
Îñòàâåí ñàì, òîé áàâíî îòèäå äî êàòåäðàòà è ïîãëåäíà êíèãàòà. Çàãëàâèåòî, èçïèñàíî ñ âíóøèòåëíî áëåùóêàùè ÷åðâåíè áóêâè áå "Mallifacarum Simpta Diabolicite Occularis, Singularum", Êíèãà çà ïúëíèÿ êîíòðîë. Çíàåøå ÿ. Íÿêúäå â Áèáëèîòåêàòà èìàøå êîïèå îò íåÿ, âúïðåêè ÷å ìàãüîñíèöèòå íèêîãà íå ñè äàâàõà òðóä äà ÿ ïîãëåäíàò.
Ìîæå áè íåîáè÷àåí ôàêò, çàùîòî, àêî èìà íåùî, çà êîåòî åäèí ìàãüîñíèê áè ñïàçàðèë è áàáà ñè, òî å çà âëàñò. Íî ñúâñåì íå áåøå ÷àê ïúê òîëêîâà íåîáè÷àåí, çàùîòî àêî åäèí ìàãüîñíèê å äîñòàòú÷íî ñõâàòëèâ, çà äà îöåëåå â ïðîäúëæåíèå íà ïåò ìèíóòè, òîé ìîæå äà ïðîóìåå, ÷å àêî ñå êðèå íÿêàêâà âëàñò â äåìîíîëîãèÿòà, òî òÿ å â äåìîíèòå. Äà èçïîëçâàø òàêàâà âëàñò çà ñîáñòâåíè öåëè å êàòî äà òðåïåø ìèøêè ñ ãúðìÿùà çìèÿ.
Äîðè è ìàãüîñíèöèòå íàìèðàõà äåìîíîëîçèòå çà ñòðàííè - âñå áÿõà ïîòàéíè, áëåäè õîðà, êîèòî ãè çàáúðêâàõà åäíè â çàòúìíåíè ñòàè è ñå çäðàâèñâàõà ñ âëàæíè, ñëàáîòåëåñíè ðúöå. Òîâà íÿìà íèùî îáùî ñ äîáðàòà ÷èñòà ìàãèÿ. Íèòî åäèí óâàæàâàù ñåáå ñè ìàãüîñíèê íå áè ñè èìàë âçåìàíå-äàâàíå ñ äåìîíè÷íèòå òåðèòîðèè, ÷èèòî îáèòàòåëè ñà òàêàâà ñáèðùèíà îò êóêàâöè, êàêâèòî åäâà ëè ñå ñðåùà íÿêúäå äðóãàäå.
Îãëåäà ñêåëåòà îòáëèçî, ïðîñòî òàêà, çà âñåêè ñëó÷àé. Î÷åâèäíî òîé íÿìàøå íàãëàñà äà äàäå ñâîÿ ïðèíîñ êúì ñèòóàöèÿòà.
- Ïðèíàäëåæåøå íà íåãîâèÿ êàææãîäå, äÿäî - êàçà äðåçãàâ ãëàñ èççàä íåãî.
- Ìúíè÷êî íåîáè÷àéíî íàñëåäñòâî - îòâúðíà Ðèíñóèíä.
- Î, íå å ëè÷íî çàâåùàíî. Âçå ãî îò íÿêàêúâ ìàãàçèí. Îò îíèÿ êàææãîäå, ÷ëåíîðàçäåëíèòå êàææãèäå å.
- Ú-ú - ïðîìúëâè áåç äà ìúðäà ãëàâàòà ñè - íà êàêâî, òî÷íî êàçàíî, ãîâîðÿ?
- Àç ñúì åäèí êàææãîäå. Íà åçèêà ìè å. Çàïî÷âà ñ áóêâàòà "ï".
Ðèíñóèíä áàâíî ñå îáúðíà.
- Òè ñè ïàïàãàë - êàçà.
- Ïîçíà.
Ðèíñóèíä âòîðà÷è ïîãëåä â íåùîòî íà ïðú÷êàòà. Åäíîòî ìó îêî áëåñòåøå êàòî ðóáèí. Ïî-ãîëÿìàòà ÷àñò îò âñè÷êî îñòàíàëî ïðåäñòàâëÿâàøå ðîçîâî-ëèëàâà êîæà, èçïúñòðåíà ñ îñòàíêè îò ïåðà, òàêà ÷å êðàéíèÿò åôåêò îò ãëåäêàòà áåøå åäíà ãîòîâà çà ïå÷åíå ÷åòêà çà êîñà. Íåùîòî àðòðèòíî ñå ïðîòðè íàïðåä-íàçàä ïî ïðú÷êàòà, ñëåä êîåòî áàâíî çàïî÷íà äà ãóáè ðàâíîâåñèåòî ñè, äîêàòî íàé-íàêðàÿ ñå ïðîâåñè ñ ãëàâàòà íàäîëó.
- Ïîìèñëèõ ñè, ÷å ñè ïðåïàðèðàí - êàçà Ðèíñóèíä.
- Äà òå òàêîâàì, ìàãüîñíèêî.
Ðèíñóèíä íå ìó îáúðíà âíèìàíèå è ñå çàòúòðè äî ïðîçîðåöà. Ïðîçîðåöúò áåøå ìàëúê, íî ïðåç íåãî ñå èçëèçàøå íà ïîêðèâ ñ ëåê íàêëîí. À òàì îòâúí ñà èñòèíñêèÿò æèâîò, èñòèíñêîòî íåáå, èñòèíñêèòå ñãðàäè. Ïðîòåãíà ñå, çà äà îòâîðè êàïàöèòå...
Ïðàùÿù ïîòîê ñå ñòå÷å ïî ðúêàòà ìó è ñå âïè â ìàëêèÿ ìó ìîçúê.
Ñâëå÷å ñå íà ïîäà, áëèæåéêè ïðúñòè.
- Òîé òè êàçà - îáàäè ñå ïàïàãàëúò êàòî ñå ëþøêàøå íàçàä-íàïðåä ñ ãëàâà íàäîëó. - Íî òè íå ùåø äà êàææãîäå. Äúðæè òå ñ êàææãèäå-òàòà.
- Íî òîâà áè òðÿáâàëî äà äåéñòâà ñàìî íà äåìîíè!
- Àà - êàçà ïàïàãàëúò, êàòî ïîëó÷è äîñòàòú÷íî ñèëåí òëàñúê, çà äà ñå ëþøíå ñ ãëàâà íàãîðå - ïîçà, â êîÿòî óñïÿ äà ñå çàäúðæè áëàãîäàðåíèå íà êúñèòå îñòàíêè îò îíîâà, êîåòî íÿêîãà ñà áèëè êðèëà. - Âñè÷êî å ñúîòâåòíî, íàëè? Àêî âëåçåø ïðåç âðàòà, íà êîÿòî ïèøå "Êàææãèäå", òîâà çíà÷è, ÷å ñ òåáå ùå ñå äúðæàò êàòî ñ êàææãîäå, ÿñíî? Ñ äåìîí, èñêàì äà êàæà. Ïîäâëàñòåí íà âñè÷êèòå ïðàâèëà è êàææãèäå. Òðóäíè÷êî ùå òè å.
- Íî òè çíàåø, ÷å ñúì ìàãüîñíèê, íàëè?
Ïàïàãàëúò èçêðÿñêà.
- Âèæäàë ñúì ãè ïðèÿòåë ÷å Èñòèíñêèòå Ãðàíä-Êàææãèäå-òà. Íÿêîè îò îíåçè, äåòî ñà áèëè òóêà, áèõà òå íàêàðàëè äà òè ïðèñåäíå ïðîñîòî. Îãðîìíè ëþñïåñòè îãíåíè êàææãèäå-òà. Íóæíè áÿõà ñåäìèöè, çà äà ñå èç÷èñòÿò ñàæäèòå îò ñòåíèòå - äîáàâè îäîáðÿâàùî òîé. - Òîâà, ðàçáèðà ñå, ñòàâàøå ïî âðåìåòî íà äÿäî ìó. Õëàïàêúò íå ãî áèâàøå. Äî äíåñ. Ñõâàòëèâî ìîì÷å. Âèíîâíè ñà êàææãèäå-òàòà, ðîäèòåëèòå. Íîâîáîãàòàøè, äà çíàåø. Âúâ âèíàðñêèÿ áèçíåñ. Àäñêè ãî ðàçãëåçèõà, äàâàò ìó äà ñè èãðàå ñ íåãîâèòå êàææãèäå-òà, ñòàðè áîêëóöè. "Î, òîëêîâà èíòåëèãåíòíî ìîì÷å å, íîñëåòî ìó âèíàãè å çàáîäåíî â Êíèãàòà" - ïàïàãàëúò íàïðàâè ãðèìàñà. - Íèêîãà íå ìó äàâàò íèùî îò òîâà, îò êîåòî åäíî ÷óâñòâèòåëíî ðàñòÿùî êàææãîäå íàèñòèíà èìà íóæäà, àêî ìå ïèòàø ìåíå.
- Èñêàø äà êàæååø ëþáîâ è íàïúòñòâèå ëè? - çàïèòà Ðèíñóèíä.
- Èìàì ïðåäâèä äÿâîëñêè çäðàâ êàææãîäå, òóïàíèê - îòâúðíà ïàïàãàëúò.
Ðèíñóèíä ïðèòèñíà ñ ðúöå çàáîëÿëàòà ãî ãëàâà. Àêî äåìîíèòå îáèêíîâåíî òðÿáâà äà èçòúðïÿâàò âñè÷êî òîâà, íå å ÷óäíî çàùî âèíàãè ñà òîëêîâà ðàçäðàçíåíè.
- Ïîëè èñêà áèñêâèòêà - íåáðåæíî êàçà ïàïàãàëúò, òàêà êàêòî ÷îâåê áè êàçàë "Ú-ú" èëè "êàêòî âå÷å êàçàõ" è ïðîäúëæè. - Äÿäî ìó áåøå ìíîãî çàïàëåí. Ïî òîâà è ïî ãúëúáèòå ñè.
- Ãúëúáè - ïðîìúðìîðè Ðèíñóèíä.
- Íå ÷å èìàøå êîé çíàå êàêúâ óñïåõ. Ïðàâåøå ãî ìàëêî ïî ïúòÿ íà ïðîáèòå è êàææãîäå-òî.
- Ìèñëÿ, ÷å ñïîìåíà çà îãðîìíè ëþñïåñòè...
- Î, äà. Íî íå òîâà áåøå íåãîâàòà öåë. Îïèòâàøå ñå äà èçâèêà ñóêóáóñ* - Áè òðÿáâàëî äà å íåâúçìîæíî äà ñå õèëèø ïîõîòëèâî, êîãàòî çà öåëòà ðàçïîëàãàø ñàìî ñ ÷îâêà, íî ïàïàãàëúò óñïÿ äà ñå ñïðàâè. - Òîâà å æåíñêè äåìîí, êîéòî ñå ÿâÿâà íîùåì è ïðàâè ëóäà ñòðàñòíà êàææã...
[* Á.ïð. (ìèòîë.) Çúë äóõ, êîéòî ñå ïðåâðúùà íà æåíà. çà äà ñå ÷óêà ñúñ ñïÿùè ìúæå]
- ×óâàë ñúì çà òÿõ - ïðåêúñíà ãî Ðèíñóèíä. - Äÿâîëñêè îïàñíè ñà.
Ïàïàãàëúò íàêëîíè ãëàâà íà åäíà ñòðàíà.
- Íèêîãà íå ñå ñïðàâè. Òîâà, êîåòî èçîáùî óñïÿ äà ïîëó÷è, áåøå íåâðàëãåð.
- Òîâà ïúê êàêâî å?
- Äåìîí, êîéòî ñå ÿâÿâà è òå äàðÿâà ñ ãëàâîáîëèå.

* * *

Äåìîíèòå ïðèñúñòâàò íà Äèñêà ïîíå îò òîëêîâà âðåìå, îòêîëêîòî ñúùåñòâóâàò è áîãîâåòå, êîèòî â ìíîãî àñïåêòè òâúðäå íàïîäîáÿâàò. Ðàçëèêàòà ìåæäó òÿõ âñúùíîñò å êàòî ðàçëèêàòà ìåæäó òåðîðèñòèòå è áîðöèòå çà ñâîáîäà.
Ïîâå÷åòî îò äåìîíèòå çàåìàò îáøèðíî èçìåðåíèå áëèçî äî äåéñòâèòåëíîñòòà, òðàäèöèîííî äåêîðèðàíå ñ íþàíñèòå íà ïëàìúöèòå è ïîñòîÿííî ïîääúðæàíî íà òî÷êàòà çà ïå÷åíå. Òîâà, âñúùíîñò, íå å íàëîæèòåëíî, íî ñðåäíîñòàòèñòè÷åñêèÿò äåìîí èìà åäíà îòëè÷èòåëíà ÷åðòà - òîé å òðàäèöèîíàëèñò.
Â öåíòúðà íà èíôåðíîòî, âåëè÷åñòâåíî èçäèãàù ñå îò åçåðî ñúñ çàìåñòèòåë íà ëàâà è ñ íåñðàâíèì èçãëåä êúì Îñåìòå Êðúãà, å ðàçïîëîæåí ãðàä Ïàíäåìîíèóì*. Ïîíàñòîÿùåì æèâîòúò â íåãî òå÷å ñúîáðàçíî èìåòî ìó.
[* Äåìîíèòå è òåõíèÿò Àä ñà äîñòà ðàçëè÷íè îò Ïîäçåìíèòå Èçìåðåíèÿ, îíåçè áåçêðàéíè óñïîðåäíè ïóñòîøè èçâúí ïðîñòðàíñòâîòî è âðåìåòî. Òúæíèòå ëóäè Íåùà â Ïîäçåìíèòå èçìåðåíèÿ íå ðàçáèðàò ñâåòà, à ïðîñòî æàäóâàò ñâåòëèíà è ôîðìà è ñå îïèòâàò äà ñå ñãðåÿò êðàé îãíüîâåòå íà äåéñòâèòåëíîñòòà êàòî ñå ñòðóïâàò êðàé íåÿ ñ ïî÷òè ñúùèÿ åôåêò - àêî èçîáùî èì ñå îòäàäå äà ïðîíèêíàò ïîäîáíî íà îêåàí, êîéòî ñå îïèòâà äà ñå ñãðåå êðàé ñâåù. À äåìîíèòå ïîâå÷å èëè ïî-ìàëêî ïðèíàäëåæàò íà ñúùîòî ïðîñòðàíñòâåíî-âðåìåâî êàææãîäå, êàêòî è õîðàòà è ïðîÿâÿâàò äúëáîê è òðàåí èíòåðåñ êúì åæåäíåâíèòå äåëà íà ×îâå÷åñòâîòî. Äîñòàòú÷íî èíòåðåñåí å ôàêòúò, ÷å áîãîâåòå íà Äèñêà íèêîãà íå ñà ñå òðîãâàëè äî òàì, ÷å äà ñúäÿò äóøèòå íà ìúðòúâöèòå è çàòîâà õîðàòà îòèâàò â àäà, ñàìî àêî äúëáîêî â ñåáå ñè òâúðäî âÿðâàò, ÷å òàì èì å ìÿñòîòî. Íåùî, êîåòî áèõìå íàïðàâèëè, àêî íå çíàåõìå çà ñúùåñòâóâàíåòî ìó. Òîâà îáÿñíÿâà çàùî å òîëêîâà âàæíî ìèñèîíåðèòå äà áúäàò ðàçñòðåëâàíè îò ïðúâ ïîãëåä.]
Àñòôãë, íîâèÿò Êðàë íà Äåìîíèòå, áåøå áåñåí. Íå ïðîñòî çàùîòî êëèìàòè÷íàòà èíñòàëàöèÿ îòíîâî ñå áå ðàçâàëèëà, íå çàùîòî ñå ÷óâñòâóâàøå çàîáèêîëåí îòâñÿêúäå îò èäèîòè è èíòðèãàíòè, äîðè íå è çàùîòî íèêîé âñå îùå íå ìîæåøå äà êàçâà ïðàâèëíî èìåòî ìó, à çàùîòî, îñâåí âñè÷êî òîâà, òîêó-ùî ìó áÿõà ñúîáùèëè ëîøà íîâèíà. Äåìîíúò, èçáðàí ñ õâúðëÿíå íà ÷îï äà ìó ÿ ñúîáùè, ñåãà ñòðàõëèâî ñå áåøå ñíèøèë ïðåä íåãîâèÿ òðîí ñ îïàøêà ìåæäó êðàêàòà. Áåøå áåçñìúðòíî óïëàøåí, ÷å ñêîðî ùå ìó ñå ñëó÷àé íåùî ïðåêðàñíî*.
[* Äåìîíèòå èìàò èçâðàòåíà ïðåäñòàâà çà öåííîñòèòå.]
- Ñòàíà êàêâî? - ïîïèòà Àñòôãë.
- Ú-ú, îòâîðè ñå, î, ïîâåëèòåëþ. Êðúãúò â Ïñåâäîïîëèñ.
- Àõà. Óìíîòî ìîì÷å. Âúçëàãàìå ìó ãîëåìè íàäåæäè.
- Ú-ú. Ïîñëå îòíîâî ñå çàòâîðè, î, ïîâåëèòåëþ. - Äåìîíúò çàòâîðè î÷è.
- È êîé ïðåìèíà?
- Ú-ú. - Äåìîíúò ñå ñïîãëåäà ñ êîëåãèòå ñè, ñòðóïàíè â äàëå÷íèÿ êðàé íà òðîííàòà çàëà, äúëãà åäíà ìèëÿ.
- Ïîïèòàõ, êîé ïðåìèíà?
- Ðàáîòàòà å òàì, î, ïîâåëèòåëþ...
- Äà?
- Íå çíàåì. Íÿêîé.
- Èçäàäîõ íàðåæäàíèÿ, íàëè òàêà, êîãàòî ìîì÷åòî óñïåå, Äóê Âàñåíåãî äà ìó ñå ìàòåðèàëèçèðà è äà ìó ïðåäëîæè çàáðàíåíè óäîâîëñòâèÿ è òúìíè íàñëàäè, çà äà ãî ïîä÷èíè íà Íàøàòà âîëÿ?
Êðàëÿò çàðúìæà. Áå ïðèíóäåí äà ïðèçíàå - ïðîáëåìúò äà ñè çúë ñå êðèå âúâ ôàêòà, ÷å äåìîíèòå íå ñå ñëàâÿò êàòî âåëèêè ìèñëèòåëè-íîâàòîðè è äåéñòâèòåëíî èìàò íóæäà îò ïðèâêóñà íà ÷îâåøêàòà èçîáðåòàòåëíîñò. À òîé íàèñòèíà áå î÷àêâàë ñ íåòúðïåíèå Åðèê Òúðñëè, ÷èéòî òèï ñóïåðèíòåëèãåíòíà ãëóïàùèíà áåøå ðÿäêà íàñëàäà. Àäúò ñå íóæäàåøå îò óæàñíî óìíè, åãîöåíòðè÷íè õîðà êàòî Åðèê. Òå ñå ñïðàâÿõà ìíîãî ïî-äîáðå îò äåìîíèòå ñúñ çàäà÷àòà äà áúäàò çëè.
- Òúé áåøå, ïîâåëèòåëþ - êàçà äåìîíúò. - È äóêúò î÷àêâàøå ïðèçîâêàòà ãîäèíè íàðåä, êàòî îòõâúðëÿøå âñè÷êè îñòàíàëè èçêóøåíèÿ, íåïîêîëåáèìî è òúðïåëèâî èçó÷àâàøå ñâåòà íà ÷îâåöèòå...
- Äîáðå äå, íî êúäå å áèë òîé òîãàâà?
- Ú-ú. Ïîâèê îò ñâðúõåñòåñòâåíîòî, ïîâåëèòåëþ - èçëîìîòè äåìîíúò. - Íå áèë ñè îáúðíàë ãúðáà è çà äâå ìèíóòè, êîãàòî...
- È íÿêîé ïðåìèíàë?
- Îïèòâàìå ñå äà îòêðèåì...
Òóê òî÷íî òúðïåíèåòî íà Ïîâåëèòåëÿ Àñòôãë, êîåòî îáèêíîâåíî å çäðàâî íà îïúí êàòî ìàäæóí, ñå ïðàñíà. Òî÷íî òîâà íàé ãî âáåñÿâàøå. Ïîäàíèöèòå ìó âñå êàçâàõà "îòêðèâàì", êîãàòî èìàõà ïðåäâèä "êîíñòàòèðàì". Ïðîêëÿòèåòî å ïðåêàëåíî ìàëêî íàêàçàíèå çà òÿõ.
- Èç÷åçâàé - ïðîöåäè òîé. - È ùå ñå ïîãðèæà äà ïîëó÷èø ïîõâàëà çà òàçè...
- Î, ãîñïîäàðþ, óìîëÿâàì Âè...
- Èç÷åçâàé!
Êðàëÿò òåæêî èçòðîïîëè ïî ñâåòåùèòå êîðèäîðè êúì ÷àñòíèòå ñè ïîìåùåíèÿ.
Íåãîâèòå ïðåäøåñòâåíèöè èìàõà ñëàáîñò êúì êîñìàòè çàäíè êðàêà è êîïèòà. Ïîâåëèòåëÿò Àñòôãë áåç êîëåáàíèå îòõâúðëè âñè÷êî òîâà. Òâúðäåøå, ÷å íèêîé íèêîãà íå áè ñå îìàÿë íà ñåðèîçíî îò çàäðúñòåíèòå íåãîäÿè íà Ïîäìàíèôåñòèí, ñúñ çàäíèöè íà ïðåæèâíè æèâîòíè. Çàòîâà òîé ïðîÿâÿâàøå ñëàáîñò êúì ÷åðâåíà êîïðèíåíà ìàíòèÿ, ïóðïóðíè ÷îðàïîãàùè, êà÷óëêà ñ äâå òâúðäå èçèñêàíè ìàëêè ðîã÷åòà è òðèçúáåö. Îñòðèåòî ìó âñå ïàäàøå îò äðúæêàòà, íî Àñòôãë óñåùàøå, ÷å òàêà ïðåìåíåí Êðàëÿò íà äåìîíèòå áè ìîãúë äà áúäå âçåò íàñåðèîçíî...
Â ïðîõëàäàòà íà ïîêîèòå ñè - î, åé áîãó, èëè, ïî-òî÷íî, íå åé áîãó, âåêîâå ìó áÿõà íóæíè, çà äà ãè äîêàðà äî íÿêàêúâ öèâèëèçîâàí ñòàíäàðò, íåãîâèòå ïðåäøåñòâåíèöè ñå áÿõà çàäîâîëÿâàëè ïðîñòî äà ñå ðàçòàêàâàò íàîêîëî è äà èçêóøàâàò õîðàòà, à íå áÿõà è ÷óâàëè çà ñòðåñîâè ñèòóàöèè â óïðàâëåíèåòî - ëåêè÷êî ïîâäèãàíà êàïà÷åòî íà Îãëåäàëîòî íà Äóøèòå è ñå çàãëåäà êàê òàì çàáëåùóêà æèâîò.
Íåãîâàòà õëàäíà ÷åðíà ïîâúðõíîñò áå çàîáèêîëåíà îò ãðàâèðàíà ðàìêà, îò êîÿòî íåïðåñòàííî ñå íàäèãàõà è ðàçíàñÿõà êúëáà òëúñò äèì.
- Êàêâà å âîëÿòà Âè, ãîñïîäàðþ? - ïîïèòà Îãëåäàëîòî.
- Èçëîæè ìè ñúáèòèÿòà îò ïîñëåäíèÿ ÷àñ îêîëî Ïñåâäîïîëèñ - êàçà Êðàëÿò è ñå íàñòàíè óäîáíî, çà äà ãëåäà.
Ñëåä ìàëêî îòèäå è íàïðàâè ñïðàâêà íà èìåòî íà "Ðèíñóèíä" â êàíòîíåðêàòà ñè, êîÿòî íàñêîðî áå çàïîâÿäàë äà áúäå ïîñòàâåíà íà ìÿñòîòî íà îò÷àéâàùî ïîäâúðçàíèòå ñòàðè òåôòåðè. Ñèñòåìàòà îáà÷å âñå îùå ñå íóæäàåøå îò èçâåñòíî ñìàçâàíå, çàùîòî óäèâåíèòå äåìîíè ïîäðåæäàõà âñè÷êî â ïàïêàòà ñ áóêâàòà "Õ", çà Õîðà.
Ïîñëå ñåäíà äà ãëåäà áëåùóêàùèòå êàðòèíêè è ðàçñåÿíî ñå çàèãðà çà óñïîêîåíèå íà íåðâèòå ñ ïðåäìåòèòå ïî áþðîòî.
Èìàøå âñÿêàêâè êàíöåëàðñêè ïðèíàäëåæíîñòè: áåëåæíèöè ñ ìàãíèòè çà êëàìåðè, óäîáíè ñúîðúæåíèÿ çà äúðæàíå íà ïèñàëêè è îíåçè ìàëêè áåëåæíè÷åòà, êîèòî âúðøàò òàêàâà õóáàâà ðàáîòà; íåâåðîÿòíî çàáàâíè ñòàòóåòêè ñ íàäïèñè îò ðîäà: "Òè ñè Øåôà!", êàêòî è õðîìîâè òîï÷åòà è ñïèðàëêè, çàäâèæâàíè îò íÿêàêúâ ôàëøèâ è êðàòêîòðàåí ïåðïåòóóì ìîáèëå. Íèêîé, êîéòî ïîãëåäíå áþðîòî íå áè ñå óñúìíèë è çà ìèã, ÷å âñè÷êè òå ñà õëàäíîêðúâíî êàçàíî, ñúâñåì íàèñòèíà ïðîêúëíàòè.
- Ðàçáèðàì - êàçà Ïîâåëèòåëÿò Àñòôãë, çàëþëÿâàéêè öÿë êîìïëåêò áëÿñêàâè òîï÷åòà ñ åäíî ïî÷óêâàíå íà äúëãèÿ ñè êðèâ íîêúò.
Íå ìîæåøå äà ñè ñïîìíè çà íèêàêúâ äåìîí íà èìå Ðèíñóèíä. Îò äðóãà ñòðàíà, ñúùåñòâóâàõà ìèëèîíè îò ïðåçðÿíèòå îáåêòè, ïúïëåùè íàâñÿêúäå áåç íèêàêúâ óñåò êúì ïîðÿäúê, à âñå îùå íå áå èìàë âðåìå äà îñúùåñòâè ïîäîáàâàùî ïðåáðîÿâàíå íà íàñåëåíèåòî è äà ïåíñèîíèðà íåíóæíèòå. Òîçè ìàé èìàøå ïî-ìàëêî ïðèòóðêè êúì èìåòî ñè è ïîâå÷å ãëàñíè â íåãî îò îñòàíàëèòå. Íî, áè òðÿáâàëî äà å äåìîí.
Âàñåíåãî áåøå ãîðäåëèâ ñòàð ãëóïàê, åäèí îò âúçðàñòíèòå äåìîíè, êîèòî êàêòî ìó ñå óñìèõâàõà, òàêà ãî è íåíàâèæäàõà, à è íå ìó ñå ïîä÷èíÿâàõà îñîáåíî, ñàìî çàùîòî Êðàëÿò çäðàâàòà ñå áå ïîòðóäèë ïðåç õèëÿäîëåòèåòî, çà äà ìîæå îò ñêðîìíèÿ ñè ñòàðò äà ñå äîìîãíå äî äíåøíîòî ñè ïîëîæåíèå. Áè äîïóñíàë äàæå, ÷å ñòàðèÿò äÿâîë ãî å ñòîðèë íàðî÷íî - ñàìî çà äà ìó ïðàâè íàïóê.
Å, ñ òîâà ùå òðÿáâà äà ñå çàåìå ïî-êúñíî. Ùå ìó èçïðàòè çàïèñêà, èëè íåùî ïîäîáíî. Ñåãà å òâúðäå êúñíî äà ïðàâè êàêâîòî è äà å. Ùå òðÿáâà ëè÷íî äà ñå çàåìå. Åðèê Òúðñëè ïðåäñòàâëÿâà òâúðäå äîáðà âúçìîæíîñò, êîÿòî íå áèâà äà ñå ïðîïóñíå. Àêî äîêîïà Åðèê Òúðñëè, íàèñòèíà ùå ðàçäðàçíè áîãîâåòå.
Áîãîâåòå! Êàê ìðàçåøå áîãîâåòå! Ìðàçåøå áîãîâåòå äîðè ïîâå÷å îòêîëêîòî ìðàçåøå ñòàðàòà ãâàðäèÿ, êàòî Âàñåíåãî íàïðèìåð, äîðè ïîâå÷å îòêîëêîòî ìðàçåøå õîðàòà. Ïðåäèøíàòà ñåäìèöà áåøå îôîðìèë ìàëêî ñîàðå, âëîæè ñåðèîçåí çàìèñúë â íåãî - èñêàøå äà ïîêàæå, ÷å å ãîòîâ äà êàæå "áèëî êàêâîòî áèëî", ÷å å ãîòîâ äà çàðàáîòè çàåäíî ñ òÿõ â èìåòî íà åäíà íîâà, ïî-äîáðà è ïî-ðåçóëòàòíà âñåëåíà. Íàðå÷å ãî "Ïàðòè íà Îïîçíàâàíåòî". Èìàøå è êðåìâèðøè íà êëå÷êà, è âñè÷êî ñè èìàøå; ìàêñèìàëíî ñå ïîñòàðà, çà äà ñòàíå õóáàâî ïàðòè.
Äîðè íå ñè íàïðàâèõà òðóäà äà îòãîâîðÿò íà ïîêàíèòå. À èçðè÷íî áåøå íàïèñàë RSVP* îòãîðå.
[* Á.ïð. Respondez S'il Vous Plait (ôð.) - ìîëÿ îòãîâîðåòå.]

* * *

- Äåìîíå?
Åðèê íàäçúðíà îò âðàòàòà.
- Â êàêâà ôîðìà ñè? - ïîïèòà.
- Â òâúðäå æàëêà ôîðìà - îòãîâîðè Ðèíñóèíä.
- Äîíåñúë ñúì òè ìàëêî õðàíà. ßäåø, íàëè?
Ðèíñóèíä ÿ îïèòà. Áåøå êóïè÷êà çúðíåíà õðàíà ñ ÿäêè è ñóøåíè ïëîäîâå. Íå ÷å ñúñòàâêèòå íå ìó ïîíàñÿõà. Ïðîñòî íÿêúäå â ïðîöåñà íà ïðèãîòîâëåíèåòî íà òàçè ñìåñ íåùî î÷åâèäíî òàêà áå ïîâðåäèëî íåâèííèòå ñúñòàâêè, êàêòî è ìèëèîí çåìíè ïðèòåãëÿíèÿ íå ìîãàò äà ïîâðåäÿò íåóòðîííà çâåçäà. Àêî óìðåø îò òàêàâà õðàíà, íÿìà äà èìà íóæäà äà òå ïîãðåáâàò - ùå òðÿáâà ñàìî äà òå ïóñíàò òàì, êúäåòî ïðúñòòà å ìåêà.
Óñïÿ äà ïðåãëúòíå õàïêàòà. Íå áåøå òðóäíî. Íîìåðúò å äà é ïîïðå÷èø äà ñëåçå íàäîëó.
- Ïðåêðàñíî - çàäàâè ñå òîé. Ïàïàãàëúò âåëèêîëåïíî èçèìèòèðà ÷îâåê, íà êîãîòî ìó ñå ãàäè.
- Ðåøèõ äà òå ïóñíà äà ñè õîäèø - êàçà Åðèê. Òâúðäå áåçñìèñëåíî å äà òå çàäúðæàì, íàëè?
- Íàïúëíî áåçñìèñëåíî å.
- Íå ïðèòåæàâàø íèêàêâè ñèëè?
- Ñúæàëÿâàì. Ïúëåí ïðîâàë ñúì.
- Êàòî ñå çàìèñëÿ, íÿìàø è îñîáåíî äåìîíè÷åí âèä - êàçà Åðèê.
- Íèêîãà ãî íÿìàò. Íå ìîæåø äà èì âÿðâàø, íà êàææãèäåòàòà - èçõèõèêà ïàïàãàëúò. Îòíîâî çàãóáè ðàâíîâåñèå. - Ïîëè èñêà áèñêâèòêà - ïðîäúëæè ñ ãëàâà íàäîëó.
Ðèíñóèíä ñå çàâúðòÿ îêîëî îñòà ñè:
- Ñòîé ñè íàñòðàíà, ÷îâ÷î!
Çàä òÿõ ñå ÷ó òàêúâ øóì, ñÿêàø âñåëåíàòà ñè ïðî÷èñòâàøå ãúðëîòî. Ñëåäèòå îò òåáåøèð ïî ìàãè÷åñêèÿ êðúã ñòðàõîòíî ïðîñâåòíàõà çà ìèã, ïðåâúðíàõà ñå â îãíåíè äèðè ïî ïðîòðèòèòå äúñêè, íåùî èçïàäíà îò ïðàçíèÿ âúçäóõ è òåæêî òóïíà íà ïîäà.
Áåøå ãîëÿì, îáêîâàí ñ æåëÿçî ñàíäúê. Ïàäíà íà èçâèòèÿ ñè êàïàê. Ñëåä ìèã ÿðîñòíî ñå çàòðåñå, à ïîñëå ïðîòåãíà ñòîòèíà ðîçîâè êðà÷åòà è ñúñ çíà÷èòåëíî óñèëèå óñïÿ äà ñå ïðåîáúðíå.
Íàé-íàêðàÿ âçå äà ñå òúòðè íàîêîëî, äîêàòî ñå ñïðÿ è ñå âãëåäà â äâàìàòà. Äåéñòâèå, îùå ïî-ñìóòèòåëíî ïîðàäè ôàêòà, ÷å ñå áå âòîðà÷èë áåç äà ðàçïîëàãà ñ î÷è çà òàçè öåë.
Åðèê ñå ðàçäâèæè ïðúâ. Ñãðàá÷è ìàãè÷åñêàòà ñàáÿ, äîìàøíî ïðîèçâîäñòâî, êîÿòî íåîáóçäàíî èçïëþùÿ.
- Òè ñè äåìîí! - çàÿâè. - Åäâà íå òè ïîâÿðâàõ, êàòî êàçà, ÷å íå ñè.
- Óóè-è! - ðå÷å ïàïàãàëúò.
- Òîâà å ñàìî Áàãàæúò ìè - îò÷àÿíî êàçà Ðèíñóèíä. - Òîé å åäèí... àìè, õîäè íàâñÿêúäå ñ ìåíå, â íåãî íÿìà íèùî äåìîíè÷íî... ïîíå íèùî îñîáåíî... - äîâúðøè íåóáåäèòåëíî.
- Ïîâåëÿâàì òè äà ìè ñå ïîä÷èíèø!
- Î, íå çàïî÷âàé ïàê.
Ìîì÷åòî íàäçúðíà â îòâîðåíàòà êíèãà.
- Êîìàíäèòå ñè ïî-ðàíøíè ïîäíîâÿâàì - òâúðäî îòñå÷å òîé. - Íàé-êðàñèâàòà æåíà æèâÿëà íÿâãà, ãîñïîäñòâî íàä öàðñòâàòà ñâåòîâíè è âå÷åí æèâîò. Çàõâàùàé ñå.
Ðèíñóèíä çàìðúçíà.
- Õàéäå, äàâàé - êàçà Åðèê. - Áè òðÿáâàëî äà èç÷åçíåø â îáëàê äèì.
- Ñëóøàé, äà íå ñè ìèñëèø, ÷å ìîãà äà ùðàêíà ñ ïðúñòè...
Ðèíñóèíä ùðàêíà ñ ïðúñòè.
Ïîÿâè ñå îáëàê äèì.

* * *

Ðèíñóèíä øîêèðàíî ñå âòðåùè â ïðúñòèòå ñè, êàêòî ÷îâåê áè ãëåäàë ïóøêà, ñ äåñåòèëåòèÿ âèñÿëà íà ñòåíàòà è âíåçàïíî ãðúìíàëà è ïðîäóï÷èëà êîòêàòà.
- Åäâà ëè íÿêîãà ñà ïðàâèëè òîâà - ïðîìúëâè òîé.
Ïîãëåäíà íàäîëó.
- À-à-à - çàòâîðè î÷è.
Òúìíèíàòà çàä êëåïà÷èòå ìó ïðåäñòàâëÿâàøå ïî-äîáúð ñâÿò.
Àêî òðîïíå ñ êðàê, áè ñå ñàìîóáåäèë, ÷å óñåùà ïîäà, áè ðàçáðàë, ÷å íàèñòèíà ñòîè â ñòàÿòà è ÷å íåîòëîæíèòå ñèãíàëè, ïîäàâàíè ìó îò îñòàíàëèòå ñåòèâà, êîèòî ìó ïîêàçâàõà, ÷å ñå íîñè âúâ âúçäóõà íà îêîëî õèëÿäà ìèëè íàä Äèñêà, ñà ïðîñòî åäèí ëîø ñúí è åé ñåãà ùå ñå ñúáóäè. Áúðçè÷êî îòõâúðëè òàçè ìèñúë. Àêî å çàñïàë, ïî-äîáðå äà ñè îñòàíå çàñïàë. Ìîæå äà ñå ëåòè íàñúí. Àêî ñå ñúáóäè, ùå èìà äúëãî äà ïàäà.
Íàâÿðíî ñúì óìðÿë è íàèñòèíà ñúì äåìîí, ïîìèñëè ñè.
Èíòåðåñíà ìèñúë.
Îòíîâî îòâîðè î÷è.
- Óîó! - êàçà Åðèê ñ áëåñíàëè î÷è. - Ìîãà ëè äà èìàì âñè÷êîòî òîâà?
Ìîì÷åòî ñè ñòîåøå â ñúùàòà ïîçà, êàêòî è â ñòàÿòà. Áàãàæúò - ñúùî. Ïàïàãàëúò - ñ ðàçäðàçíåíèå îòáåëÿçà Ðèíñóèíä - ñúùî. Ñòúð÷åøå ñè, ñÿêàø íà ïðú÷êàòà, âúâ âúçäóõà è óìîçðèòåëíî ðàçãëåæäàøå êîñìè÷åñêàòà ïàíîðàìà äîëó.
Âåðîÿòíî Äèñêúò áå ñúçäàäåí äà áúäå ãëåäàí îòêúì êîñìîñà, íî Ðèíñóèíä áå äÿâîëñêè ñèãóðåí, íå å áèë ñúçäàäåí äà ñå æèâåå íà íåãî. Âñå ïàê òðÿáâàøå äà ïðèçíàå, ÷å å âíóøèòåëåí.
Ñëúíöåòî ùåøå äà èçãðÿâà íà îòäàëå÷åíèÿ êðàé è èçïèñà îãíåíà ÷åðòà, êîÿòî çàáëåùóêà ïî ïðîäúëæåíèå íà ïîëîâèíàòà îò òåðèòîðèÿòà. Äúëãà è áàâíà çîðà òî÷íî çàïî÷âàøå äà ñå ïðîñòèðà íàä òúìíèÿ ìàñèâåí ïåéçàæ.
Ïî-äîëó, Âåëèêàòà À'Òóèí, ñâåòîâíàòà êîñòåíóðêà, ÿðêî îñâåòåíà â áåçïëîäíèÿ âàêóóì íà ïðîñòðàíñòâîòî, ñå áúõòåøå ïîä òåæåñòòà íà Ñúòâîðåíèåòî. Âúðõó íåãîâàòà - èëè íåéíàòà, òîçè âúïðîñ íèêîãà íå áå èñòèíñêè èçÿñíåí - ÷åðóïêà, ÷åòèðèòå ãèãàíòñêè ñëîíà ñå íàïúâàõà äà óäúðæàò ñàìèÿ Äèñê.
Ìîæå áè å èìàëî è ïî-äîáðè íà÷èíè çà ñúçäàâàíå íà ñâÿò. Ìîæåø äà çàïî÷íåø ñ òîïêà ñòîïåíî æåëÿçî è ïîñëå äà ãî ïîêðèâàø ïîñëåäîâàòåëíî ñúñ ñëîåâå ñêàëè ïîäîáíî íà ñòàðîìîäåí, åäíîâðåìåøåí ïëþâàëíèê. È ùå ïîëó÷èø ìíîãî äîáðå èçðàáîòåíà ïëàíåòà, ñàìî äåòî íÿìà äà å òîëêîâà õóáàâà. Îñâåí òîâà âñè÷êè ùå èçïàäàò îò äîëíèòå ÷àñòè.
- ×óäíî - êàçà ïàïàãàëúò. - Ïîëè èñêà êîíòèíåíò÷å.
- Òîëêîâà å ãîëÿì - ïðîìúëâè Åðèê.
- Äà - áåçó÷àñòíî êàçà Ðèíñóèíä.
Ïî÷óâñòâóâà, ÷å îò íåãî ñå î÷àêâà íåùî ïîâå÷å.
- Íå ãî ðàçïîêúñâàé - äîáàâè.
Îáçå ãî íàòðàï÷èâî ÷óâñòâî íà ñúìíåíèå. Àêî ïðèåìåì, â èìåòî íà ñïîðà, ÷å å äåìîí, à è òîëêîâà ìíîãî ñúáèòèÿ ìó ñå áÿõà ñëó÷èëè íàñêîðî, ãîòîâ å äà äîïóñíå, ÷å ìîæå äà å óìðÿë áåç äà çàáåëåæè â áúðêîòèÿòà*. Íî äîðè è ïðè òîâà ïîëîæåíèå íå ìîæåøå äà ðàçáåðå êàê òàêà ñâåòúò ñòàíà íåãîâ, çà äà ãî ðàçäàâà. Óáåäåí áåøå, ÷å òîé ñè èìà ñîáñòâåíèöè, êîèòî ñà íà ñúùîòî ìíåíèå.
[* Áÿõà ìó êàçâàëè, ÷å äà óìðåø å êàòî äà âëåçåø â äðóãà ñòàÿ. Ðàçëèêàòà ñå ñúñòîè â òîâà, ÷å êîãàòî èçâèêàø: - Êúäå ñà ìè ÷èñòèòå ÷îðàïè? - íèêîé íå òè îòãîâàðÿ.]
Îñâåí òîâà, áåøå ñèãóðåí, ÷å âñåêè äåìîí áè ñëåäâàëî äà ïîëó÷è íåùî â ïèñìåíà ôîðìà:
- Òðÿáâà äà ñå ïîäïèøåø, ÷å ñè ãî ïîëó÷èë - êàçà. - Ñ êðúâ.
- ×èÿ? - çàïèòà Åðèê.
- Òâîÿòà - îòãîâîðè Ðèíñóèíä. - Èëè ïòè÷à êðúâ, â êðàåí ñëó÷àé. - Îòïðàâè ñèÿåí ìíîãîçíà÷èòåëåí ïîãëåä êúì ïàïàãàëà, êîéòî èçðúìæà â îòãîâîð.
- Íå ìîãà ëè ïúðâî äà ãî îïèòàì?
- Êàêâî?
- Àìè àêî íå ðàáîòè? Íå ñå ïîäïèñâàì çà íåãî, äîêàòî íå ãî âèäÿ â äåéñòâèå.
Ðèíñóèíä ñå âòîðà÷è â ìîì÷åòî. Ïîñëå ïîãëåäíà íàäîëó êúì øèðîêàòà ïàíîðàìà íà êðàëñòâàòà â ñâåòà. "×óäÿ ñå äàëè íà íåãîâàòà âúçðàñò ñúì áèë ñúùèÿò? - çàìèñëè ñå. ×óäÿ ñå, êàê ëè ñúì îöåëÿë?"
- Òîâà å ñâåòúò - êàçà òúðïåëèâî. - Ðàçáèðà ñå, ÷å ðàáîòè äÿâîëñêè äîáðå. Èñêàì äà êàæà, ñàìî ïîãëåäíè ãî. Óðàãàíè, êîíòèíåíòàëíî äâèæåíèå, öèêúë íà âàëåæèòå - âñè÷êî ñè èìà. Âñè÷êî ñè òèêòàêà êàòî äÿâîëñêè ÷àñîâíèê. Ñâÿò êàòî òîçè ùå èçäúðæè çà öÿë æèâîò. Àêî ñå èçïîëçóâà âíèìàòåëíî.
Åðèê êðèòè÷íî îãëåäà ñâåòà. Èìàøå âèä íà ÷îâåê, êîéòî çíàå, ÷å íàé-õóáàâèòå ïîäàðúöè â æèâîòà ìó ìàé ñå íóæäàÿò îò ïñèõè÷åñêèÿ åêâèâàëåíò íà äâå áàòåðèè òèï U2, à ìàãàçèíèòå íÿìà äà áúäàò îòâîðåíè ïðåäè êðàÿ íà ïðàçíèöèòå.
- Òðÿáâà äà ïîëó÷à ëåïòà - êàçà íåîñïîðèìî òîé.
- Òè êàêâî?
- Êðàëåòå â ñâåòà - ïðîäúëæè Åðèê, - òðÿáâà äà ïëàùàò ëåïòà.
- Äîáðå ñè ñå èçó÷èë, íàëè òàêà? - Ðèíñóèíä çâó÷åøå ñàðêàñòè÷íî. - Ñàìî ëåïòà? Íÿìà ëè äà ïîèñêàø ëóíàòà, äîêàòî ñìå òóê ãîðå? Ñïåöèàëíîòî ïðåäëîæåíèå òàçè ñåäìèöà: ñ âñåêè çàâëàäÿí ñâÿò - ïî åäèí áåçïëàòåí ñàòåëèò!
- Èìà ëè íÿêàêâè ïîëåçíè ìèíåðàëè?
- Êàêâî?
Åðèê èçäàäå çâóê íà ìíîãîñòðàäàëíà òúðïåëèâîñò:
- Ìèíåðàëè - êàçà. - Ðóäè. Ñõâàùàø ëè?
Ëèöåòî íà Ðèíñóèíä ïðèäîáè íàñèòåí öâÿò:
- Ìîì÷å íà òâîÿòà âúçðàñò íå áè òðÿáâàëî äà ìèñëè çà...
- Èìàì ïðåäâèä ìåòàë è ïîäîáíè íåùà. Ïðèòðÿáâàëà ìè å, àêî å ñàìî ñêàëà.
Ðèíñóèíä ïîãëåäíà íàäîëó. Ìàëêàòà ëóíè÷êà íà Äèñêà òî÷íî ñå èçêàòåðâàøå íàä äàëå÷íèÿ ðúá è õâúðëÿøå áëåäà ñâåòëèíà âúðõó ìîçàå÷íî ðàçïîëîæåíèòå ñóøà è ìîðåòà.
- Î, íå çíàÿ. Èçãëåæäà äîñòà õóáàâà - äðúçíà äà îòáåëåæè. - Âèæ, ñåãà å òúìíî. Ìîæå áè âñè÷êè ùå ñè ïëàòÿò ëåïòàòà íà ñóòðèíòà?
- Åäíà ÷àñò èñêàì ñåãà.
- Òàêà ñè è ìèñëåõ.
Ðèíñóèíä âíèìàòåëíî îãëåäà ïðúñòèòå ñè, Êàòî ÷å ëè íèêîãà íå å óìååë äà ãè ùðàêà.
Íàïðàâè îùå åäèí îïèò.
Êîãàòî îòíîâî îòâîðè î÷è, áåøå â êàë äî ãëåçåíèòå.
Èçìåæäó äàðáèòå íà Ðèíñóèíä, çàáåëåæèòåëíî å óìåíèåòî ìó äà ñå ñïàñÿâà ÷ðåç áÿãñòâî; óìåíèå, êîåòî ñ òå÷åíèå íà ãîäèíèòå áå ïðåâúðíàë â èñòèíñêà íàóêà. Íÿìà çíà÷åíèå äàëè áÿãàø îò èëè êúì, âàæíîòî å, ÷å áÿãàø. Áÿãñòâîòî ñàìî ïî ñåáå ñè èìà ñìèñúë. Òè÷àì, ñëåäîâàòåëíî, ñúùåñòâóâàì; ïî-òî÷íî êàçàíî - òè÷àì, ñëåäîâàòåëíî, ñ ìàëêî êúñìåò îùå ùå áúäà.
Íî îñâåí òîâà áåøå íàäàðåí è â îáëàñòòà íà åçèöèòå è ïðèëîæíàòà ãåîãðàôèÿ. Ìîæåøå äà èçêðåùè "ïîìîù!" íà ÷åòèðèíàäåñåò åçèêà è äà ïèùè çà ìèëîñò íà äðóãè äâàíàäåñåò. Áåøå ïðåìèíàë ïðåç ìíîãî îò ñòðàíèòå íà Äèñêà, ïðåç íÿêîè îò òÿõ - ñ ãîëÿìà ñêîðîñò, è â ïðîäúëæåíèå íà äúëãèòå, ïðåêðàñíè, ñêó÷íè ÷àñîâå, êîãàòî ðàáîòåøå â Áèáëèîòåêàòà, óáèâàøå âðåìåòî ñè â èçó÷àâàíå íà åêçîòè÷íèòå è äàëå÷íè ìåñòà, êîèòî íèêîãà íå áå íàâåñòÿâàë. Ñïîìíè ñè, ÷å íà âðåìåòî ñè áå îòäúõâàë ñ îáëåê÷åíèå, ÷å íèêîãà íÿìà äà ìó ñå íàëîæè äà ãè ïîñåùàâà.
À ñåãà, åòî ãî òî÷íî íà òàêîâà ìÿñòî.
Çàîáèêîëåí îò äæóíãëà. È òî íå õóáàâà, ëþáîïèòíà, îòêðèòà äæóíãëà, ïðåç êîÿòî áèõà ìîãëè äà ñå ìÿòàò ãåðîè, çàãúðíàòè â ëåîïàðäîâè êîæè, à ñåðèîçíà, èñòèíñêà äæóíãëà, êîÿòî ñå èçâèñÿâàøå êàòî ïëúòíà ñòåíà îò çåëåíèíà, òðúíëèâà è áîäëèâà. Äæóíãëà, êúäåòî âñåêè ïðåäñòàâèòåë íà ðàñòèòåëíîòî öàðñòâî äåéñòâèòåëíî ñè áåøå íàëåãíàë êîðóáàòà è ñå áå çàëîâèë ñ íåïîñèëíàòà çàäà÷à äà íàäðàñíå âñè÷êèòå ñè ñúïåðíèöè. Ïî÷âàòà åäâà ëè èçîáùî áåøå ïî÷âà - ïî-ñêîðî ìúðòâè ðàñòåíèÿ íà ïúò äà ñå ïðåâúðíàò â òîð. Âîäà ñå ñòè÷àøå îò ëèñòî íà ëèñòî; áóáîëå÷êè æóæàõà âúâ âëàæíèÿ, íàòåæàë îò ñïîðè âúçäóõ è òåãíåøå óæàñíà áåçäèõàííà òèøèíà, ïðè÷èíåíà îò èçòîùåíèå íà ôîòîñèíòåçíèòå äâèãàòåëè. Âñåêè ïî òèðîëñêè êðåùÿù ãåðîé, êîéòî áè ñå îñìåëèë äà ñå ìåòíå ïðåç òîçè ïàðöåë, áè ìîãúë ñúñ ñúùèÿ óñïåõ äà èçïðîáâà êúñìåòà ñè è ñðåùó öâåêëîðåçà÷êà.
- Êàê ãî ïðàâèø? - ïîïèòà Åðèê.
- Ñèãóðíî ñè èìà ÷àëúì - îòãîâîðè Ðèíñóèíä.
Åðèê ïîäëîæè ÷óäåñàòà íà Ïðèðîäàòà íà áåãúë è ïðåíåáðåæèòåëåí ïîãëåä.
- Òîâà íå ïðèëè÷à íà êðàëñòâî - îïëàêà ñå. - Êàçà, ÷å ùå îòèäåì â Êðàëñòâî. Òîâà ëè íàðè÷àø êðàëñòâî?
- Òîâà íàâÿðíî å òðîïè÷åñêàòà ãîðà Êëåò÷ - êàçà Ðèíñóèíä. - Òÿ å ïðåòúïêàíà ñ èçãóáåíè êðàëñòâà.
- Èìàø ïðåäâèä òàéíñòâåíèòå äðåâíè ðàñè îò àìàçîíñêè ïðèíöåñè, êîèòî ïîäëàãàò âñè÷êèòå çàòâîðíèöè îò ìúæêè ïîë íà ñòðàííè è èçòîùèòåëíè ðîäîíà÷àëíè÷åñêè ðèòóàëè ëè? - çàïèòà Åðèê è î÷èëàòà ìó âçåõà äà ñå îìúãëÿâàò.
- Õà-õà - ñúñ ñìðàçÿâàùî áåçðàçëè÷èå îòðîíè Ðèíñóèíä. - Ùî çà âúîáðàæåíèå èìà äåòåòî.
- Êàææãîäå, êàææãîäå, êàææãîäå! - èçïèùÿ ïàïàãàëúò.
- ×åë ñúì çà òÿõ - îòãîâîðè Åðèê, êàòî çàíè÷àøå èç çåëåíèíàòà. - Ðàçáèðà ñå, ïðèòåæàâàì è òåçè êðàëñòâà. - Âãëúáè ñå â íÿêàêâî ñâîå ñîáñòâåíî âèäåíèå. - Áðåé! - èçòúðñè ëàêîìî.
- Íà òâîå ìÿñòî áèõ ñå ñúñðåäîòî÷èë âúðõó ëåïòàòà - êàçà Ðèíñóèíä è ïîå ïî íåùî, êîåòî ìîæåøå äà áúäå è ïúòåêà.
ßðêèòå öâåòîâå íà åäíî äúðâî íàáëèçî ñå îáúðíàõà è ãî èçãëåäàõà êàê ñå îòäàëå÷àâà.
Â äæóíãëàòà íà öåíòðàëåí Êëåò÷ äåéñòâèòåëíî èìà èçãóáåíè êðàëñòâà íà òàéíñòâåíè àìàçîíñêè ïðèíöåñè, êîèòî ïëåíÿâàò èçñëåäîâàòåëè îò ìúæêè ïîë, çà äà ãè ïîäëîæàò íà ñïåöèôè÷íî ìúæêè çàäúëæåíèÿ. Ïîñëåäíèòå ñà äåéñòâèòåëíî áóéíè è èçòîùèòåëíè è æåðòâèòå áåç êúñìåò íå èçäåÿíâàò äúëãî*.
[* Ñòàâà òàêà, çàùîòî çàäúëæåíèÿ êàòî äà ïîñòàâÿø ùåïñåëè, äà êîâåø ðàôòîâå, äà ïðîâåðÿâàø ñòðàííè øóìîâå ïî òàâàíèòå è äà êîñèø ïîëÿíêè ïîñòåïåííî ìîãàò äà èçíîñÿò è íàé-çäðàâèÿ îðãàíèçúì. ]
Èìà è ñêðèòè ïëàòà, êúäåòî âëå÷óãåñòè ÷óäîâèùà îò îòìèíàëà åïîõà ëóäóâàò è ñè èãðàÿò, èìà è ñëîíñêè ãðîáèùà, èçãóáåíè ñ éåðîãëèôè, êîèòî ìîãàò îò ïðúâ ïîãëåä äà ñìðàçÿò è íàé-õðàáðîòî ñúðöå. Âñÿêà óâàæàâàùà ñåáå ñè êàðòà íà ðàéîíà åäâà ëè áè ðàçïîëàãàëà ñ ìÿñòî çà äúðâåòàòà.
Íÿêîëêîòî óñïåëè äà ñå çàâúðíàò èçñëåäîâàòåëè áÿõà ïðåäàëè èçâåñòåí áðîé ïîëåçíè ñúâåòè çà îíåçè, êîèòî áèõà ãè ïîñëåäâàëè, êàòî íàïðèìåð: 1) ïðè âúçìîæíîñò, èçáÿãâàéòå âñÿêà ëèàíà, âèñÿùà ñ ãëàâàòà íàäîëó, ñ êðúãëè ñâåòåùè î÷è÷êè è ñ öåïíàòî â åäèíèÿ êðàé åçè÷å; 2) íå âäèãàéòå íèêàêâè ëèàíè íà îðàíæåâî-÷åðíè èâèöè, êîèòî ïðèâèäíî ñè ëåæàò íàñðåä ïúòåêàòà è ñè ïîòðåïâàò, çàùîòî íà äðóãèÿ èì êðàé îáèêíîâåíî èìà òèãúð; è 3) íå îòèâàéòå òàì.
Àêî ñúì äåìîí, ìúãëÿâî ðàçñúæäàâàøå Ðèíñóèíä, çàùî òîãàâà âñè÷êî íàîêîëî ìå æèëè è ñå îïèòâà äà ìå ñïúíå? Èñêàì äà êàæà, ÷å, åñòåñòâåíî, ìîæå äà ìè íàâðåäè åäèíñòâåíî äúðâåíàòà êàìà, íàìóøêàíà â ñúðöåòî? Èëè ÷åñúí ëè áåøå?
Ïîñòåïåííî äæóíãëàòà ñâúðøè è ñå ðàçêðè îáøèðíà ðàâíà îáëàñò, êîÿòî ñå ïðîñòèðàøå ÷àê äî äàëå÷íà, ñèíååùà âåðèãà âóëêàíè. Ïîä òÿõ çåìÿòà ñå óñòðåìÿâàøå êúì èâèöà åçåðà è ìî÷óðèùà, òóê-òàìå ïðîðÿçàíè îò îãðîìíè ñòúïàëîâèäíè ïèðàìèäè - âñÿêà îò òÿõ óâåí÷àíà ñ òúíêà ñòðóéêà ïóøåê, âèåù ñå â çàçîðÿâàùîòî íåáå. Ïúòå÷êàòà îò äæóíãëàòà ñå ïðåâðúùàøå â òåñåí, ïàâèðàí ïúò.
- Êúäå ñìå, äåìîíå? - çàïèòà Åðèê.
- Ïðèëè÷à íà åäíî îò Òåçóìàíñêèòå êðàëñòâà - îòâúðíà Ðèíñóèíä. - Ìàé ãî óïðàâëÿâà îò Âåëèêèÿò Ìóçóìà.
- Àìàçîíñêà ïðèíöåñà å, íàëè?
- Ó÷óäâàùî, íî - íå. Ùå áúäåø óäèâåí, êîãàòî óçíàåø êîëêî ìíîãî êðàëñòâà íå ñà óïðàâëÿâàíè îò àìàçîíñêè ïðèíöåñè, Åðèê.
- Âúâ âñåêè ñëó÷àé, èçãëåæäà ïðèìèòèâíî. Ìàëêî êàòî â Êàìåííèÿ Âåê.
- Òåçóìàíñêèòå æðåöè ðàçïîëàãàò ñ ìíîãî ñëîæåí êàëåíäàð è àâàíãàðäíà îðîëîãèÿ - öèòèðà Ðèíñóííä.
- À-à - êàçà Åðèê. - Äîáðå.
- Íå - òúðïåëèâî ïðîäúëæè Ðèíñóèíä. - Òîâà îçíà÷àâà íàóêà çà èçìåðâàíå íà âðåìåòî,
- Î-î.
- Ùå òè õàðåñàò. Âåëèêîëåïíè ìàòåìàòèöè ñà, î÷åâèäíî å.
- Õúì - êàçà Åðèê, êàòî ïðåìèãâàøå íàäóòî. - Íå áè ìè õðóìíàëî, ÷å â òàêàâà èçîñòàíàëà öèâèëèçàöèÿ èìàò êàêâî òîëêîâà äà ïðåñìÿòàò.
Ðèíñóèíä ñúçðÿ êîëåñíèöèòå, êîèòî ñòðåìãëàâî ñå íîñåõà êúì òÿõ.
- Ñòðóâà ìè ñå, ÷å îáèêíîâåíî ïðåñìÿòàò æåðòâè - êàçà òîé.

* * *

Òåçóìàíñêàòà èìïåðèÿ, ðàçïîëîæåíà â äæóíãëåñòèòå ðàâíèíè íà Öåíòðàëåí Êëåò÷ å èçâåñòíà ñúñ ñâîèòå ãðàäèíè-ïàçàðè, ñ èçêëþ÷èòåëíî ìàéñòîðñêàòà èçðàáîòêà íà èçäåëèÿ îò îáñèäèàí, ïåðà è íåôðèò, êàêòî è ñ ìàñîâèòå æåðòâîïðèíîøåíèÿ íà õîðà â ÷åñò íà Êóåçîâåðêîàòúë, Ïåðíàòàòà Áîà, áîãà íà ìàñîâèòå æåðòâîïðèíîøåíèÿ íà õîðà. Êàçâàò, ÷å âèíàãè ìîæåø äà ðàçáåðåø êîãà ñè èìàø ðàáîòà ñ Êóåçîâåðêîàòúë. Îáèêíîâåíî ñòàâà â ïðèñúñòâèåòî íà ìíîãî õîðà, íà âúðõà íà ãîëÿìà ñòúïàëîâèäíà ïèðàìèäà è îñîáà ñ åëåãàíòíî ïåðíàòî óêðàøåíèå íà ãëàâàòà èçäÿëêâà èçòúí÷åí íîæ îò îáñèäèàí, ïðåäíàçíà÷åí åäèíñòâåíî çà òâîÿ ëè÷íà óïîòðåáà.
Íà êîíòèíåíòà òåçóìåíöèòå ñå ñëàâÿò, ÷å ñà íàé-ïàãóáíî ìðà÷íèòå, ðàçäðàçíèòåëíè è ïåñèìèñòè÷íî íàñòðîåíè õîðà, êîèòî âúîáùå áè ìîãúë äà ñðåùíåø. Ïðè÷èíèòå çà òîâà ñêîðî ùå ñòàíàò ÿñíè. Âåðíè ñà è äàííèòå çà íàóêàòà çà èçìåðâàíå íà âðåìåòî. Îùå îòäàâíà òåçóìåíöèòå áÿõà ñõâàíàëè, ÷å âñè÷êî íåîòìåííî ñå âëîøàâà è ïîíåæå ñòðàäàò îò óæàñÿâàù áóêâàëèçúì â ìèñëåíåòî, ñà ðàçðàáîòèëè ñëîæíà ñèñòåìà, ñ êîÿòî äà âîäÿò îò÷åòíîñò êîëêî ïî-ëîø å âñåêè ñëåäâàù äåí.
Ïðîòèâíî íà îáùîïðèåòîòî ñõâàùàíå, òåçóìåíöèòå íàèñòèíà ñà îòêðèëè êîëåëîòî. Ïðîñòî èìàò ðàäèêàëíî ðàçëè÷íè îò íàøèòå èäåè êàê äà ñå èçïîëçâà òî.

* * *

Ðèíñóèíä çà ïúðâè ïúò âèæäàøå êîëåñíèöà, òåãëåíà îò ëàìè. Íî íå òîâà ìó ñå ñòîðè ñòðàííî. Ñòðàííîòî áåøå, ÷å ÿ íîñåõà õîðà - ïî äâàìà îò äâåòå ñòðàíè íà îñòà. Òúð÷àõà çàä æèâîòíèòå è ñàíäàëèòå èì ïëþùÿõà ïî êàìåííàòà íàñòèëêà.
- Ñìÿòàø ëè, ÷å â íåÿ å ëåïòàòà? - çàïèòà Åðèê.
Öÿëîòî ñúäúðæàíèå íà ïúðâàòà êîëåñíèöà, êàòî èçêëþ÷èì êî÷èÿøà, ïðåäñòàâëÿâàøå íàáèò, ïî ñúùåñòâî êóáè÷íî îôîðìåí ìúæ ñ êîñòþì îò êîæà íà ïóìà è ñ ïåðà íà ãëàâàòà.
Áåãà÷èòå ñïðÿõà ñ ïóôòåíå è Ðèíñóèíä âèäÿ, ÷å âñåêè èìàøå ïî íåùî, êîåòî ìîæå äà ñå îïèøå êàòî ïðèìèòèâíà ñàáÿ, íàïðàâåíà îò çàòúêíàòè â äúðâåíà äðúæêà ïàð÷åòà îáñèäèàí. Âèæäàõà ìó ñå íå ïî-ìàëêî ñìúðòîíîñíè îò óñúâúðøåíñòâàíèòå, êðàéíî öèâèëèçîâàíè ñàáè. Âñúùíîñò, âèæäàõà ìó ñå îùå ïî-ñìúðòîíîñíè.
- Å? - êàçà Åðèê.
- Êàêâî "å"? - ïîïèòà Ðèíñóèíä.
- Êàæè ìó äà ñè ìè äàäå ëåïòàòà.
Äåáåëàêúò ñëåçå òðîìàâî, îòìàðøèðóâà êúì Åðèê è çà áåçêðàéíî ó÷óäâàíå íà Ðèíñóèíä, çàïúëçÿ ïðåä íåãî.
Ðèíñóèíä óñåòè êàê íåùî ñ äúëãè íîêòè ñå èçêàòåðè ïî ãúðáà ìó, îòòàì - íà ðàìîòî è ãëàñ, íàïîìíÿù ïîðåíå íà ìåòàëåí ëèñò ìó êàçà:
- Òàêà å ïî-äîáðå. Ìíîãî êàææãîäå, ãîò. Àêî ñàìî ñå îïèòàø äà ìå èçáóòàø, äåìîíå, ìîæåø äà êàææãîäå ñáîãîì íà óõîòî ñè. Êàêúâ íåî÷àêâàí îáðàò ùå âïèøàò â õðîíèêèòå, à? Òå êàòî ÷å ëè ãî î÷àêâàõà.
- Çàùî âñå ïîâòàðÿø "êàææãîäå"? - ïîïèòà Ðèíñóèíä.
- Îãðàíè÷åí êàææãîäå. Ïôó. Íåùè÷êî. Àáå, â íåãî èìà äóìè - îòãîâîðè ïàïàãàëúò.
- Ðå÷íèê? - êàçà Ðèíñóèíä. Ïúòíèöèòå îò îñòàíàëèòå êîëåñíèöè áÿõà èçëåçëè è ñúùî ïúëçÿõà êúì Åðèê, êîéòî ãðååøå îò ðàäîñò êàòî èäèîò.
Ïàïàãàëúò îáìèñëÿøå ôàêòà.
- Äà, âåðîÿòíî - êàçà. - Òðÿáâà äà òè êàæà íåùî ïîä ÷îâêà - ïðîäúëæè. - Ìèñëåõ òå çà ìàëêî êàææãîäå â íà÷àëîòî, íî òè ìàé ìîæåø äà ãî ïðàâèø êàææãîäå-òî.
- Äåìîíå? - íàäóòî êàçà Åðèê.
- Äà?
- Êàêâî êàçâàò òå? Ãîâîðèø ëè åçèêà èì?
- Ú-ú, íå - îòãîâîðè Ðèíñóèíä. - Îáà÷å ìîãà äà ãî ÷åòà - èçâèêà ñëåä Åðèê, êîéòî âå÷å ñå áå èçâúðíàë. - Àêî ìîæåø íÿêàê ñè äà èì íàïðàâèø çíàê äà ãî íàïèøàò...

* * *

Íàáëèæàâàøå ïëàäíå. Â äæóíãëàòà çàä Ðèíñóèíä ñúùåñòâàòà êðÿñêàõà è íå÷ëåíîðàçäåëíî ëîìîòåõà. Êîìàðè ñ ðàçìåðè íà êîëèáðè ïúðõàõà îêîëî íåãî.
- Ðàçáèðà ñå - êàçà çà äåñåòè ïúò. - Íèêîãà íå ñà óñïåëè äà ñå äîáåðàò äî èçîáðåòÿâàíåòî íà õàðòèÿòà.
Êàìåíîäåëåöúò ñå èçïðàâè, ïîäàäå íà àñèñòåíòà ñè ïîðåäíîòî èçòúïåíî äëåòî îò îáñèäèàí è î÷àêâàòåëíî ïîãëåäíà Ðèíñóèíä.
Ðèíñóèíä îòñòúïè íàçàä è çàïî÷íà êðèòè÷íî äà èçó÷àâà ñêàëíèÿ êúñ.
- Ìíîãî äîáðà ðàáîòà - êàçà. - Èìàì ïðåäâèä, ìíîãî äîáðà ïðèëèêà. Äîêàðàë ñè è ïðè÷åñêàòà ìó, è âñè÷êîòî ìó. Ðàçáèðà ñå, îáèêíîâåíî íå å òîëêîâà, ú-ú êâàäðàòåí, íî, äà, ìíîãî äîáðå, À, åòî ÿ è êàëÿñêàòà, à òàì ñà ñòúïàëîâèäíèòå ïèðàìèäè. Äà. Àìè, ìàé èñêàò äà îòèäåø â ãðàäà ñ òÿõ - êàçà íà Åðèê.
- Êàæè èì "äà" - íåïîêîëåáèìà çàÿâè Åðèê.
Ðèíñóèíä ñå îáúðíà êúì âîæäà.
- Äà - êàçà.
- [Ãúðáàâà-ôèãóðà-ñ-óòðîåíè-ïåðà-íà-ãëàâà-êðàé-òðè-òî÷êè]?
Ðèíñóèíä âúçäúõíà. Áåç äà îòðîíè è äóìè÷êà, êàìåíîäåëåöúò âçå íîâî äëåòî ñ ïîêîðíèòå ñè ïðúñòè è íàãëàñè â óäîáíî ïîëîæåíèå íîâà ãðàíèòíà ïëî÷êà.
Åäèí îò ïðîáëåìèòå, ïðè÷èíåíè îò ôàêòà, ÷å ñè òåçóìåíåö, îñâåí òîâà, ÷å ñè èìàø Êóåçîâåðêîàòúë çà áîã, å ÷å àêî íåî÷àêâàíî òè ïîòðÿáâà äà ïîðú÷àø äîïúëíèòåëíà áóòèëêà ìëÿêî çà óòðå, âåðîÿòíî å òðÿáâàëî äà çàïî÷íåøå áåëåæêàòà çà ìëåêàðÿ ïðåç ìèíàëèÿ ìåñåö. Òåçóìåíöèòå ñà åäèíñòâåíèòå, êîèòî ñå ïðåòðåïâàò äî ñìúðò, äîêàòî íàïèøàò ïîñëåäíèòå ñè ñëîâà, ïðåäè äà ñå ñàìîóáèÿò.

* * *

Êúñíî ñëåäîáåä áåøå, êîãàòî êàëÿñêàòà â òðúñ âëåçå â êàìåííèÿ ãðàä, ðàçïîëîæåí îêîëî íàé-ãîëÿìàòà ïèðàìèäà, ìåæäó ðåäèöè ïðèâåòñòâàùè ãè òåçóìåíöè.
- Òîâà ïî ãî áèâà - çàÿâè Åðèê, êàòî áëàãîñêëîííî ïðèåìàøå ïðèâåòñòâèÿòà. - Ìíîãî ñå ðàäâàò äà íè âèäÿò.
- Äà - ìðà÷íî êàçà Ðèíñóèíä - Çàùî ëè?
- Àìè, çàùîòî ñúì íîâèÿò âëàäåòåë, åñòåñòâåíî.
- Õúììì - Ðèíñóèíä ñòðåëíà î÷è íàñòðàíà êúì ïàïàãàëà, êîéòî îò èçâåñòíî âðåìå áå íååñòåñòâåíî ìúë÷àëèâ è ïîíàñòîÿùåì ñå ãóøåøå çàä óõîòî ìó êàòî ñòàðà ìîìà íà âúçðàñò â çàâåäåíèå ñúñ ñòðèïòèéç. Ñåðèîçíî îáìèñëÿøå âúïðîñà ñ èçÿùíèòå óêðàøåíèÿ îò ïåðà.
- Êàææãèäå, íåãîäÿè - èçðå÷å òîé. - Ñàìî íÿêîé êàææãîäå äà ìå ïèïíå è òîÿ êàææãîäå å ìèíóñ åäèí ïðúñò, äà çíàåø.
- Èìà íåùî, äåòî íå å íàðåä â òàÿ ðàáîòà - êàçà Ðèíñóèíä.
- Êàêâî? - ïîïèòà ïàïàãàëúò.
- Âñè÷êî.
- Äà çíàåø, ñàìî åäíî ïåðî äà ìè íÿìà...
Ðèíñóèíä íå áåøå ñâèêíàë õîðàòà äà ñå ðàäâàò, êîãàòî ãî âèæäàò. Íååñòåñòâåíî áå, à è íå âåùàåøå íèùî äîáðî. Òåçè òóê íå ñàìî ïðèâåòñòâóâàõà, à õâúðëÿõà öâåòÿ è øàïêè. Øàïêèòå áÿõà îò êàìúê, íî âàæåí å çàìèñúëúò.
Ðèíñóèíä ãè íàìèðàøå çà äîñòà ñòðàííè øàïêè. Íÿìàõ äúíà. Âñúùíîñò, ïðåäñòàâëÿâàõà îáèêíîâåíè äèñêîâå ñ äóïêà â ñðåäàòà.
Ïðîöåñèÿòà ïðåìèíà â òðúñ ïî øèðîêèòå áóëåâàðäè è ñòèãíà äî íÿêîëêî ñãðàäè, ñòðóïàíè â îñíîâàòà íà ïèðàìèäàòà. Òàì ãè ÷àêàøå äðóãà ãðóïà ãðàäñêè ñàíîâíèöè.
Íàêè÷åíè áÿõà ñ ìíîãî áèæóòà. Ïî ñúùåñòâî óêðàøåíèÿòà áÿõà îò åäèí âèä. Êàìåíåí äèñê ñ äóïêà â ñðåäàòà ìîæå äà èìà ìíîãîáðîéíè ïðèëîæåíèÿ è òåçóìåíöèòå áÿõà ïóñíàëè â óïîòðåáà âñè÷êè, ñ èçêëþ÷åíèå íà åäíî.
Ïî-âàæíè îò òîâà, îáà÷å, áÿõà ìíîãîòî ñàíäúöè ñúñ ñúêðîâèùà, ñêëàäèðàíè ïðåä òÿõ. Ïðåòúïêàíè áÿõà ñúñ ñêúïîöåííîñòè.
Î÷èòå íà Åðèê ñå ðàçøèðèõà.
- Ëåïòàòà! - êàçà.
Ðèíñóèíä ñå ïðåäàäå. Äåéñòâèòåëíî ñòàâàøå. Íå çíàåøå êàê, íå çíàåøå çàùî, íî íàé-íàêðàÿ ñòàíà Êàêòî Òðÿáâà. Çàëÿçâàùîòî ñëúíöå ïðîáëÿñâàøå ïî äåñåòêèòå ñúêðîâèùà. Ðàçáèðà ñå, ïðèíàäëåæàõà íà Åðèê, êàêòî ìîæåøå äà ñå ïðåäïîëàãà, íî ìîæå áè ùåøå äà ñå íàìåðè äîñòàòú÷íî è çà íåãî...
- Åñòåñòâåíî - åäâà ïðîìúëâè. - Êàêâî äðóãî î÷àêâàøå.

* * *

Ïîñëåäâà ïèðøåñòâî è ïðîñòðàííè ðå÷è, êîèòî Ðèíñóèíä íå ìîæà äà ðàçáåðå, íî ïîíå áÿõà èçïúñòðåíè ñ íàçäðàâèöè, êèìàíèÿ è ïîêëîíè ïî ïîñîêà íà Åðèê. Èìàøå è äúëãè èçïúëíåíèÿ íà òåçóìàíñêà ìóçèêà, íàïîäîáÿâàùà èçäóõâàíå íà èçêëþ÷èòåëíî çàïóøåíà íîçäðà.
Ðèíñóèíä îñòàâè Åðèê äà ñè ñåäè ãîðäî íà òðîíà, îãðÿí îò ñâåòëèíàòà íà îãúíÿ è ñå çàòèðè áåçóòåøíî íàñðåùà êúì ïèðàìèäàòà.
- Çàáàâëÿâàõ ñå íà êàææãîäå-òî - óêîðèçíåíî ìó êàçà ïàïàãàëúò.
- Íå ìå ñâúðòà - îòãîâîðè Ðèíñóèíä. - Èçâèíÿâàé, íî ïîäîáíî íåùî íèêîãà íå ìè ñå å ñëó÷âàëî. Âñè÷êèòå òåçè ñêúïîöåííîñòè è ò.í. Âñè÷êî ñòàâà êàêòî òðÿáâà. Íå å ïðàâèëíî.
Âäèãíà ïîãëåä êúì ÷óäîâèùíîòî ëèöå íà ñòðúìíàòà ïèðàìèäà. ßðêè îòáëÿñúöè îò îãúíÿ òàíöóâàõà ïî íåÿ. Âúðõó âñåêè êàìåíåí áëîê èìàøå èçäúëáàí áàðåëåô, èëþñòðèðàù óæàñÿâàùî èçîáðåòàòåëíèòå ïðîöåäóðè, êîèòî òåçóìåíöèòå èçâúðøâàõà íàä âðàãîâåòå ñè. Îò ñöåíèòå ìîæåøå äà ñå ïðåäïîëîæè, ÷å òåçóìåíöèòå íåçàâèñèìî îò äîáðîäåòåëèòå, êîèòî ìîæå áè ïðèòåæàâàõà, îáèêíîâåíî íå ïðîÿâÿâàõà ñêëîííîñò äà ïîñðåùàò íåïîçíàòèòå ñòðàííèöè ñ "äîáðå äîøëè" è äà ãè îòðóïâàò ñúñ ñêúïîöåííîñòè. Âçåòà êàòî åäíî öÿëî, êóï÷èíàòà ãðàâþðè ñúçäàâàøå äîáúð õóäîæåñòâåí åôåêò - ñàìî äåòàéëèòå é áÿõà ñòðàõîâèòè.
Êàêòî ñè âúðâåøå ïîêðàé ñòåíàòà, ñòèãíà äî îãðîìíà âðàòà, êîÿòî âúçïðîèçâåæäàøå ñ õóäîæåñòâåíè ñðåäñòâà êàê íà ãðóïà çàòâîðíèöè î÷åâèäíî èì ïðàâåõà ïúëåí ìåäèöèíñêè ïðåãëåä*.
[* Ïîíå îòäàëå÷å èçãëåæäàøå òàêà. Îòáëèçî - íå.]
Çàä íåÿ ñå îòêðèâàøå êúñ, îñâåòåí îò ôàêëè òóíåë. Ðèíñóèíä íàïðàâè íÿêîëêî êðà÷êè íàâúòðå, êàòî ñè ïîâòàðÿøå, ÷å âèíàãè áè ìîãúë äà èçõâúð÷è íàâúí è ñòèãíà äî âèñîêî ïîìåùåíèå, çàåìàùî ïî-ãîëÿìàòà ÷àñò îò âúòðåøíîñòòà íà ïèðàìèäàòà.
Íàâñÿêúäå ïîêðàé ñòåíèòå èìàøå îùå ôàêëè è òå ìíîãî äîáðå îñâåòÿâàõà âñè÷êî.
Òîâà íå áåøå îñîáåíî æåëàòåëíî, ïîíåæå îíîâà, êîåòî îñíîâíî îñâåòÿâàõà áåøå ãèãàíòñêà ïî ðàçìåðè ñòàòóÿ íà Êóåçîâåðêîàòúë, Ïåðíàòàòà Áîà.
Àêî âè ñå íàëîæè äà ñòå â åäíà ñòàÿ ñ òàçè ñòàòóÿ, áèõòå ïðåäïî÷åëè äà å òúìíî êàòî â ðîã.
Èëè ìîæå áè íå. Ïî-äîáúð âàðèàíò áè áèë, äà ñëîæèòå îáåêòà â òúìíàòà ñòàÿ, à âèå äà ñòå íà ñòîòèöè ìèëè ðàçñòîÿíèå, îáçåò îò áåçñúíèå, îïèòâàéêè ñå äà çàáðàâèòå êàê èçãëåæäà.
Òîâà å ñàìî åäíà ñòàòóÿ, ïîâòàðÿøå ñè Ðèíñóèíä. Íå å èñòèíñêà. Ñàìî ñà èçïîëçâàëè âúîáðàæåíèåòî ñè. Òîâà ñè å.
- Êàêâî, äà ãî êàææãîäå-òî, å òóé? - çàïèòà ïàïàãàëúò.
- Òåõíèÿ áîã.
- Èçìúêâàø ñå, à?
- Íå, íàèñòèíà. Òîâà å Êóåçîâåðêîàòúë. Ïîëó-÷îâåê, ïîëó-ïèëå, ïîëó-ÿãóàð, ïîëó-çìèÿ, ïîëó-ñêîðïèîí è ïîëó-îòêà÷åí. Ïàïàãàëúò ïîìðúäâàøå ÷îâêàòà ñè, äîêàòî îñìèñëè ôàêòèòå
- Òîâà ïðàâè åäíà êàææãîäå ñóìà îò òðèìà ÷îâåêîóáèéñòâåíè ìàíèàêà - çàêëþ÷è òîé.
- Â îáøè ëèíèè, òàêà å - ïîòâúðäè ñòàòóÿòà.
- Îò äðóãà ñòðàíà - ìèãíîâåíî çàïî÷íà Ðèíñóèíä - íàèñòèíà ìèñëÿ, ÷å å óæàñíî âàæíî õîðàòà äà èìàò ïðàâî äà ñè áîãîòâîðÿò êîãîòî ñè èñêàò, à ñåãà, ïîíåæå âåäíàãà ñè òðúãâàìå, ñàìî...
- Ìîëÿ âè, íå ìå îñòàâÿéòå òóêà - êàçà ñòàòóÿòà. - Ìîëÿ âè, âçåìåòå ìå ñúñ ñåáå ñè.
- Ìîæå äà ñå îêàæå ñëîæíî, ìîæå äà ñå îêàæå ñëîæíî - çàáúðçàíî îòâúðíà Ðèíñóèíä, êàòî îòñòúïâàøå íàçàä, - Íå ÷å èìàì íåùî ïðîòèâ, íî òàì îòêúäåòî èäâàì, ñúùåñòâóâàò ðàñèñòêè ïðåäðàçñúäúöè ñðåùó äåñåòìåòðîâè õîðà, íàâñÿêúäå èçïîíàêè÷åíè ñúñ çúáè, íîêòè è îãúðëèöè îò ÷åðåïè. Ïðîñòî ñè ìèñëÿ, ÷å ùå òè å òðóäíî äà ñè íàìåðèø ìÿñòî.
Ïàïàãàëúò ãî êëúâíà ïî óõîòî:
- Ãëàñúò èäâà èççàä ñòàòóÿòà, ãëóïàâ êàææãîäå - èçãðà÷è òîé.
Îêàçà ñå, ÷å èäâà îò äóïêà íà ïîäà. Áëåäî ëèöå çàíè÷àøå ñ êúñîãëåä ïîãëåä íàãîðå êúì Ðèíñóèíä îò äúëáèíèòå íà íÿêàêâà ÿìà. Áåøå âúçðàñòíî, äîáðîäóøíî ëèöå ñ èçðàç íà åäâà äîëîâèìî ïðèòåñíåíèå.
- Çäðàâåé? - êàçà Ðèíñóèíä.
- È ïðåäñòàâà ñè íÿìàø êàêâî îçíà÷àâà îòíîâî äà ÷óåø ïðèÿòåëñêè ãëàñ - êàçà ëèöåòî è ñå îçàðè â óñìèâêà. - Ñàìî àêî ìîæåø ìàëêî äà ìè ïîìîãíåø äà ñå èçêàòåðÿ...
- Ìîëÿ? - êàçà Ðèíñóèíä. - Çàòâîðíèê ñè, íàëè?
- Óâè, òúé å.
- Íå çíàÿ äàëè òðÿáâà åé òúé íà äà îáèêàëÿì è äà îòúðâàâàì çàòâîðíèöè - êàçà Ðèíñóèíä. - Èìàì ïðåäâèä, ìîæå è äà ñè íàïðàâèë íåùî.
- Íàïúëíî íåâèíåí ñúì è íå ñúì çàáúðêàí â íèêàêâî ïðåñòúïëåíèå, óâåðÿâàì òå.
- Å, äà, àìà òè ãî êàçâàø - ïðîäúëæè ìðà÷íî Ðèíñóèíä. - Íî àêî òåçóìåíöèòå ñà îòñúäèëè...
- Êàææãîäå, êàææãîäå, êàææãîäå! - èçïèùÿ ïàïàãàëúò â óõîòî ìó, êàòî ïîäñêà÷àøå íàãîðå-íàäîëó ïî ðàìîòî ìó. - Íèìà íÿìàø è íàé-ìàëêàòà?... Òè îòêúäå ñè áå? Òà òîé å çàòâîðíèê! Çàòâîðíèê â õðàì! Äëúæåí ñè äà ñïàñÿâàø çàòâîðåíèòå â õðàìîâå! Òà íàëè çàòîâà ïî äÿâîëèòå ñà òàì!
- Íå, íå å òàêà - îòðÿçà Ðèíñóèíä. - Íå å òîëêîâà ïðîñòî. Ñèãóðíî å òóêà, çà äà ãî ïðèíåñàò â æåðòâà! Íå å ëè òàêà? - ïîãëåäíà î÷àêâàòåëíî êúì çàòâîðíèêà.
Ëèöåòî êèìíà óòâúðäèòåëíî.
- Âñúùíîñò ïðàâ ñè. Ïî-òî÷íî êàçàíî - çà äà áúäà æèâ îäðàí.
- Åòî! - îáúðíà ñå Ðèíñóèíä êúì ïàïàãàëà. - Âèäÿ ëè? Ìèñëèø ñå çà âñåçíàéêî. Òóê å, çà äà áúäå æèâ îäðàí.
- Âñÿêî ñàíòèìåòúð÷å êîæà, îáåëåíî ïîä àêîìïàíèìåíòà íà èçòúí÷åíè áîëêè - óñëóæëèâî äîáàâè çàòâîðíèêúò.
Ðèíñóèíä çàìúë÷à. Ïîìèñëè ñè, ÷å çíàå çíà÷åíèåòî íà äóìàòà "èçòúí÷åí", à òî íå ñå ñðåùàøå ðåäîì ñ "áîëêà".
- Êàê, âñÿêî ïàð÷åíöå? - çàïèòà.
- Î÷åâèäíî òîâà å ñëó÷àÿò.
- Áðåé! Êàêâî ïúê òîëêîâà ñè íàïðàâèë?
Çàòâîðíèêúò îòðîíè âúçäèøêà.
- Íèêîãà íå áè ìè ïîâÿðâàë ... - ïðîìúëâè.

* * *

Êðàëÿò íà äåìîíèòå îñòàâè îãëåäàëîòî äà ïîòúìíåå è áàðàáàíè ñ ïðúñòè ïî áþðîòî ñè çà èçâåñòíî âðåìå. Ïîñëå âçå ìèêðîôîí è äóõíà â íåãî. Íàé-ñåòíå äàëå÷åí ãëàñ îòâúðíà:
- Äà, øåôå?
- Äà, ñúð! - ñðÿçà ãî Êðàëÿò.
Äàëå÷íèÿò ãëàñ èçìúðìîðè íåùî è äîáàâè:
- Äà, ÑÚÐ?
- Èìà ëè íà ðàáîòà ïðè íàñ íÿêîé ñè Êóåçîâåðêîàòúë?
- Ùå âèäÿ, øåôå. - Ãëàñúò çàãëúõíà, ïîñëå ñå âúðíà îòíîâî. - Äà, øåôå.
- Äóê, ãðàô, âèêîíò èëè áàðîí å? - ïîïèòà êðàëÿò.
- Íå, øåôå.
- Àìè êàêâî å?
Îò äðóãèÿ êðàé ïîñëåäâà äúëãî ìúë÷àíèå.
- Å? - íàñòîÿ êðàëÿò.
- Íå å íåùî îñîáåíî, øåôå.
Çà èçâåñòíî âðåìå êðàëÿò îñòàíà òàêà, âïèë çâåðñêè ïîãëåä â ìèêðîôîíà. "Ïðîáâàø, ìèñëåøå ñè. Ñúñòàâÿø ïîäõîäÿùèòå ïëàíîâå, îïèòâàø ñå äà âúâåäåø îðãàíèçàöèÿ, îïèòâàø ñå íàèñòèíà äà ïîìîãíåø íà õîðàòà, à âèæ êàêâî ïîëó÷àâàø".
- Èçïðàòè ãî ïðè ìåíå - êàçà.

* * *

Íàâúí ìóçèêàòà ñå èçâèñè äî êðåñ÷åíäî è ñåêíà. Îãíüîâåòå ïðàùÿõà. Îò äàëå÷íèòå äæóíãëè õèëÿäè áëåùóêàùè î÷è íàáëþäàâàõà ðèòóàëèòå.
Âúðõîâíèÿò æðåö ñå èçïðàâè è ïðîèçíåñå ðå÷. Åðèê áå ãðåéíàë êàòî òèêâà. Òåçóìåíöèòå â äúëãà ðåäèöà íàäîíåñîõà êîøíèöè ñêúïîöåííîñòè è ãè íàñëàãàõà ïðåä íåãî.
Ïîñëå Âúðõîâíèÿò æðåö ïðîèçíåñå âòîðà ðå÷. Òàçè î÷åâèäíî çàâúðøè ñ âúïðîñ.
- ×óäåñíî - êàçà Åðèê. - Ìíîãî äîáðå. Ïðîäúëæàâàéòå. - Ïî÷åñà óõîòî ñè è ðåøè. - Âñè÷êè ìîæåòå äà èìàòå ïîëîâèí ïî÷èâåí äåí.
Âúðõîâíèÿò æðåö îòíîâî ïîâòîðè âúïðîñà ñè, ñ ëåêî íåòúðïåíèå â ãëàñà.
- Àç ñúì, äà - îòãîâîðè Åðèê, â ñëó÷àé, ÷å íå ñà íàÿñíî. - Ïðàâèëíî ñòå ðàçáðàëè.
Âúðõîâíèÿò æðåö çàãîâîðè îòíîâî. Òîçè ïúò íåòúðïåíèåòî íå áåøå ëåêî.

* * *

Õàéäå îòíîâî äà ïîâòîðèì, êàêâî ùå êàæåø? - êàçà êðàëÿò íà äåìîíèòå. Èçòåãíà ñå â òðîíà ñè.
- Åäèí äåí ñëó÷àéíî îòêðèâàø òåçóìåíöèòå è ðåøàâàò, ìèñëÿ òî÷íî âúçïðîèçâåæäàì äóìèòå òè, "÷å ñà òàéôà áåçíàäåæäíèöè îò êàìåííàòà åïîõà, çàñåäíàëè îêîëî íÿêàêâî ìî÷óðèùå áåç äà ïðå÷àò íèêîìó", ïðàâ ëè ñúì? Ïðè êîåòî òè ñå âñåëÿâàø â àêúëà íà åäèí îò âúðõîâíèòå èì æðåöè - ñèãóðíî ïî îíîâà âðåìå ñà ïî÷èòàëè íÿêàêâà ïðú÷èöà - ïîáúðêâàø ãî è âäúõíîâÿâàø ïëåìåíàòà äà ñå îáåäèíÿò, äà òåðîðèçèðàò ñúñåäèòå ñè, çà äà ñå ðîäè íà êîíòèíåíòà íîâà íàöèÿ, ïðåäàíà íà èäåÿòà, ÷å öÿëîòî ÷îâå÷åñòâî òðÿáâà äà áúäå èçêà÷åíî íà âúðõà íà öåðåìîíèàëíèòå ïèðàìèäè è íàêúëöàíî ñ êàìåííè íîæîâå. Êðàëÿò ïðèäúðïà ñâîèòå çàïèñêè êúì ñåáå ñè. - Î, äà, íÿêîè òðÿáâà äà áúäàò ñúùî òàêà äðàíè æèâè - äîáàâè.
Êóåçîâåðêîàòúë ïðèñòúïè îò êðàê íà êðàê.
- Ïðè êîåòî, - êàçà êðàëÿò - òå ìèãíîâåíî ñå âúâëè÷àò â ïðîäúëæèòåëíà âîéíà ñ âñåêè äðóã è íîñÿò ñìúðò è ðàçðóõà íà õèëÿäè óìåðåíî íåâèííè õîðà, è ïðî÷èå, è ïðî÷èå. À ñåãà, ñëóøàé: òîâà òðÿáâà äà ïðåñòàíå.
Êóåçîâåðêîàòúë ëåêè÷êî ñå ëþøíà íàçàä.
- Áåøå ñàìî, àìè, ñàìî åäíî õîáè - ïðîìúëâè äóõúò. - Ìèñëåõ ñè, ú-ú, ÷å òàêà å ïðàâèëíî. Ñìúðò è ðàçðóõà è ò.í.
- À, òàêà ëè? - êàçà êðàëÿò. - Äà ìðàò ñ õèëÿäè ïîâå÷å èëè ïî-ìàëêî íåâèííè õîðà? Íàïðàâî îò íàøèòå ðúöå? - ùðàêíà ñ ïðúñòè - åé òúé íà. È âåäíàãà - õîï! - íà ùàñòëèâèòå ñè ëîâíè ïîëåòà èëè êúäåòî è äà å. Åòî â òîâà ñå êðèå ïðîáëåìúò ïðè âàñ, ÷èíîâíèöèòå. Íå ìèñëèòå çà Ìàùàáíàòà êàðòèíà. Èìàì ïðåäâèä, íà, äà âçåìåì òåçóìåíöèòå. Ìðà÷íè, áåç âúîáðàæåíèå, âìàíèà÷àâàùè ñå... äîñåãà ùÿõà äà ñà îòêðèëè òàêàâà öÿëîñòíà áþðîêðàöèÿ è äàíú÷íà ñèñòåìà, ÷å áèõà ñòîïèëè âñè÷êè ìîçúöè íà êîíòèíåíòà. Âìåñòî êîåòî òå ñà ïðîñòî òàéôà âòîðîðàçðåäíè óáèéöè-êîëà÷è. Êàêâà çàãóáà.
Êóåçîâåðêîàòúë ñå ñãúð÷è.
Êðàëÿò ñå çàëþøêà íàçàä-íàïðåä ñ òðîíà ñè.
- Çíà÷è, èñêàì âåäíàãà äà ñå âúðíåø òàì äîëó è äà èì ñå èçâèíèø - êàçà òîé.
- Ìîëÿ?
- Êàæè èì, ÷å ñè ðåøèë äðóãî. Êàæè èì, ÷å îíîâà, êîåòî íàèñòèíà ñè èñêàë äà òè íàêàðàø äà ïðàâÿò, å äà ñå áúõòÿò äåí è íîù, çà äà ïîäîáðÿò ñúäáèíèòå íà ñâîèòå áëèæíè. Ùå èìà ãîëÿì óñïåõ.
- Êàêâî? - îòðîíè Êóåçîâåðêîàòúë ñ êðàéíî íåñèãóðåí âèä. - Èñêàòå äà ñå ïîêàæà?
- Âå÷å ñà òå âèæäàëè, íàëè? Âèäÿõ ñòàòóÿòà - ìíîãî å ïðàâäîïîäîáíà.
- Ú-ú, äà. ßâÿâàë ñúì ñå íàñúí è ïðî÷èå - íåñèãóðíî èçðå÷å äåìîíúò.
- ×óäåñíî. Äåéñòâóâàé
Î÷åâèäíî Êóåçîâåðêîàòúë ñå ïðèòåñíÿâàøå îò íåùî.
- Ú-ú - ïðîìúëâè. Çíà÷è, òàêîâà, äà ñå ìàòåðèàëèçèðàì, íåùî òàêîâà, à? Èñêàì äà êàæà, äåéñòâèòåëíî äà ñå ïîÿâÿ òàì íà ìÿñòî, à?
- Äà!
- Ààà.

* * *

Ïëåííèêúò ñå îòóïà îò ïðàõòà è ïðîòåãíà ñáðú÷êàíà ðúêà êúì Ðèíñóèíä:
- Ìíîãî áëàãîäàðíîñòè. Ïîíñå äà Êóúðì.
- Ìîëÿ?
- Òàêà ñå êàçâàì.
- À-õà.
- Ñëàâíî ñòàðî èìå - êàçà äà Êóúðì, êàòî òúðñåøå â ïîãëåäà íà Ðèíñóèíä íÿêàêâè ñëåäè îò ïîäèãðàâêà.
- Äîáðå - áåçó÷àñòíî ñå ñúãëàñè Ðèíñóèíä.
- Òúðñåõìå Èçâîðà íà Ìëàäîñòòà - ïðîäúëæè äà Êóúðì
Ðèíñóèíä ãî èçãëåäà îòãîðå äî äîëó
- Óñïÿõòå ëè? - ó÷òèâî ïîïèòà.
- Íå îñîáåíî, íå.
Ðèíñóèíä íàäíèêíà îòíîâî â ÿìàòà.
- Êàçà "òúðñåõìå". Êúäå ñà îñòàíàëèòå? - ïîïèòà.
- Ïèïíà ãè ðåëèãèÿòà.
Ðèíñóèíä âäèãíà ïîãëåä êúì ñòàòóÿòà íà Êóåçîâåðêîàòúë. Íå áåøå íóæíî îñîáåíî âúîáðàæåíèå, çà äà ñè ïðåäñòàâèø çà êîÿ ðåëèãèÿ ñòàâà äóìà.
- Ìèñëÿ - âíèìàòåëíî èçðå÷å òîé, - ÷å å ïî-äîáðå äà ñè òðúãâàìå.
- Ñúâñåì âÿðíî - ïîòâúðäè ñòàðåöúò. - Ïðè òîâà - áúðçî. Ïðåäè äà ñå å ïîÿâèë Âëàäåòåëÿò íà ñâåòà.
Ðèíñóèíä èçòðúïíà. Çàïî÷âà ñå, ïîìèñëè ñè. Çíàåõ ñè, ÷å âñè÷êî ùå ñâúðøè çëå è åòî ãî íà÷àëîòî. Ñèãóðíî èìàì èíñòèíêò êúì òåçè ñúáèòèÿ.
- Îòêúäå çíàåø? - ïîïèòà.
- Î, - òîâà å òÿõíî ïðîðî÷åñòâî. Å, íå å òî÷íî ïðîðî÷åñòâî, à âñúùíîñò å öÿëàòà èñòîðèÿ íà ñâåòà - îò ñòàðòà äî ôèíàëà. Íàïèñàíà å íàâñÿêúäå ïî òàçè ïèðàìèäà - îáîäðèòåëíî ïîÿñíè äà Êóúðì. - Áîãà ìè, íå áèõ èñêàë äà ñúì Âëàäåòåëÿò, êîãàòî ïðèñòèãíå. Òå ñè èìàò ïëàíîâå.

* * *

Åðèê ñå èçïðàâè.
- À ñåãà ñàìî ìå ÷óéòå - êàçà. - Íÿìàì íàìåðåíèå äà òúðïÿ ïîäîáíî íåùî. Àç ñúì âàøèÿò âëàäåòåë, íàëè ðàçáèðàòå...

* * *

Ðèíñóèíä ñå âòðåùè â íàé-áëèçêèòå äî ñòàòóÿòà áëîêîâå. Íà òåçóìåíöèòå èì áÿõà íóæíè äâà åòàæà, äâàäåñåò ãîäèíè è äåñåò õèëÿäè òîíà ãðàíèò, çà äà ïîÿñíÿò êàêâî âúçíàìåðÿâàõà äà íàïðàâÿò ñ Âëàäåòåëÿ íà Ñâåòà, íî ðåçóëòàòúò áåøå... àìè... ÿñåí. Ó íåãî íå áè îñòàíàëà è ñÿíêà ñúìíåíèå, ÷å òå ñà ðàçäðàçíåíè. Äîðè áè ìîãúë äà çàêëþ÷è, ÷å ñà âáåñåíè.
- Íî çàùî çà íà÷àëî ùå ìó äàâàò âñè÷êèòå òåçè ñúêðîâèùà? - ïîïèòà Ðèíñóèíä, êàòî ãè ñî÷åøå.
- Àìè, òîé ñè å Âëàäåòåëÿò - îòãîâîðè äà Êóúðì - Ìèñëÿ, ïîäîáàâà ìó äà ãî óâàæàò.
Ðèíñóèíä êèìíà. Äîíÿêúäå áåøå ñïðàâåäëèâî. Àêî ñòå ïëåìå, êîåòî æèâåå â ìî÷óðèùå íàñðåä âëàæíà ãîðà, íÿìàòå ìåòàëè, îáðåìåíåíè ñòå ñ áîã êàòî Êóåçîâåðêîàòúë, à ïîñëå îòêðèâàòå íÿêîé, êîéòî âè çàÿâÿâà, ÷å îòãîâàðÿ çà öÿëàòà òàÿ ðàáîòà, âåðîÿòíî áèõòå èñêàëè äà ìó îòäåëèòå èçâåñòíî âðåìå è äà ìó îáÿñíèòå êîëêî íåâåðîÿòíî ðàçî÷àðîâàíè ñòå. Òåçóìåíöèòå íèêîãà íå ñà èìàëè íèêàêâà ïðè÷èíà, çà äà áúäàò äåëèêàòíè ñ áîæåñòâàòà.
Ïðèëèêàòà ñ Åðèê áåøå ìíîãî ãîëÿìà.
Ïîãëåäúò íà Ðèíñóèíä ïðîñëåäè ðàçâèòèåòî íà ñëó÷êàòà âúðõó ñúñåäíàòà ñòåíà.
Òîçè áëîê èçîáðàçÿâàøå íÿêîãî, êîéòî òâúðäå íàïîäîáÿâàøå Ðèíñóèíä. Èìàøå ïàïàãàë íà ðàìîòî ìó.
- Ñòîé - êàçà. - Òîâà ñúì àç!
- Íà ñúñåäíèÿ áëîê ùå âèäèø êàêâî ïðàâÿò ñ òåáå - ñàìîäîâîëíî çàÿâè ïàïàãàëúò. - Ùå òè ñå ïðåîáúðíå êàææãîäå-òî.
Ðèíñóèíä ïîãëåäíà êúì áëîêà. Êàææãîäå-òî ìó ñå ïðåîáúðíà.
- Ïðîñòî ùå ñè òðúãíåì ñúâñåì òèõè÷êî - ðåøèòåëíî êàçà òîé. - Èñêàì äà êàæà, ÷å íÿìà äà ñïèðàìå, çà äà èì áëàãîäàðèì çà ÿäåíåòî. Ïî-êúñíî âèíàãè ìîæåì äà èì ïðàòèì ïèñìî. Íàëè ñå ñåùàø, òúé ÷å äà íå ñìå íåêóëòóðíè.
- Ìîìåíò - êàçà äà Êóúðì, äîêàòî Ðèíñóèíä ãî äúðïàøå çà ðúêàòà, - îùå íå ñúì óñïÿë äà ïðî÷åòà âñè÷êèòå áëîêîâå. Èñêàì äà âèäÿ êàê ùå ñâúðøè ñâåòúò...
- Íå çíàì êàê ùå ñâúðøè çà âñè÷êè îñòàíàëè - ìðà÷íî çàÿâè Ðèíñóèíä, âëà÷åéêè ãî ïî òóíåëà. - Çíàì êàê ùå ñâúðøè çà ìåíå.
Èçëåçå íàâúí â çàçîðÿâàùîòî ñå óòðî, êîåòî áåøå ÷óäåñíî. Íî ñãðåøè, ÷å âëåçå â ïîëóêðúã îò òåçóìåíöè. Áÿõà ñ êîïèÿ. Ñ èçÿùíî èçäÿëêàíè îñòðèåòà, êîèòî ïîäîáíî íà ñàáèòå èì íÿìàò íèùî îáùî ñ öèâèëèçîâàíèòå, ïðîñòèòå, ãðóáè, íèçøè ñòîìàíåíè îðúæèÿ. Ïî-äîáðå ëè å äà çíàåø, ÷å ùå òå íàìóøêàò ñ ÷óäíè îáðàçöè ñ îðèãèíàëåí åòíè÷åñêè ïðîèçõîä, îòêîëêîòî ñ ïðîòèâíè èçêîâàíè èçäåëèÿ, èç÷óêàíè îò õîðà áåç êîíòàêò ñ öèêëèòå íà ïðèðîäàòà?
Âåðîÿòíî íå, ðåøè Ðèíñóèíä.

* * *

Âèíàãè êàçâàì - îáÿâè äà Êóúðì, - ÷å âñÿêî çëî çà äîáðî.
Ðèíñóèíä, ïðèâúðçàí êúì ñúñåäíàòà ïëî÷à, åäâà èçâúðíà ãëàâà:
- Êúäå òî÷íî å äîáðîòî â íàñòîÿùèÿ ìîìåíò? - ïîïèòà.
Äà Êóúðì ïîãëåäíà êîñî êúì ìî÷óðèùàòà è ãîðñêèÿ ïîêðîâ.
- Õì. Êàòî íà÷àëî, ãëåäêàòà îòòóê å ïúðâîêëàñíà.
- Àõà, äîáðå - êàçà Ðèíñóèíä. - Çíàåø ëè, íèêîãà íå áè ìè õðóìíàëî. Ñúâñåì ïðàâ ñè. Ïðåäïîëàãàì, ÷å å îò ãëåäêèòå, êîèòî ùå ïîìíèø öÿë æèâîò. Èñêàì äà êàæà, ÷å íÿìà äà òè ñå íàëîæè äà ñè ãè ïðèïîìíÿø îùå äúëãî.
- Íÿìà çàùî äà ñå ïðàâèø íà ñàðêàñòè÷åí. Ïðîñòî îòáåëÿçàõ.
- Èñêàì ïðè ìàìà - îáàäè ñå Åðèê îò ñðåäíàòà ïëî÷à.
- Ìëúêâàé, ìîìêî - êàçà äà Êóúðì. - Ïîíå ùå áúäåø ïðèíåñåí â æåðòâà â èìåòî íà íåùî, êîåòî ñè çàñëóæàâà. Äîêàòî àç ñàìî èì ïðåäëîæèõ äà ñå îïèòàò äà èçïîëçâàò êîëåëàòà èçïðàâåíè, çà äà ìîãàò äà ãè òúðêàëÿò. Îïàñÿâàì ñå, ÷å ïî òåçè ìåñòà íå ïðèâåòñòâóâàò îñîáåíî íîâèòå èäåè. Âúïðåêè òîâà, nil desperandum. Êúäåòî èìà æèâîò, èìà íàäåæäà.
Ðèíñóèíä èçðúìæà. Àêî èìàøå íåùî, êîåòî âúîáùå íå ïîíàñÿøå, òî òîâà áÿõà õðàáðåöè ïðåä ëèöåòî íà Ñìúðò. Î÷åâèäíî äðàçíåõà íåùî îò íàé-îñíîâíèòå êà÷åñòâà íà õàðàêòåðà ìó.
- Âñúùíîñò - êàçà äà Êóúðì. - Ìèñëÿ, ÷å ... - åêñïåðèìåíòàëíî ñå òúðêîëè îò åäíàòà ñòðàíà íà äðóãàòà, êàòî ïîäðúïâàøå ëèàíèòå, îâúðçàëè ãî çäðàâî êúì ïëî÷àòà. - Äà, ìèñëÿ, ÷å êîãàòî ñà çàâúðçàëè òåçè âúæåòà ... äà, îïðåäåëåíî ... ñà...
- Êàêâî? Êàêâî? - îáàäè ñå Ðèíñóèíä.
- Äà, îïðåäåëåíî - îòâúðíà äà Êóúðì. - Àáñîëþòíî ñèãóðåí ñúì. Âúðçàëè ñà ãè ìíîãî çäðàâî è ïðîôåñèîíàëíî. Íèêúäå íå ïîääàâàò äîðè è ñàíòèìåòúð.
- Ìíîãî òè áëàãîäàðÿ - êàçà Ðèíñóèíä.
Ïëîñêàòà ãîðíà ïëîùàäêà íà ïèðàìèäàòà áåøå äîñòà îáøèðíà è èìàøå ïðåäîñòàòú÷íî ìÿñòî çà ñòàòóè, ñâåùåíèöè, óëåè, ïðîèçâîäñòâåíè ëèíèè çà èçäÿëêâàíå íà íîæîâå è âñè÷êè îñòàíàëè ïðèñïîñîáëåíèÿ, íóæíè íà òåçóìåíöèòå çà ïëàñèðàíå íà ðåëèãèÿ íà åäðî. Ïðåä Ðèíñóèíä íÿêîëêî æðåöè óñúðäíî íàïÿâàõà äúëúã ñïèñúê æàëáè îòíîñíî ìî÷óðèùàòà, êîìàðèòå, ëèïñàòà íà ìåòàëíè ðóäè, âóëêàíèòå, âðåìåòî, òîâà ÷å îáñèäèàíúò áúðçî ñå èçòúïÿâà, íåâîëÿòà äà èìàø áîã êàòî Êóåçîâåðêîàòúë, òîâà, ÷å êîëåëàòà íèêîãà íå ôóíêöèîíèðàò ïðàâèëíî, íåçàâèñèìî êîëêî ÷åñòî ãè ñëàãàø ëåãíàëè è ãè áóòàø, è ò.í.
Â ïîâå÷åòî ðåëèãèè ìîëèòâèòå îáùî âçåòî ïðîñëàâÿò è áëàãîäàðÿò íà ñúîòâåòíèòå áîãîâå èëè ïîðàäè âñåîáùà íàáîæíîñò, èëè ñ íàäåæäàòà, ÷å òîé èëè òÿ, ùå ðàçáåðàò íàìåêà è ùå çàïî÷íàò äà äåéñòâóâàò îòãîâîðíî. Òåçóìåíöèòå, ñëåä êàòî äúëãî è ïðèëåæíî ñå îãëåæäàëè íàîêîëî, çàêëþ÷èëè áåçöåðåìîííî, ÷å âñè÷êî å ïî÷òè òîëêîâà ëîøî, êîëêîòî èçîáùî ìîæå äà ñòàíå è äîâåëè èçêóñòâîòî íà ìðúíêàùèòå ïåñíîïåíèÿ äî ñúâúðøåíñòâî.
- Íÿìà äà òðàå äúëãî îùå - îïîâåñòè ïàïàãàëúò îò âúðõà íà ñòàòóÿòà íà åäèí îò ïî-ìàëîâàæíèòå òåçóìåíñêè áîãîâå.
Áåøå ñå îçîâàë òàì â ðåçóëòàò íà ñëîæíà ïîðåäèöà îò ñúáèòèÿ, âêëþ÷âàùè çíà÷èòåëíî êîëè÷åñòâî êðÿñêàíå, îáëàê îò ïåðà è òðèìà òåçóìåíñêè æðåöà ñ ìíîãî ïîäóòè ïðúñòè.
- Âúðõîâíèÿò æðåö òî÷íî èçïúëíÿâà êàææãîäå-òî â ÷åñò íà Êóåçîâåðêîàòúë - ðàçãîâîðëèâî ïðîäúëæè òîé. - Ïðèâëåêëè ñòå çíà÷èòåëíà òúëïà çÿïà÷è.
- Ïðåäïîëàãàì, ÷å íå áè ñêî÷èë òóê äîëó äà ïðåãðèçåø òåçè âúæåòà, à? - çàïèòà Ðèíñóèíä.
- Â íèêàêúâ ñëó÷àé.
- Òàêà ñè è çíàåõ.
- Ñëúíöåòî ñêîðî ùå ñå ïîêàæå - ïðîäúëæè ïàïàãàëúò.
Ðèíñóèíä ïî÷óâñòâóâà, ÷å ãëàñúò ìó å íåíóæíî âåäúð.
- Ùå ñå îïëà÷à îò òîâà, äåìîíå - ìðúíêàøå Åðèê. - Ñàìî ïî÷àêàé ìàìà äà íàó÷è. Ðîäèòåëèòå ìè ñà âëèÿòåëíè õîðà, äà çíàåø.
- Óô, äîáðå äå - íåìîùíî êàçà Ðèíñóèíä. - Çàùî íå âçåìåø äà êàæåø íà Âúðõîâíèÿ, ÷å àêî èçòðúãíå ñúðöåòî òè, ìàéêà òè îùå óòðå ùå áúäå â ó÷èëèùå, çà äà ñå îïëà÷å.
Òåçóìåíñêèòå æðåöè èçâúðøèõà äúëáîê ïîêëîí êúì ñëúíöåòî, à âñè÷êè â òúëïàòà äîëó èçâúðíàõà î÷è êúì äæóíãëàòà.
Êúäåòî ñòàâàøå íåùî. ×óâàøå ñå øóì îò òðîøåíå íà õðàñòàëàöè. Òðîïè÷åñêèòå ïòè÷êè èçðèãâàõà ñ êðÿñúöè îò äúðâåòàòà.
Ðèíñóèíä, åñòåñòâåíî, íå ìîæà äà âèäè âñè÷êî òîâà.
- Èçîáùî íå òðÿáâàøå äà èñêàø äà ñòàâàø âëàäåòåë íà ñâåòà - êàçà. - Èìàì ïðåäâèä, êàêâî ñè î÷àêâàë? Íå áè ìîãúë äà î÷àêâàø õîðàòà äà ñå ðàäâàò ùîì òå âèäÿò. Íèêîé íå ñå ðàäâà, êîãàòî ñå ïîÿâè õàçÿèíúò.
- Àìà òå ùå ìå óáèÿò!
- Òîâà å íà÷èíúò äà òè êàæàò, ìåòàôîðè÷íî, ÷å èì å ïèñíàëî äà òå ÷àêàò äà ïðåáîÿäèñàø è äà îïðàâèø êàíàëèçàöèÿòà.
Â òîçè ìîìåíò â öÿëàòà äæóíãëà öàðåøå ïúëåí õàîñ. Æèâîòíèòå ïðåçãëàâà èçñêà÷àõà îò õðàñòèòå, ñÿêàø áÿãàõà îò îãúí. Çâóêúò îò íÿêîëêî òåæêè òóïâàíèÿ ñâèäåòåëñòâóâàøå, ÷å ïàäàò äúðâåòà.
Íàé-ñåòíå îáåçóìÿë ÿãóàð èçñêî÷è ñ ãðúì è òðÿñúê îò õðàñòàëàöèòå è ñå ñïóñíà íà ãîëåìè ñêîêîâå ïî èçäèãíàòàòà íàä ìî÷óðèùåòî ïúòåêà. Íÿêîëêî ìåòðà çàä íåãî áåøå Áàãàæúò.
Öåëèÿò áåøå â ëèàíè, ëèñòà è â ïåðàòà íà ðàçëè÷íè ðåäêè ïòèöè íà äæóíãëàòà, íÿêîè îò êîèòî ñåãà áÿõà îùå ïî-ðåäêè. ßãóàðúò áè ìîãúë äà ãî èçáåãíå, àêî áÿãàøå íà çèãçàã ïî ïúòåêàòà, íî îáçåëèÿò ãî èäèîòñêè óæàñ ìó ïîïðå÷è. Äîïóñíà ãðåøêàòà äà ñå îáúðíå, çà äà âèäè êàêâî ãî ñëåäâà.
Áåøå ïîñëåäíàòà ìó ãðåøêà.
- Çíàåø ëè, îíàçè, òâîÿòà êóòèÿ - êàçà ïàïàãàëúò.
- Êàêâî? - ïîïèòà Ðèíñóèíä.
- Íîñè ñå íàñàì.
Æðåöèòå ïðèñâèõà î÷è è ñå âòîðà÷èõà â òè÷àùàòà ôèãóðêà äîëó â äàëå÷èíàòà. Áàãàæúò ñè èìàøå äîñòà ïðàâîëèíååí íà÷èí çà ñïðàâÿíå ñ îáåêòèòå, ðàçïîëîæåíè ìåæäó íåãî è ïðåäíà÷åðòàíàòà öåë: íå èì îáðúùàøå âíèìàíèå.
Òî÷íî òîçè ìèã, ïðîòèâíî íà âñè÷êèòå èì èíñòèíêòè, ñ îãðîìíî áåçïîêîéñòâî, çà íàé-ãîëÿìî ñâîå íåùàñòèå, â ïúëíî íåâåäåíèå îòíîñíî òåêóùèòå ñúáèòèÿ, ñàìèÿò Êóåçîâåðêîàòúë èçáðà, çà äà ñå ìàòåðèàëèçèðà íà âúðõà íà ïèðàìèäàòà.
Íÿêîëêî æðåöà ãî çàáåëÿçàõà. Íîæîâåòå èçïîïàäàõà îò ïðúñòèòå èì.
- Õåé - èçïèñêà äåìîíúò. Îñòàíàëèòå æðåöè ñå îáúðíàõà.
- Òàêà. À ñåãà èñêàì âñè÷êè âèå äà âíèìàâàòå - èçïèñêà Êóåçîâåðêîàòúë, ñâèë íà ôóíèÿ ìàëêèòå ñè ðú÷è÷êè îêîëî îñíîâíàòà ñè óñòà â óñèëèå äà áúäå ÷óò.
Ìíîãî êîíôóçíà ñèòóàöèÿ. Áåøå ñå çàáàâëÿâàë â ðîëÿòà ñè íà òåçóìåíñêè áîã, íå íà øåãà áå âïå÷àòëåí îò ïðåäàíîñòòà è âñåîòäàéíîñòòà íà òåçóìåíöèòå êúì ñâîÿ äúëã, ïîëàñêàí áåøå îò íåâåðîÿòíàòà ñòàòóÿ, êîïèå íà äåéñòâèòåëíîñòòà, âúðõó ïèðàìèäàòà è íàèñòèíà ãî áîëåøå, ÷å å ïðèíóäåí äà ðàçêðèå - åäíà âàæíà ïîäðîáíîñò â ñòàòóÿòà íå å âÿðíà.
Âèñîê áåøå äåñåòèíà ñàíòèìåòðà.
- À ñåãà - çàïî÷íà, - âíèìàâàéòå òóêà...
Çà ñúæàëåíèå íèêîé íèêîãà íå óçíà çàùî. Òî÷íî òîãàâà Áàãàæúò ïðåâçå âúðõà íà ïèðàìèäàòà, ñ êðà÷åòà âúðòÿùè ñå êàòî ïåðêè è ñå ïðèçåìè ïðàâî âúðõó ïëî÷èòå, ×ó ñå êúñ êóõ ïèñúê.

* * *

Òàêúâ çàáàâåí ñòàð ñâÿò, êàçà äà Êóúðì. Íàèñòèíà òðÿáâà äà ñå ñìååø. Àêî íå ñå ñìååø, ùå îòêà÷èø, íå å ëè òàêà?
Äîñåãà ñè áèë ïðèâúðçàí êúì ïëî÷à è íà ïúò äà òå ïîäëîæàò íà èçòúí÷åíî ìú÷åíèå, à ñåãà òè äàâàò çàêóñêà, ïðåîáëè÷àò òå, ïîëó÷àâàø ãîðåùà âàíà è áåçïëàòíî òå çàêàðâàò äî ãðàíèöàòà íà êðàëñòâîòî. Êàê äà íå âÿðâàø, ÷å èìà ãîñïîä. Òåçóìåíöèòå ðàçáèðà ñå, ñè çíàåõà, ÷å èìà áîã è ÷å ïîíàñòîÿùåì òîé ïðåäñòàâëÿâà ìàëêî è îò÷àéâàùî ìàçíî ïåòíî íà âúðõà íà ïèðàìèäàòà. Ôàêò, êîéòî ãè ïîñòàâÿ ïðåä íåùî êàòî ïðîáëåì.
Áàãàæúò áå ïðèêëåêíàë íà ãëàâíèÿ ãðàäñêè ïàçàð. Öÿëîòî æðå÷åñêî âîéíñòâî áå ïðèñåäíàëî îêîëî íåãî è âíèìàòåëíî ãî íàáëþäàâàøå â ñëó÷àé, ÷å èçâúðøè íåùî çàíèìàòåëíî èëè ðåëèãèîçíî.
- Ùå ãî èçîñòàâèø ëè? - çàïèòà Åðèê.
- Íå å òàêà ïðîñòî - îòâúðíà Ðèíñóèíä. - Îáèêíîâåíî ìå íàñòèãà. Íåêà ñàìî áúðçî ñè òðúãíåì.
- Íî ùå ñè âçåìåì ëåïòàòà, íàëè?
- Òîâà å ó÷óäâàùî ñêàïàíà èäåÿ - îòáåëÿçà Ðèíñóèíä. - Íåêà ñàìî ñè òðúãíåì òèõè÷êî, äîêàòî ñà â äîáðî íàñòðîåíèå. Ñèãóðíî ñêîðî ùå èì îìðúçíå.
- À àç òðÿáâà äà ïðîäúëæà òúðñåíåòî íà Èçâîðà íà ìëàäîñòòà - çàÿâè äà Êóúðì.
- Î, äà - ñúãëàñè ñå Ðèíñóèíä,
- Íà òîâà ñúì ïîñâåòèë öåëèÿ ñè æèâîò, äà çíàåø - ãîðäî ñïîäåëè ñòàðåöúò.
Ðèíñóèíä ãî îãëåäà îò ãëàâàòà äî ïåòèòå.
- Òàêà ëè? - ïîïèòà.
- Î, äà. Íà òîâà åäèíñòâåíî. Îùå êàòî ìîì÷å.
Ëèöåòî íà Ðèíñóííä èçëú÷âàøå ñèëíî íåäîóìåíèå.
- Â òàêúâ ñëó÷àé - çàïî÷íà, ñÿêàø ãîâîðåøå íà äåòå, - íå áè ëè áèëî ïî-äîáðå... ðàçáèðàø ëè, ïî-ðàçóìíî... àêî ñàìî ñå ñïîãîäèø ñ...
- Êàêâî? - êàçà äà Êóúðì.
- Î, íèùî, íèùî - îòâúðíà Ðèíñóèíä. - Âèæ êàêâî ùå òè êàæà, îáà÷å - äîáàâè, - ìèñëÿ, ÷å çà äà íå òè ñòàíå, àìè, ñêó÷íî, ùå òðÿáâà äà òè âðú÷èì òîçè ïðåêðàñåí ãîâîðåù ïàïàãàë. - Ðèíñóèíä ñâåòêàâè÷íî ãî ñãðàá÷è, êàòî íåïîêîëåáèìî ïàçåøå ïðúñòèòå ñè îò ãðîçÿùàòà ãè îïàñíîñò. - Òàçè ïòèöà å ðîæáà íà äæóíãëàòà - êàçà òîé. - Æåñòîêî å äà ÿ îáðå÷åì íà ãðàäñêè æèâîò, íàëè?
- Ðîäåí ñúì â êëåòêà, àõ, òè, áúëíóâàø êàææãîäå! - èçïèùÿ ïàïàãàëúò.
Ðèíñóèíä ãî âäèãíà êúì ëèöåòî ñè - íîñ ñðåùó ÷îâêà.
- Èëè òîâà, èëè å âðåìå äà ãîòâèì ôðèêàñå.
Ïàïàãàëúò ðàçòâîðè ÷îâêà äà ãî óõàïå ïî íîñà, ñúçðÿ èçðàæåíèåòî ìó è ðàçìèñëè.
- Ïîëè èñêà áèñêâèòêà - ñàìî óñïÿ äà êàæå è äîáàâè, sotto voce, - êàææãîäåêàææãîäåêàææãîäå.
- Ñàìî ìîå, ñêúïî ìúíè÷êî ïèëåíöå - êàçà äà Êóúðì - Ùå ñå ïîãðèæà çà íåãî.
- êàææãîäåêàææãîäå.
Ñòèãíàõà äî äæóíãëàòà. Íÿêîëêî ìèíóòè ïî-êúñíî Áàãàæúò âå÷å ïðåïóñêàøå ñëåä òÿõ.

* * *

Áåøå ïëàäíå â êðàëñòâîòî Òåçóìà.
Îò âúòðåøíîñòòà íà ãëàâíàòà ïèðàìèäà ñå ÷óâàøå êàê äåìîíòèðàõà íÿêàêâà îãðîìíà ñòàòóÿ.
Æðåöèòå ñåäÿõà óìèñëåíè. Îò âðåìå íà âðåìå íÿêîé ñå èçïðàâÿøå è ïðîèçíàñÿøå êðàòêà ðå÷.
Î÷åâèäíî, èçëàãàõà ñå ñòàíîâèùà. Íàïðèìåð, äî êàêâà ñòåïåí èêîíîìèêàòà íà êðàëñòâîòî çàâèñè îò åäíà ãúâêàâà ïðîìèøëåíîñò çà îáñèäèàíîâè íîæîâå, ïî êàêúâ íà÷èí ïîðîáåíèòå ñúñåäíè êðàëñòâà ñòèãíàõà äîòàì, ÷å äà ðàç÷èòàò íà óäàðèòå, íàíàñÿíè îò åäíî òâúðäî ïðàâèòåëñòâî, ìåæäó äðóãîòî ãîâîðèõà è çà ðàçáèâàíåòî, ïîñè÷àíåòî è èçêîðìâàíåòî íà òâúðäè ïðàâèòåëñòâà, êàêòî è îòíîñíî óæàñÿâàùàòà ñúäáà, î÷àêâàùà âñè÷êè îíåçè, ùî ñè íÿìàò áîãîâå. Áåçáîæíèöèòå ìîãàò äà ñòèãíàò äî âñÿêàêâè êðàéíîñòè - áèõà ìîãëè äà ñå îïúë÷àò ñðåùó äîáðèòå ñòàðè òðàäèöèè çà ïåñòåëèâîñò è íåñàìîæåðòâîïðèíàñÿíå, òðàäèöèè, èçãðàäèëè êðàëñòâîòî òàêîâà, êàêâîòî å äíåñ; áèõà ìîãëè äà ñå çàïèòàò çàùî, àêî íÿìàò áîã, ñà èì âñè÷êèòå òåçè æðåöè, âñè÷êî, àìà, âñè÷êî ìîæå äà èì õðóìíå.
Äîáðå èçðàçè ñòàíîâèùåòî ñè Ìàçóìà, âúðõîâíèÿò æðåö. Òîé êàçà:
- [Ñìà÷êàíà-ôèãóðà-ñúñ-ñ÷óïåí-íîñ-ëàïà-íà-ÿãóàð-òðè-ïåðà-ñòèëèçèðàí-áîäëèâ-ìðàâîÿä].
Ñëåä èçâåñòíî âðåìå ïîäëîæèõà âúïðîñà íà ãëàñóâàíå. Ïðåäè äà ïàäíå íîùòà, íàé-êàäúðíèòå êàìåíîäåëöè íà êðàëñòâîòî âå÷å ðàáîòåõà âúðõó íîâà ñòàòóÿ.
Îáùî âçåòî, áåøå ïðîäúëãîâàòà, ñ ìíîæåñòâî êðà÷åòà.

* * *

Êðàëÿò íà äåìîíèòå çàáàðàáàíè ñ ïðúñòè ïî áþðîòî. Íå ÷å îïëàêâàøå ñúäáàòà íà Êóåçîâåðêîàòúë, íà êîéòî ùåøå äà ìó ñå íàëîæè äà ïðåêàðà íÿêîëêî âåêà â íÿêîé äîëåí àä, äîêàòî ìó ïîðàñíå íîâî ìàòåðèàëíî òÿëî. Òàêà ìó ñå ïàäà íà ïðîòèâíèÿ ìàëúê äÿâîë. Íèòî ïúê ãî áåçïîêîåøå îáùàòà íàñîêà íà ñúáèòèÿòà âúðõó ïèðàìèäàòà. Â êðàÿ íà êðàèùàòà öåëèÿò ñìèñúë íà èñòîðèÿòà ñ æåëàíèÿòà å äà ñå ïîãðèæèø êëèåíòúò äà ïîëó÷è òî÷íî îíîâà, çà êîåòî å ïîìîëèë è êîåòî âñúùíîñò íå å èñêàë.
Ïðîñòî íÿìàøå óñåùàíåòî, ÷å óïðàâëÿâà ñúáèòèÿòà. Ôàêò, åñòåñòâåíî, íåëåï. Àêî ñå ñòèãíå äîòàì, ÷å ñå ñëó÷âàò âñå íàé-õóáàâè íåùà, âèíàãè ìîæå äà ñå ìàòåðèàëèçèðà è ëè÷íî äà ñå çàåìå ñ ïðîáëåìà. Íî ìó õàðåñâàøå õîðàòà äà âÿðâàò, ÷å âñè÷êè ñïîëåòåëè ãè çëèíè ñà ïðîñòî ñúäáà è ïðîâèäåíèå. Òàçè ìèñúë áåøå åäíà îò ìàëêîòî, êîèòî ãî îáîäðÿâàõà.
Îòíîâî ïîãëåäíà â îãëåäàëöåòî. Ñëåä ìàëêî ñå íàëîæè äà êîðèãèðà êîï÷åòî çà âðåìåòî.

* * *

Äîñåãà - âëàæíèòå, çàäóøàâàùè äæóíãëè íà Êëåò÷, ñåãà...
- Ïîìèñëèõ, ÷å ùå ñå âúðíåì â ñòàÿòà ìè - îïëàêà ñå Åðèê.
- È àç ñè ãî ïîìèñëèõ - èçêðåùÿ Ðèíñóèíä, çà äà íàäâèêà ãðîõîòà.
- Ùðàêíè îòíîâî ñ ïðúñòè, äåìîíå.
- Çà íèùî íà ñâåòà! Èìà ïðåäîñòàòú÷íî ïî-ëîøè ìåñòà îò òîâà!
- Àìà òóêà å ãîðåùî è òúìíî.
Ðèíñóèíä òðÿáâàøå äà ïðèçíàå ôàêòà. Îñâåí òîâà ñå òðåñåøå è áåøå øóìíî. Êîãàòî î÷èòå ìó ñâèêíàõà ñ òúìíèíàòà, ìîæà äà ðàçëè÷è òóê-òàì íÿêîëêî òî÷èöè ñâåòëèíà, ÷èñòî íåÿñíî èçëú÷âàíå ïîäñêàçâàøå, ÷å ñà âúâ âúòðåøíîñòòà íà íåùî êàòî ëîäêà. Îòâñÿêúäå îïðåäåëåíî ñå íàïèïâàõà äúðâîäåëñêè èçäåëèÿ è ìèðèøåøå íà ñòúðãîòèíè è ëåïèëî. Àêî òîâà áåøå ëîäêà, òî òÿ ïðåòúðïÿâàøå óæàñíî áîëåçíåíî ñïóñêàíå íà âîäà ïî óëåé, ñìàçàí ñúñ ñêàëè.
Âíåçàïíî ðàçäðóñâàíå ãî îòõâúðëè ñðåùó íÿêàêâà ïðåãðàäà.
- Òðÿáâà äà îòáåëåæà - îïëàêà ñå Åðèê, - ÷å àêî òîâà å ìÿñòîòî, êúäåòî æèâåå íàé-ãîëÿìàòà êðàñàâèöà íà ñâåòà, íÿìàì îñîáåíî âèñîêî ìíåíèå çà íåéíèÿ èçáîð íà "áóäîà". ×îâåê áè ñè ïîìèñëèë, ÷å å ìîãëà äà ñëîæè íÿêîëêî âúçãëàâíè÷êè èëè íåùî ïîäîáíî íàîêîëî.
- "Áóäîà"? - ïîïèòà Ðèíñóèíä.
- Áè òðÿáâàëî äà ñè èìà "áóäîà" - ñàìîäîâîëíî îòáåëÿçà Åðèê. - ×åë ñúì êíèæêè. Èçëÿãà ñå íà íåãî.
- Êàæè ìè - êàçà Ðèíñóèíä, - óñåùàë ëè ñè íÿêîãà íåîáõîäèìîñò äà ñè âçåìåø ñòóäåíà âàíà è äà ïîòè÷àø ïî èãðèùåòî?
- Íèêîãà.
- Çàñëóæàâà ñè äà îïèòàø.
×ó ñå äàëå÷íî äðúí÷åíå, ñÿêàø ñå çàòâàðÿõà äâå ãîëåìè ïîðòè. Íà Ðèíñóèíä ìó ñå ñòîðè, ÷å ÷óâà ãëàñîâå, çàãëúõâàùè â äàëå÷èíàòà è êèñêàíå. Íå áåøå îñîáåíî ïðèÿòíî êèñêàíå, ïî-ñêîðî áåøå ïîäèãðàâàòåëíî õèõèêàíå è íå âåùàåøå íèùî äîáðî çà íÿêîé. Ðèíñóèíä èìàøå òâúðäå äîáðà ïðåäñòàâà çà êîãî.
Áåøå ñïðÿë äà ñå ÷óäè êàê ñå å îçîâàë òóê, êúäåòî è äà áåøå òîâà "òóê". Ïîíå íèùî îñîáåíî óæàñÿâàùî íå ìó ñå ñëó÷âàøå â ìîìåíòà. Âåðîÿòíî áåøå ñàìî âúïðîñ íà âðåìå.
Ïîîïèïà íàîêîëî è ïðúñòèòå ìó ïîïàäíàõà íà íåùî, êîåòî ñëåä îãëåäà â ñâåòëèíàòà íà íàé-áëèçêàòà äóïêà îò ÷åï, ñå îêàçà âúæåíà ñòúëáà. Ïî-íàòàòúøíîòî îïèïâàíå íà êîðïóñà, èëè êàêâîòî è äà áåøå òîâà, ãî äîâåäå äî êîíòàêò ñ ìàëúê, êðúãúë ëþê. Çàëîñòåí îò âúòðåøíàòà ñòðàíà.
Èçïúëçÿ îáðàòíî äî Åðèê.
- Èìà âðàòà - ïðîøåïíà ìó.
- Íàêúäå âîäè?
- Ñòîè ñè, êúäåòî å, ñïîðåä ìåíå - êàçà Ðèíñóèíä.
- Îòêðèé êúäå èçâåæäà, äåìîíå!
- Ìîæå äà ñå îêàæå íåóäà÷íà èäåÿ - ïðåäïàçëèâî êàçà Ðèíñóèíä.
- Äåéñòâàé!
Ðèíñóèíä ìðà÷íî îòïúëçÿ êúì ëþêà è ñãðàá÷è ðåçåòî.
Ëþêúò ñå îòâîðè ñúñ ñêúðöàíå.
Òàì äîëó - äîñòà òàì äîëó - ñå âèæäàøå âëàæåí ÷àêúë, ïî êîéòî áðèçúò âëà÷åøå íÿêîëêî ïàðöàë÷åòà óòðèííà ìúãëà. Ñ ìàëêà âúçäèøêà Ðèíñóèíä ðàçâè ñòúëáàòà.
Äâå ìèíóòè ïî-êúñíî ñòîÿõà â çäðà÷à íà îíîâà, êîåòî èìàøå âèä íà ïðîñòîðåí ïëîùàä. Ïðåç ìúãëàòà ïðîçèðàõà íÿêîëêî ñãðàäè.
- Êúäå ñìå? - ïîïèòà Åðèê.
- Îòêúäå äà çíàì.
- Íå çíàåø ëè?
- È ïðåäñòàâà ñè íÿìàì - îòâúðíà Ðèíñóèíä. Åðèê õâúðëè êðúâíèøêè ïîãëåä êúì îáâèòàòà â ìúãëà àðõèòåêòóðàòà.
- Íèêàêúâ øàíñ äà îòêðèåì íàé-êðàñèâàòà æåíà íà ñâåòà â äóïêà êàòî òàÿ - îòáåëÿçà.
Íà Ðèíñóèíä ìó õðóìíà äà ïðîâåðè îò êàêâî áÿõà ñëåçëè òîêó-ùî. Ïîãëåäíà íàãîðå.
Íàä òÿõ - ìíîãî íàä òÿõ - ïîäêðåïÿí îò ÷åòèðè ìàñèâíè êðàêà, êîèòî ñòîÿõà íà îãðîìíà ïëàòôîðìà íà êîëåëà, íåñúìíåíî ñòúð÷åøå îãðîìåí äúðâåí êîí. Ïî-òî÷íî, çàäíèêúò íà îãðîìåí äúðâåí êîí.
Ñòðîèòåëÿò áè ìîãúë äà ïîñòàâè ëþêà çà èçëèçàíå íà ïî-äîñòîéíî ìÿñòî, íî ïîðàäè ïðè÷èíè, ñâúðçàíè ñúñ ñîáñòâåíîòî ìó ÷óâñòâî çà õóìîð, î÷åâèäíî ñå áå îòêàçàë äà ãî íàïðàâè.
- Ú-ú - êàçà Ðèíñóèíä.
Íÿêîé ñå èçêàøëÿ.
Ðèíñóèíä ïîãëåäíà íàäîëó.
Ðàçíàñÿùèòå ñå ìúãëè ñåãà ðàçêðèõà øèðîê êðúã âúîðúæåíè ìúæå, ìíîãî îò êîèòî ñå õèëåõà, à âñè÷êè íîñåõà áåçäóøíè, íî íàé-âå÷å îñòðè äúëãè êîïèÿ, ìàñîâî ïðîèçâîäñòâî.
- À-õà - êàçà Ðèíñóèíä.
Îòíîâî ïîãëåäíà íàãîðå êúì ëþêà. Ñåãà íàèñòèíà ìó ñòàíà ÿñíî.

* * *

Åäèíñòâåíîòî íåùî, êîåòî íå ðàçáèðàì - êàçà íà÷àëíèêúò íà ñòðàæàòà - å: çàùî ñòå äâàìà? Î÷àêâàõìå îêîëî ñòîòèíà.
Èçòåãíà ñå íàçàä íà ñòîë÷åòî, ñ ãîëåìèÿ ñè øëåì ñ ïåðà â ñêóòà è ìèëà óñìèâêà íà ëèöåòî.
- ×åñòíî êàçàíî, åôåáèàíöè! - êàçà. - Ìàé íè âçèìàòå íåùî íà ïîäáèâ! Ñèãóðíî íè èìàòå çà â÷åðàøíè! Öÿëà íîù ñàìî ñå êîâå è ðåæå ñ òðèîíè, ïîñëå ñå ÿâÿâà ïðîêëåò ãðàìàäàíñêè äúðâåí êîí ïðåä ïîðòèòå. Çàòîâà ïúê ñè ìèñëÿ - ÷óäíî, äÿâîëñêè ãðàìàäàíñêè êîí ñ îòäóøíèöè. Àç çàáåëÿçâàì òàêúâ âèä ìàëêè ïîäðîáíîñòè, ÿñíî. Îòäóøíèöè. Çàò'âà ñúáèðàì ìîì÷åòàòà, ïðèòè÷âàìå íàâúí ðàíî-ðàíî è ãî äîâëè÷àìå òóê çàä ïîðòèòå, êàêòî ñè å ñïîðåä î÷àêâàíèÿòà. Ïîñëå ñå ñïîòàÿâàìå, òàêà, îêîëî íåãî è ÷àêàìå äà âèäèì ê'âî ùå èçêèõà. Òúé äà ñå êàæå. Òúé - çàâðÿ íåáðúñíàòàòà ñè ôèçèîíîìèÿ áëèçî äî Ðèíñóèíä - èìàòå èçáîð, ÿñíî? Ìÿñòî ãîðå èëè ìÿñòî äîëó - êàêòî èñêàòå. Ñàìî òðÿáâà äà ñè îòâîðÿ óñòàòà. Àêî èãðàåòå íà äèñê ñ ìåíå è àç ùå èãðàÿ ñ âàñ*.
[* Ïî òîâà âðåìå èãðà÷èòå ñ òîïêà ñà áèëè íåïîçíàòè íà Äèñêà.]
- Êàêâî ìÿñòî? - ïîïèòà Ðèíñóèíä, êàòî ñå ïàçåøå îò ìèðèçìàòà íà ÷åñúí.
- Íà áîéíèòå òðèðåìè - îáîäðèòåëíî ïîÿñíè íà÷àëíèêúò. - Òðè ìåñòà, ÿñíî, åäíî âúðõó äðóãî? Òðèðåìè. Ñ ãîäèíè òå îêîâàâàò êúì ãðåáëàòà, ÿñíî, è âñè÷êî çàâèñè îò òîâà äàëè ñè íà ãîðíîòî ìÿñòî, íà ÷èñò âúçäóõ èëè äîëó, êúäåòî - óõèëè ñå òîé - íå ñè. Âàøà ñè ðàáîòà, ìîì÷åòà. Ïîìîãíåòå íè è åäèíñòâåíîòî âè ïðèòåñíåíèå ùå ñà ÷àéêèòå. Òúé. Çàùî ñòå ñàìî äâàìà.
Îòíîâî ñå èçòåãíà íàçàä.
- Èçâèíåòå - êàçà Åðèê - òîâà äà íå å ñëó÷àéíî Òñîðò?
- ß íå ñå îïèòâàé äà ìå çàíàñÿù, ìîìêî! Èìà è òàêîâà íåùî êàòî êâèíêâèðåìè, ÿñíî? Âúîáùå íÿìà äà âè ñå õàðåñàò.
- Íå, ñúð - êàçà Åðèê. - Àêî îáè÷àòå, ñúð, àç ñúì ñàìî åäíî ìàëêî ìîì÷å, ïîäâåäåíî îò ëîøè õîðà.
- Î, áëàãîäàðÿ òè - ãîð÷èâî îòðîíè Ðèíñóèíä. - Ïðîñòî ñúâñåì ñëó÷àéíî ñè ðèñóâàøå ìíîæåñòâî îêóëòíè êðúãîâå, íàëè òàêà è ...
- Ñ'ðæàíò! Ñ'ðæàíò! - Â ïîìåùåíèåòî íà ñòðàæèòå íàõëó âîéíèê. Ñåðæàíòúò âäèãíà ïîãëåä.
- Èìà îùå åäèí îò òèÿ, ñ'ðæàíò! Òîçè ïúò å òî÷íî ïðåä ïîðòèòå!
Ñåðæàíòúò òðèóìôàëíî ñå óõèëè íà Ðèíñóèíä.
- À-à, òîâà áèëî, òàêà ëè? - êàçà. - Âèå ñòå ñàìî àâàíãàðäúò è ñòå äîøëè äà îòâîðèòå âðàòèòå èëè íåùî òàêîâà. Äîáðå. Ñàìî îòèâàìå äà íàðåäèì ïðèÿòåëèòå âè è âåäíàãà ñå âðúùàìå. - Ïîñî÷è êúì ïëåííèöèòå. - Ñòîéòå òóê. Àêî ìðúäíàò, íàïðàâè èì íåùî óæàñíî.
Ðèíñóèíä è Åðèê îñòàíàõà íàñàìå ñúñ ñòðàæàòà.
- Çíàåø êàêâî ñè íàïðàâèë, íàëè? - çàïî÷íà Åðèê. - Ïðîñòî ñè íè âúðíàë ÷àê äî Òñîðòåéñêèòå âîéíè. Ïðåäè õèëÿäè ãîäèíè. Ó÷èõìå ãî â ó÷èëèùå, äúðâåíèÿò êîí è ò.í. Êàê êðàñèâàòà Åëåíîð áèëà îòêðàäíàòà îò öàðñòâîòî íà Åôåáèàíöèòå, èëè ìàé áèëà îòâëå÷åíà îò ñàìèòå Åôåáèàíöè, ïîñëå çà... îáñàäàòà íà ãðàäà, çà äà ñè ÿ âúðíàò è ò.í. - Çàìúë÷à. - Õåé, òîâà çíà÷è, ÷å ùå ÿ ñðåùíà. - Çàìúë÷à îòíîâî. - Óîó! - êàçà.
Ðèíñóèíä îãëåäà ñòàÿòà. Íÿìàøå âèä íà äðåâíà, íî è íå áè ìîãëà äà áúäå äðåâíà, çàùîòî îùå íå áåøå ñòàíàëà òàêàâà. Âúâ âðåìåòî âñè÷êî å ñåãà, ùîì ñè òóê, èëè å òîãàâà. Îïèòà ñå äà ñè ñïîìíè ìàëêîòî, êîåòî çíàåøå îò êëàñè÷åñêàòà èñòîðèÿ, íî òî ïðåäñòàâëÿâàøå ñàìî áúðêîòèÿ îò áèòêè, åäíîîêè ãèãàíòè è æåíñêè ëèêîâå, çàðàäè êîèòî õèëÿäè êîðàáè ñå îòïðàâÿò íà ïúò.
- Íå ðàçáèðàø ëè? - èçñúñêà Åðèê, à î÷èëàòà ìó ïëàìíàõà. - Ñèãóðíî ñà âêàðàëè âúòðå êîíÿ, ïðåäè âîéíèöèòå äà ñå ñêðèÿò â íåãî! À íèå çíàåì êàêâî ùå ñòàíå! Ìîæåì äà íàïðàâèì öÿëî ñúñòîÿíèå.
- Êàê ïî-òî÷íî?
- Àìè... - ïîêîëåáà ñå ìîì÷åòî. - Ìîæåì äà çàëàãàìå íà êîíå, èëè íåùî òàêîâà.
- Ñòðàõîòíà èäåÿ - êàçà Ðèíñóèíä.
- Äà, è...
- Òîâà, êîåòî ñàìî òðÿáâà äà íàïðàâèì å äà èçáÿãàìå, äà ïðîâåðèì äàëè èìàò êîííè íàäáÿãâàíèÿ è ïîñëå çäðàâàòà äà ñå íàïúíåì äà ñè ñïîìíèì èìåíàòà íà êîíåòå, ïå÷åëèëè íàäáÿãâàíèÿòà â Òñîðò ïðåäè õèëÿäè ãîäèíè.
Îòíîâî çàáèõà íà÷óìåðåí ïîãëåä â ïîäà. Òàêà ñòàâà, êîãàòî ïúòåøåñòâóâàø èç âðåìåòî. Íèêîãà íå ñè ïîäãîòâåí. Åäèíñòâåíàòà ìó íàäåæäà å, ðåøè Ðèíñóèíä, äà îòêðèå Èçâîðà íà ìëàäîñòòà íà äà Êóúðì è äà ñå ïîñòàðàå äà ïîæèâåå îùå íÿêîëêî õèëÿäè ãîäèíêè, çà äà áúäå â ñúñòîÿíèå äà ïðå÷óêà ñîáñòâåíèÿ ñè äÿäî - åäèíñòâåíèÿò àñïåêò îò ïúòåøåñòâèåòî âúâ âðåìåòî, êîéòî èçîáùî íÿêîãà ñìúòíî ìó ñå å íðàâèë. Âñå ìó ñå ñòðóâàøå, ÷å íåãîâèòå ïðàäåäè ñè ãî ïðîñåõà.
Èìàøå íåùî ñòðàííî, îáà÷å. Ñïîìíÿøå ñè çà ïðî÷óòèÿ äúðâåí êîí, èçïîëçóâàí, çà äà ñå âëåçå ñ õèòðîñò â óêðåïåíèÿ ãðàä. Íî íå ñè ñïîìíÿøå äà ñå ñïîìåíàâà íåùî çà òÿõ äâàìàòà. Ñëåäâàùàòà ìèñúë, êîÿòî ìó õðóìíà, èìàøå íÿêàêúâ ôàòàëèñòè÷åí ïðèâêóñ.
- Èçâèíåòå - îáúðíà ñå êúì ñòðàæà. - Òîçè, ú-ú, âòîðèÿò äúðâåí îáåêò ïðåä ïîðòèòå... ìîæå ïúê äà íå å êîí, à?
- Å, àìà, ðàçáèðà ñå, ÷å çíàåø êàêâî å, íàëè? - îòâúðíà ñòðàæúò. - Íàëè ñòå øïèîíè.
- Îáçàëàãàì ñå, ÷å å ïî-ïðîäúëãîâàò è íÿêàê ñè ïî-ìàëúê? - óïîðñòâàøå Ðèíñóèíä ñ ëèöå, èçðàçÿâàùî íåâèííî ëþáîïèòñòâî.
- Îáçàëàãàø ñå, à. Íå ñòå ëè äîñòà ëèøåíè îò âúîáðàæåíèå, íåãîäÿè òàêèâà?
- ßñíî - Ðèíñóèíä ñêðúñòè ðúöå íà ñêóòà ñè.
- Ïðîáâàéòå ñàìî äà îôåéêàòå - êàçà ñòðàæúò. - Õàéäå, ñàìî ïðîáâàéòå. Ïðîáâàéòå è ùå âèäèòå êàêâî ùå ñòàíå.
- Âåðîÿòíî êîëåãèòå òè ùå ãî âêàðàò â ãðàäà - ïðîäúëæè Ðèíñóèíä.
- Ìîæå áè - äîïóñíà ñòðàæúò.
Åðèê ñå ðàçêèñêà.
Ñòðàæúò âçå äà îñúçíàâà, ÷å ñå ÷óâàò ìíîãî âèêîâå îò äàëå÷èíàòà. Íÿêîé ñå îïèòà äà íàäóå ðîã, íî ñëåä íÿêîëêî íîòè çâóöèòå ïðåìèíàõà â áúëáóêàíå, à ïîñëå íàñòúïè òèøèíà.
- Ìàé òàì íåùî ñå ïîòóïâàò, àêî ìîæå äà ñå ñúäè ïî øóìà - êàçà Ðèíñóèíä. - Õîðàòà òàì ñè ñúçäàâàò èìå, èçâúðøâàò ãåðîè÷íè ïîäâèçè íà õðàáðîñò, çàáåëÿçâàò ãè âèñøèòå îôèöåðè, òàêèâà ìè òè ðàáîòè. À òè ñå ìîòàåø òóê ñ íàñ.
- Òðÿáâà äà ñòîÿ íà ïîñòà ñè - îòãîâîðè ñòðàæúò.
- Ïîõâàëíî îòíîøåíèå - êàçà Ðèíñóèíä. - Íÿìà çíà÷åíèå, ÷å âñè÷êè îñòàíàëè ñà òàì íàâúí è õðàáðî ñå áèÿò, çà äà çàùèòÿò ãðàäà è æåíñêîòî íàñåëåíèå îò âðàãà. Ñòîé ñè òóê è íè îõðàíÿâàé. Òîâà å òî õðàáðîñò. Ñèãóðíî ùå òè èçäèãíàò ñòàòóÿ íà ãðàäñêèÿ ïëîùàä, àêî èçîáùî îñòàíå òàêúâ. "Òîé èçïúëíè äúëãà ñè", ùå ïèøå íà íåÿ.
Èçãëåæäà âîéíèêúò ñå çàìèñëè íàä äóìèòå ìó, à ìåæäóâðåìåííî îòêúì ãëàâíèòå ïîðòè ñå ÷ó óæàñíî ñêúðöàíå îò ðàçöåïâàùî ñå äúðâî.
- Ñëóøàé - îò÷àÿíî êàçà òîé, - êàêâî ùå êàæåø, àêî ñàìî çà ìèã ñå ïîäàì íàâúí.
- Íå ñå òðåâîæè çà íàñ - îêóðàæè ãî Ðèíñóèíä. - Äîðè íå ñìå âúîðúæåíè.
Âîéíèêúò òðåâîæíî ñå óñìèõíà íà Ðèíñóèíä è ñå çàáúðçà ïî ïîñîêà íà øóìà. Åðèê ïîãëåäíà Ðèíñóèíä ñ íåùî êàòî âúçõèùåíèå.
- Íàèñòèíà ãî íàïðàâè ñòðàõîòíî - îòáåëÿçà.
- Äàëå÷ ùå ñòèãíå òîâà ìîì÷å - êàçà Ðèíñóèíä. Ñåðèîçåí âîåíåí ñúâåòíèê, àêî èçîáùî ñúì âèæäàë òàêúâ. Õàéäå. Äàâàé äà áÿãàìå îòòóê.
- Íàêúäå ëè?
Ðèíñóèíä âúçäúõíà. Âñå ñå îïèòâàøå äà èçÿñíè îñíîâíàòà ñè ôèëîñîôñêà èäåÿ, à õîðàòà âñå íå ÿ ïðîóìÿâàõà.
- Íå ñå òðåâîæè îòíîñíî ÷àñòòà "íàêúäå" - îòãîâîðè. - Ìîÿò îïèò ïîêàçâà, ÷å òÿ ñå íàðåæäà îò ñàìî ñåáå ñè. Âàæíîòî å áÿãàíåòî "îò".

* * *

Êàïèòàíúò ïðåäïàçëèâî íàäèãíà ãëàâà íàä áàðèêàäàòà è ñå îçúáè:
- Òîâà å ñàìî åäíà êóòèéêà, ñåðæàíò - îòñå÷å. - Äîðè íå áè ìîãëà äà ïîáåðå è åäèí-äâàìà äóøè.
- Ìîëÿ äà ìå ïðîùàâàòå, ñúð - êàçà ñåðæàíòúò ñ ëèöå íà ÷îâåê, ÷èéòî ñâÿò äîñòà ñå áå ïðîìåíèë ñàìî çà íÿêîëêî êðàòêè ìèíóòè. - Ïîíå ÷åòèðèìà å ïîáðàëà, ñúð. Åôðåéòîð Íåïîòðåáíèêîâ è íåãîâîòî îòäåëåíèå, ñúð. Èçïðàòèõ ãè äà ÿ îòâîðÿò, ñúð.
- Ïèÿí ëè ñè, ñåðæàíò?
- Îùå íå, ñúð - ñ ÷óâñòâî îòâúðíà ñåðæàíòúò.
- Êóòèéêèòå íå ÿäàò õîðà, ñåðæàíò.
- Ïîñëå òÿ ñå ÿäîñà, ñúð. Âèæòå êàêâî íàïðàâè ñ ïîðòèòå.
Êàïèòàíúò îòíîâî íàäíèêíà íàä èçïîòðîøåíèòå ãðåäè.
- Ïðåäïîëàãàì, ÷å ñà é ïîðàñíàëè êðà÷åòà è å äîøëà äî ïîðòèòå, íàëè? - áåøå ñàðêàñòè÷åí.
Ñåðæàíòúò ñå óõèëè ñ îáëåê÷åíèå. Èçãëåæäà íàé-ñåòíå ñå îêàçàõà íà åäíà è ñúùà äúëæèíà íà âúëíàòà.
- Ïîçíàõòå îò ðàç, ñúð - êàçà. - Êðà÷åòà. Ñòîòèöè, äðåáíè è ïðîòèâíè, ñúð.
Êàïèòàíúò êðúâíèøêè ãî èçãëåäà. Ñåðæàíòúò ïðèäîáè îíîâà áåçèçðàçíî èçðàæåíèå, êîåòî ñå ïðåäàâàøå îò åäèí âîåííîñëóæåù îò ñåðæàíòñêèÿ ñúñòàâ íà äðóã îùå îò âðåìåòî, êîãàòî åäèí ïðîòîçåìíîâîäåí êàçàë íà äðóã, ïî-íèñêîñòîÿù ïðîòîçåìíîâîäåí äà ñúáåðå âçâîä îò òðèòîíè è äà Ïðåâçåìå Îíÿ Áðÿã. Êàïèòàíúò áåøå îñåìíàäåñåòãîäèøåí è òîêó-ùî èçëÿçúë îò àêàäåìèÿòà, êúäåòî áå çàâúðøèë ñ îòëè÷èå ïðåäìåòè êàòî Êëàñè÷åñêè òàêòèêè, Ïðîùàëíè îäè è Âîåííà ãðàìàòèêà. Ñåðæàíòúò áåøå ïåòäåñåò è ïåò ãîäèøåí è âìåñòî îáðàçîâàíèå îêîëî ÷åòèðèéñåò ãîäèíè áå ïðåêàðàë âúâ âîäåíå èëè îòáèâàíå íà àòàêèòå íà õàðïèè, ÷îâåöè, öèêëîïè, ôóðèè è óæàñÿâàùè ïðåäìåòè íà êðàêà. Ïî÷óâñòâóâà ñå èçìàìåí.
- Å, ùå ÿ îãëåäàì, ñåðæàíò...
- ... íå å äîáúð ïëàí, ñúð, àêî ìîãà äà...
- ... è ñëåä êàòî ÿ îãëåäàì, ñåðæàíò, ùå ïîñëåäâàò íåïðèÿòíîñòè.
Ñåðæàíòúò ìó îòäàäå ÷åñò.
- Òúé âÿðíî, ñúð - äóìèòå ìó áÿõà ïðîðî÷åñêè.
Êàïèòàíúò èçñóìòÿ, èçêàòåðè ñå íàä áàðèêàäàòà è ïîå êúì Êóòèÿòà. Òÿ ñè ñåäåøå òèõî è êðîòêî ñðåä îïóñòîøåíèåòî, êîåòî áå ñúòâîðèëà. Ìåæäóâðåìåííî ñåðæàíòúò ñå øìóãíà çàä íàé-ÿêàòà äúñêà, êîÿòî óñïÿ äà îòêðèå è ñ àáñîëþòíà íåïîêîëåáèìîñò íàõëóïè øëåìà ñè íàäîëó, ïëúòíî íàä óøèòå.

* * *

Ðèíñóèíä ñå ïðîêðàäâàøå ïî óëèöèòå íà ãðàäà, à Åðèê ñå ìúêíåøå ïîäèð íåãî.
 - Ùå íàìåðèì ëè Åëåíîð? - ïîïèòà ìîì÷åòî.
- Íå - Ðèíñóèíä áåøå íåïîêîëåáèì. - Òîâà, êîåòî ùå íàïðàâèì, å äà íàìåðèì äðóã èçõîä. È ùå èçëåçåì ïðåç íåãî,
- Íå å ÷åñòíî!
- Òÿ å ñ õèëÿäè ãîäèíè ïî-ñòàðà îò òåáå! Ðàçáèðàì, ïðèâëè÷à òå çðÿëàòà æåíà, òîâà å õóáàâî, íî íèùî äîáðî íÿìà äà èçëåçå îò òîâà.
- Íàñòîÿâàì äà ìå îòâåäåø ïðè íåÿ - çàÿâè Åðèê. - Ïîâåëÿâàì òè äà ìè ñå ïîä÷èíèø!
Ðèíñóèíä òàêà âíåçàïíî ñïðÿ, ÷å Åðèê ñå áëúñíà â íåãî.
- Ñëóøàé - êàçà. - Íàìèðàìå ñå â ðàçãàðà íà íàé-èìåíèòî èäèîòñêàòà âîéíà, âîäåíà íÿêîãà, âñåêè ìèã õèëÿäè âîéíè ùå ñå âêîï÷àò â ñìúðòíà ñõâàòêà, à òè èñêàø äà òðúãíà äà òè òúðñÿ òîâà íàäöåíåíî ëèöå îò æåíñêè ïîë è äà é êàæà, ïðèÿòåëÿò ìè èñêà äà çíàå äàëè ùå èçëèçàø ñ íåãî. Å, íÿìà äà ãî íàïðàâÿ.
Ðèíñóèíä ñòèãíà äåáíåøêîì äî äðóãà ïîðòà â ãðàäñêàòà ñòåíà. Òÿ áåøå ïî-ìàëêà îò ãëàâíàòà, íå ñå îõðàíÿâàøå è â íåÿ áåøå âãðàäåíà ìàëêà âðàòè÷êà. Ðèíñóèíä äðúïíà ðåçåòàòà.
- Âñè÷êî òîâà íÿìà íèùî îáùî ñ íàñ - êàçà òîé. - Íèå äîðè íå ñìå ñå ðîäèëè îùå, íå ñìå äîñòàòú÷íî ïîðàñíàëè, çà äà ñå áèåì, íå å íàøà ðàáîòà è íÿìà äà ïðåäïðèåìàìå íèêàêâè äåéñòâèÿ ïîâå÷å, çà äà íàðóøàâàìå õîäà íà èñòîðèÿòà, ÿñíî ëè å?
Îòâîðè âðàòè÷êàòà - äåéñòâèå, êîåòî ñïåñòè íÿêîå è äðóãî óñèëèå íà öÿëàòà åôåáèàíñêà àðìèÿ. Òî÷íî ñå êàíåõà äà ïî÷óêàò.

* * *

Ïðåç öåëèÿ äåí ñå íîñåøå òúòåíà îò áèòêàòà. Ïî-êúñíî òÿ áå äîêóìåíòèðàíà îò èñòîðèöèòå, êîèòî ñå âïóñíàõà äà ïèøàò íàäúëãî è íàøèðîêî çà îòâëå÷åíè êðàñàâèöè, çà ñúñòàâÿíå íà ôëîòèëèè, çà ñòðîåæ íà äúðâåíè æèâîòíè, çà äâóáîè ìåæäó ãåðîè, à èçîáùî ïðîïóñíàõà äà îòðàçÿò ðîëÿòà, èçèãðàíà îò Ðèíñóèíä, Åðèê è Áàãàæà. Åôåáèàíöèòå çàáåëÿçàëè, îáà÷å, ÷å òñîðòåéñêèòå âîéíèöè òè÷àëè äîñòà åíòóñèàçèðàíî êúì òÿõ... íå òîëêîâà ðàçãîðåùåíè äà âëèçàò â áèòêà, êîëêîòî ðàçïàëåíè äà áÿãàò îò íåùî äðóãî.
Èñòîðèöèòå ïðîïóñíàõà äà îòáåëåæàò è îùå åäèí èíòåðåñåí ôàêò îòíîñíî äðåâíîòî âîåííî äåëî, à èìåííî ÷å ïî îíîâà âðåìå òî å áèëî òâúðäå ïðèìèòèâíî è âîåííèòå äåéñòâèÿ ñà ñå âîäåëè ñàìî ìåæäó âîéíèöèòå è íå ñà ñòàâàëè äîñòîÿíèå íà øèðîêàòà îáùåñòâåíîñò. Îáùî âçåòî, âñåêè å çíàåë, ÷å ùå ñïå÷åëè åäíàòà èëè äðóãàòà ñòðàíà, ÷å íà íÿêîëêî ãåíåðàëà áåç êúñìåò ùå èì îòðåæàò ãëàâèòå, ÷å íà ïîáåäèòåëèòå ùå áúäàò èçïëàòåíè îãðîìíè ñóìè, ÷å âñè÷êè ùå ñå ïðèáåðàò ó äîìà çà æúòâàòà è ÷å ïðîêëåòíèöàòà ùå òðÿáâà äà ñè ðåøè íà êîÿ ñòðàíà å, íàõàëíèöàòà ìó ñ íàõàëíèöà.
Òúé ÷å òñîðòåéñêñèÿò æèâîò ñè òå÷åøå îáùî âçåòî êàêòî îáèêíîâåíî, à ãðàæäàíèòå çàîáèêàëÿõà òóê-òàìå âîþâàùèòå ãðóïè÷êè èëè ïðîáâàõà äà èì ïðîäàäàò êåáàï÷åòà. Íÿêîè îò ïî-ïðåäïðèåì÷èâî íàñòðîåíèòå âçåõà äà ðàçãëîáÿâàò äúðâåíèÿ êîí è äà ãî ïðîäàâàò çà ñóâåíèðè.
Ðèíñóèíä íå ñå è îïèòâàøå äà ãè ðàçáèðà. Ñåäåøå ñè â íÿêàêâî óëè÷íî êàôåíå è íàáëþäàâàøå ðàçâèòèåòî íà ðàçïàëåíà áèòêà ìåæäó òåçãÿõèòå íà ïàçàðà, òàêà ÷å ìåæäó âèêîâåòå "Ïðåñíè ìàñëèíè, ìîëÿ!" ñå ÷óâàõà ïèñúöèòå íà ðàíåíèòå è êðÿñúöè îò ðîäà íà "Âàðäè ñå, ìîëÿ, ñåãà ùå ñòàíå ìåëå".
Íàé-òðóäíè çà ðàçáèðàíå áÿõà ñöåíèòå, êîãàòî âîéíèöèòå ñå èçâèíÿâàõà íà êëèåíòèòå, êîèòî ñëó÷àéíî áÿõà áëúñíàëè. Îùå ïî-òðóäíî áåøå äà óáåäè ñîáñòâåíèêà íà êàôåíåòî äà ïðèåìà ìîíåòà ñ ëèêà íà íÿêîè, ÷èéòî ïðà-ïðà-ïðà-äÿäî îùå íå ñå áåøå ðîäèë. Çà ùàñòèå Ðèíñóèíä óñïÿ äà ãî óáåäè, ÷å áúäåùåòî, âñúùíîñò, å ïðîñòî åäíà äðóãà äúðæàâà.
- È åäíà ëèìîíàäà çà ìîì÷åòî - äîáàâè òîé.
- Ðîäèòåëèòå ìè ïîçâîëÿâàò äà ïèÿ âèíî - âúçïðîòèâè ñå Åðèê. - Ïî åäíà ÷àøà.
- Îáçàëàãàì ñå, ÷å å òàêà - ñúãëàñè ñå Ðèíñóèíä. Ñîáñòâåíèêúò óñúðäíî èçáúðñà ìàñàòà, êàòî çàìàçà ðàçëåòèòå óòàéêè è îñòàòúöè îò àðîìàòíî âèíî.
- Çà áèòêàòà, íàëè? - êàçà òîé.
- Â èçâåñòåí ñìèñúë - ïðåäïàçëèâî îòâúðíà Ðèíñóèíä.
- Íå áèõ ñå ñêèòàë òâúðäå ìíîãî íàîêîëî - ïðîäúëæè ñîáñòâåíèêúò. - Êàçâàò, ÷å íÿêàêúâ öèâèëåí ïóñíàë åôåáèàíöèòå äà âëÿçàò - íå ÷å èìàì íåùî ñðåùó åôåáèàíöèòå, òå ñà ñè åêñòðà õîðà - ïðèáúðçàíî äîáàâè, äîêàòî ãðóïè÷êà âîþâàùè ìèíà íà áåãîì êðàé òÿõ. - Êàçâàò, ÷å íå áèë îòòóê. Íåïî÷òåíî å äà èçïîëçâàø öèâèëíè. Èçäèðâàò ãî, çà äà äàäå ïîñëå îáÿñíåíèå. - Ñ ðúêàòà ñè çàìàõíà òàêà, ñÿêàø êúëöàøå íåùî.
Ðèíñóèíä ïðîñëåäè ðúêàòà ìó ñ âòðåùåí, õèïíîòèçèðàí ïîãëåä.
Åðèê îòâîðè óñòà. Ïîñëå Åðèê èçïèùÿ è ñå ñãðàá÷è çà ïèùÿëèòå.
- Èìà ëè îïèñàíèå çà òÿõ? - ïîïèòà Ðèíñóèíä.
- Ìàé ÷å íå.
- Å, æåëàÿ èì êúñìåò - çàÿâè çíà÷èòåëíî ïî-áîäðî Ðèíñóèíä.
- Êàêâî ìó ñòàíà íà ìîì÷åòî?
- Ïîëó÷è ñïàçúì.
Ñëåä êàòî ìúæúò ñå âúðíà çàä òåçãÿõà ñè, Åðèê èçñúñêà:
- Íå å çàäúëæèòåëíî äà ìå ðèòàø!
- Àáñîëþòíî ïðàâ ñè. Òîâà áåøå ìîå íàïúëíî äîáðîâîëíî äåÿíèå.
Íÿêàêâà òåæêà ðúêà ñå ñòîâàðè íà ðàìîòî íà Ðèíñóèíä. Òîé ñå îãëåäà è âäèãíà ïîãëåä êúì ëèöåòî íà åôåáèàíñêè ñòîòíèê. Âîéíèê, çàñòàíàë äî íåãî, êàçà:
- Òîâà å òîé, ñ'ðæàíò. Îáçàëàãàì ñå íà ãîäèøíàòà ñè ïîðöèÿ ñîë.
- Êîé ëè áè ïîìèñëèë? - èçðå÷å ñåðæàíòúò. Çëîñòíî ñå íàõèëè íà Ðèíñóèíä. - Òðúãâàìå, äðóæå. Øåôúò èñêà äà ñè ïîáúáðèòå.

* * *

Íÿêîè ñïîìåíàâàò Àëåêñàíäúð, à äðóãè Õåðêóëåñ, Õåêòîð è Ëèçàíäúð, è ïðî÷èå ïîäîáíè âåëèêè èìåíà. Âñúùíîñò, ñ òå÷åíèå íà èñòîðèÿòà íà ìóëòèâñåëåíàòà, õîðàòà ñà èçðè÷àëè äîáðè ñëîâà îòíîñíî âñåêè ñàáëåíîñåö ñ êëåïíàëè óøè - ïîíå çà îíåçè, æèâóùè íàáëèçî, âúç îñíîâà íà ôàêòà, ÷å òàêà å ìíîãî ïî-áåçîïàñíî. Çàáàâíî å êàê âèíàãè ñå óâàæàâà êîìàíäèðúò, êîéòî èçëèçà ñ åé òàêèâà òàêòè÷åñêè ñúîáðàæåíèÿ: "Èñêàì 50 000 îò âàñ, ïðèÿòåë÷åòà, äà ñå âòóðíåòå êúì âðàãà". Äîêàòî çà ïî-ðàçñúäëèâèòå êîìàíäèðè, êîèòî êàçâàò: "Çàùî ïúê äà íå ïîñòðîèì åäèí äÿâîëñêè îãðîìåí äúðâåí êîí è äà ñå âìúêíåì ïðåç çàäíàòà âðàòà, äîêàòî âñè÷êè ñà ñå ñòðóïàëè îêîëî êîíÿ è íè ÷àêàò äà èçëåçåì îò íåãî", ñå ñ÷èòà, ÷å çàåìàò ñàìî åäíî ñòúïàëî ïî-ãîðå îò ïðîñòîñìúðòíèòå è îïðåäåëåíî íå ñà îò õîðàòà, íà êîèòî áèõòå äàëè ïàðè íàçàåì.
Òîâà å òàêà, çàùîòî ïîâå÷åòî êîìàíäèðè îò ïúðâèÿ âèä ñà ñìåë÷àöè, äîêàòî ñòðàõëèâöèòå ñà ìíîãî ïî-äîáðè ñòðàòåçè.
Çàâëÿêîõà Ðèíñóèíä ïðåä åôåáèàíñêèòå âîäà÷è, êîèòî áÿõà îðãàíèçèðàëè ñâîÿ êîìàíäåí ïóíêò íà ãëàâíèÿ ïëîùàä, çà äà ñà â ñúñòîÿíèå äà íàáëþäàâàò ùóðìóâàíåòî íà öåíòðàëíàòà öèòàäåëà, èçäèãàùà ñå íàä ãðàäà îò øåìåòåí õúëì. Ñòîÿõà ñè íàäàëå÷, îáà÷å, çàùîòî çàùèòíèöèòå õâúðëÿõà êàìúíè.
Îáñúæäàõà òàêòèêàòà, êîãàòî ïðèñòèãíà Ðèíñóèíä. Ïîñòèãíàòèÿò êîíñåíñóñ ãëàñåøå: àêî ãîëÿìî ÷èñëî õîðà ñå èçïðàòÿò äà ùóðìóâàò ïëàíèíàòà, òî ìîæå áè îò ïàäàùèòå êàìúíè ùå îöåëåÿò äîñòàòú÷íî, çà äà ïðåâçåìàò öèòàäåëàòà. Òîâà, âñúùíîñò, å îñíîâàòà íà âîåííîòî ìèñëåíå.
Íÿêîëêî îò ïî-âíóøèòåëíî îáëå÷åíèòå ãëàâàòàðè âäèãíàõà çà ìàëêî ãëàâà, êîãàòî Ðèíñóèíä è Åðèê ñå ïðèáëèæèõà, à ïîãëåäúò èì ñÿêàø êàçâàøå, ÷å äà ãëåäàø ëè÷èíêè áè áèëî ïî-èíòåðåñíî. Ïîñëå ñå èçâúðíàõà. Åäèíñòâåí çàðàäâà ñå äà ãè âèäè òîçè...
... êîéòî âúîáùå íå ïðèëè÷àøå íà âîéíèê. Èìàøå ñè äîñïåõè, êîèòî áÿõà ïîòúìíåëè, èìàøå ñè øëåì, ÷èèòî ïåðà èçãëåæäàõà êàòî ÷å ëè ñà áèëè èçïîëçóâàíè âìåñòî áîÿäæèéñêà ÷åòêà, áåøå ìúðøàâ è ïðèòåæàâàøå öåëèÿ âîéíñòâåí âèä íà åäíà íåâåñòóëêà. Â ëèöåòî ìó, îáà÷å, èìàøå íåùî ñìúòíî ïîçíàòî. Ðèíñóèíä ñè ïîìèñëè, ÷å èçãëåæäà äîñòà êðàñèâî.
"Çàðàäâà ñå äà ãè âèäè" å ñàìî ñðàâíèòåëíî îïèñàíèå. Áåøå åäèíñòâåíèÿò, êîéòî îòáåëÿçà ñúùåñòâóâàíåòî èì.
Èçòåãíàë ñå áåøå íà åäèí ñòîë è õðàíåøå Áàãàæà ñúñ ñàíäâè÷è.
- Î, çäðàâåéòå - êàçà ìðà÷íî. - Òîâà ñòå âèå.
Çàáåëåæèòåëíî å êîëêî ìíîãî èíôîðìàöèÿ ìîæå äà áúäå ñúáðàíà â íÿêîëêî äóìè. Çà äà ïîñòèãíå ñúùèÿ åôåêò, áè ìîãúë äà êàæå: Äúëãà áå íîùòà, òðÿáâà äà îðãàíèçèðàì âñè÷êî - îò ñòðîåæà íà äúðâåí êîí äî ðåäà çà ïåðàëíÿòà. Òåçè èäèîòè âúðøàò ðàáîòà êîëêîòî åäèí ãóìåí ÷óê. Âúâ âñåêè ñëó÷àé íèêîãà íå ñúì èñêàë äà ñúì òóêà, à íà âñè÷êîòî îòãîðå - åòî âè è âàñ. Çäðàâåéòå.
Ïîñî÷è Áàãàæà, êîéòî î÷àêâàòåëíî îòâîðè êàïàê.
- Òâîå ëè å? - çàïèòà.
- Â èçâåñòåí ñìèñúë - Ðèíñóèíä áåøå íàùðåê. - Íå ìîãà äà ñè ïîçâîëÿ äà ïëàùàì çà äåëàòà ìó, äà çíàåø.
- Çàáàâíî ìàëêî ïðåäìåò÷å, íàëè? - êàçà âîéíèêúò. - Íàìåðèõìå ãî, ïîäêàðàëî ïåòäåñåòèíà òñîðòåéöè êúì åäèí úãúë. Êàê ìèñëèø, çàùî ãî ïðàâåøå?
Ðèíñóèíä ìèñëåøå áúðçî:
- Ïðèòåæàâà çàáåëåæèòåëíà ñïîñîáíîñò äà ðàçáèðà êîãà õîðàòà çàìèñëÿò äà ìè íàâðåäÿò - êàçà. Êðúâíèøêè èçãëåäà Áàãàæà, òàêà êàêòî êðúâíèøêè áèõòå ãëåäàëè ëóêàâîòî, çëîíðàâíî è îáùî âçåòî îñúäèòåëíî äîìàøíî æèâîòíî, êîåòî, ñëåä êàòî ãîäèíè íàðåä õàïàëî ãîñòèòå, ñå å òúðêîëèëî ïî ïîêðèòèÿ ñè ñúñ ñòðóïåè ãðúá è ñå ïðàâè íà ëþáâåîáèëíî æèâîòèí÷å, çà äà âïå÷àòëè ñúäèÿòà-èçïúëíèòåë.
- Å? - êàçà ìúæúò áåç îñîáåíà èçíåíàäà. - Ìàãèÿ, à?
- Äà.
- Íåùî â äúðâîòî?
- Äà.
- Â òàêúâ ñëó÷àé, äîáðå ÷å íå ïîñòðîèõìå ñêàïàíèÿ êîí îò íåãî.
- Äà.
- Âëåçå â íåãî ñ ìàãèÿ, à?
- Äà.
- Òàêà ñè è çíàåõ. - Õâúðëè îùå åäèí ñàíäâè÷ â Áàãàæà. - Îòêúäå ñòå?
Ðèíñóèíä ðåøè äà ñè áúäå ÷èñò:
- Îò áúäåùåòî - êàçà. Íî íå ïîëó÷è î÷àêâàíèÿ åôåêò. Ìúæúò ñàìî êèìíà ñ ãëàâà.
- À-õà - êàçà, à ïîñëå êàçà. - Ïîáåäèõìå ëè?
- Äà.
- Î! Ïðåäïîëàãàì, ÷å íå ìîæåø äà ñè ñïîìíèø ðåçóëòàòèòå îò íÿêîå êîííî íàäáÿãâàíå? - ïîïèòà, áåç îñîáåíà íàäåæäà.
- Íå.
- Òàêà ñè è çíàåõ. Çàùî íè îòâîðè âðàòàòà?
Íà Ðèíñóèíä ìó õðóìíà. ÷å àêî êàæå, ÷å ãî å íàïðàâèë ïîíåæå âèíàãè å áèë íåïîêîëåáèì ïî÷èòàòåë íà åôåáèàíñêàòà ïîëèòè÷åñêà ïîçèöèÿ, íÿìà äà èçâúðøè, êîëêîòî è äà å ÷óäíî, ïðàâèëíàòà ïîñòúïêà. Ðåøè îòíîâî äà ïðîáâà ñ èñòèíàòà. Áåøå íîâ ïîäõîä è ñè çàñëóæàâàøå äà ñå èçïðîáâà.
- Òúðñåõ èçõîä - çàÿâè.
- Çà äà èçáÿãàø.
- Äà.
- Äîáúð ÷îâåê. Åäèíñòâåíàòà ðàçóìíà ïîñòúïêà ïðè òåçè îáñòîÿòåëñòâà. - Çàáåëÿçà Åðèê, êîéòî âòðåùåíî ãëåäàøå êúì äðóãèòå êàïèòàíè, ñòðóïàíè îêîëî ìàñàòà ñè è ïîòúíàëè â ñïîð.
- Õåé, ìîì÷å - îáúðíà ñå êúì íåãî. - Èñêàø ëè äà ñòàíåø âîéíèê, êîãàòî ïîðàñíåø?
- Íå, ñúð.
×îâåêúò ñå îáîäðè.
- Òîâà å Òî - êàçà.
- Èñêàì äà ñòàíà åâíóõ, ñúð - äîáàâè Åðèê.
Ãëàâàòà íà Ðèíñóèíä òàêà ñå èçâúðòÿ, ñÿêàø íÿêîé ÿ äðúïíà.
- Çàùî? - ïîïèòà è ïîñëå èçðå÷å î÷åâèäíèÿ îòãîâîð åäíîâðåìåííî ñ Åðèê. - Çàùîòî ñè ñòîè â õàðåìà ïðåç öåëèÿ äåí - áàâíî êàçàõà â õîð.
Êàïèòàíúò ñå èçêàøëÿ.
- Íå ñè ó÷èòåëÿò íà òîâà ìîì÷å, íàëè? - ïîïèòà.
- Íå.
- Ìèñëèø ëè, ÷å íÿêîé ìó å îáÿñíÿâàë êàê ñòàâà?...
- Íå.
- Ìîæå áè ùå å äîáðà èäåÿ äà íàêàðàì íÿêîé îò ñòîòíèöèòå äà ìó ïðîäóìà? Ùå ñå øàøíåø, êàòî ÷óåø êàêâè åçèêîâè äàðáè ïðèòåæàâàò òåçè ìîì÷åòà.
- Ùå ìó íàïðàâÿò äîáðî, íàëè? - çàïèòà Ðèíñóèíä. Âîéíèêúò âäèãíà øëåìà ñè, âúçäúõíà, êèìíà íà ñåðæàíòà è çàãëàäè ãúíêèòå íà ïëàùà ñè. Ïëàùúò áåøå ìúðëÿâ.
- Ñòðóâà ìè ñå, ÷å îò ìåíå ñå î÷àêâà äà òå íàõîêàì èëè íåùî ïîäîáíî - êàçà.
- Çà êàêâî?
- Î÷åâèäíî çà òîâà, ÷å ðàçâàëè âîéíàòà.
- Ðàçâàëèõ âîéíàòà?
Âîéíèêúò âúçäúõíà.
- Õàéäå. Äà èäåì äà ñå ïîðàçòúï÷åì. Ñåðæàíò, òè è íÿêîëêî ìîì÷åòà, ìîëÿ âè.
Åäèí êàìúê èçñâèñòÿ, õâúðëåí îò êðåïîñòòà âèñîêî òàì ãîðå, è ñå ðàçáè.
- Ìîãàò äà ñå äúðæàò ïðîêëåòè ñåäìèöè íàðåä, òàì ãîðå, - ìðà÷íî îòáåëÿçà âîéíèêúò äîêàòî ñå îòäàëå÷àâàõà, à Áàãàæúò òúðïåëèâî òðàìáîâàøå çàä òÿõ.
- Àç ñúì Ëàâåîë. Òè êîé ñè?
- Ìîÿò äåìîí - îòâúðíà Åðèê.
Ëàâåîë ïîâäèãíà âåæäà - èçðàæåíèå, íàé-áëèçêî äî èçíåíàäàòà.
- Òàêà ëè? Ïðåäïîëàãàì, òîâà âêëþ÷âà âñè÷êî. Äîáúð ëè å â ïðîìúêâàíåòî íà ðàçíè ìåñòà, à?
- Ïî-ñêîðî å îò èçìúêâàùèòå ñå òèïîâå - êàçà Åðèê.
- Ïðàâèëíî - êàçà Ëàâåîë.
Ñïðÿ äî íÿêàêâà ñãðàäà è ïîâúðâÿ íàãîðå-íàäîëó ïîêðàé íåÿ èçâåñòíî âðåìå, ñ ðúöå â äæîáîâåòå, êàòî ïî÷óêâàøå ïî ïëî÷íèêà ñ âúðõà íà ñàíäàëà ñè.
- Òî÷íî òóê, ñòðóâà ìè ñå, ñåðæàíò - ñëåä ìàëêî êàçà.
- Òúé âÿðíî, ñúð.
- Âèæ ãè îíèÿ! - êàçà Ëàâåîë, äîêàòî ñåðæàíòúò è ìîì÷åòàòà ìó çàèçâàæäàõà êàìúíèòå. - Òàéôàòà êðàé ìàñàòà. Ñìåë÷àöè, óâåðÿâàì âè, àìà ñàìî ãè âèæ. Ïðåêàëåíî çàåòè ñà äà ïîçèðàò çà ñòàòóè íà ïîáåäàòà è äà ñå íàòÿãàò íà èñòîðèöèòå, çà äà çàïèøàò òî÷íî èìåíàòà èì. Ïðîêëåòè ãîäèíè, îòêàê ñìå îáñàäèëè òîâà ìÿñòî. Äàâàéòå ãî ïî-ìèëèòàðèñòè÷íî, êàçâàõà íè. Çíàåø ëè, òå íàèñòèíà ñå çàáàâëÿâàò. Êîãàòî âñè÷êî å èçïðèêàçâàíî è ïðèêëþ÷åíî - êîé ãî å ãðèæà? Õàéäå äà ñâúðøâàìå è äà ñè õîäèì, òàêà êàçâàì àç.
- Íàìåðèõìå ãî, ñúð - êàçà ñåðæàíòúò.
- Äîáðå - Ëàâåîë íå ñå îãëåäà. - Î'êåé - Ðàçòðè ðúöåòå ñè. - Õàéäå äà ñâúðøâàìå è ùå ñè ëåãíåì ðàíî òàçè âå÷åð. Áèõòå ëè ñè íàïðàâèëè òðóäà äà ìå ïðèäðóæèòå? Äîìàøíîòî âè æèâîòíî ìîæå äà íè ïîòðÿáâà.
- Êàêâî ùå ïðàâèì? - ïîäîçðèòåëíî çàïèòà Ðèíñóèíä.
- Ñàìî ùå ñå ñðåùíåì ñ åäíè õîðà.
- Îïàñíî ëè å?
Êàìúê ïðîáè ñ òðÿñúê ïîêðèâà íà íÿêàêâà ñãðàäà íàáëèçî.
- Íå, âñúùíîñò, íå å - îòãîâîðè Ëàâåîë. - Èìàì ïðåäâèä, â ñðàâíåíèå ñ òîâà äà îñòàíåì òóê, îòâúí. À àêî îíèÿ îïèòàò äà ùóðìóâàò òîâà ìÿñòî, çíàåø ëè, ïî ÷èñòî âîåíåí íà÷èí...
Äóïêàòà âîäåøå êúì òóíåë. Òóíåëúò, ñëåä èçâåñòåí áðîé èçâèâêè, äîâåäå äî ñòúëáè. Ëàâåîë íåõàéíî òðúãíà ïî íåãî, îò âðåìå íà âðåìå ñòðèâàøå ïàð÷åíöà íàïàäàëà ìàçèëêà, êàòî ÷å ëè èì èìàøå çúá.
- Ú-ú - îáàäè ñå Ðèíñóèíä - íàêúäå âîäè òóíåëúò?
- À-à, òîâà å ñàìî åäèí òàåí ïðîõîä êúì öåíòúðà íà öèòàäåëàòà.
- Àìè, è àç ñè ïîìèñëèõ, ÷å å íåùî òàêîâà - êàçà Ðèíñóèíä. - Èíñòèíêòèâíî ãè óñåùàì àç òåçè íåùà. È ïðåäïîëàãàì, ÷å âñè÷êè âèñøè òñîðòåéöè ùå ñà òàì, íàëè?
- Íàäÿâàì ñå - êàçà Ëàâåîë, ïúõòåéêè íàãîðå ïî ñòúëáèòå.
- Ñ êóïèùà ñòðàæè?
- Äåñåòêè ñòðàæè, ïðåäïîëàãàì.
- Îòëè÷íî ïîäãîòâåíè, ïðè òîâà?
Ëàâåîë êèìíà.
- Íàé-äîáðèòå.
- À íèå îòèâàìå òàì - çàïèòà Ðèíñóèíä, ðåøåí äà èçïèòà öåëèÿ óæàñ îò ïðåäñòîÿùîòî, òàêà êàêòî ÷îâåê îïèïâà ðàçëàãàù ñå çúá.
- Òî÷íî òàêà.
- Íèå øåñòèìàòà.
- È êóòèéêàòà òè, åñòåñòâåíî.
- À, äà - êàçà Ðèíñóèíä è íàïðàâè ãðèìàñà â òúìíèöàòà.
Ñåðæàíòúò ãî ïîòóïà ëåêè÷êî ïî ðàìîòî è ñå íàâåäå íàïðåä.
- Íå ñå òðåâîæåòå çà êàïèòàíà, ñúð - êàçà. - Òîé ïðèòåæàâà íàé-äîáðèÿ âîåíåí ìîçúê íà êîíòèíåíòà.
- Îòêúäå çíàåø? Íÿêîé âèæäàë ëè ãî å? - çàïèòà Ðèíñóèíä.
- Âèæòå, ñúð, êàêâà å ðàáîòàòà. Ïðåäïî÷èòà äà ÿ ñâúðøâà áåç íèêîé íà ïîñòðàäà, ñúð, îñîáåíî òîé ñàìèÿò. Åòî çàùî èçìèñëÿ ðàáîòè êàòî êîíÿ, ñúð. Èëè ïîäêóïâà ðàçíè õîðà, èëè íåùî ïîäîáíî. Ñíîùè ñå îáëÿêîõìå öèâèëíî, îòèäîõìå è ñå íàïèõìå â íÿêàêâà êðú÷ìà ñ åäèí îò ÷èñòà÷èòå íà äâîðåöà, ðàçáèðàø ëè, è íàó÷èõìå çà òóíåëà.
- Äà, íî òîâà ñà òàéíè ïðîõîäè! - âúçïðîòèâè ñå Ðèíñóèíä. - Îò äðóãàòà ñòðàíà ùå èìà ñòðàæà è êàêâî ëè íå îùå!
- Íå, ñúð. Èçïîëçâàò ãî, äà ïðèáèðàò íåùàòà çà ÷èñòåíå. Îò òúìíèíàòà ïðåä òÿõ äîëåòÿ ñèëåí òðîïîò. Ëàâåîë ñå áå ñïúíàë â ïîäî÷èñòà÷êà.
- Ñåðæàíò?
- Ñúð?
- Ìîëÿ ñàìî äà îòâîðèòå âðàòàòà.
Åðèê ïîäðúïâàøå ïëàùà íà Ðèíñóèíä.
- Êàêâî èìà? - Ðèíñóèíä ãî çàïèòà ñïðèõàâî.
- Çíàåø êîé å Ëàâåîë, íàëè? - ïðîøåïíà Åðèê.
- Àìè...
- Òîé å Ëàâåîë!
- Äà áÿãàìå ëè?
- Íå ïîçíàâàø ëè Êëàñèöèòå?
- Íå ñòàâà äóìà çà íÿêîå îò îíèÿ êîííè íàäáÿãâàíèÿ, êîèòî ñå î÷àêâà äà ïîìíèì, íàëè?
Åðèê îïóëè î÷è.
- Íà Ëàâåîë ñå äúëæè ïàäàíåòî íà Òñîðò, çàùîòî áèë ìíîãî õèòúð - êàçà. - À ïîñëå ìó òðÿáâàëè äåñåò ãîäèíè, çà äà ñòèãíå âêúùè. Ïðåæèâÿë âñÿêàêâè ïðèêëþ÷åíèÿ ñúñ ñúáëàçíèòåëêè, è ñèðåíè, è ÷óâñòâåíè âåùèöè.
- À-à, ðàçáèðàì çàùî ñè ãî èçó÷àâàë. Äåñåò ãîäèíè, à? Êúäå å æèâÿë?
- Íà îêîëî ñòîòèíà ìèëè îòòóê - äîáðîñúâåñòíî îòãîâîðè Åðèê.
- Íåïðåêúñíàòî ñå å ãóáèë, òàêà ëè?
- À êîãàòî ñå âúðíàë âêúùè, íàìåðèë ïðåëúñòèòåëèòå íà æåíà ñè è êàêâî ëè íå îùå, à ñêúïîòî ìó ñòàðî êó÷å ãî ðàçïîçíàëî è óìðÿëî.
- Î, áîæå.
- Ïðè÷èíàòà çà ñìúðòòà ìó áèë ôàêòúò, ÷å íîñèëî â óñòàòà ñè íåãîâèòå ïàíòîôè â ïðîäúëæåíèå íà 15 ãîäèíè.
- Æàëêî.
- È çíàåø ëè êàêâî, äåìîíå? Âñè÷êî òîâà îùå íå å ñòàíàëî. Ìîæåì äà ìó ñïåñòèì òîâà ãëàâîáîëèå. Ðèíñóèíä ñå çàìèñëè íàä òîâà:
- Áèõìå ìîãëè, êàòî íà÷àëî, äà ìó íàìåðèì ïî-äîáúð íàâèãàòîð.
×ó ñå èçñêúðöâàíå. Âîéíèöèòå áÿõà îòâîðèëè âðàòàòà.
- Âñè÷êè - ñòðîé ñå! èëè êàêâàòî òàì å ïðîêëåòàòà òúïà êîìàíäà - êàçà Ëàâåîë. - Ìàãè÷åñêàòà êóòèéêà îòïðåä, ìîëÿ. Áåç óáèéñòâà, îñâåí àêî íàèñòèíà íå ñà íàëîæèòåëíè. Îïèòàéòå ñå äà íå ðóøèòå íèùî. Òàêà. Íàïðåä.
Âðàòàòà âîäåøå êúì êîðèäîð ñ êîëîíè îò äâåòå ñòðàíè. ×óâàøå ñå äàëå÷åí øóì îò ðàçãîâîð.
Âîéñêîâàòà ÷àñò çàïúëçÿ íàòàì, äîêàòî ñòèãíà äî òåæêà çàâåñà. Ëàâåîë ïîå äúëáîêî âúçäóõ, áóòíà ÿ íàñòðàíè, ïðèñòúïè è ñå âïóñíà â ïðåäâàðèòåëíî ïîäãîòâåíà ðå÷.
- À ñåãà, èñêàì äà ñúì ñúâñåì ÿñåí - êàçà òîé. - Íå èñêàì äà ñúçäàâàì êàêâèòî è äà áèëî íåïðèÿòíîñòè, íèòî ïúê äà âèêàòå ñòðàæàòà è ïðî÷èå. Íèòî ïúê âúîáùå äà âèêàòå. Ïðîñòî ùå âçåìåì ìëàäàòà äàìà è ùå ñå ðàçîòèäåì ïî äîìîâåòå - ìÿñòî, êúäåòî âñåêè ÷îâåê, íàäàðåí ìàêàð è ñ ìúíè÷êî ðàçóì, áè òðÿáâàëî äà ñè ñòîè. Â ïðîòèâåí ñëó÷àé ùå òðÿáâà âñè÷êè äà èçâàäèì ñàáè, à ìðàçÿ ïîäîáíè äåéñòâèÿ.
Ïóáëèêàòà, èçñëóøàëà òîâà çàÿâëåíèå, íå èçãëåæäàøå âïå÷àòëåíà. Òúé êàòî ñå ñúñòîåøå îò ìàëêî äåòå, ñåäíàëî íà ãúðíå.
Ëàâåîë ïðåâêëþ÷è ìîçú÷íàòà ñè ñêîðîñò è ñïîêîéíî ïðîäúëæè:
- Îò äðóãà ñòðàíà, àêî íå ìè êàæåø êúäå ñà âñè÷êè, ùå íàêàðàì òîçè ñåðæàíò íàèñòèíà çäðàâè÷êàòà äà òå íàïëÿñêà.
Äåòåòî èçìúêíà ïàë÷åòî îò óñòàòà ñè:
- Ìàìà ãëåäêà Êàñè - êàçà òî, - Òè ãîñïîäèí Áèéêúë ëè ñè?
- Ìèñëÿ, ÷å íå ñúì - îòãîâîðè Ëàâåîë.
- Ãîñïîäèí Áèéêúë å ãëóïàê, - Äåòåòî ñâè ïàë÷åòî ñè è ñ âèä íà ÷îâåê, ïðåäïðèåë èçòîùèòåëíà íàó÷íîèçñëåäîâàòåëñêà ðàáîòà, äîáàâè. - Ãîñïîäèí Áèéêúë å Ïëüî.
- Ñåðæàíò?
- Ñúð?
- Îõðàíÿâàé äåòåòî.
- Ñëóø'ì, ñúð. Åôðåéòîð!
- Ñ'ðæàíò?
- Ïîãðèæè ñå çà ìàë÷óãàíà.
- Ñëóø'ì, ñ'ðæàíò. Ðåäíèê Àðêåéîñ!
- Äà, åôðè - êàçà âîéíèêúò ñ äàëíîâèäíî ìðà÷åí ãëàñ.
- Ïîãðèæè ñå çà õëàïàêà.
Ðåäíèê Àðêåéîñ ñå îãëåäà. Áÿõà îñòàíàëè Ðèíñóèíä è Åðèê, à âúïðåêè ÷å âúâ âñÿêî îòíîøåíèå öèâèëíèÿò å ñ íàé-íèñúê âúçìîæåí ÷èí è ñå íàðåæäà íÿêúäå ñëåä ìàãàðåòî íà ïîëêà, èçðàæåíèÿòà íà ëèöàòà èì ãîâîðåõà, ÷å íå ñà ñêëîííè äà èçïúëíÿâàò êàêâèòî è äà ñà çàïîâåäè.
Ëàâåîë áàâíî ïðåêîñè ñòàÿòà è âçå äà ïîäñëóøâà çàä äðóãà çàâåñà.
- Ìîæåì äà ìó ðàçêàæåì íàé-ðàçëè÷íè íåùà çà íåãîâîòî áúäåùå - èçñúñêà Åðèê. - Ñëó÷èëè... òîåñò... ùå ìó ñå ñëó÷àò íàé-ðàçëè÷íè íåùà. Êîðàáîêðóøåíèÿ è ìàãèè, à öåëèÿò ìó åêèïàæ ñå ïðåâðúùà â æèâîòíè è òåì ïîäîáíè.
- Äà. Ìîæåì äà êàæåì: "Òðúãíè ñè ïåøà" - ïðåäëîæè Ðèíñóèíä.
Çàâåñàòà áå ðÿçêî äðúïíàòà íàñòðàíè.
Çàä íåÿ èìàøå æåíà - çàêðúãëåíè÷êà, äîáðå èçãëåæäàùà ïî ëåêî ïîâÿõíàë íà÷èí, ñ ÷åðíà ðîêëÿ è íà÷åíêè íà ìóñòà÷êè. Íÿêîëêî äåöà îò ðàçëè÷åí êàëèáúð ñå îïèòâàõà äà ñå ñêðèÿò çàä íåÿ. Ðèíñóèíä èçáðîè ïîíå ñåäåì.
- Êîÿ å òàÿ? - ïîïèòà Åðèê.
- Õúì - îòãîâîðè Ðèíñóèíä. - Ñêëîíåí ñúì äà ìèñëÿ, ÷å å Åëåíîð îò Òñîðò.
- ß íå ñòàâàé ãëóïàâ - ïðîøóøíà Åðèê. - Òà òÿ ïðèëè÷à íà ìàéêà ìè. Åëåíîð å áèëà ìíîãî ïî-ìëàäà è å áèëà öÿëàòà... - Ãëàñúò ìó èçíåâåðè. Íàïðàâè íÿêîëêî äâèæåíèÿ ñ ðúêàòà ñè è î÷åðòà ôîðìèòå íà æåíà, êîÿòî åäâà ëè áè ìîãëà äà ïàçè ðàâíîâåñèå.
Ðèíñóèíä ñå ïîñòàðà äà íå ñðåùà ïîãëåäà íà ñåðæàíòà.
- Äà - êàçà è ëåêè÷êî ïî÷åðâåíÿ. - Àìè, âèæ. Ú-ú. Ñúâñåì ïðàâ ñè, íî àìè, îáñàäàòà å áèëà ïðîäúëæèòåëíà, íàëè? È ñå å ñëó÷âàëî òóé-îíóé.
- Íå ðàçáèðàì êàêâî îáùî èìà òîâà ñ äðóãîòî - òâúðäî çàÿâè Åðèê. - Êëàñèöèòå íèêîãà íå ñïîìåíàâàò íåùî çà äåöà, êàçâàò, ÷å ïðåç öÿëîòî âðåìå òÿ âñå áëåíóâàëà èç êóëèòå íà Òñîðò è òúãóâàëà ïî èçãóáåíàòà ëþáîâ.
- Å, äà, ïðåäïîëàãàì íàèñòèíà å òúãóâàëà ïî ìúíè÷êî - êàçà Ðèíñóèíä. - Ñàìî, ÷å âèäèø ëè, ñàìî òè ìîæåø òàêà ñèëíî äà áëåíóâàø, à íà íåÿ ñèãóðíî é å áèëî ìðàçîâèòè÷êî èç òåçè êóëè.
- Ìîæåø äà ñè ïóêíåø îò òàêîâà áëåíóâàíå - óòâúðäèòåëíî êèìíà ñåðæàíòúò.
Ëàâåîë óìèñëåíî íàáëþäàâàøå æåíàòà. Ïîñëå ñå ïîêëîíè.
- Ïðåäïîëàãàì, çíàåòå çàùî ñúì òóê, ãîñïîæî - êàçà.
- Àêî äîêîñíåø íÿêîå îò äåöàòà, ùå ïèùÿ - êàòåãîðè÷íî çàÿâè Åëåíîð.
Ëàâåîë çà ñåòåí ïúò äîêàçà, ÷å çàåäíî ñ ïàðòèçàíñêèòå ñè êà÷åñòâà ïðîÿâÿâà è çàáåëåæèòåëíî íåæåëàíèå äà ïðîïèëÿâà ïðåäâàðèòåëíî ïîäãîòâåíà ðå÷, ùîì âåäíúæ ñè ÿ áåøå ïîäðåäèë â ãëàâàòà.
- Ïðåêðàñíà äåâîéêî - çàïî÷íà. - Ñáëúñêàõìå ñå ñ ìíîãî íåâîëè, çà äà òå ñïàñèì è îòâåäåì îáðàòíî ïðè òâîÿ... - ïîêîëåáà ñå, - ... òâîèòå ëþáèìè, ú-ú. Âñè÷êî îáúðêàõ, íàëè?
- Íå ìîæåõ íèùî äà íàïðàâÿ - ïðîìúëâè Åëåíîð. - Îáñàäàòà ñÿêàø ïðîäúëæè òîëêîâà äúëãî, à êðàë Ìàâçîëåé áåøå ìíîãî ìèë, à ïðè âñå òîâà àç ïúê íèêîãà íå õàðåñâàõ îñîáåíî æèâîòà ñè â Åôåá.
- Êúäå ñà âñè÷êè ñåãà? Èìàì ïðåäâèä Òñîðòåéöèòå. Îñâåí òåáå.
- Âñè÷êè ñà ãîðå íà áîéíèöèòå è õâúðëÿò êàìúíè, àêî èñêàø äà çíàåø.
Ëàâåîë âäèãíà ðúöå íàãîðå â îò÷àÿíèå.
- Íå ìîæà ëè, âèäèø ëè, äà íè ïóñíåø áåëåæêà èëè íåùî òàêîâà? Èëè äà íè ïîêàíèø íà íÿêîå êðúùåíå.
- Âñè÷êè âèå òàêà ñå çàáàâëÿâàõòå - êàçà òÿ.
Ëàâåîë ñå îáúðíà è ìðà÷íî ñâè ðàìåíå.
- Äîáðå - êàçà. - ×óäåñíî. QÅD*, ò.å. çíàåõ ñè. Íÿìà ïðîáëåìè. Èñêàë ñúì äà íàïóñíà äîìà ñè è äà êëå÷à äåñåò ãîäèíè â íÿêàêâî áëàòî ñ òàéôà ìåêîãëàâè êðåòåíè. Íå ÷å èìàõ íÿêàêâà âàæíà ðàáîòà ó äîìà, èìàõ ñàìî äà óïðàâëÿâàì ìàëêî êðàëñòâî, òàêîâà íåùî. Î'êåé. Äîáðå òîãàâà. Ìîæåì äà ñè òðúãâàìå. Óáåäåí ñúì, ÷å è ïîíÿòèå ñè íÿìàì êàê ùå êàæà íà îñòàíàëèòå - ãîð÷èâî îòáåëÿçà, - òàêà ñå çàáàâëÿâàõà. Ñèãóðíî ùå ñè íàïðàâÿò äÿâîëñêè ãîëÿì áàíêåò è ùå èìà äà ñå ñìåÿò è ùå ñå íàïèÿò - â òåõåí ñòèë å.
[* Á.ïð. Quod erat deminstradum (ëàò.) - êîåòî òðÿáâàøå äà áúäå äîêàçàíî.]
Ïîãëåäíà êúì Ðèíñóèíä è Åðèê.
- Áèõòå ìîãëè, ñúùî òàêà, äà ìè êàæåòå êàêâî ñòàâà ïîñëå - êàçà. - Ñèãóðåí ñúì, ÷å çíàåòå.
- Õì - êàçà Ðèíñóèíä.
- Ãðàäúò èçãàðÿ äî îñíîâè - êàçà Åðèê. - Îñîáåíî áåçâðúõíèòå ðååùè ñå âúâ âèñèíèòå êóëè. Íå óñïÿõ äà ãè âèäÿ - äîáàâè íàìóñåíî.
- Íà êîé ñå ïàäà äà ãî ïîäïàëè? Íà òÿõ èëè íà íàñ? - ïîïèòà Ëàâåîë.
- Ñòðóâà ìè ñå, íà âàñ - îòâúðíà Åðèê. Ëàâåîë âúçäúõíà.
- Ïàäàò ñè ïî òàêèâà ðàáîòè - êàçà è ñå îáúðíà êúì Åëåíîð. - Íàøàòà ó÷àñò å, òîåñò, ìîÿòà ó÷àñò å äà èçãîðèì ãðàäà äî îñíîâè. Çâó÷è êàòî ìíîãî ãåðîè÷íî äåëî. Òèÿ íåùà ìíîãî èì õàðåñâàò. Ìîæå áè å äîáðå äà äîéäåø ñ íàñ. Âçåìè è äåöàòà. Ùî íå íàïðàâè åäèí ïèêíèê íà îòêðèòî çà öÿëîòî ñåìåéñòâî, à?
Åðèê ïðèäúðïà óõîòî íà Ðèíñóèíä êúì óñòàòà ñè.
- Òîâà å ìàéòàï, íàëè? - êàçà. - Òÿ âñúùíîñò íå å õóáàâàòà Åëåíîð, íàëè, è âèå ñàìî ìå áóäàëêàòå, à?
- Âèíàãè ñòàâà òàêà ïðè æåíèòå ñ ãîðåùà êðúâ - îòãîâîðè Ðèíñóèíä. - Îïðåäåëåíî ñå ñúñòàðÿâàò ñëåä òðèäåñåò è ïåòòå.
- Âèíîâíè ñà òåñòåíèòå èçäåëèÿ - íàìåñè ñå ñåðæàíòúò.
- Íî ÷åòîõ òàì, êúäåòî ïèøå, ÷å å áèëà íàé-êðàñèâàòà...
- Óô, äå - êàçà ñåðæàíòúò. - Àêî ùå òðúãíåøå äà îáèêàëÿø, ÷åòåéêè,..
- Ïðè÷èíàòà å - êàçà Ðèíñóèíä áúðçî, - â îíîâà, êîåòî íàðè÷àò äðàìàòè÷íà íåîáõîäèìîñò. Íèêîé íå áè ñå èíòåðåñóâàë îò âîéíà, âîäåíà çàðàäè íÿêàêâà ïðèÿòíà äàìà, óìåðåíî ïðèâëåêàòåëíà â ïîäõîäÿùà ñâåòëèíà. Íàëè òàêà?
Åðèê ùåøå äà èçáóõíå â ñúëçè âñåêè ìîìåíò.
- Íî òàì ïèøåøå, ÷å çàðàäè íåéíèÿ ëèê õèëÿäè êîðàáè ïîòåãëèëè íà ïúò...
- Òîâà ñå íàðè÷à ìåòàôîðà - êàçà Ðèíñóèíä.
- Ëúæà - ïîÿñíè ñåðæàíòúò ëþáåçíî.
- Âúâ âñåêè ñëó÷àé, íå áè òðÿáâàëî äà âÿðâàø íà âñè÷êî, êîåòî ÷åòåø îò Êëàñèöèòå - äîáàâè Ðèíñóèíä. - Íèêîãà íå ïðîâåðÿâàò ôàêòèòå ñè. Èíòåðåñóâàò ñå ñàìî îò ïðîäàæáàòà íà ëåãåíäèòå ñè.
Ìåæäóâðåìåííî Ëàâåîë ðàçïàëåíî ñïîðåøå ñ Åëåíîð.
- Äîáðå äå, äîáðå - êàçà. - Ñòîé ñè òóê êàòî èñêàø. Çàùî ïúê äà ìå å ãðèæà? Õàéäå, äðóæèíêà. Òðúãâàìå ñè. Êàêâî ïðàâèø, ðåäíèê Àðêåéîñ?
- Ïðàâÿ ñå íà êîí, ñúð - îáÿñíè âîéíèêúò.
- Òîé å ãîñïîäèí Ïëüî - êàçà äåòåòî, íàõëóçèëî øëåìà íà ðåäíèê Àðêåéîñ.
- Àìè, êàòî ïðåñòàíåø äà ñå ïðàâèø íà êîí, íàìåðè íè ãàçîâà ëàìïà. Â òîÿ òóíåë ñè ïðåáèõ êîëåíàòà.

* * *

Íàä Òñîðò áóøóâàõà ïëàìúöè. Öåëèÿò íåáåñåí ïúï áåøå ïî÷åðâåíÿë.
Ðèíñóèíä è Åðèê íàáëþäàâàõà îò åäíà ñêàëà äîëó äî ïÿñú÷íàòà èâèöà.
- Âúâ âñåêè ñëó÷àé êóëèòå íå ñà áåçâúðõè ðååùè ñå âúâ âèñèíàòà - îòðîíè Åðèê ñëåä èçâåñòíî âðåìå. - Âèæäàì âúðõîâåòå èì.
- Ñòðóâà ìè ñå, ÷å ñà èìàëè ïðåäâèä íåðóøèìè êóëè - îñìåëè ñå äà ðèñêóâà Ðèíñóèíä, íî âúðõó ðàçâàëèíèòå íà ãðàäà ðóõíà îùå åäíà, íàãîðåùåíà äî ÷åðâåíî êóëà. - À òîâà ñúùî å ïîãðåøíî.
Ïîãëåäàõà îùå èçâåñòíî âðåìå áåçìúëâíî è ïîñëå Åðèê êàçà:
- Àìà ÷å ñìåøíî áåøå. Êàê ñàìî ñå ñïúíà â Áàãàæà, èçïóñíà ëàìïàòà, è ïîñëå âñè÷êî îñòàíàëî.
- Äà - Ðèíñóèíä áåøå ëàêîíè÷åí.
- Âñè÷êî òîâà òå êàðà äà ìèñëèø, ÷å õîäúò íà èñòîðèÿòà âñå ùå ñè íàìåðè âðàòè÷êà, çà äà ñè ïðîêàðà ñâîåòî.
- Äà.
- Äîáðå ÷å Áàãàæúò òè óñïÿ äà ñïàñè âñè÷êè íè.
- Äà.
- Êîëêî ñìåøíî áåøå, êîãàòî âñè÷êèòå îíåçè õëàïåòà ãî ÿõíàõà.
- Äà.
- Âñè÷êè èçãëåæäàõà òâúðäå äîâîëíè íàêðàÿ.
Âúâ âñåêè ñëó÷àé ïðîòèâíèêîâèòå àðìèè áÿõà äîâîëíè. Íèêîé íå ñè äàâàøå òðóä äà ïèòà öèâèëíèòå, ÷èèòî âúçãëåäè çà âîåííîòî äåëî íèêîãà íå ñà áèëè îñîáåíî íàäåæäíè. Âîåííèòå, ïîíå âîåííèòå ñ îïðåäåëåí ÷èí äúëãî ñè ïîòóïâàõà ãúðáîâåòå, ìíîãî âèöîâå ñè ðàçêàçàõà, äðóæåñêè ñè ðàçìåíÿõà ùèòîâåòå è ïîñòèãíàõà âñåîáù êîíñåíñóñ, ÷å ñ ïîæàðèùàòà, îáñàäèòå, àðìàäèòå, äúðâåíèòå êîíå è âñè÷êî îñòàíàëî ñå áå ïîëó÷èëà ñòðàõîòíî õóáàâà âîéíà. Ïåñíèòå îòåêâàõà íàä òúìíîòî êàòî âèíî ìîðå.
- À ãè ÷óéòå ê'âî ïðèêàçâàò - èçíèêíà Ëàâåîë èçìåæäó èçòåãëåíèòå íà áðåãà åôåáèàíñêè êîðàáè. - Ùå ïîñëåäâà "Ôèëîäåôñêèÿ áàë", èçïúëíåí îò ïåòíàéñåòèíà õîðîâè ãðóïè - åäíîâðåìåííî, ïîìíåòå ìè äóìàòà. Òåçè òóê ñà êóïèùà èäèîòè, à ìîçúöèòå èì ñå íàìèðàò â áàíäàæèòå.
Ñåäíà íà ñêàëàòà.
- Êîïåëåòà - ñ ÷óâñòâî èçðå÷å òîé.
- Ìèñëèø ëè, ÷å Åëåíîð ùå óñïåå äà îáÿñíè âñè÷êî òîâà íà ïðèÿòåëÿ ñè? - çàïèòà Åðèê.
- Ïðåäïîëàãàì - îòâúðíà Ëàâåîë. - Îáèêíîâåíî óñïÿâàò.
- Îìúæèëà ñå å. È èìà ìíîãî äåöà - ïðîäúëæè Åðèê.
Ëàâåîë ñâè ðàìåíå.
- Ìîìåíò íà äèâà ñòðàñò - çàêëþ÷è. Çîðêî èçãëåäà Ðèíñóèíä.
- Õåé, äåìîíå - êàçà ìó. - Áèõ èñêàë äà ïîãîâîðÿ ñ òåáå íàñàìå, àêî ìîæå,
Ïîâåäå Ðèíñóèíä êúì êîðàáèòå, êàòî ñòúïâàøå òåæêî ïî âëàæíèÿ ïÿñúê, ñÿêàø íåùî ìíîãî ìó òåæåøå íà äóøàòà.
- Äîâå÷åðà ñ îòëèâà ñè òðúãâàì çà âêúùè - êàçà. - Íÿìà ñìèñúë äà ñå ìîòàÿ òóê ïîâå÷å, ùîì âîéíàòà ñâúðøè è âñè÷êî òàêîâà...
- Äîáðà èäåÿ.
- Àêî ñúùåñòâóâà íåùî, êîåòî äà ìðàçÿ, òî òîâà ñà ìîðñêè ïúòåøåñòâèÿ - ïðîäúëæè Ëàâåîë. Ðèòíà íàé-áëèçêèÿ êîðàá. - Ðàçíè èäèîòè ñàìî êðà÷àò íàîêîëî è êðåùÿò, ðàçáèðàø ëè? Äðúïíè òîâà, ñìúêíè îíîâà, ñïðè òðåòî. À îñâåí òîâà ñòðàäàì è îò ìîðñêà áîëåñò.
- Ïðè ìåíå å ñòðàøíà - ñú÷óâñòâåíî îòáåëÿçà Ðèíñóèíä.
Ëàâåîë îòíîâî ðèòíà êîðàáà, î÷åâèäíî â äâóáîé ñ íÿêàêúâ ãîëÿì åìîöèîíàëåí ïðîáëåì.
- Ðàáîòà å òàì - çàïî÷íà îêàÿíî. - Íå çíàåø ëè ñúâñåì ñëó÷àéíî äàëè áëàãîïîëó÷íî ùå ñè ñòèãíà ó äîìà, à?
- Êàêâî?
- Ñàìî íà íÿêîëêî ñòîòèöè ìèëè îòòóêà å, íå áè òðÿáâàëî äà òðàå ïðåêàëåíî äúëãî, íàëè? - Ëàâåîë èçëú÷âàøå ìú÷èòåëíî áåçïîêîéñòâî êàòî ìîðñêè ôàð.
- À-à - Ðèíñóèíä ïîãëåäíà ÷îâåêà â ëèöåòî. Äåñåò ãîäèíêè, ïîìèñëè ñè. È âñÿêàêâè ñòðàííè ñëó÷êè ñ êðèëàòè êàææãîäå-òà è ìîðñêè ÷óäîâèùà, Îò äðóãà ñòðàíà, êàêâî ëè ïúê áè ìó ïîìîãíàëî, àêî íàó÷è âñè÷êî òîâà?
- Óñïåøíî ñè ñòèãàø ó äîìà - îòâúðíà. - Ïðî÷óâàø ñå ñ òîâà âðúùàíå, âñúùíîñò. Ñúùåñòâóâàò öåëè ëåãåíäè çà òîâà êàê ñå âðúùàø ó äîìà.
- Ïôó - Ëàâåîë ñå îáëåãíà íà åäèí êîðïóñ, ñâàëè øëåìà ñè è èçáúðñà ÷åëî. - Êàìúê ïàäíà îò äóøàòà ìè, äà çíàåø. Îïàñÿâàõ ñå, ÷å áîãîâåòå ìîãàò äà ìè èìàò çúá.
Ðèíñóèíä íèùî íå îòãîâîðè.
- Ïîðàçÿäîñâàò ñå, àêî ñè âúðâèø è èçìèñëÿø äúðâåíè êîíå, òóíåëè è äðóãè ïîäîáíè - ïðîäúëæè Ëàâåîë. - Òðàäèöèîíàëèñòè ñà, äà çíàåø, Ïðåäïî÷èòàò õîðàòà ïðîñòî äà ñå ñåêèðÿò åäèí äðóã. Ñòðóâàøå ìè ñå, ðàçáèðàø ëè, ÷å àêî ïîêàæà íà õîðàòà êàê äà ïîñòèãíàò îíîâà êîåòî èñêàò ïî-ëåñíî, ùå ïðåñòàíàò äà áúäàò òàêà êðåòåíñêè òúïè.
Îò êðàéáðåæíàòà èâèöà ïî-íàòàòúê äîëåòÿõà ìúæêè ãëàñîâå, çàõâàíàëè ïåñåí:
- ...âåñòàëêè, ñëÿçîõà îò Õåëèîäåëèôèëîäåëôèáîñêðîìåí, à êîãàòî áàëúò çàâúðøè, ïîÿâèõà ñå...
- Íå ñòàâà íèêîãà - êàçà Ðèíñóèíä.
- Íî ñè ñòðóâà äà ñå îïèòà. Íàëè?
- Î, äà.
Ëàâåîë ãî ïîòóïà ïî ãúðáà.
- Ãîðå ãëàâàòà. Âñè÷êî ùå ñòàíå ïî-õóáàâî.
Òðúãíàõà ïî òúìíèÿ ïðèñòàí, íà êîéòî ñòîåøå íà êîòâà êîðàáúò íà Ëàâåîë. Ðèíñóèíä ïðîñëåäè ñ ïîãëåä êàê òîé äîïëóâà äî íåãî è êàê ïîñëå ñå èçêàòåðè íà ïàëóáàòà. Ñëåä ìàëêî ïðèêðåïèõà ãðåáëàòà, èëè ãè îòêðåïèõà èëè êàêâîòî òàì ìó êàçâàò, êîãàòî ãè ïðîâèðàò ïðåç äóïêèòå îòñòðàíè, à êîðàáúò áàâíî ñå ïîíåñå íàâúí â çàëèâà.
Ñ ïëÿñúêà íà ìîðñêèòå âúëíè äîëåòÿõà ãëàñîâå:
- Íàñî÷è îñòðèÿ êðàé íàòàì, ñåðæàíò.
- Éåñò, îñòðèÿò êðàé íàòàì, ñúð!
- È íå ðåâè. Íå ñúì ëè òè êàçâàë äà íå ðåâåø? Çàùî òðÿáâà âñè÷êè äà ðåâåòå òàêà? À ñåãà ñëèçàì äîëó äà ñè ïîëåãíà.
Ðèíñóèíä ïîå ñ òðîìàâà ñòúïêà îáðàòíî ïî ïÿñú÷íàòà èâèöà.
- Áåäàòà å òàì - êàçà òîé, - ÷å íèùî íèêîãà íå ñòàâà ïî-õóáàâî; âñè÷êî ïðîñòî ñè îñòàâà ñúùîòî, ñàìî ÷å îùå ïî-ñúùîòî. Íî òîé ùå ñè èìà äîñòàòú÷íî òðåâîãè.
Çàä íåãî Åðèê èçäóõà íîñà ñè.
- Òîâà áåøå íàé-òúæíîòî íåùî, êîåòî íÿêîãà ñúì ñëóøàë - ïðîìúëâè.
Îò ïÿñú÷íàòà èâèöà ïî-íàòàòúê åôåáèàíñêàòà è òñîðòåéñêàòà àðìèÿ ñ ïúëåí ãëàñ ñè ñòîÿõà îêîëî ïðàçíè÷íèòå äðóãàðñêè ëàãåðíè îãíüîâå:
- ... ñåëñêàòà õàðïèÿ áåøå òàì...
- Õàéäå - êàçà Ðèíñóèíä. - Äàâàé äà ñè õîäèì.
- Çíàåø ëè êàêâî çàáàâíî íåùî èìà â èìåòî ìó? - ïîïèòà Åðèê, äîêàòî êðà÷åõà ïî ïÿñúêà.
- Íå. Êàêâî èìàø ïðåäâèä?
- Ëàâåîë îçíà÷àâà "Ïëàêíåù âåòðîâåòå".
Ðèíñóèíä ãî ïîãëåäíà îòãîðå.
- Òîé äà ìè å ïðàîòåö? - çàïèòà*.
[* Á.ïð. Èãðà íà äóìè: Rinser of winds - Ïëàêíåù âåòðîâåòå.]
- Êîé çíàå? - îòâúðíà Åðèê.
- Î! Áîãà ìè. - Ðèíñóèíä ñå ðàçìèñëè. - Àìè, äà áÿõ ìó êàçàë äà èçáÿãâà äà ñå æåíè. Èëè äà íå îòèâà â Àíêõ-Ìîðïîðê.
- Âåðîÿòíî òîé îùå íå å ïîñòðîåí...
Ðèíñóèíä ñå îïèòà äà ùðàêíå ñ ïðúñòè.
Òîçè ïúò ñòàíà.

* * *

Àñòôãë ñå îáëåãíà íàçàä. Ïèòàøå ñå êàêâî ëè íàèñòèíà ìó ñå å ñëó÷èëî íà Ëàâåîë.
Áîãîâåòå è äåìîíèòå, áèäåéêè ñúùåñòâà èçâúí âðåìåòî, íå ñå äâèæàò èç íåãî êàòî ìåõóð÷åòà âúçäóõ â ãîðñêè ïîòîê. Çà òÿõ âñè÷êî ñå ñëó÷âà ïî åäíî è ñúùî âðåìå. Òîâà áè òðÿáâàëî äà çíà÷è, ÷å çíàÿò âñè÷êî, êîåòî ùå ñå ñëó÷è, çàùîòî, â èçâåñòåí ñìèñúë, òî âå÷å ñå å ñëó÷èëî. Ïðè÷èíàòà, ïîðàäè êîÿòî íå ãî çíàÿò å, ÷å äåéñòâèòåëíîñòòà ïðåäñòàâëÿâà ãîëÿìî ìÿñòî, êúäåòî ñå ñëó÷âàò ìíîæåñòâî èíòåðåñíè íåùà, à äà ãè ñëåäèø âñè÷êèòå å êàòî äà ãëåäàø ìíîãî ãîëÿì âèäåîêàñåòîôîí áåç êîï÷å çà ñòîï-êàäúð èëè áåç áðîÿ÷. Îáèêíîâåíî å ïî-ëåñíî ïðîñòî äà ïî÷àêàø è äà âèäèø.
Íÿêîé äåí ùå òðÿáâà äà îòèäå è äà âèäè.
Òî÷íî íà òîâà ìÿñòî è â òîçè ìîìåíò, äîòîëêîâà äîêîëêîòî òåçè äóìè ìîãàò äà ñå óïîòðåáÿâàò çà òåðèòîðèÿ èçâúí ïðîñòðàíñòâîòî è âðåìåòî, íåùàòà íå âúðâÿõà äîáðå. Åðèê èçãëåæäàøå äîíÿêúäå ïî-ñèìïàòè÷åí, êîåòî áå íåïðèåìëèâî. Îñâåí òîâà, î÷åâèäíî áå ïðîìåíèë õîäà íà èñòîðèÿòà, âúïðåêè ÷å òîâà å íåâúçìîæíî, òúé êàòî åäèíñòâåíîòî, êîåòî ìîæåø äà ïðè÷èíèø íà õîäà íà èñòîðèÿòà å äà ìó ñúäåéñòâóâàø.
Íóæíî áå íåùî ðåøèòåëíî. Íåùî äåéñòâèòåëíî äóøåãóáèòåëíî.
Êðàëÿò íà äåìîíèòå ñå õâàíà, ÷å ñè çàñóêâà ìóñòà÷êèòå.

* * *

Íåâîëÿòà äà ñè ùðàêàø ïðúñòè ñå êðèå â òîâà, ÷å íèêîãà íå çíàåø äîêúäå ùå òå äîâåäàò...
Âñè÷êî îêîëî Ðèíñóèíä áåøå ÷åðíî. Íå ïðîñòî îòñúñòâèå íà öâÿò. Áåøå òàêàâà òúìíèíà, êàêâàòî êàòåãîðè÷íî îòðè÷à âñÿêàêâà âúçìîæíîñò, ÷å íÿêîãà èçîáùî å ìîãúë äà ñúùåñòâóâà öâÿò.
Êðàêàòà ìó íå ñå äîêîñâàõà äî íèùî è êàòî ÷å ëè ñå íîñåøå.
Ëèïñâàøå è îùå íåùî. Íî íå ìîæåøå òî÷íî äà ãî íàïèïà.
- Òóê ëè ñè, Åðèê? - îñìåëè ñå òîé.
ßñåí ãëàñ èçðå÷å íÿêúäå íàîêîëî:
- Äà. Òóê ëè ñè, äåìîíå?
- Ä-àà.
- Êúäå ñìå? Ïàäàìå ëè?
- Íå ìèñëÿ - êàçà Ðèíñóèíä, ñúäåéêè ïî ñâîÿ îïèò. - Ëèïñâà ñâèñòåíåòî íà âÿòúðà. Êîãàòî ïàäàø, óñåùàø ñâèñòåíå íà âÿòúðà. Îñâåí òîâà öåëèÿò òè äîñåãàøåí æèâîò ïðåìèíàâà êàòî íà ôèëì ïðåä î÷èòå òè, à îùå íå ñúì âèäÿë íèùî ïîçíàòî.
- Ðèíñóèíä.
- Äà?
- Êàòî îòâîðÿ óñòà, íå èçëèçà íèêàêúâ çâóê.
- Íå ñòàâàé... - Ðèíñóèíä ñå ïîêîëåáà. Òîé ñúùî íå ïðîèçâåæäàøå íèêàêâè çâóöè. Ðàçáèðàøå êàêâî ãîâîðè, ñàìî ÷å òî íå äîñòèãàøå âúíøíèÿ ñâÿò. Íî ÷óâàøå Åðèê. Ìîæå áè äóìèòå ïðîñòî ñå ïðåäàâàõà íà óøèòå ìó è ñòèãàõà íàïðàâî äî ìîçúêà.
- Ìîæå áè å âèä ìàãèÿ, èëè íåùî òàêîâà - êàçà. - Íÿìà âúçäóõ. Çàòîâà íÿìà è çâóê. Âúçäóøíèòå ÷àñòè÷êè ñå ïî÷óêâàò âñè÷êè çàåäíî êàòî òîï÷åòà çà èãðà. Åòî òàêà ñå ïîëó÷àâà çâóê, äà çíàåø.
- Òúé ëè? Áîãà ìè.
- Çíà÷è, çàîáèêîëåíè ñìå îò àáñîëþòíî íèùî - êàçà Ðèíñóèíä. - Öÿëîñòíî íèùî - Ïîêîëåáà ñå. - Èìà ñè äóìè÷êà çà òîâà - ïðîäúëæè. - Òî å, êîåòî ïîëó÷àâàø, êîãàòî íèùî íå å îñòàíàëî è âñè÷êî å èçêîíñóìèðàíî.
- Äà. Ìàé ìó êàçâàò "ñìåòêàòà" - êàçà Åðèê.
Ðèíñóèíä ãî ïîäëîæè íà èçâåñòåí ðàçìèñúë. Çâó÷åøå ãîðå-äîëó òî÷íî.
- Î'êåé - êàçà. - Ñìåòêàòà. Åòî êúäå ñìå. Íîñèì ñå â àáñîëþòíàòà ñìåòêà. Öåëîêóïíàòà, öÿëîñòíà, òâúðäà êàòî ñêàëà ñìåòêà.

* * *

Àñòôãë â ìîìåíòà áåñíååøå. Ïðèòåæàâàøå çàêëèíàíèÿ, Êîèòî áÿõà â ñúñòîÿíèå äà îòêðèÿò âñåêèãî, íàâñÿêúäå è âñÿêîãà, à òÿõ íàâñÿêúäå ãè íÿìàøå. Äî åäèí ìîìåíò ãè íàáëþäàâàøå íà ïÿñú÷íàòà èâèöà, à ïîñëå... íèùî. Ñëåäîâàòåëíî îñòàâàõà ñàìî äâå äðóãè ìåñòà.
Çà ùàñòèå òîé ïúðâî ñè èçáðà ïîãðåøíîòî ìÿñòî.

* * *

Ïîíå ìîæåøå äà èìà íÿêîÿ è äðóãà çâåçäà - îòáåëÿçà Åðèê.
- Â öÿëàòà òàÿ ðàáîòà èìà íåùî ìíîãî ñòðàííî - êàçà Ðèíñóèíä. - Èìàì ïðåäâèä, ñòóäåíî ëè òè å?
- Íå.
- Å, à òîïëî ëè òè å?
- Íå. Íàèñòèíà íèùî îñîáåíî íå óñåùàì.
- Íèòî ãîðåùî, íèòî ñòóäåíî, íèòî ñâåòëî, íèòî æåãà, íèòî âúçäóõ - êàçà Ðèíñóèíä. - Ïðîñòî ñìåòêà. Îòêîãà ëè ñìå òóê?
- Íå çíàÿ. Ñÿêàø ñ âåêîâå, íî...
- À-õà. Íå ñúì ñèãóðåí è äàëè èìà íÿêàêâî âðåìå. Âúâ âñåêè ñëó÷àé íÿìà òàêà íàðå÷åíîòî ñúùèíñêî âðåìå. Èìà ñàìî îíÿ âèä âðåìå, êîåòî õîðàòà èçìèñëÿò, êîãàòî ðàáîòÿò.
- ß, íå î÷àêâàõ òóê äà âèäÿ íÿêîé äðóã - èçðå÷å ãëàñ äî óõîòî íà Ðèíñóèíä.
Áåøå åäâà äîëîâèìî ïðåâçåò ãëàñ, ãëàñ, ñúçäàäåí çà ïîäàâàíå íà æàëáè, íî ïîíå â íåãî íÿìàøå è ñëåäà îò çàïëàõà. Ðèíñóèíä ñå îñòàâè äà ñå íîñè íàîêîëî.
Äðåáíè÷úê ìúæ ñ ëèöå íà ïëúõ ñåäåøå ñ êðúñòîñàíè êðàêà è ãî íàáëþäàâàøå ñúñ ñìúòíî ïîäîçðåíèå. Èìàøå ìîëèâ çàä åäíîòî óõî.
- À-à. Çäðàñòè - êàçà Ðèíñóèíä. - À êúäå ïî-òî÷íî å òîâà òóê?
- Íèêúäå... Ñ ãîëÿì ñìèñúë â òàçè äóìà.
- Ñúâñåì íèêúäå ëè?
- Îùå íå.
- Äîáðå, äå - íàìåñè ñå Åðèê. - Êîãà ùå ñòàíå íÿêúäå?
- Òðóäíè÷êî å äà ñå êàæå - îòâúðíà äðåáíè÷êèÿò ÷îâåê. - Êàòî âè ãëåäà âàñ äâàìàòà, âçåòî åäíî íà äðóãî è ïðåäâèä òåìïîâåòå íà îáìÿíàòà íà âåùåñòâàòà, áèõ êàçàë, ÷å òîâà ìÿñòî òóê ñëåäâà äà ñòàíå íÿêúäå ñëåä, àìè, ïëþñ-ìèíóñ ïî íåùè÷êî, ñëåä îêîëî ïåòñòîòèí ñåêóíäè. - Âçå äà ðàçâèâà ïàêåòà â ñêóòà ñè. - Èñêàòå ëè ïî åäèí ñàíäâè÷ äîêàòî ÷àêàìå?
- Êàêâî? Èñêàì ëè... - Â òîçè ìîìåíò ñòîìàõúò íà Ðèíñóèíä, ñ ÿñíîòî ñúçíàíèå, ÷å àêî íà óìà ìó ñå ïîçâîëè äà ïîåìå óïðàâëåíèåòî, ùå ãî ãðîçè îïàñíîñòòà äà çàãóáè èíèöèàòèâàòà, ñå íàìåñè è ãî ïîäòèêíà äà êàæå - Êàêúâ å?
- Îòêúäå äà çíàì. Êàêúâ ãî èñêàø?
- Ìîëÿ?
- Íå ìè ñå áúðêàé. Ñàìî ìè êàæè êàêúâ ãî èñêàø.
- Î? - Ðèíñóèíä ñå âòîðà÷è â íåãî, - Àìè, àêî èìàø ÿéöå ñ êðåñîí...
- Äà áúäå ÿéöå è êðåñîí, íåùî òàêîâà - ïðîèçíåñå äðåáíè÷êèÿò ÷îâåê. Áðúêíà â ïàêåòà è ïðîòåãíà íÿêàêúâ áÿë òðèúãúëíèê êúì Ðèíñóèíä.
- Áîãà ìè - êàçà Ðèíñóèíä. - Ùî çà ñúâïàäåíèå.
- Áè òðÿáâàëî äà çàïî÷âà âñåêè ìèã âå÷å - êàçà äðåáíè÷êèÿò, - Åòî - íå ÷å âå÷å èìà îïðåäåëåíè ñúùèíñêè ïîñîêè, ðàçáèðà ñå, íèùî òàêîâà, íî... - òàì.
- Åäèíñòâåíîòî, êîåòî âèæäàì å òúìíèíà - îáàäè ñå Åðèê.
- Íå, íå ÿ âèæäàø - òðèóìôèðàùî çàÿâè äðåáíèÿò ÷îâå÷åö. - Âèæäàø ñàìî òîâà, êîåòî å áèëî, ïðåäè äà áúäå èíñòàëèðàíà òúìíèíàòà, íåùî òàêîâà. - Õâúðëè íà îùå-íå-òúìíèíàòà çëîáåí ïîãëåä. - Õàéäå äå - êàçà. - Çàùî äà ÷àêàìå, çàùî äà ÷àêàìå?
- ×àêàìå êàêâî? - çàïèòà Ðèíñóèíä.
- Âñè÷êî.
- Âñè÷êî êàêâî? - ïîïèòà Ðèíñóèíä.
- Âñè÷êî. Íå âñè÷êî êàêâî. Âñè÷êî, íåùî òàêîâà.

* * *

Àñòôãë çàíè÷àøå ïðåç âèõðåùèòå ñå ãàçîâè îáëàöè. Ïîíå áåøå ïîïàäíàë êúäåòî òðÿáâà. Öåëèÿò ñìèñúë íà êðàÿ íà âñåëåíàòà å â òîâà, ÷å íå ìîæåòå ñëó÷àéíî äà ãî ïîäìèíåòå.
Ïîñëåäíèòå íÿêîëêî áëåùóêàùè âúãëåíà çàãàñíàõà. Âðåìåòî è ïðîñòðàíñòâîòî áåçìúëâíî ñå ñáëúñêàõà è ðóõíàõà.
Àñòôãë ñå èçêàøëÿ. Ìîæåø äà ñå ïî÷óâñòâóâàø äîñòà ñàìîòåí, êîãàòî ñè íà äâàäåñåò ìèëèîíà ñâåòëèííè ãîäèíè îò êúùè.
- Èìà ëè íÿêîé? - çàïèòà.
- ÄÀ.
Ãëàñúò ñå ÷ó òî÷íî êðàé óõîòî ìó. Äîðè è êðàëåòå íà äåìîíèòå ìîãàò äà ïîòðúïâàò.
- Îñâåí òåáå, èñêàì äà êàæà - óòî÷íè òîé. - Âèæäàë ëè ñè íÿêîé?
- ÄÀ.
- Êîãî?
- ÂÑÈ×ÊÈ.
Àñòôãë âúçäúõíà.
- Èñêàì äà êàæà, äà ñè âèæäàë íÿêîé íàñêîðî?
- ÁÅØÅ ÄÎÑÒÀ ÑÏÎÊÎÉÍÎ - êàçà Ñìúðò.
- Ïî äÿâîëèòå.
- ÍßÊÎÉ ÄÐÓÃ ËÈ Î×ÀÊÂÀØÅ?
- Ñòîðè ìè ñå, ÷å ìîæå äà å íÿêîé ñè, íàðå÷åí Ðèíñóèíä, íî... - çàïî÷íà Àñòôãë.
Äóïêèòå çà î÷èòå íà Ñìúðò ïëàìíàõà.
- ÌÀÃÜÎÑÍÈÊÚÒ ËÈ? - ïîïèòà.
- Íå, òîé å äåì... - Àñòôãë ñå ñïðÿ. Â ïðîäúëæåíèå íà íÿêîëêî ñåêóíäè, àêî âñå ïàê ñúùåñòâóâàøå âðåìåòî, òîé ñå íîñåøå â ñúñòîÿíèå íà óæàñíî ïîäîçðåíèå.
- ×îâåê? - èçðúìæà.
- ÒÎÂÀ Å ÈÇÂÅÑÒÍÎ ÐÀÇÒßÃÀÍÅ ÍÀ ÏÎÍßÒÈÅÒÎ, ÍÎ Â ÎÁÙÈß ÑÌÈÑÚË ÑÈ ÏÐÀÂ.
- Ïðîêëåò äà áúäà! - êàçà Àñòôãë.
- ÌÈÑËß,×Å ÂÅ×Å ÑÈ.
Êðàëÿò íà äåìîíèòå ïðîòåãíà òðåïåðåùà ðúêà. Ðàçïàëâàùèÿò ñå áÿñ, êîéòî ãî âëàäååøå, íàäâè íåãîâèÿ óñåò çà ìàíèåðè íà ïîâåäåíèå - ÷åðâåíèòå ìó êîïðèíåíè ðúêàâèöè ñå ñïðàñêàõà, êîãàòî ðàçïåðè ïðúñòèòå ñè ñ èçâèòè êðèâè íîêòè.
À ïîñëå, òúé êàòî íèêîãà íå å õóáàâî äà ñå ñäúðïàø ñ íÿêîé. êîéòî äúðæè êîñàòà, Àñòôãë êàçà:
- Èçâèíÿâàé çà áåçïîêîéñòâîòî - è èç÷åçíà. Ñàìî ñëåä êàòî ðåøè, ÷å å èçâúí îáñåãà íà êðàéíî îñòðèÿ ñëóõ íà Ñìúðò, èçïèùÿ íà âîëÿ ÿðîñòòà ñè.
Íèùîòî ðàçâè íåñêîí÷àåìàòà ñè äúëæèíà ïî ïðîòåæåíèå íà ïîäëîæåíèòå íà ñèëíè òå÷åíèÿ ïðîñòðàíñòâà â êðàÿ íà âðåìåòî.
Ñìúðò ÷àêàøå. Ñëåä èçâåñòíî âðåìå êîñòåëèâèòå ìó ïðúñòè çàáàðàáàíèõà ïî äðúæêàòà íà êîñàòà.
Òúìíèíàòà ñå ïðèïîêðè îêîëî íåãî. Âå÷å íÿìàøå äîðè è áåçêðàéíîñò.
Îïèòà ñå äà ñè ïîäñâèðíå ñúñ çúáè íÿêîëêî îòêúñà îò íåïîïóëÿðíè ïåñíè, íî çâóöèòå ïðîñòî ñå âñìóêàõà â íèùîòî.
Çàâèíàãè-òî çàâúðøè. Âñè÷êèÿò ïÿñúê áåøå èçòåêúë. Âåëèêîòî íàäáÿãâàíå ìåæäó åíòðîïèÿòà è åíåðãèÿòà áå ïðîáÿãàíî, à ôàâîðèòúò ñòàíà ïîáåäèòåë â êðàÿ íà êðàèùàòà.
Ìîæå áè ñëåäâà äà íàîñòðè îòíîâî êîñàòà?
Íå.
Íàèñòèíà íÿìà îñîáåíî ìíîãî ñìèñúë.
Îãðîìíè ìúòåíèöè îò àáñîëþòíî íèùî ñå ïðîòî÷èõà â îíîâà, êîåòî áè ñå íàðè÷àëî äàëå÷èíàòà, àêî èìàøå ïðîñòðàíñòâåíî-âðåìåâà ñïðàâî÷íà ðàìêà, çà äà ïðèäàâà âñå îùå íÿêàêúâ ðàçóìåí ñìèñúë íà äóìè êàòî "äàëå÷èíà".
Êàòî ÷å ëè íÿìàøå êàêâî òîëêîâà äà ñå ïðàâè.
ÍÀÂßÐÍÎ Å ÂÐÅÌÅ, ÄÀ ÊÀÆÀ ÑÒÈÃÀ ÇÀ ÄÍÅÑ ïîìèñëè ñè òîé.
Ñìúðò ñå îáúðíà, çà äà ñè âúðâè, íî òî÷íî â òîçè ìèã, ÷ó íàé-ñëàá îò âñè÷êè ñëàáè øóìîâå. Îòíàñÿøå ñå êúì çâóêà, êàêòî åäèí ôîòîí áè ñå îòíàñÿë êúì ñâåòëèíàòà - áåøå òîëêîâà òèõ è êðåõúê, ÷å ùåøå äà îñòàíå íàïúëíî íåäî÷óò ñðåä øóìîâåòå íà âñåëåíàòà, ïóñíàòà â äåéñòâèå.
Áåøå ìúíè÷êî ïàð÷åíöå ìàòåðèÿ, ïðúêíàëî ñå çà ñúùåñòâóâàíèå, ñ ïóêîò íà èçõâúðëåíà òàïà îò áóòèëêà.
Ñìúðò çàêðà÷è êúì ìÿñòîòî è âíèìàòåëíî ñå âãëåäà.
Òîâà áåøå êëàìåð*.
[* Ìíîãî õîðà ñè ìèñëÿò, ÷å áè òðÿáâàëî äà å ìîëåêóëà âîäîðîä, íî òîâà ïðîòèâîðå÷è íà íàáëþäàâàíèòå ôàêòè. Âñåêè, êîéòî å íàìèðàë íåèçâåñòíà äîñåãà òåë çà ðàçáèâàíå íà ÿéöà, çàêëåùèëà ñå â íèùî íåïîäîçèðàùî êóõíåíñêî ÷åêìåäæå, å íàÿñíî, ÷å ñóðîâàòà ìàòåðèÿ íåïðåñòàííî ñå èçëèâà âúâ âñåëåíàòà ïîä äîñòà ðàçâèòè ôîðìè è ñå ïðúêâà çà ñúùåñòâóâàíèå îáèêíîâåíî âúâ âèä íà ïåïåëíèöè, âàçè è ïðåãðàäêè çà ðúêàâèöè. Òàêà ïîäáèðà ôîðìàòà, ÷å äà ðàçïðúñêâà âñÿêàêâî ïîäîçðåíèå è îáè÷àéíèòå é ïðîÿâè ñà êëàìåðè, êàðôè÷êè îò ðàçîïàêîâàíè ðèçè, êëþ÷åòà çà ðàäèàòîðè çà ïàðíî, òîï÷åòà çà èãðà, ïàð÷åíöà êðåäà, òàéíñòâåíè ÷àñòè îò ñúîðúæåíèÿ çà êúëöàíå íà òðåâîëÿöè è ñòàðè àëáóìè íà Êåéò Áóø. Çàùî ìàòåðèÿòà ïðàâè òîâà, íå å ÿñíî, íî î÷åâèäíî å, ÷å ìàòåðèÿòà ñè èìà Ïëàíîâå.
Ñúùî òàêà å ÿâíî, ÷å òâîðöèòå ïðåäïî÷èòàò ìåòîäà íà Ãîëåìèÿ Òðÿñúê çà ñòðîåæ íà âñåëåíè, à äðóã ïúò èçïîëçóâàò ïî-íåæíèÿ ìåòîä íà Ïðîäúëæèòåëíîòî Ñúòâîðÿâàíå. Òîâà ñëåäâà îò íàó÷íè èçñëåäâàíèÿ íà êîñìîòåðàïåâòè, êîèòî äîêàçâàò. ÷å íàñèëèåòî íà Ãîëåìèÿ Òðÿñúê ìîæå äà ïðè÷èíè ñåðèîçíè ïñèõîëîãè÷åñêè ïðîáëåìè íà âñåëåíàòà â ïî-çðÿëà âúçðàñò.]
Å, òîâà áåøå íà÷àëîòî.
×ó ñå îùå íÿêàêâî ïóêâàíå, â ðåçóëòàò íà êîåòî ìàëêî áÿëî êîï÷åíöå çà ðèçà ñå ïðúêíà è íåæíî ñå çàâúðòÿ îêîëî îñòà ñè ñðåä âàêóóìà.
Ñìúðò ìàëêî ñå ïîîòïóñíà. Åñòåñòâåíî, ùå áúäå íóæíî èçâåñòíî âðåìå. Ùå ïîñëåäâà àíòðàêò, ïðåäè âñè÷êî òîâà äà ñå óñëîæíè äîòàì, ÷å äà ïðîèçâåäå îáëàöè îò ãàç, ãàëàêòèêè, ïëàíåòè è êîíòèíåíòè, äà íå ãîâîðèì çà ìúíè÷êèòå òèðáóøîíåñòè íåùèöà, ãúð÷åùè ñå â òèíåñòè âèðîâå è ïèòàùè ñå äàëè åâîëþöèÿòà ñè çàñëóæàâà öåëèÿ òðóä äà ñè ðàçâèâàø ïåðêè, êðàêà è ïðî÷èå òàì ðàáîòè. Íî áå äàäåíî íà÷àëîòî íà åäíà íåïðåñòàííà íàñîêà íà ðàçâèòèå.
Âñè÷êî, êîåòî ñå èñêàøå îò íåãî å äà áúäå òúðïåëèâ, à òîé äîáðå âëàäååøå òîâà óìåíèå. Ìíîãî ñêîðî ùå ñå ïîÿâÿò æèâè ñúùåñòâà, êîèòî ùå ñå ðàçâèâàò êàòî ëóäè, ùå òè÷àò è ùå ñå ñìåÿò îêúïàíè â ñâåòëèíàòà íà íîâîòî ñëúíöå. Ùå ñå óìîðÿâàò. Ùå îñòàðÿâàò.
Ñìúðò ñå îáëåãíà. Òîé ìîæåøå äà ÷àêà.
Êîãàòî è äà èì ïîòðÿáâà, âèíàãè å íàñðåùà.

* * *

Âúçíèêíà Âñåëåíàòà.
Âñåêè êîñìîëîã, ïðèâúðæåíèê íà òåîðèÿòà çà ïåðèîäè÷íî âúçíèêâàùàòà Âñåëåíà ùå âè êàæå. ÷å öÿëàòà èíòåðåñíà ðàáîòà å ñòàíàëà ïðåç ïúðâèòå äâå-òðè ìèíóòè, êîãàòî íèùîòî ñå ñòðóïàëî, çà äà îáðàçóâà ïðîñòðàíñòâî è âðåìå, è ñå ïîÿâèëè ìíîæåñòâî äåéñòâèòåëíî äðåáíè÷êè ÷åðíè äóïêè è òúé íàòàòúê. Êàçâàò, ÷å ñëåä òîâà ñàìî ñå å ïðåâúðíàëà â íåùî, àìè, íåùî âåùåñòâåíî. Â îáùè ÷åðòè áèëà ãîòîâà, ñ èçêëþ÷åíèå íà ìèêðîâúëíîâàòà ðàäèàöèÿ.
Ïîãëåäíàòà îòáëèçî, îáà÷å, ïðèòåæàâàëà íÿêàêâà áåçâêóñíà ïðèâëåêàòåëíîñò.
Äðåáíèÿò ÷îâå÷åö ñáðú÷êà íîñ.
- Ïðåêàëåíî ïîêàçíî å - êàçà. - Öåëèÿò òîçè øóì íå âè å íóæåí. Ñúùàòà ðàáîòà ùåøå äà ñâúðøè åäíî Ãîëÿìî Ñúñêàíå, èëè ìàëêî ìóçèêà.
- Òúé ëè? - çàïèòà Ðèíñóèíä.
- Úõú, à èçãëåæäàøå è áàÿ íåñèãóðíî îêîëî ãðàíèöàòà íà äâåòå ïèêîñåêóíäè. Îïðåäåëåíî å ñ ìàëêî êîôòè ïúëíåæ. Àìà òàêà å òèÿ äíè. Íèêàêúâ ìàéñòîðëúê. Êàòî áÿõ ìàëúê, íóæíè áÿõà äíè, çà äà íàïðàâèø âñåëåíà. Íàïðàâî ãîðäîñò äà òå èçïúëíè. Ñåãà ñàìî ÿ íàõâúðëÿò íà áúðçà ðúêà, ïîñëå - õîï îáðàòíî íà êàìèîíà è äà ÿ íÿìà. À, çíàåø ëè êàêâî îùå?
- Íå? - õèëàâî ñå îáàäè Ðèíñóèíä.
- ×óïÿò ñè îò íåÿ èçâúí îáåêòà. Õâàùàò ñè íÿêîé íàîêîëî, äåòî èñêà äà ñè ïîðàçøèðè âñåëåíàòà è ïîñëå íàó÷àâàø, ÷å ñà ÿ ïîäïðÿëè ñ êðúïêè îò íåáîñêëîí è ñà ÿ ÷åéíäæíàëè íÿêúäå ñðåùó íÿêàêâî ðàçøèðåíèå.
Ðèíñóèíä ñå âòðåùè â íåùî.
- Êîé ñè òè âñúùíîñò?
×îâåêúò èçâàäè ìîëèâà èççàä óõîòî ñè è çàìèñëåíî ñå çàãëåäà â ïðîñòðàíñòâîòî îêîëî Ðèíñóèíä.
- Àç ïðàâÿ íåùà - êàçà.
- Êàêâè ïî-òî÷íî?
- Òè êàêâè èñêàø?
- Òè ñè Òâîðåöúò!
Äðåáíèÿò ÷îâå÷åö ïðèäîáè ìíîãî ïðèòåñíåí âèä:
- Íå -úò. Íå -úò. Ñàìî åäèí îò. Íå ñêëþ÷âàì äîãîâîðè çà ãîëåìèòå ðàáîòè, çà çâåçäèòå, çà ãàçîâèòå ãèãàíòè, çà ïóëñàðèòå è òúé íàòàòúê. Ñïåöèàëèçèðàí ñúì â òîâà, íà êîåòî ìîæå áè ìó êàçâàòå "äîñòàâêà ïî çàÿâêà" - Ïîãëåäíà ãè ñ äðúçêà ãîðäîñò. - Ñàì ñè ïðàâÿ âñè÷êèòå äúðâåòà, äà çíàåòå - äîâåðè ìè ñå. - Ñ ìàéñòîðëúê. Ãîäèíè ñà íóæíè äà ñå íàó÷èø êàê ñå ïðàâè äðúâ÷å. Äîðè è èãëîëèñòíèòå ñè ïðàâÿ.
- Î - êàçà Ðèíñóèíä.
- Íÿìà çàùî äà òúðñÿ íÿêîé äà ìè ãè äîâúðøâà. Íèêàêâî äîïúëíèòåëíî äîãîâàðÿíå, òîâà å ìîòîòî ìè. Ìðúñíèöèòå âñå òå êàðàò äà âèñèø íàîêîëî, äîêàòî òè èíñòàëèðàò çâåçäè èëè êàêâîòî è äà å - ×îâå÷åöúò âúçäúõíà. - Çíàåòå ëè, õîðàòà ñè ìèñëÿò, ÷å ñèãóðíî å ìíîãî ëåñíî äà ñå òâîðè. Ìèñëÿò ñè, ÷å å íóæíî ñàìî äà ñå íîñèø íàä âîäèòå è îò âðåìå íà âðåìå äà ïîìàõâàø ñ ðúöå. Âúîáùå íå å òàêà.
- Íå å ëè?
Äðåáíèÿò ÷îâå÷åö îòíîâî ñè ïî÷åñà íîñà.
- Áúðçî òè ñå èç÷åðïâàò èäåèòå çà ñíåæèíêè, íàïðèìåð.
- Î-î.
- Ïî÷âàø äà ñè âúîáðàçÿâàø, ÷å å ëåñíà ðàáîòà äà ïðîáóòàø íÿêîëêî åäíàêâè ñíåæèíêè.
- Òàêà ëè?
- Ìèñëèø ñè: "Ñúùåñòâóâàò ìèëèàðäè, òðèëèîíè, êâàäðèëèîíè ñíåæèíêè - íèêîé íÿìà äà çàáåëåæè". Íî åòî êúäå ïðîôåñèîíàëèçìúò ñè êàçâà äóìàòà, òàêà äà ñå êàæå.
- Òàêà ëè?
- Íÿêîè õîðà - è òóê òî÷íî òâîðåöúò õâúðëè õàïëèâ ïîãëåä êúì áåçôîðìåíàòà ìàòåðèÿ, êîÿòî âñå îùå òå÷åøå ïîêðàé òÿõ, - ñè ìèñëÿò, ÷å å äîñòàòú÷íî ñàìî äà âúâåäåø íÿêîè îñíîâíè ôèçè÷åñêè ôîðìóëè, à ïîñëå äà âçåìåø ïàðèòå è äà ñè áÿãàø. Ñëåä ìèëèàðä ãîäèíè íàâñÿêúäå ïî íåáåòî ñå ïîÿâÿâàò òå÷îâå è ÷åðíè äóïêè, ãîëåìè êîëêîòî ãëàâàòà òè, à êîãàòî âçåìåø äà ñå æàëâàø, íà ãèøåòî ñå ÿâÿâà ñàìî íÿêàêâî ìîìè÷å, êîåòî êàçâà, ÷å íå çíàå êúäå å øåôúò. Ìèñëÿ, ÷å õîðàòà îáè÷àò äà óñåùàò èíäèâèäóàëíèÿ ïîäõîä, êàêâî ùå êàæåòå, à?
- Ú-ú - îòãîâîðè Ðèíñóèíä. - Çíà÷è... êîãàòî íÿêîé ãî òðåñíå ãðúì ...ú-ú... ïðè÷èíàòà íå å ñàìî â îíàÿ ðàáîòà ñ ðàçðåæäàíåòî íà åëåêòðè÷åñòâîòî è âèñîêèÿ âîëòàæ è òàêà íàòàòúê... ú-ú... íàèñòèíà ëè òîâà èñêàø äà êàæåø'!
- À, òîâà íå å ìîÿ ðàáîòà. Àç íå óïðàâëÿâàì. Äîñòàòú÷íî ðàáîòà ñè èìàì è ñàìî äà ñúçäàâàì. Íå î÷àêâàé îò ìåíå è äà óïðàâëÿâàì. Èìàì îùå êóï äðóãè âñåëåíè, äà çíàåø - äîáàâè ñ íîòêà îáâèíåíèå â ãëàñà. - Èìàì ñè ñïèñúê ñúñ çàäúëæåíèÿ, äúëúã êàòî ðúêàòà òè.
Ïðîòåãíà ðúêà è íÿêúäå èçïîä ñåáå ñè èçìúêíà ãîëÿìà êíèãà ñ êîæåíà ïîäâúðçèÿ, âúðõó êîÿòî î÷åâèäíî ñè ñåäåøå. Îòâîðè ÿ ñ ïðîñêúðöâàíå.
Ðèíñóèíä óñåòè, ÷å íÿêîé ïîäðúïâà ïëàùà ìó.
- Ãëåäàé - êàçà Áðèê. - Íàëè òîâà íå å... Òîé, à?
- Òîé êàçâà, ÷å å - îòâúðíà Ðèíñóèíä.
- Êàêâî ïðàâèì òóê?
- Íå çíàÿ.
Òâîðåöúò ãè ãëåäàøå êðúâíèøêè.
- ß ïî-òèõî òàì, ìîëÿ - îáàäè ñå.
- Àìà ñëóøàé - èçñúñêà Åðèê, - àêî íàèñòèíà å òâîðåöà íà ñâåòà, òîçè ñàíäâè÷ å ðåëèãèîçíà ðåëèêâà!
- Áîãà ìè - íåìîùíî èçðå÷å Ðèíñóèíä. Âåêîâå îòêàê íå áå ÿë. Ïèòàøå ñå êàêâî ëè å íàêàçàíèåòî çà èçÿæäàíå íà ïî÷èòàí îáåêò. Ñèãóðíî å æåñòîêî.
- Ñëîæè ãî íÿêúäå â íÿêîé õðàì è ìèëèîíè õîðà ùå ñå ñòè÷àò äà ãî ãëåäàò.
Ðèíñóèíä ïðåäïàçëèâî ïîâäèãíà ãîðíàòà ôèëèéêà õëÿá,
- Íÿìà ìàéîíåçà - îáÿâè. - Òîâà èìà ëè çíà÷åíèå?
Òâîðåöúò ïðî÷èñòè ãúðëîòî ñè è çà÷åòå íà ãëàñ.

* * *

Àñòôãë ñå íîñåøå êàòî íà ñúðô íàäîëó ïî õðåáåòà íà åíòðîïèÿòà - åäíà ÿäîñàíà ÷åðâåíà èñêðà âñðåä âèõðèòå íà èíòåðïðîñòðàíñòâîòî. Ñåãà áåøå òàêà ÿäîñàí, ÷å è ïîñëåäíèòå îñòàíêè îò ñàìîêîíòðîëà ìó ñå òîïÿõà: íàïåðåíàòà ìó êà÷óë÷èöà ñúñ ñòèëíèòå ðîã÷åòà ñå áå ïðåâúðíàëà â ïóðïóðåí ïàðöàë, êîéòî ñå âååøå îò âúðõà íà åäèí îò îãðîìíèòå çàâèòè îâíåøêè ðîãà, îáðàì÷âàùè ÷åðåïà ìó.
×åðâåíàòà êîïðèíà íà ãúðáà ìó ñå ðàçïðà ñ òâúðäå ÷óâñòâåí çâóê è êðèëåòå ìó ñå ðàçïåðèõà.
Îáùîïðèåòî å äà ñå ïðåäñòàâÿò êàòî êîæåíè, íî íèêîÿ êîæà íå áè ìîãëà äà îöåëåå ïîâå÷å îò íÿêîëêî ñåêóíäè â ïîäîáíà îêîëíà ñðåäà. Îñâåí òîâà íå ìîæå äîñòàòú÷íî äîáðå äà ñå ñãúâà.
Òåçè èìåííî êðèëå ñà íàïðàâåíè îò ìàãíåòèçúì è îôîðìåíî ïðîñòðàíñòâî. Ðàçïåðâàò ñå, äîêàòî ñòàíàò íà åôèðíî ïîêðèòèå âúðõó íàæåæåíèÿ äî áÿëî íåáåñåí ñâîä è ñå äâèæàò òàêà áàâíî è íåóìîëèìî, êàêòî âúçíèêâàò öèâèëèçàöèèòå.
Âñå îùå èìàõà âèä íà êðèëå íà ïðèëåï, íî òîâà áåøå ñàìî â èìåòî íà òðàäèöèÿòà.
Íÿêúäå îêîëî 29-òîòî õèëÿäîëåòèå áåøå çàäìèíàò íåçàáåëÿçàíî îò íåùî ìàëêî è ïðîäúëãîâàòî è î÷åâèäíî îùå ïî-ÿäîñàíî îò ñàìèÿ íåãî.

* * *

Íóæíè ñà îñåì çàêëèíàíèÿ, çà äà ñòàíå ñâåòúò. Ðèíñóèíä äîñòàòú÷íî äîáðå ãî çíàåøå. Èçâåñòíî ìó áåøå, ÷å êíèãàòà, â êîÿòî ìîãàò äà ñå íàìåðÿò, ñå êàçâà Îêòàâî. Âñå îùå áåøå â íàëè÷íîñò â áèáëèîòåêàòà íà Íåâèäèìèÿ Óíèâåðñèòåò, ïîíàñòîÿùåì - â çàïîåíà æåëÿçíà êóòèÿ íà äúíîòî íà ñïåöèàëíî èçêîïàíà øàõòà, êúäåòî ìîæåõà äà ñå êîíòðîëèðàò ìàãè÷åñêèòå é èçëú÷âàíèÿ.
Ìíîãî ïúòè Ðèíñóèíä ñå áå ïèòàë êàê å çàïî÷íàëî âñè÷êî. Áåøå ñè ïðåäñòàâÿë íÿêàêâà åêñïëîçèÿ, íàñî÷åíà â îáðàòíà ïîñîêà, ñëåäñòâèå íà êîÿòî ðåâÿùè ìåæäóçâåçäíè ãàçîâå ñà ñå ãðóïèðàëè, çà äà ôîðìèðàò À'Òóèí; èëè ïîíå ñè áå ïðåäñòàâÿë ãðúìîòåâè÷åí òúòåí èëè íåùî ïîäîáíî.
Âìåñòî òîâà ñå ÷ó ëåêî äðúíêàíå íà ñòðóíà è òàì êúäåòî íÿìàøå Äèñê, òàì ñå ïîÿâè Äèñê, êàòî ÷å ëè ïðåç öÿëîòî âðåìå ñå å êðèë íÿêúäå.
Îñâåí òîâà îñúçíà, ÷å óñåùàíåòî, ÷å ïàäàø, ñ êîåòî ñå áå íàó÷èë äà æèâåå, å óñåùàíå, ñ êîåòî âåðîÿòíî è ùå óìðå. Ñëåä êàòî ïîä íåãî ñå ïîÿâè ñâåòúò, ñúñ ñåáå ñè äîíåñå è ñïåöèàëíîòî ïðåäëîæåíèå íà íàñòîÿùàòà âå÷íîñò:
- Çåìíîòî ïðèòåãëÿíå, íà âàøå ðàçïîëîæåíèå ñ áîãàò èçáîð íà ãðàâèòàöèîííè ñèëè, â çàâèñèìîñò îò íàé-áëèçêîòî ìàñèâíî ïëàíåòíî òÿëî.
Ðèíñóèíä êàçà, êàêòî ÷åñòî ñå ñëó÷âà â ïîäîáíè ñëó÷àè:
- À-à-à-à.
Òâîðåöúò, âñå îùå ñåäíàë âúâ âúçäóõà, ñå îêàçà äî íåãî, äîêàòî òîé ñàìèÿò ñå íîñåøå ïðàâî íàäîëó.
- Õóáàâè÷êè îáëàöè, íå ìèñëèø ëè? Äîáðà ðàáîòà ñâúðøèõ ñ îáëàöèòå - îòáåëÿçà.
- À-à-à-à - ïîâòîðè Ðèíñóèíä.
- Èìà ëè íåùî?
- À-à-à-à.
- Òîâà ñòå âèå õîðàòà - êàçà Òâîðåöúò. - Âñå õâúð÷èòå íàíÿêúäå - Íàâåäå ñå ïî-áëèçî äî íåãî. - Íå å ìîÿ ðàáîòà, íî ÷åñòî ñúì ñå ïèòàë êàêâî ëè ìèíàâà ïðåç ãëàâèòå âè.
- Ñëåä ìèíóòêà, òîâà ùå ñà êðàêàòà ìè - èçïèùÿ Ðèíñóèíä.
Åðèê, êîéòî ïàäàøå óñïîðåäíî ñ íåãî, ãî äðúïíà çà ãëåçåíà.
- Íå ñå ãîâîðè òàêà ñ òâîðåöà íà âñåëåíàòà! - èçêðåùÿ. - Ïðîñòî ìó êàæè äà íàïðàâè íåùî, çà äà îìåêîòè çåìÿòà, íåùî òàêîâà!
- À-à, äå äà çíàì äàëè ìîãà äà ãî íàïðàâÿ - êàçà Òâîðåöúò. - Èìà ïðè÷èííè îãðàíè÷åíèÿ. Èíñïåêòîðúò ùå ìå íàãàçè êàòî öÿë òîí îò, òîí îò, òîí îò òåæåñò - äîáàâè. Ñèãóðíî áèõ ìîãúë äà âè ÷óêíà â íÿêîå íàèñòèíà øóïëåñòî áëàòî. Èëè ïúê â ïëàâàùè ïÿñúöè - ìíîãî ñå òúðñÿò â ìîìåíòà. Ìîãà äà âè ñïðåòíà çàâúðøåí îáðàçåö ïëàâàùè ïÿñúöè ñ òðåñàâèùå è ìî÷óðèùå, en suite*, íÿìà ïðîáëåìè.
[* Á.ïð. Â êîìïëåêò]
- ! - êàçà Ðèíñóèíä.
- Òðÿáâà äà ãîâîðèì ïî-âèñîêî, ñúæàëÿâàì. Åäèí ìîìåíò ñàìî.
×ó ñå îùå åäíî õàðìîíè÷íî äðúíâàíå.
Êîãàòî Ðèíñóèíä îòâîðè î÷è, âå÷å ñòîåøå íà ïÿñú÷åí áðÿã. Åðèê - ñúùî. Òâîðåöúò ñå ðååøå íàîêîëî.
Íå ÷óâàøå ñâèñòåíå íà âÿòúð. Ïî ñåáå ñè íÿìàøå è äðàñêîòèíà.
- Ïðîñòî âêëèíèõ òàì íåùî ìåæäó ñêîðîñòèòå è ïîçèöèèòå - îáÿñíè Òâîðåöúò, êàòî âèäÿ èçðàæåíèåòî ìó. - Òúé, à ñåãà - êàêâî áåøå çàïî÷íàë äà êàçâàø?
- Ïî-ñêîðî èñêàõ äà ñïðà ïîëåòà êúì ñìúðòòà ñè - êàçà Ðèíñóèíä.
- À-à. Õóáàâî. Äðàãî ìè å, ÷å â òàêúâ ñëó÷àé òîâà å óðåäåíî. - Òâîðåöúò îáúðêàíî ñå îãëåäà. - Íå ñòå ëè ìè âèæäàëè êíèãàòà íÿêúäå íàîêîëî? Ñòîðè ìè ñå, ÷å ÿ äúðæàõ, êîãàòî òðúãâàõ - Âúçäúõíà. - Ñëåäâàùèÿò ïúò ùå ñè çàòèðÿ ãëàâàòà íàíÿêúäå. Âåäíúæ íàïðàâèõ öÿë åäèí ñâÿò è íàïúëíî çàáðàâèõ ìðúñíèöèòå. Íèòî åäíî îò ãàäíèòå êîïåëåòà íå ñëîæèõ. Â ìîìåíòà íÿìàõ íèòî åäèí îò ìðúñíèöèòå ïîä ðúêà. Êàçàõ ñè, ùå çàìèíà îòíîâî, êîãàòî ñå ïîÿâÿò íà ñêëàä, àìà ïîñëå ñúâñåì çàáðàâèõ. Ïðåäñòàâÿø ëè ñè ñàìî. Íèêîé íå çàáåëÿçà, ðàçáèðà ñå, çàùîòî òå î÷åâèäíî ñàìè ñà ñå çàâúäèëè, à íèêîé íå å çíàåë, ÷å îò ñàìîòî íà÷àëî å òðÿáâàëî äà èìà ìðúñíèöè, íî òîçè ôàêò ïðè÷èíè äúëáîêè, ðàçáèðàø ëè, ïñèõîëîãè÷åñêè ïðîáëåìè. Íÿêúäå äúëáîêî â ñåáå ñè âñè÷êè çíàåõà, ÷å íåùî ëèïñâà, òàêèâà ìè òè ðàáîòà.
Òâîðåöúò ñå ñòåãíà.
- Âúâ âñåêè ñëó÷àé, íå ìîãà äà ñå ìîòàÿ òóê öÿë äåí. Êàêòî îòáåëÿçàõ, èìàì ñè ìíîãî çàäà÷è.
- Ìíîãî? - ïîïèòà Åðèê. - Ìèñëåõ ñè, ÷å å ñàìî åäíà.
- À, íå. Öåëè êóïèùà ñà - êàçà òâîðåöúò è âçå äà èçáëåäíÿâà. - Òàçè âàøà êâàíòîâà ìåõàíèêà, âèäèòå ëè. Íå ñå ïðàâè âåäíúæ è çàâèíàãè. Íàñòîÿâàò äà ñå ðàçêëîíÿâà. Âèêàò ìó "Èçáåðè âåðíèÿ îòãîâîð îò ïîñî÷åíèòå". Ïðèëè÷à íà ðèñóâàíå íà - ðèñóâàíå íà - ðèñóâàíå íà íåùî ìíîãî ãîëÿìî, êîåòî âñå òðÿáâà äà ïðîäúëæàâàø äà ðèñóâàø, íåùî òàêîâà. Ëåñíî å äà êàæåø, ÷å òðÿáâà äà ñå ïðîìåíè åäíî äåòàéë÷å, àìà êîå ïî-òî÷íî, åòî òîâà ìó å öàêàòà. Å, ïðèÿòíî ìè áåøå äà ñå çàïîçíàåì. Àêî èìàòå íóæäà îò íÿêîÿ äîïúëíèòåëíà ðàáîòà, àìè, îò íÿêàêâà äîïúëíèòåëíà ëóíè÷êà, èëè íåùî òàêîâà...
- Õåé!
Òâîðåöúò ñå ïîÿâè îòíîâî è âåæäèòå ìó ñå ïîâäèãíàõà â ëåêà èçíåíàäà.
- Êàêâî ùå ñòàíå ñåãà? - ïîïèòà Ðèíñóèíä.
- Ñåãà? Àìè, ïðåäïîëàãàì, ÷å ñêîðî ùå ñå ïîÿâÿò íÿêàêâè áîãîâå. Íå ñå áàâÿò ñ íàñòàíÿâàíåòî ñè, äà çíàåø. Òå ñà êàòî ìóõè îêîëî åäíî... ìóõè îêîëî åäíî.. àáå, êàòî ìóõè. Êàòî íà÷àëî, îáèêíîâåíî ñà ìàëêî âèñîêîïàðíè, íî ñêîðî ñå îïðàâÿò. Ïðåäïîëàãàì, ÷å ñå ãðèæàò çà âñè÷êè õîðà, è "ïðî÷èè" - Òâîðåöúò ñå íàâåäå íàïðåä. - Íèêîãà íå ñúì áèë äîáúð â ïðàâåíåòî íà õîðà. Êàòî ÷å ëè íèêîãà íå óñïÿâàì äà èì íàãîäÿ ðúöåòå è êðàêàòà - Èç÷åçíà.
Ïî÷àêàõà.
- Ìàé òîçè ïúò íàèñòèíà ñè îòèäå - ñëåä ìàëêî êàçà Åðèê. - Êàêúâ õóáàâ ÷îâåê.
- Ñúñ ñèãóðíîñò ìíîãî äîáðå ðàçáèðàø çàùî ñâåòúò å òàêúâ, ñëåä êàòî ñè ãîâîðèë ñ íåãî - êàçà Ðèíñóèíä.
- Êàêâî çíà÷è "êâàíòîâè ìåõàíèöè"?
- Íå çíàì. Ïðåäïîëàãàì, ÷å ñà õîðà, êîèòî ïîïðàâÿò êâàíòîâå.
Ðèíñóèíä ïîãëåäíà ñàíäâè÷à ñ ÿéöå è êðåñîí - îùå ãî ñòèñêàøå. Âñå îùå áåç ìàéîíåçà, à õëÿáúò áåøå êëèñàâ, íî ùå ìèíàò õèëÿäè ãîäèíè, ïðåäè äà âèäè äðóã ñàíäâè÷. Ïðåäñòîåøå äà ñå çàðîäÿò íà÷åíêèòå íà ñåëñêîòî ñòîïàíñòâî, äà çàïî÷íå îïèòîìÿâàíåòî íà æèâîòíè, íîæúò çà õëÿá äà åâîëþèðà îò ïðèìèòèâíèòå ñè êðåìú÷íè äåäè, äà ñå ðàçâèå òåõíîëîãèÿòà çà ïðåðàáîòêà íà ìëå÷íè ïðîäóêòè. À ïðè íàëè÷èå è íà äîáðî íàìåðåíèå äà ñå ñâúðøè ðàáîòàòà êàêòî òðÿáâà - äà ñå êóëòèâèðàò ìàñëèíîâè äúðâåòà, ÷óøêîâè ðàñòåíèÿ, äà ñå îðãàíèçèðàò ñîëíèöè, ôåðìåíòàöèîííè ïðîöåñè ïðè îöåòà, êàêòî è òåõíîëîãèèòå íà åëåìåíòàðíàòà õðàíèòåëíî-âêóñîâà õèìèÿ. Ïðåäè äà âèäè äðóã òàêúâ ñàíäâè÷. Òîé áåøå åäíî óíèêàëíî, ìàëêî áåëè÷êî òðèúãúëíè÷å, èçïúëíåíî ñ àíàõðîíèçìè, çàðåÿíî è ñúâñåì ñàìîòíî â åäèí âðàæäåáåí ñâÿò.
È âñå ïàê ñè îòõàïà îò íåãî. Íå áåøå íåùî îñîáåíî.
- Òîâà, êîåòî íå ðàçáèðàì å - êàçà Åðèê - êàêâî òúðñèì íèå òóê?
- Ïðèåìàì, ÷å íå ìè çàäàâàø ôèëîñîôñêè âúïðîñ - êàçà Ðèíñóèíä. - Ïðèåìàì, ÷å èñêàø äà ìå ïîïèòàø: çàùî ñìå òóê, â çîðàòà íà ñúòâîðåíèåòî, íà òîçè ïÿñú÷åí áðÿã, êîéòî åäâà ëè å áèë óïîòðåáÿâàí.
- Äà. Òî÷íî òîâà òå ïèòàì.
Ðèíñóèíä ñå îòïóñíà íà åäèí êàìúê è âúçäúõíà:
- Ñòðóâà ìè ñå, ÷å îòãîâîðúò å òâúðäå î÷åâèäåí. Èñêàøå äà æèâååø çàâèíàãè.
- Íå ñúì ñïîìåíàâàë íèùî îòíîñíî ïúòåøåñòâèÿ âúâ âðåìåòî - âúçïðîòèâè ñå Åðèê. - Áÿõ ñúâñåì ÿñåí, çà äà íå ñòàâàò íåäîðàçóìåíèÿ.
- Íÿìà íèêàêâî íåäîðàçóìåíèå. Æåëàíèåòî ñå ñòàðàå äà å îòçèâ÷èâî. Èñêàì äà êàæà, ÷å îòãîâîðúò å ñúâñåì î÷åâèäåí, àêî ñå çàìèñëèø. "Çàâèíàãè" - îçíà÷àâà öåëèÿò îáõâàò îò ïðîñòðàíñòâîòî è âðåìåòî. Çàâèíàãè. Çà Âèíàãè. Ðàçáèðàø ëè?
- Èñêàø äà êàæåø, ÷å òðÿáâà â èçâåñòåí ñìèñúë äà ñå ñòàðòèðà îò Êâàäðàò Íîìåð Åäíî?
- Èìåííî.
- Íî òîâà å áåçñìèñëåíî! Ùå òðÿáâà äà ìèíàò òîëêîâà ãîäèíè, ïðåäè äà ñå ïîÿâè íÿêîé äðóã íàîêîëî!
- Âåêîâå - ìðà÷íî ãî ïîïðàâè Ðèíñóèíä. - Õèëÿäîëåòèÿ. Àáå, ìàé áåøå öÿëà âå÷íîñò! À ïîñëå ùå ïîñëåäâàò âñÿêàêâè âîéíè è ÷óäîâèùà, è êàêâî ëè íå. Ïî-ãîëÿìàòà ÷àñò îò èñòîðèÿòà å òâúðäå îòâðàòèòåëíà, êîãàòî ñå âãëåäàø ïî-ñåðèîçíî. Äîðè íÿìà íóæäà äà å ïî-ñåðèîçíî.
- Àìà, òîâà äåòî ãî èñêàõ áåøå äà æèâåÿ çàâèíàãè îòñåãà íàòàòúê - Åðèê áå îáåçóìÿë. - Èñêàì äà êàæà, îòòîãàâà íàòàòúê. Èñêàì äà êàæà, àìà ïîãëåäíè íàîêîëî. Íÿìà ìîìè÷åòà. Íÿìà õîðà. Íÿìà êàêâî äà ñå ïðàâè ñúáîòà âå÷åð...
- Ñ õèëÿäè ãîäèíè íÿìà äà èìà è ñúáîòà âå÷åð - êàçà Ðèíñóèíä. - Ùå èìà ñàìî íîùè.
- Òðÿáâà âåäíàãà äà ìå âúðíåø îáðàòíî - çàÿâè Åðèê. - Çàïîâåä. Ïîâåëÿâàì òè äà ìè ñå ïîä÷èíèø!
- Êàæè ìè ãî ñàìî îùå âåäíúæ è ùå òè ïðàñíà åäèí - êàçà Ðèíñóèíä.
- Íî òè ñàìî òðÿáâà äà ùðàêíåø ñ ïðúñòè!
- Íÿìà äà ñòàíå. Âå÷å ñè ïîëó÷è òðèòå æåëàíèÿ. Ñúæàëÿâàì.
- Êàêâî äà ïðàâÿ ñåãà?
- Àìè, àêî âèäèø, ÷å íåùî èçïúëçÿâà îò ìîðåòî è ñå îïèòâà äà äèøà, ïðîáâàé äà ìó êàæåø äà íå ñè äàâà òðóä.
- Ñìåøíî òè ñå ñòðóâà, òàêà ëè?
- Å, ùîì îòâàðÿø äóìà çà òîâà, äà, äîñòà å çàáàâíî - êàçà Ðèíñóèíä ñ áåçèçðàçíà ôèçèîíîìèÿ.
- Øåãàòà òè ùå ñòàíå ñúâñåì ïëîñêà ñ òå÷åíèå íà ãîäèíèòå - îòáåëÿçà Åðèê.
- Êàêâî?
- Àìè, íÿìàø íàìåðåíèå äà õîäèø íÿêúäå, íàëè? Ùå òè ñå íàëîæè äà îñòàíåø ñ ìåíå,
- Ãëóïîñòè, àç ùå... - Ðèíñóèíä îò÷àÿíî ñå îãëåäà. "Àç ùå... êàêâî?", çàìèñëè ñå.
Âúëíèòå ñå òúðêàëÿõà ìèðîëþáèâî êúì áðåãà è íå îñîáåíî ñèëíî çà ìîìåíòà, çàùîòî âñå îùå îïèïâàõà ïúòÿ ñè. Ïúðâèÿò âèñîê ïðèëèâ ïðåäïàçëèâî ïðèèæäàøå. Íÿìàøå ÿ î÷åðòàíàòà èâèöà îò ñòàðè âîäîðàñëè è ìèäè÷êè, çà äà ìó äàäå íÿêàêâà ïðåäñòàâà çà îíîâà, êîåòî ñå î÷àêâàøå îò íåãî. Âúçäóõúò áåøå ÷èñò è ñâåæ êàòî âúçäóõ, íà êîéòî ìó ïðåäñòîè äà îïîçíàå èçïàðåíèÿòà íà ãîðñêàòà ïîêðèâêà èëè ïîåìàíèÿòà è èçïóñêàíèÿòà íà õðàíîñìèëàòåëíàòà ñèñòåìà íà ïðåæèâíèòå.
Ðèíñóèíä áåøå èçðàñíàë â Àíêõ-Ìîðïîðê. Îáè÷àøå âúçäóõ, êîéòî ñå å îòðàêàë è å îïîçíàë õîðàòà, âúçäóõ, â êîéòî å æèâÿíî.
- Òðÿáâà äà ñå âúðíåì - èçðå÷å òîé ïðèïðÿíî.
- Íàëè âñå òîâà ïîâòàðÿì îò èçâåñòíî âðåìå íàñàì - îòâúðíà Åðèê ñ èçñòðàäàíî òúðïåíèå.
Ðèíñóèíä îòíîâî ðúôíà îò ñàíäâè÷à. Ìíîãî ïúòè áåøå ãëåäàë Ñìúðò â ëèöåòî, èëè, ïî-òî÷íî ìíîãî ïúòè Ñìúðò áå ãëåäàë çàäíàòà ÷àñò íà áúðçî îòäàëå÷àâàùàòà ìó ñå ãëàâà è âíåçàïíî ïåðñïåêòèâàòà äà æèâåå çàâèíàãè íå ìó ñå ïîíðàâè. Ðàçáèðà ñå, ìîæåøå äà íàó÷è îòãîâîðèòå íà âåëèêè âúïðîñè, êàòî íàïðèìåð êàê å åâîëþèðàë æèâîòúò è âñè÷êî îñòàíàëî, íî êàòî ñè ïîìèñëèø, ÷å òîâà ùå áúäå íà÷èíúò çà ïðåêàðâàíå íà ñâîáîäíîòî âðåìå ïðåç èäâàùàòà áåçêðàéíîñò, â íèêàêúâ ñëó÷àé íå ìîæåø äà ãî ñðàâíèø ñ åäíà òèõà âå÷åðíà ðàçõîäêà ïî óëèöèòå íà Àíêõ.
Íî âñå ïàê ñå ñäîáè ñ ïðàîòåö. Òîâà ïîíå áåøå íåùî. Íå âñåêè ñè èìàøå. Êàêâî ëè áè íàïðàâèë íåãîâèÿò ïðàîòåö â ïîäîáíà ñèòóàöèÿ?
Íÿìàøå äà å òóêà.
Å, äà, ðàçáèðà ñå, íî îñâåí òîâà ùåøå... ùåøå äà óïîòðåáè âåëèêîëåïíèÿ ñè ìèëèòàðèñòè÷åí ìîçúê, çà äà îáìèñëè íàëè÷íèòå îðúäèÿ - òî÷íî òîâà ùåøå äà íàïðàâè.
Èìàøå ïîä íîìåð åäíî: ïîëóèçÿäåí ñàíäâè÷ ñ ÿéöå è êðåñîí. Íÿìà äà ìó ïîìîãíå â òîçè ñëó÷àé. Èçõâúðëè ãî.
Èìàøå ïîä íîìåð äâå: ñàìèÿ ñåáå ñè. Íàðèñóâà ïëþñ÷å íà ïÿñúêà. Íå áåøå íàÿñíî êàêâà áè áèëà ïîëçàòà îò ñàìèÿ íåãî, íî ðåøå äà ñå âúðíå ïî-êúñíî íà òîâà.
Èìàøå ïîä íîìåð òðè: Åðèê. Òðèíàäåñåòãîäèøåí äåìîíîëîã è íàïàäíàò îò àêíå çåìåí ãåðîé.
Ìàé ÷å òîâà å âñè÷êî.
Èçâåñòíî âðåìå ïîñòîÿ, çàáèë âòðåí÷åí ïîãëåä â ÷èñòèÿ ïðåñåí ïÿñúê, êàòî ñè äðàñêàøå íà íåãî.
Ïîñëå ñïîêîéíî êàçà:
- Åðèê. Åëà òóê çà ìîìåíò...

* * *

Âúëíèòå ñåãà áÿõà çíà÷èòåëíî ïî-ñèëíè. Õâàíàëè áÿõà íàèñòèíà öàêàòà íà ïðèëèâà è ñå îñìåëÿâàõà äà ïðèèæäàò è äà ñå îòòåãëÿò.
Àñòôãë ñå ìàòåðèàëèçèðà, ïðèäðóæåí îò êúëáî ñèí äèì.
- Àõà! - êàçà, íî äóìèòå ìó äîñòà óâèñíàõà, çàùîòî íÿìàøå êîé äà ãî ÷óå.
Ïîãëåäíà íàäîëó. Ïî ïÿñúêà ñå âèæäàõà îòïå÷àòúöè îò ñòúïêè. Ñòîòèöè îòïå÷àòúöè. Ïðúñíàòè íàãîðå-íàäîëó, êàòî ÷å ëè íÿêîé áÿñíî áå òúð÷àë è òúðñèë íåùî, à ïîñëå áå èç÷åçíàë.
Íàâåäå ñå îùå ïîâå÷å. Òðóäíî áåøå äà ðàçáåðå êàêâîòî è äà áèëî ñ âñè÷êèòå òåçè îòïå÷àòúöè îò ñòúïêè, çàìàçàíè îò âÿòúðà è ïðèëèâà, íî íà ìÿñòîòî, êîåòî âúëíèòå âå÷å çàëèâàõà ñå âèæäàõà ÿâíè ñëåäè îò ìàãè÷åñêè êðúã.
Àñòôãë èçðå÷å ïñóâíÿ, êîÿòî ðàçòîïè ïÿñúêà íàîêîëî è ãî ïðåâúðíà â ñòúêëî. Ïîñëå èç÷åçíà.
Ïðèëèâúò âçå äà ñå ñïîãàæäà ñ ðàçíè ðàáîòè. Ïî-íàäîëó ïî áðåãà ïîñëåäíàòà ãîëÿìà ïðèëèâíà âúëíà íàõëó â ïðîöåï ìåæäó ñêàëèòå, à íîâîòî ñëúíöå ñèïåøå ëú÷èòå ñè âúðõó ïîäãèçíàëèòå îñòàíêè îò ïîëóèçÿäåí ñàíäâè÷ ñ ÿéöå è êðåñîí. Âúëíåíèåòî ãî ïðåîáúðíà. Õèëÿäè áàêòåðèè âíåçàïíî ñå íàìåðèõà íàñðåä âêóñîâà åêñïëîçèÿ è âçåõà äà ñå ðàçìíîæàâàò êàòî ëóäè.
Ñàìî äà èìàøå è ìàëêî ìàéîíåçà, æèâîòúò ùåøå äà ñå îêàæå ñòðàõîòíî ðàçëè÷åí. Ïî-ïèêàíòåí è ñèãóðíî ñ ìàëêî ïîâå÷å êàéìàê.

* * *

Ïúòóâàíåòî ñ ìàãèÿ âèíàãè å ïðèäðóæåíî ñúñ çíà÷èòåëíè íåóäîáñòâà. Óñåùàø, íàïðèìåð, ÷å ñòîìàõúò òè èçîñòàâà.
À äóøàòà òè ñå èçïúëâà ñ óæàñ, çàùîòî ìåñòîíàçíà÷åíèåòî âèíàãè å ìàëêî íåÿñíî. Òîâà íå çíà÷è, ÷å ìîæåø äà ïîïàäíåø êúäåòî è äà å. "Êúäåòî è äà å" ïðåäñòàâëÿâà ìíîãî îãðàíè÷åí îáõâàò îò âàðèàíòè, â ñðàâíåíèå ñ âèäîâåòå ìåñòà, äî êîèòî ìàãèÿòà áè ìîãëà äà òå ïðåíåñå. Ïúòóâàíåòî ñàìî ïî ñåáå ñè å ëåêî. Èñòèíñêîòî óñèëèå å ñúñðåäîòî÷åíî â îòèâàíåòî íà òàêîâà ìåñòîíàçíà÷åíèå, íà êîåòî, íàïðèìåð, áè èìàë âúçìîæíîñò äà îöåëååø åäíîâðåìåííî â ÷åòèðèòå èçìåðåíèÿ.
Âñúùíîñò, âåðîÿòíîñòòà çà ãðåøêà å òîëêîâà ãîëÿìà, ÷å å èñòèíñêî îáëåê÷åíèå äà ïîïàäíåø íà íÿêàêâà îáèêíîâåíà ïåùåðà ñ ïÿñú÷åí ïîä.
Íà äàëå÷íàòà é ñòðàíà ñå âèæäàøå âðàòà.
Íåñúìíåíî, âðàòàòà áåøå çàáðàíèòåëíà. Èìàøå òàêúâ âèä, ñÿêàø ìàéñòîðúò é å èçó÷àâàë âñè÷êèòå âðàòè íà êèëèè, êîèòî å óñïÿë äà îòêðèå è å îòèøúë äà èçìàéñòîðè âåðñèÿ, äîñòîéíà çà öÿë çðèòåëåí îðêåñòúð. Ïîâå÷å íàïîäîáÿâàøå ïîðòàë. Ïî ðîíåùàòà ñå àðêà áåøå èçîãðàôèñàíî íÿêàêâî äðåâíî è íàâÿðíî óæàñÿâàùî ïðåäóïðåæäåíèå, íî ìó áåøå ñúäåíî äà ñè îñòàíå íåïðî÷åòåíî, çàùîòî âúðõó íåãî áåøå çàëåïåíà ÿðêà áåëåæêà, íà êîÿòî ïèøåøå ÷åðâåíî íà áÿëî: "Íå å íóæíî äà ñè "ïðîêúëíàò", çà äà ðàáîòèø òóê, íî áè ïîìîãíàëî!!!"
Ðèíñóèíä õâúðëè åäèí ïîãëåä íà áåëåæêàòà:
- Ðàçáèðà ñå, ìîãà äà ÿ ïðî÷åòà, íî íå é âÿðâàì.
- Ìíîãîòî óäèâèòåëíè - ïðîäúëæè êàòî êëàòåøå ãëàâà - ñà ñèãóðåí ïðèçíàê çà áîëåí óì.
Ïîãëåäíà çàä ñåáå ñè. Ïëàìòÿùèòå î÷åðòàíèÿ îò ìàãè÷åñêèÿ êðúã íà Åðèê èçáëåäíÿõà è óãàñíàõà.
- Íàëè ðàçáèðàø, íå ÷å ñúì ïðèäèð÷èâ - êàçà. - Àìà ïðîñòî ìè ñå ñòîðè, ÷å ñè ìîæåë äà íè âúðíåø â Àíêõ. Òîâà íå å Àíêõ. Ïîçíàâàø ïî äðåáíèòå äåòàéëè, êàòî íàïðèìåð áëåùóêàùèòå ÷åðâåíè ñåíêè è äàëå÷íèòå ïèñúöè. Â Àíêõ ïèñúöèòå îáèêíîâåíî ñå ÷óâàò ìíîãî ïî-îòáëèçî - äîáàâè.
- Ñòðóâà ìè ñå, ÷å ñå ñïðàâèõ ìíîãî äîáðå êàòî âúîáùå ãî çàäåéñòâóâàõ - âúçäúðæàíî êàçà Åðèê. - Íå ñå î÷àêâà äà ìîæåø äà çàäåéñòâóâàø ìàãè÷åñêè êðúãîâå â îáðàòíàòà ïîñîêà.
Íà òåîðèÿ òîâà çíà÷è, ÷å ñè ñòîèø â êðúãà, à äåéñòâèòåëíîñòòà ñå äâèæè ïîêðàé òåáå. Ñòðóâà ìè ñå, ÷å ñå ñïðàâèõ ìíîãî äîáðå. Âèæ òè - äîáàâè, à ãëàñúò ìó èçâåäíúæ çàòðåïòÿ îò åíòóñèàçúì - àêî òðÿáâà äà íàïèøåø êîäåêñà íà èçòî÷íèêà îòçàä íàïðåä, à òîâà èìåííî å íàé-òðóäíàòà ðàáîòà, òðàñèðàø ãî ïðåç âèñîêî íèâî...
- Äà, äà, ìíîãî óìíî. Êàêâî ëè ùå âè õðóìíå íà âàñ, õîðàòà, ïî-íàòàòúê - ïðåêúñíà ãî Ðèíñóèíä. - Ñàìî ÷å íèå ñìå, äà, ñòðóâà ìè ñå, ÷å å òâúðäå âåðîÿòíî äà ñìå â Àäà.
- Î-î?
Ëèïñàòà íà ðåàêöèÿ îò ñòðàíà íà Åðèê âúçáóäè ëþáîïèòñòâîòî íà Ðèíñóèíä.
- Ðàçáèðàø ëè? - äîáàâè. - Ìÿñòîòî, êúäåòî ñà âñè÷êèòå äåìîíè.
- Î-î?
- Îáùîïðèåòî å, ÷å íå å õóáàâî äà ñè íà òàêîâà ìÿñòî - êàçà Ðèíñóèíä.
- Ìèñëèø ëè, ÷å ìîæå áè ùå óñïååì äà èì îáÿñíèì?
Ðèíñóèíä ñå çàìèñëè. Êîãàòî ñå ñòèãíåøå äî ïîäîáíà ñèòóàöèÿ, íå áåøå ñúâñåì íàÿñíî êàêâî òî÷íî ìîãàò äà òè íàïðàâÿò äåìîíèòå. Íî îïðåäåëåíî çíàåøå êàêâî õîðàòà ìîãàò äà òè íàïðàâÿò è ñëåä åäèí æèâîò, ïðåêàðàí â Àíêõ-Ìîðïîðê, òîâà ìåñòåíöå ìîæåøå äà ñå îêàæå ïî-äîáðîòî îò äâåòå. Âúâ âñåêè ñëó÷àé, ïî-òîïëè÷êî å.
Ïîãëåäíà êúì ×óêà íà âðàòàòà. Áåøå ÷åðåí è óæàñåí, íî òîâà íÿìàøå çíà÷åíèå, çàùîòî òàêà áåøå çàâúðçàí, ÷å íå ìîæåøå äà ñå èçïîëçóâà. Äî íåãî, â ðàçòðîøåíàòà äúðâåíà ïëîñêîñò áåøå èíñòàëèðàí çâúíåö - ïî âñè÷êî ëè÷åøå, ÷å òàçè ðàáîòà áå íàñêîðî ñâúðøåíà îò íÿêîé êîéòî íèòî çíàå êàêâî ïðàâè, íèòî èñêà äà ãî íàïðàâè. Ðèíñóèíä íàòèñíà çâúíåöà ñ åêñïåðèìåíòàëíà öåë.
Ïðîèçâåäåíèÿò çâóê ìîæå áè íÿêîãà å áèë ïîïóëÿðíà ìåëîäèéêà, âåðîÿòíî íàïèñàíà îò îïèòåí êîìïîçèòîð, îñåíåí â íÿêîé êðàòúê ìèã íà åêñòàç îò ìóçèêàòà íà íåáåñíèòå ñôåðè. Ñåãà îáà÷å ñå ÷ó ñàìî åäíî áèì-áàì-áóì.
À áè áèëî ëåíèâî ðàçòî÷èòåëñòâî íà åçèêîâè ñðåäñòâà äà ñå êàæå, ÷å íåùîòî îòâîðèëî âðàòàòà, áåøå êîøìàðíî. Îáèêíîâåíî êîøìàðèòå ñà äîñòà íàëóäíè÷àâè ÿâëåíèÿ è å ìíîãî òðóäíî äà îáÿñíèø íà ñëóøàòåëÿ ñè, êàêâî ïúê ÷àê òîëêîâà óæàñÿâàùî èìà â òîâà, ÷å ÷îðàïèòå òè îæèâÿâàò èëè ÷å îò æèâèÿ ïëåò èçñêà÷àò ãèãàíòñêè ìîðêîâè. Íåùîòî áåøå îò îíÿ âèä ñòðàõîâèòè íåùà, êîèòî ìîãàò äà áúäàò ñúçäàâàíè ñàìî îò õîðà, êîèòî ñè ñåäÿò è ìèñëÿò óæàñÿâàùè ìèñëè ìíîãî ÿñíî. Ïðèòåæàâàøå ïîâå÷å ïèïàëà îòêîëêîòî êðàêà, íî ïî-ìàëêî ðúöå, îòêîëêîòî ãëàâè.
Îñâåí òîâà èìàøå è çíà÷êà.
Íà çíà÷êàòà ïèøåøå: "Êàçâàì ñå Úðãúëôëîãú, Èç÷àäèå îò Ïúêëîòî è Îìðàçåí Ïàçèòåë íà Ïîðòàëà íà Óæàñà: Êàêâî ìîãà äà íàïðàâÿ çà Âàñ?"
Íå áåøå îñîáåíî äîâîëåí îò òîâà.
- Äà? - ïðîñòúðãà.
Ðèíñóèíä îùå ÷åòåøå çíà÷êàòà.
- Êàêâî ïî-òî÷íî ìîæåø äà íàïðàâèø çà íàñ? - çàïèòà âòðåùåí.
Úðãúëôëîãú, êîéòî â èçâåñòåí ñìèñúë íàïîäîáÿâàøå ïîêîéíèÿ Êóåçîâåðêîàòúë, èçñêúðöà ñ íÿêîè îò çúáèòå ñè.
- Çäðàñòè - íàïåâíî îòðîíè, òàêà êàêòî áè ãî ñòîðèë íÿêîé, íà êîéòî ñöåíàðèÿò òúðïåëèâî å áèë îáÿñíÿâàí îò äðóã ñ íàæåæåíà äî ÷åðâåíî þòèÿ çà äàìãîñâàíå. - Êàçâàì ñå Úðãúëôëîãú, Èç÷àäèå îò Ïúêëîòî è äíåñ âèå ñòå ìîè ãîñòè... Íåêà áúäà ïúðâèÿò, êîéòî ùå âè ïîñðåùíå ñ "äîáðå äîøëè" â íàøèÿ ëóêñîçíî óðåäåí...
- ß ñïðè çà ìàëêî - êàçà Ðèíñóèíä.
- ... ïîäáðàí çà Âàøå óäîáñòâî... - áóáîòåøå Úðãúëôëîãú.
- Òóê íåùî íå å íàðåä - êàçà Ðèíñóèíä.
- ... ïúëíî çà÷èòàíå íà ÂÀØÈÒÅ æåëàíèÿ, ïîòðåáèòåëþ... - ñòîè÷åñêè ïðîäúëæàâàøå äåìîíúò.
- Èçâèíåòå - êàçà Ðèíñóèíä.
- ... äîñòàâèì íàé-ïúëíî óäîâîëñòâèå - êàçà Úðãúëôëîãú. Èçäàäå çâóê ïîäîáåí íà âúçäèøêà íà îáëåê÷åíèå, èç äúëáèíèòå íà äîëíèòå ñè ÷åëþñòè. Ñåãà êàòî ÷å ëè çà ïúðâè ïúò ñå çàñëóøà:
- Äà? Êàêâî? - êàçà.
- Êúäå ñìå? - çàïèòà Ðèíñóèíä.
Îò ðàçëè÷íè óñòè èçðèãíà åäíî:
- Òðåïåðåòå, ñìúðòíè!
- Êàêâî? Â íÿêàêâà ïòè÷êà ëè ñìå?*
[* Á.ïð. Íåïðåâîäèìà èãðà íà äóìè - "Òðåïåðåòå. ñìúðòíè!" è "Ïúäïúäúê, ñìúðòíè!"]
- Ùå ïîñëåäâà ïåðèîä íà êîðåêòèâíà òåðàïèÿ - îòíîâî ñå ïîïðàâè, êàòî èçïëþâàøå âñÿêà äóìà, - êîÿòî ñå íàäÿâàìå äà ïðåâúðíåì âúâ âúçìîæíî íàé-íàçèäàòåëíà è çàáàâíà çà âàñ, êàòî ïîäîáàâàùî îò÷èòàìå âñè÷êèòå ÂÀØÈ ïðàâà - ïðàâàòà íà êëèåíòà.
Ïîãëåäíà Ðèíñóèíä ñ íÿêîëêî ÷èôòà î÷è.
- Óæàñíî å, íàëè? - êàçà ñ ïî-íîðìàëåí ãëàñ. - Íå å â ìåíå âèíàòà. Àêî áÿõà îñòàâèëè íà ìåíå, íà ñåêóíäàòà ùÿõà äà ïîñëåäâàò ñòàðèòå âðÿùè èñòîðèè â êàææãîäå-òî.
- Òîâà å Àäúò, íàëè? - ïîïèòà Åðèê. - Ãëåäàë ñúì êàðòèíêè.
- Òî÷íî òàì ñòå - ñ òðàóðåí ãëàñ êàçà äåìîíúò. Ñåäíà, èëè ïîíå ñå íàãúíà ïî íÿêàêúâ ñëîæåí íà÷èí. - Èíäèâèäóàëåí ïîäõîä, åòî òîâà èìàøå åäíî âðåìå. Õîðàòà ÷óâñòâóâàõà, ÷å ïðîÿâÿâàìå èíòåðåñ, ÷å íå ñà ïðîñòî áðîéêè, à, àìè, æåðòâè. Èìàõìå èçãðàäåíè òðàäèöèè â ñôåðàòà íà óñëóãèòå. Àìà ìíîãî ãî å ãðèæà, íåãî òî÷íî, íî çàùî ëè âè çàíèìàâàì ñ ìîèòå ñè ïðîáëåìè? Êàòî ÷å ëè ñè íÿìàòå äîñòàòú÷íî âàøè; íàïðèìåð ñòèãà âè è òîâà, ÷å ñòå ìúðòâè è ÷å ñòå òóê. Íå ñòå ìóçèêàíòè, íàëè?
- Âñúùíîñò, äîðè íå ñìå è ìúðò... - çàïî÷íà Ðèíñóèíä. Äåìîíúò íå ìó îáúðíà âíèìàíèå, à ñòàíà è òðîìàâî ïîå ïî óñîéíèÿ êîðèäîð, êàòî èì ïðàâåøå çíàöè äà ãî ïîñëåäâàò.
- Íàèñòèíà ùå íàìðàçèòå òîâà ìÿñòî, àêî ñòå ìóçèêàíòè. Èñêàì äà êàæà, ÷å îùå ïîâå÷å ùå ãî íàìðàçèòå. Ïî öÿë äåí ñòåíèòå ñâèðÿò, å, òîâà îíÿ ãî íàðè÷à ñâèðåíå. Ìîëÿ - ìîëÿ, íÿìàì íèùî ïðîòèâ íÿêîÿ õóáàâà ìåëîäèéêà, ñ êîÿòî äà ìîæåø äà ñè ïèùèø íà âîëÿ, íî ñëó÷àÿò íå å òàêúâ. Èñêàì äà êàæà, äî÷óõ, ÷å áè òðÿáâàëî äà ðàçïîëàãàìå ñ íàé-äîáðîòî - çàùî òîãàâà äà ñëóøàìå òóé íåùî, äåòî äðúí÷è òàêà, ñÿêàø íÿêîé å ïóñíàë ïèàíîòî è ïîñëå ñè å èçëÿçúë è ãî å çàðÿçàë?
- Âñúùíîñò...
- À è òàÿ ðàáîòà ñ ðàñòåíèÿòà â ñàêñèèòå. Íå ìå ðàçáèðàéòå ïîãðåøíî, ïðèÿòíî ìè å òóê-òàì äà èìà çåëåíèíêà. Íÿêîè îò ìîì÷åòàòà âèêàò, ÷å íå ñà èñòèíñêè, íî àç êàçâàì, ÷å ñà ñè èñòèíñêè - íèêîè, êîéòî å ñ óìà ñè, íå áè íàïðàâèë öâåòå, äåòî ìÿçà íà òúìíîçåëåíà êîæà è ñìúðäè êàòî óìðÿë ëåíèâåö. Îíÿ âèêà, ÷å ïðèäàâàò ïðèÿòåëñêè è ïðèâåòëèâ âèä íà ìÿñòîòî. Ïðèÿòåëñêè è ïðèâåòëèâ âèä! Âèæäàë ñúì êàê çàïàëåíè ãðàäèíàðè ñå ñêúðøâàò è çàïëàêâàò. Ñëóøàé êàêâî òè ðàçïðàâÿì, êàçâàò, ÷å âñè÷êî êîåòî ïîñëå èì ïðàâèì, èì ñå ñòðóâà öâåòå â ñðàâíåíèå ñ òîâà.
- Ìúðòâè íèå íå ñì... - êàçà Ðèíñóèíä, êàòî ñå îïèòâàøå äà âêëèíè äóìèòå ñè â íÿêîÿ ïàóçà íà áåçêðàéíèÿ ìîíîòîíåí áðúòâåæ íà íåùîòî, íî ïðåêàëåíî çàêúñíÿ.
- Ìàøèíàòà çà êàôå, àõà, ìàøèíàòà çà êàôå å õóáàâà ðàáîòà. Óâåðÿâàì âè. Äîñåãà äàâåõìå õîðàòà â åçåðöà îò êîòåøêà ïèêíÿ, íå ãè êàðàõìå äà ñè ÿ êóïóâàò â ÷àøêà.
- Íå ñìå ìúðòâè! - èçêðåùÿ Åðèê.
Úðãúëôëîãú ñïðÿ ñ ïîäñêîê.
- Ðàçáèðà ñå, ÷å ñòå ìúðòâè - êàçà. - Èíà÷å íÿìàøå äà ñòå òóêà. Íå ìîãà äà ñè ïðåäñòàâÿ, ÷å òóêà ùå èäâàò æèâè õîðà. Íÿìà äà îöåëåÿò è ïåò ìèíóòè. - Îòâîðè íÿêîëêî îò óñòèòå ñè è çåéíàõà öÿë íàáîð çúáè. - Õúð-õúð - äîáàâè. - Àêî ìè ïàäíåøå òóê äîëó äà ïèïíà æèâè õîðà...
Íåíàïðàçíî Ðèíñóèíä áå óñïÿë äà îöåëåå ãîäèíè íàðåä â ïàðàíîè÷íèòå çàïëåòåíîñòè íà Íåâèäèìèÿ Óíèâåðñèòåò. Ïî÷óâñòâóâà ñå ïî÷òè êàòî ó äîìà ñè. Ðåôëåêñèòå ìó ñå çàäåéñòâóâàõà ñ íåâåðîÿòíà ïðåöèçíîñò.
- Èñêàø äà êàæåø, ÷å íå òè å ñúîáùåíî? - çàïèòà. Òðóäíî áåøå äà ñå ðàçáåðå äàëè èçðàæåíèåòî íà Úðãúëôëîãú ñå ïðîìåíè, ïà ìàêàð è ñàìî çàùîòî áåøå òðóäíî äà ñå îòãàòíå êîÿ òî÷íî ÷àñò îò íåãî èìà èçðàæåíèå, íî òîé îïðåäåëåíî èçðàçè íåùî êàòî ïîçíàòîòî èçëú÷âàíå íà íåî÷àêâàíî ïðåäèçâèêàíà îáèäà è íåñèãóðíîñò.
- Êàêâî äà ìè å ñúîáùåíî? - êàçà.
Ðèíñóèíä ïîãëåäíà Åðèê.
- À íèå ñè ìèñëèì, ÷å èì ñúîáùàâàò, à?
- Ñúîáùàâàò èì êàêâ... àó-à-ó-à - êàçà Åðèê è ñå âêîï÷è â ãëåçåíà ñè.
- Åé òè íà ñúâðåìåíåí ìåíèäæìúíò - îáîáùè Ðèíñóèíä, à îò ëèöåòî ìó ñòðóåøå ÷óâñòâî íà ñúðäèòà çàãðèæåíîñò. - Âúðâÿò ñè íà÷åëî, ïðàâÿò ñè âñè÷êèòå òåçè ïðîìåíè, âñè÷êèòå òåçè íîâîâúâåäåíèÿ, à âçèìàò ëè ìíåíèåòî íà ñàìèòå õîðà, äåòî ôîðìèðàò ãðúáíàêà...
- ... ÷åðóïêàòà... - ïîïðàâè ãî äåìîíúò.
- ... èëè äðóãà íÿêîÿ âàðîâèêîâà èëè õèòèíîâà ñòðóêòóðà íà îðãàíèçàöèÿòà? - ãëàäêî ïðèâúðøè Ðèíñóèíä. Èç÷àêà îíîâà, êîåòî ñè çíàåøå, ÷å ùå ïîñëåäâà.
- Íå ñà îò òèÿ òå - êàçà Úðãúëôëîãú. - Òâúðäå çàåòè ñà äà ëåïÿò áåëåæêè - åòî òîâà ñà òå.
- Ñòðóâà ìè ñå, ÷å âñè÷êî òîâà å àäñêè îòâðàòèòåëíî - ñúãëàñè ñå Ðèíñóèíä.
- Ïðåäñòàâÿø ëè ñè - çàïî÷íà Úðãúëôëîãú, - íå ìå ïóñíàõà íà ïðàçíèêà íà "Êëóá 18000 - 30000"? Ïðåêàëåíî ñúì áèë ñòàð. Ùÿë ñúì áèë äà èì ðàçâàëÿ âåñåëîòî.
- Äîêúäå ëè ùå ñòèãíå ïúêëîòî? - Ðèíñóèíä âëîæè ñú÷óâñòâèå â ãëàñà ñè.
- Íèêîãà íå ñëèçàò òóê, äà çíàåø - ìàëêî îêëþìàëî êàçà äåìîíúò. - Íèêîãà íèùî íå ìè êàçâàò. Å, äà, êàçâàò ìè ñàìî "ìíîãî å âàæíî", ñàìî äà ïàçÿ ïðîêëåòèòå ïîðòè, "òîâà å íàé-âàæíîòî", êàê ëè ïúê íå!
- Ñëóøàé - êàçà Ðèíñóèíä. - Êàêâî ùå êàæåø, àêî èì ïîäøóøíà íÿêîÿ è äðóãà äóìè÷êà, à?
- Âèñÿ ïðåç öÿëîòî âðåìå òóêà äîëó äà ãè ïîñðåùàì...
- Àìè àêî ïîãîâîðÿ ñ íÿêîé? - óïîðñòâàøå Ðèíñóèíä.
Äåìîíúò øìðúêíà åäíîâðåìåííî ñ íÿêîëêî íîñà.
- Áè ëè ãî íàïðàâèë? - ïîïèòà.
- Ñ óäîâîëñòâèå - îòâúðíà Ðèíñóèíä.
Úðãúëôëîãú ìàëêî ñå ïîîáîäðè, íî íå îñîáåíî ìíîãî - çà âñåêè ñëó÷àé:
- Íÿìà äà ìè íàâðåäè, íàëè? - çàïèòà.
Ðèíñóèíä ñúáðà êóðàæ è ïîòóïà íåùîòî ïî îíàçè ÷àñò, çà êîÿòî òðåïåòíî ñå íàäÿâàøå äà ìó å ãðúá.
- Çà òîâà íÿìà äà ñå ïðèòåñíÿâàø - êàçà.
- Ìíîãî ìèëî îò òâîÿ ñòðàíà.
Ðèíñóèíä ïîãëåäíà êúì òðåñÿùèÿ ñå, ñãúð÷åí Åðèê.
- Å, äà òðúãâàìå - êàçà ìó Ðèíñóèíä. - Çà äà íå çàêúñíååì çà óðå÷åíàòà íè ñðåùà - Íàä ãëàâèòå íà äåìîíà íåèñòîâî ìó ïðàâåøå çíàöè.
Åðèê ñå íàõèëè:
- À, äà, ñðåùàòà.
Ïîåõà ïî øèðîêèÿ êîðèäîð.
Åðèê èñòåðè÷íî ñå çàêèñêà:
- Ñåãà ìó å âðåìåòî äà õóêíåì äà áÿãàìå, íàëè? - çàïèòà.
- Ñåãà ìó å âðåìåòî äà ñè âúðâèì - îòâúðíà Ðèíñóèíä. - Ïðîñòî ñè âúðâèì. Ãëàâíîòî å äà ñå ïðàâèì, ÷å íå íè ïóêà. Ãëàâíîòî å äà ïðàâèì âñè÷êî, êîãàòî ìó å âðåìåòî.
Ïîãëåäíà Åðèê.
Åðèê ãî ïîãëåäíà.
Çàä òÿõ Úðãúëôëîãú èçäàäå çâóê, êîéòî ïðèáëèçèòåëíî îçíà÷àâàøå "Çàãðÿõ íàé-ïîñëå".
- Ñåãà ëè ìó å âðåìåòî? - ïîïèòà Åðèê.
- Ìàé, ñåãà ìó å âðåìåòî, äà.
Õóêíàõà.

* * *

Àäúò íÿìàøå íèùî îáùî ñ îíîâà, êîåòî Ðèíñóèíä áå ñêëîíåí äà î÷àêâà, âúïðåêè ÷å íÿêîè ñëåäè ïîäñêàçâàõà êàêúâ ìîæå áè íÿêîãà å áèë - ìàëêîòî ñãóðèÿ, íàïðèìåð, â íÿêîé úãúë, èëè íÿêîÿ äèðÿ îò èçãîðÿëî ïî òàâàíà. Ãîðåùî ëè áåøå, à æåãàòà íàïîäîáÿâàøå ñãîðåùåí âúçäóõ, ïå÷åí ñ ãîäèíè â íÿêîÿ ôóðíà...
Íÿêîè êàçâàò, ÷å â Àäà òðÿáâà äà èìà ïî-ðàçëè÷íè ïîðÿäêè.
Òîçè ôàêò âèíàãè áå óäèâëÿâàë ìíîãî îò äåìîíèòå íà ñëóæáà. Òå âèíàãè ñà ñè ìèñëèëè, ÷å äà ñè â àäà îçíà÷àâà äà ðúãàø îñòðè ïðåäìåòè â õîðàòà, äà ãè áëúñêàò â åçåðà îò êðúâ è òàêà íàòàòúê.
Òàêà å, çàùîòî äåìîíèòå êàêòî è ïîâå÷åòî õîðà, íå óñïÿâàò äà ðàçëè÷àò òÿëîòî îò äóøàòà.
Èñòèíàòà ñå ñúñòîè â òîâà, ÷å êàêòî öåëè ïúë÷èùà êðàëå íà äåìîíèòå ñà îòáåëÿçâàëè, îíîâà, êîåòî ìîæåø äà ïðè÷èíèø íà åäíà äóøà ñ íàæåæåíè äî ÷åðâåíî ïèíñåòè å êðàéíî ïîíÿòèå, çàùîòî äîðè îòíîñèòåëíî çëè è êîðóìïèðàíè äóøè ñà äîñòàòú÷íî õèòðè, çà äà ðàçáåðàò, ÷å ñëåä êàòî íå ïðèòåæàâàò ñúïúòñòâóâàùîòî ãè òÿëî è ñâúðçàíèòå ñ íåãî íåðâíè îêîí÷àíèÿ, íÿìà îñíîâàòåëíà ïðè÷èíà, ðàçëè÷íà îò ñèëàòà íà íàâèêà, ïîðàäè êîÿòî äà èçïèòâàò ìú÷èòåëíà àãîíèÿ. Çàòîâà è íå ÿ èçïèòâàõà. Âúâ âñåêè ñëó÷àé, äåìîíèòå ñè ïðîäúëæàâàõà äà ÿ êàðàò ïî ñúùèÿ íà÷èí, çàùîòî âöåïåíÿâàùàòà è áåçìîçú÷íà òúïîòà å ÷àñò îò õàðàêòåðèñòèêàòà çà äåìîí, íî òúé êàòî íèêîé íå ñòðàäàøå, à äåìîíèòå ñúùî íå ñå çàáàâëÿâàõà îñîáåíî - öÿëîòî íà÷èíàíèå áåøå áåçñìèñëåíî. Âåêîâå è âåêîâå îò áåçñìèñëèöè.
Àñòôãë áå âúçïðèåë, áåç äà îñúçíàâà êàêâî òî÷íî ïðàâè, ðàäèêàëíî íîâ ïîäõîä.
Äåìîíèòå ìîãàò äà êðúñòîñâàò ìåæäó èçìåðåíèÿòà è òîé áåøå îòêðèë îñíîâíèòå ñúñòàâêè çà îñîáåíî äîñòîéíî åçåðî, ïúëíî ñ åêâèâàëåíòà íà êðúâòà, òàêà äà ñå êàæå, çà äóøàòà. Ó÷åòå ñå îò õîðàòà, êàçà òîé íà äåìîíèòå-ðúêîâîäèòåëè. Çàáåëåæèòåëíî å îíîâà, êîåòî ìîæåòå äà íàó÷èòå îò õîðàòà.
Âçåìåòå, íàïðèìåð, íÿêàêúâ âèä õîòåë. Íàâÿðíî - àíãëèéñêà âåðñèÿ íà àìåðèêàíñêè õîòåë, íî óïðàâëÿâàí ñúñ ñïåöèôè÷íî àíãëèéñêî ãåíèàëíî óìåíèå äà çàèìñòâóâàò íåùî àìåðèêàíñêî è äà îòñòðàíÿò îò íåãî ñìèñëåíàòà ìó ñòðàíà, â ðåçóëòàò íà êîåòî ïîëó÷àâàò áàâíà áúðçà çàêóñêà, Óåñò Êúíòðè è óåñòúðí è, àìè ñúùèÿ òîçè õîòåë.
Äåí å, â êîéòî ñå çàòâàðÿ ðàíî. Áàðúò âñúùíîñò å ñàìî åäíà ìàñà ñ ïàñòåëíî-ðîçîâè äúñêè, âúðõó êîÿòî å ñëîæåíà ãëóïîâàòà êîôà çà ëåä; ìàñàòà å â åäèíèÿ úãúë è äîêàòî îòâîðÿò, ùå ìèíàò öåëè ÷àñîâå. Ïîñëå äîáàâåòå äúæä è íàïðàâåòå òàêà, ÷å åäèíñòâåíèÿ âúçìîæåí êàíàë íà åäèíñòâåíèÿ òåëåâèçîð å, äà êàæåì, Óåëñêèÿ ÷åòâúðòè êàíàë è îáè÷àéíèÿ ìó ñãàíñêè "Àéñòåäôîÿ îò Ïàíò-è-ãèðäë". È â õîòåëà èìà ñàìî åäíà êíèãà, îñòàíàëà îò íÿêîÿ ïðåäèøíà æåðòâà. Îò îíèÿ, äåòî èìåòî íà àâòîðà å íàïèñàíî ñ èçïúêíàëè çëàòíè áóêâè, ìíîãî ïî-ãîëåìè îò áóêâèòå íà çàãëàâèåòî, à âåðîÿòíî íà êîðèöàòà èìà ñúùî è ðîçà ñ êóðøóì. Ïîëîâèíàòà ñòðàíèöè ëèïñâàò.
È â åäèíñòâåíîòî êèíî íà ãðàäà äàâàò íåùî ñ íàäïèñè è ôðåíñêè ÷àäúðè.
È òîãàâà ñïðåòå âðåìåòî, íî íå è ñúùåñòâóâàíèåòî, òàêà ÷å çàïî÷âà äà òè ñå ñòðóâà, ÷å ñàìèòå êîñúì÷åòà íà êèëèìà ïîñòåïåííî ñå íàäèãàò, çà äà òè ñå íàòúï÷àò â ìîçúêà, à óñòàòà òè çàïî÷âà äà ïðèäîáèâà äúõ íà ñòàðè ÷åíåòà.
È ïðàâèòå âñè÷êî òîâà äà å âå÷íî, âå÷íî. Äîðè å ïîâå÷å îò ïåðèîäà ìåæäó ñåãà è íà÷àëîòî íà ðàáîòíîòî âðåìå. Ïîñëå âçåìåòå âñè÷êî íàé-äîáðî îò òîâà.
Åñòåñòâåíî íà Äèñêà ëèïñâàò ãîðåñïîìåíàòèòå ðàáîòè, íî ñêóêàòà å óíèâåðñàëíà è Àñòôãë áåøå ïîñòèãíàë â Àäà èçêëþ÷èòåëíî âèñîêîêà÷åñòâåí âèä ñêóêà, ïîäîáíà íà ñêóêàòà, êîÿòî: à) òè ñòðóâà ïàðè è á) îáõâàùà òå òîãàâà, êîãàòî áè òðÿáâàëî äà ñå çàáàâëÿâàø.
Ãîëåìèòå ïåùåðè, çåéíàëè ïðåä Ðèíñóèíä, áÿõà èçïúëíåíè ñ ìúãëà è ñ íàïðàâåíè ñ âêóñ ïðåãðàäè ìåæäó ñòàèòå. Îò âðåìå íà âðåìå ïèñúöè íà äîñàäà ñå íàäèãàõà èçìåæäó öâåòÿòà â ñàêñèèòå, íî îñíîâíî ñå ÷óâàøå âöåïåíÿâàùàòà òèøèíà, ïðè÷èíåíà îò ñâåæäàíåòî íà ÷îâåøêèÿ ìîçúê îòâúí-íàâúòðå äî ñúñòîÿíèå íà èçâàðà.
- Íå ðàçáèðàì - êàçà Åðèê. - Êúäå ñà ïåùèòå? Êúäå ñà ïëàìúöèòå? Êúäå - äîáàâè ñ íàäåæäà, - ñà ñóêóáóñèòå?
Ðèíñóèíä çàíè÷àøå êúì íàé-áëèçêî ðàçïîëîæåíèÿ åêñïîíàò.
Áåçóòåøåí äåìîí, ÷èÿòî çíà÷êà ãî èìåíóâàøå Àçàðåìîò, Ñìðúäíÿòà íà Êó÷åøêèÿ Äúõ è ïðè òîâà èçðàçÿâàøå íàäåæäà, ÷å ÷èòàòåëÿò ùå ñè ïðåêàðà ÷óäíè÷êî òîÿ äåí, ñåäåøå íà ðúáà íà ïëèòêà ÿìà. Â íåÿ áå ïîëîæåíà ñêàëà, âúðõó êîÿòî áå ïðîñíàò è ïðèêîâàí ÷îâåê.
Ïòèöà ñ ìíîãî óìîðåí âèä ñòúð÷åøå äî íåãî. Ðèíñóèíä ñè ïîìèñëè, ÷å ïàïàãàëúò íà Åðèê çäðàâàòà ñè áåøå ïàòèë, íî òàçè ïòèöà îïðåäåëåíî å ïðåìèíàëà ïðåç ñàìàòà ïðåñà íà Æèâîòà. Èçãëåæäàøå òàêà, ñÿêàø ïúðâî å áèëà îñêóáàíà, à ïîñëå îòíîâî ñà é çàëåïèëè ïåðàòà.
Ëþáîïèòñòâîòî íàäâè íàä îáè÷àéíèÿ ñòðàõ íà Ðèíñóèíä.
- Êàêâî èìà? - çàïèòà. - Êàêâî ñòàâà ñ íåãî?
Äåìîíúò ñïðÿ äà ðèòà ñ ïåòè ïî ñòåíàòà íà ÿìàòà. Íå ìó õðóìíà äà çàäàâà âúïðîñè îòíîñíî ïðèñúñòâèåòî íà Ðèíñóèíä. Ïðåäïîëîæè, ÷å íå áè áèë òàì, àêî íÿìà ïðàâî äà å. Äðóãîòî íå áè áèëî çà âÿðâàíå.
- Íå çíàì êàêâî å íàïðàâèë - îòãîâîðè, - íî êîãàòî äîéäîõ òóê çà ïúðâè ïúò, íàêàçàíèåòî ìó áåøå äà ñåäè ïðèêîâàí êúì êàìúêà è âñåêè äåí èäâàøå îðåë äà ìó èçêúëâàâà ÷åðíèÿ äðîá. Òîâà å ñòàðà ëþáèìà èñòîðèéêà.
- Ñåãà íÿìà âèä äà ãî àòàêóâà - îòáåëÿçà Ðèíñóèíä.
- À-à. Âñè÷êî òîâà å ïðîìåíåíî. Ñåãà âñåêè äåí äîëèòà è ìó ðàçêàçâà çà îïåðàöèÿòà îò õåðíèÿ. Òîâà âå÷å èìà åôåêò, ïðèçíàâàì - òúæíî çàÿâè äåìîíúò, - íî íå å îíîâà, êîåòî áèõ íàðåêúë ìú÷åíèå.
Ðèíñóèíä ñå èçâúðíà, íî íå è ïðåäè äà âèäè èçðàæåíèåòî íà êðàéíà àãîíèÿ, èçïèñàíî âúðõó ëèöåòî íà æåðòâàòà. Áåøå óæàñÿâàùî.
Îáà÷å èìàøå è ïî-ëîøî. Â ñëåäâàùàòà ÿìà íà íÿêîëêî îêîâàíè è ñòåíåùè õîðà èì ïîêàçâàõà ïîðåäèöà êàðòèíè. Äåìîí, çàñòàíàë ïðåä òÿõ, èì ÷åòåøå îò íÿêàêúâ ñöåíàðèè.
- ... òîâà ñå ñëó÷è, êîãàòî áÿõìå â Ïåòèÿ Êðúã, ñàìî ÷å íå ñå âèæäà êúäå áÿõìå îòñåäíàëè - òî÷íî òóê âëÿâî áåøå, à òîâà å îíàÿ çàáàâíà äâîéêà, ñ êîÿòî ñå çàïîçíàõìå - íèêîãà íÿìà äà ïîâÿðâàòå - æèâåÿò íà Ëåäåíèòå Ðàâíèíè íà Ñúäáàòà òî÷íî äî...
Åðèê ïîãëåäíà Ðèíñóèíä.
- Ïîêàçâà èì ñíèìêè îò ïî÷èâêàòà ñè, à? - çàïèòà.
È äâàìàòà ñâèõà ðàìåíå è îòìèíàõà, êàòî êëàòåõà ãëàâè. Ñëåäâàùîòî áå åäíî ìàëêî õúëì÷å. Â ïîäíîæèåòî ìó èìàøå êðúãúë êàìúê. Äî íåãî ñåäåøå îêîâàí ìúæ, çàðîâèë îò÷àÿíî ãëàâà â äâåòå ñè ðúöå. Äóíäóðåñò çåëåí äåìîí ñòîåøå äî íåãî è ïî÷òè ñå îãúâàøå ïîä òåæåñòòà íà îãðîìíà êíèãà.
- Ñëóøàë ñúì òî÷íî çà òîÿ - êàçà Åðèê. - ×îâåê, êîéòî âçåë, ÷å ñå îïúë÷èë ñðåùó áîãîâåòå èëè íåùî ïîäîáíî. Òðÿáâàëî äà áóòà êàìúêà äî âúðõà íà õúëìà, âúïðåêè ÷å òîé íåïðåêúñíàòî ñå òúðêàëÿ íàäîëó.
Äåìîíúò âäèãíà ïîãëåä.
- Íî ïúðâî - èç÷óðóëèêà, - òðÿáâà äà èçñëóøà "Íåçäðàâîñëîâíèòå è Íåáåçîïàñíè Íàðåäáè, óïðàâëÿâàùè ïîâäèãàíåòî è ïðåìåñòâàíåòî íà ãîëåìè ïðåäìåòè".

* * *

Òîì 93 îò Êîìåíòàðèòå, âñúùíîñò. Ñàìèòå Íàðåäáè ñúñòàâëÿâàò äðóãè 1440 òîìà. Ïî-òî÷íî, ñàìî ×àñò Ïúðâà.

* * *

Ñêóêàòà âèíàãè ñå å õàðåñâàëà íà Ðèíñóèíä. Äîðè è äà ÿ öåíåøå ñàìî ïîðàäè êà÷åñòâîòî é íà ðÿäêî ÿâëåíèå. Âñå ìó ñå ñòðóâàøå, ÷å åäèíñòâåíèòå ñëó÷àè â æèâîòà ìó, êîãàòî íå å áèë ãîíåí, çàòâàðÿí èëè óäðÿí, ñà ñëó÷àèòå, â êîèòî å áèë èçïóñíàò. È ìàêàð ÷å åäíî ïðîäúëæèòåëíî ïàäàíå âèíàãè äîíÿêúäå ïðèëè÷à íà äðóãî, åäâà ëè ìîæå äà ñå íàðå÷å "ñêó÷íî". Åäèíñòâåíîòî âðåìå, çà êîåòî ñè ñïîìíÿøå ñ èçâåñòíî óìèëåíèå, áåøå êðàòêîòðàéíèÿò ïåðèîä êàòî àñèñòåíò-áèáëèîòåêàð â Íåâèäèìèÿ Óíèâåðñèòåò. Òàì íÿìàøå êàêâî òîëêîâà äà ïðàâè, îñâåí äà ÷åòå êíèãè, äà âíèìàâà äà íå ñå íàðóøè äîñòàâêàòà íà áàíàíè çà Áèáëèîòåêàðÿ, â ðåäêè ñëó÷àè, äà ìó ïîìàãà äà ñå ñïðàâè ñ íÿêîÿ îñîáåíî ñâîåâîëíà ìàãüîñíè÷åñêà êíèãà.
Ñåãà îñúçíà êàêâî ïðàâåøå ñêóêàòà òàêà ïðèâëåêàòåëíà. Çíàíèåòî, ÷å ïî-ëîøèòå ðàáîòè, ÷å ïî-îïàñíî âúçáóæäàùèòå ðàáîòè ñè ñå ñëó÷âàò òàì, çàä úãúëà è ÷å òè íÿìàø íèùî îáùî ñ òÿõ. Çàùîòî, çà äà ñå íàñëàæäàâàø íà ñêóêàòà, áè òðÿáâàëî äà èìàø ñ êàêâî äà ÿ ñðàâíÿâàø.
Äîêàòî òîâà òóê å ñàìî ñêóêà âúðõó ïîâå÷å ñêóêà, êîÿòî ñå óâèâàøå îêîëî ñàìàòà ñåáå ñè, äîêàòî ñå ïðåâúðíå â òåæúê êîâàøêè ÷óê, â ñúñòîÿíèå äà ïàðàëèçèðà âñÿêàêâà ìèñúë è äåéñòâèå è äà ñòðèå âå÷íîñòòà íà êàøà.
- Òîâà å óæàñíî - êàçà òîé.
Ïðèêîâàíèÿò ïîâäèãíà èçìú÷åíîòî ñè ëèöå.
- Òè ëè ùå ìè ãî êàçâàø? Õàðåñâàøå ìè äà áóòàì òîïêàòà äî âúðõà íà õúëìà. Ìîæåø äà ïîñïðåø è äà ñè ïîáúáðèø, ìîæåø äà âèäèø êàêâî ñòàâà íàîêîëî, ìîæåø äà èçïðîáâàø ðàçëè÷íè çàõâàòè è âñè÷êî îñòàíàëî. Áÿõ íåùî êàòî òóðèñòè÷åñêà àòðàêöèÿ - õîðàòà âñå ìå ñî÷åõà. Íå áèõ êàçàë, ÷å áåøå çàáàâíî, íî ïðèäàâàøå ñìèñúë íà îòâúäíèÿ æèâîò.
- À àç ïúê ìó ïîìàãàõ - êàçà äåìîíúò ñ ãëàñ, çàãðóáÿë îò ìðà÷íî âúçìóùåíèå. - Ïîíÿêîãà òè ïîìàãàõ ñ òóé-îíóé, íàëè? Ðàçïðàâÿõ òè ïî íÿêîÿ êëþêà. Îêóðàæàâàõ ãî êàê äà å, êîãàòî ñå òúðêóëâàøå îáðàòíî äîëó. Êàçâàõ, íàïðèìåð: "Õîïà, åé ïàê ãàäòà ìó ñ ãàä", à òîé ìè îòãîâàðÿøå: "Íèùî, äå". Äîáðè âðåìåíà ñè áÿõà. Ñòðàõîòíè âðåìåíà - èçäóõà íîñà ñè.
Ðèíñóèíä ñå èçêàøëÿ.
- Âå÷å ñòàíà ìíîãî äåáåëà ðàáîòà - êàçà äåìîíúò. - Ùàñòëèâè ñè áÿõìå â ñòàðèòå âðåìåíà. Êàòî ÷å ëè íèêîé íå ñòðàäàøå îñîáåíî, âñè÷êè ñè áÿõìå íÿêàê çàåäíî.
- Òî÷íî òàêà ñè áåøå - êàçà îêîâàíèÿò ìúæ. - ßñíî òè ñòàâàøå, ÷å àêî âíèìàâàø, åäèí äåí ùå èìàø êúñìåò äà ñå èçìúêíåø. Çíàåòå ëè, ÷å ñåãà âåäíúæ ñåäìè÷íî òðÿáâà äà ñè ñïèðàì ðàáîòàòà çà ïðîâåæäàíå íà ÷àñîâå ïî óñúâúðøåíñòâàíå â ðàçíè çàíàÿòè?
- Ñèãóðíî å õóáàâî - êîëåáëèâî âìåòíà Ðèíñóèíä.
Ìúæúò ïðèñâè î÷è:
- Êîå, äà ïëåòåø êîøíèöè ëè å õóáàâî!
- Òóê ñúì îò îñåìíàäåñåò õèëÿäîëåòèÿ êàòî äåìîí è äóõ÷å - èçëîìîòè äåìîíúò. - Èçó÷èë ñúì ñè çàíàÿòà. Òàêà å. Îñåìíàäåñåò õèëÿäè ïðîêëåòè ãîäèíêè çàä òðèçúáåöà, à ñåãà òîâà. Äà ÷åòà...
Òðÿñúê îò íåùî äâèæåùî ñå ñúñ ñâðúõçâóêîâà ñêîðîñò ïðîåõòÿ ïðåç öåëèÿ Àä.
- Îé, îé - êàçà äåìîíúò. - Îíÿ ñå âúðíà. Îñâåí òîâà, ìàé å ñúðäèò. Ïî-äîáðå äà ñíèøèì ãëàâè - È äåéñòâèòåëíî, íàâñÿêúäå èç êðúãîâåòå íà Õàäåñ, äåìîíèòå è ïðîêúëíàòèòå ñòåíåõà â óíèñîí è ñå âðúùàõà êúì ñâîèòå ëè÷íè àä÷åòà. Îêîâàíèÿò ìúæ ñå îáëÿ â ïîò.
- Ñëóøàé, Âèçèìóò - êàçà, - çàùî íå ïðîïóñíåì, íÿêàêñè, åäèí èëè äâà ïàðàãðàôà...
- Òîâà ìè å ðàáîòàòà - îêàÿíî êàçà äåìîíúò. - Çíàåø, ÷å òîé ïðîâåðÿâà. Òîâà å ïîâå÷å îòêîëêîòî ñòðóâà ñëóæá... - ìëúêíà, íàïðàâè òúæíà ãðèìàñà íà Ðèíñóèíä è ïîòóïà íåæíî õëèïàùèÿ ìúæ ñ äúëúã êðèâ íîêúò.
- Âèæ êàêâî ùå òè êàæà - ìèëî ïðîäúëæè, - ùå ïðîïóñíà íÿêîè îò äîïúëíèòåëíèòå àëèíåè.
Ðèíñóèíä ïîâëå÷å Åðèê çà îòïóñíàòîòî ðàìî.
- Ïî-äîáðå äà âúðâèì - òèõè÷êî êàçà.
- Òîâà íàèñòèíà å óæàñíî - ïðîìúëâè Åðèê, äîêàòî îòìèíàâàõà. Òàêà íà çëîòî ìó èçëèçà ëîøî èìå.
- Ú-ú - êàçà Ðèíñóèíä. Õè÷ íå ìó õàðåñà äà ÷óå, ÷å Îíÿ ñå å âúðíàë è ÷å Îíÿ å ÿäîñàí. Âèíàãè êîãàòî íåùî äîñòàòú÷íî âàæíî, ÷å äà çàñëóæàâà ãëàâíè áóêâè, áåøå ÿäîñàíî â áëèçîñò ñ Ðèíñóèíä, òî îáèêíîâåíî áåøå ÿäîñàíî íà íåãî.
- Àêî òîëêîâà ìíîãî íåùà çíàåø çà òóé ìåñòåíöå - êàçà, - ñèãóðíî çíàåø è êàê äà ñå èçìúêíåì îòòóê.
Åðèê ñå ïî÷åñà ïî ãëàâàòà.
- Áè íè ïîìîãíàëî, àêî åäèíèÿò å ìîìè÷å - êàçà. - Ñïîðåä åôåáèàíñêàòà ìèòîëîãèÿ, èìà åäíî ìîìè÷å, êîåòî âñÿêà çèìà ñëèçà òóê.
- Çà äà ñå òîïëè ëè?
- Ñòðóâà ìè ñå, â èñòîðèéêàòà ïèøå, ÷å âñúùíîñò òÿ ñúòâîðÿâà çèìàòà, íåùî òàêîâà.
- Ïîçíàâàì òàêèâà æåíè - êàçà Ðèíñóèíä, êàòî ìúäðî êèìàøå ñ ãëàâà.
- Ïîìàãà àêî èìàø è ëèðà, ñòðóâà ìè ñå.
- À-õà. Å, òóêà ñìå äîáðå - îáíàäåæäè ñå Ðèíñóèíä. Ïîòúíà â ìèñëè çà èçâåñòíî âðåìå è ïîñëå êàçà. - Ú-ú. Èìàõ òóêà íÿêúäå åäíà-äâå ëèðè.
- Íå áå, ñòàâà äóìà çà èíñòðóìåíò, íà êîéòî ñå ñâèðè.
- Î-î.
- È... è... è êîãàòî íàèñòèíà ñè òðúãíåøå, àêî ñå îáúðíåø... ìàé ñå ïîÿâÿâàò íÿêúäå íàðîâå, èëè... èëè... èëè ïúê ñå ïðåâðúùàø â ïàð÷å îò äúðâåí íàð.
- Íèêîãà íå ñå îáðúùàì - òâúðäî êàçà Ðèíñóèíä. - Êîãàòî õóêíåø äà áÿãàø, åäíî îò ïúðâèòå ïðàâèëà å íèêîãà äà íå ñå îáðúùàø.
Çàä òÿõ ñå ÷ó ðåâ.
- Îñîáåíî êîãàòî ÷óâàø ñèëíè øóìîâå - ïðîäúëæè Ðèíñóèíä. - Êîãàòî ñòàíå äóìà çà ñòðàõ, åòî êàêâî ðàçëè÷àâà õîðàòà îò îâöåòå. Âåäíàãà õóêâàø äà áÿãàø - Ïîäáðà ïîëèòå íà ïëàùà ñè.
È òå òè÷àõà, è òè÷àõà, äîêàòî ÷óõà åäèí ïîçíàò ãëàñ äà èì êàçâà:
- Çäðàñòè, ñêúïè ìîì÷åòà. Äàéòå ãàç. Óäèâèòåëíî å êàê ñðåùàø ñòàðè ïðèÿòåëè òóê äîðè.
À äðóã ãëàñ êàçà:
- Êàææãîäå? Êàææãîäå?

* * *

- Êúäå ñà òå?
Ïîìîùíèê-ëîðäîâåòå íà Àäà òðåïåðåõà. Ùåøå äà ñòàíå óæàñíî. Äîðè ìîæå äà ñå ñòèãíå è äî çàïèñêà.
- Íå ìîæå äà ñà èçáÿãàëè - ðåâåøå Àñòôãë ñúñ ñòúðæåù ãëàñ. - Íÿêúäå òóêà ñà. Çàùî íå ìîæåòå äà ãè îòêðèåòå? Íèìà ñúì çàîáèêîëåí îò íåêàäúðíèöè, à ñúùåâðåìåííî è îò òúïàöè?
- Î, ïîâåëèòåëþ...
Ïðèíöîâåòå äåìîíè ñå èçâúðíàõà.
Áåøå ñå îáàäèë Äóê Âàñåíåãî, åäèí îò íàé-ñòàðèòå äåìîíè. Íèêîé íå çíàåøå íà êîëêî ãîäèíè å. Íî àêî íå å îòêðèë ïúðâîíà÷àëíèÿ ãðÿõ, ïîíå å íàïðàâèë åäíî îò ïúðâèòå êîïèÿ. Ïî îòíîøåíèå íà õèòðîóìèåòî è ñêëîííîñòòà ìó êúì íåïî÷òåíîñò, áè ìîãúë äà ìèíå çà ÷îâåê è îáèêíîâåíî ïðèåìàøå âèäà íà âúçñòàðè÷úê ñúäèÿ, â ÷èåòî ðîäîñëîâèå íÿêúäå å èìàëî îðåë.
Âñåêè äåìîíè÷åí ìîçúê ñè ïîìèñëè: ãîðêèÿ ñòàðåö Âàñåíåãî, òîçè ïúò ñè ãî èçïðîñè. Íÿìà äà å ñàìî çàïèñêà, à ïîëèòè÷åñêà äåêëàðàöèÿ ñ êîïèÿ äî âñè÷êè îòäåëè, ïëþñ êîïèå çà àðõèâà.
Àñòôãë áàâíî ñå îáúðíà, êàòî ÷å áåøå íà âúðòÿùà ñå ïëàòôîðìà. Îòíîâî áåøå â ïðåäïî÷èòàíàòà ñè ôîðìà, íî ñå áåøå ñúâçåë è òàêà äà ñå êàæå, íàìèðàøå ñå íà ïî-âèñîêî åìîöèîíàëíî íèâî. Ñàìàòà ìèñúë çà æèâè õîðà â íåãîâîòî âëàäåíèå ãî êàðàøå äà äðúí÷è îò áÿñ êàòî ñòðóíà íà öèãóëêà. Íå ìîæåø äà èì âÿðâàø. Íå ìîæåø äà ðàç÷èòàø íà òÿõ. Ïîñëåäíèÿò ÷îâåê, äîïóñíàò òóê äîëó æèâ, ñúçäàäå óæàñÿâàùî ëîø èìèäæ íà ìÿñòîòî ÷ðåç Ïðåñàòà. Îñâåí òîâà õîðàòà ãî êàðàõà äà ñå ÷óâñòâóâà ïî-íèçø.
Ñåãà öåëèÿò âîëòàæ íà ãíåâà ìó ñå ñúñðåäîòî÷è âúðõó ñòàðèÿ äåìîí.
- Èñêàø íåùî äà îòáåëåæèø ëè? - êàçà.
- Ñàìî èñêàõ äà êàæà, ïîâåëèòåëþ, ÷å ïðîâåäîõìå îáñòîéíî äèðåíå èç âñè÷êèòå îñåì êðúãà è àç äåéñòâèòåëíî ñúì ñèãóðåí...
- Òèøèíà! Íå ìèñëåòå, ÷å íå çíàÿ êàêâî ñå âúðøè íàîêîëî - èçðåâà Àñòôãë, îáèêàëÿéêè îêîëî èçìú÷åíàòà ôèãóðà. - Âèæäàë ñúì òå, è òåáå, è òåáå - òðèçúáåöúò ìó ïîñî÷âàøå íÿêîè îò äðóãèòå ñòàðè ëîðäîâå, - äà êðîèòå çàãîâîðè ïî úãëèòå, äà ïîäñòðåêàâàòå êúì áóíò! Àç ñúì òîçè, êîéòî óïðàâëÿâà òóêà, íå å ëè òàêà? È ùå ìè ñå ïîä÷èíÿâàòå!
Âàñåíåãî áåøå ïðåáëåäíÿë. Ïàòðèöèàíñêèòå ìó íîçäðè ïëàìòÿõà êàòî äþçè íà ðåàêòèâíè äâèãàòåëè. Âñè÷êî ïî íåãî ãîâîðåøå: àõ òè, íàäóòà äðåáíà òâàð, ðàçáèðà ñå ÷å ïîäñòðåêàâàìå êúì áóíò, íèå ñìå äåìîíè! À àç ïîäëóäÿâàõ óìîâåòå íà ïðèíöîâå, êîãàòî òè îùå ïîäñòðåêàâàøå êîòêèòå äà îñòàâÿò óìðåëè ìèøêè ïîä ëåãëàòà, àõ òè, ìàëîóìåí êíèæåí ìóõëüî! Âñè÷êî â íåãî èçðàçÿâàøå òîâà, ñ èçêëþ÷åíèå íà ãëàñà ìó, êîéòî ñïîêîéíî êàçà:
- Íèêîé íå îòðè÷à òîâà, âàøå âåëè÷åñòâî.
- Òîãàâà òúðñåòå îòíîâî! À äåìîíúò, êîéòî ãè å ïóñíàë äà âëÿçàò äà ñå ïðàòè â íàé-äîëíàòà ÿìà è äà ñå ðàç÷ëåíè, ÿñíî?
Âàñåíåãî ïîâäèãíà âåæäè:
- Ñòàðèÿò Úðãúëôëîãú ëè, âàøå âåëè÷åñòâî? Ïîñòúïèë å ãëóïàâî, íåñúìíåíî, íî òîé å åäèí ïðåäàí...
- Ñëó÷àéíî äà ñè ïîçâîëÿâàø äà ìè ïðîòèâîðå÷èø?
Âàñåíåãî ñå ïîêîëåáà. Âúïðåêè ÷å äúëáîêî â ñåáå ñè èìàøå Êðàëÿ çà îòâðàòèòåëåí, áåøå äåìîí, à äåìîíèòå ñèëíî âÿðâàò â ñòàðøèíñòâîòî è éåðàðõèÿòà. Ïðåêàëåíî ìíîãî íà áðîé ìëàäè äåìîíè ãè ïðèòèñêàõà îòäîëó, çà äà ìîãàò ñòàðøèòå ëîðäîâå äà ñè ïîçâîëÿò îòêðèòî äà äåìîíñòðèðàò íà÷èíè çà ïðîâåæäàíå íà êðàëåóáèéñòâî è ïðåâðàò, íåçàâèñèìî êàê ãè ïðîâîêèðàò êúì ïîäîáíî äåéñòâèå. Âàñåíåãî ñè èìàøå ñâîè ñîáñòâåíè ïëàíîâå. Íÿìà ñìèñúë äà ðàçâàëÿ âñè÷êî ñåãà.
- Íå, âàøå âåëè÷åñòâî - êàçà. - Íî òîâà îçíà÷àâà, âàøå âåëè÷åñòâî, ÷å ïîðòàëúò íà óæàñà âå÷å íå å...
- Äåéñòâàé!

* * *

Áàãàæúò ïðèñòèãíà íà ïîðòàëà íà óæàñà. Íÿìà êàê äà ñå îïèøå êîëêî ñè ÿäîñàí ñëåä êàòî ïî÷òè ñè ïðåòè÷àë äâà ïúòè ïî ïðîäúëæåíèåòî íà ïðîñòðàíñòâåíî-âðåìåâèÿ êîíòèíèóì, à Áàãàæúò ïîíà÷àëî ñè áåøå äîñòà ðàçäðàçíåí.
Ïîãëåäíà ïàíòèòå. Ïîãëåäíà êëþ÷àëêèòå. Ìàëêî îòñòúïè íàçàä è êàòî ÷å ëè ïðî÷åòå íîâàòà áåëåæêà íàä ïîðòàëà.
Âåðîÿòíî òÿ îùå ïîâå÷å ãî ðàçÿäîñà, âúïðåêè ÷å çà Áàãàæà íÿìàøå íèêàêúâ ñèãóðåí íà÷èí äà ïîçíàåø, çàùîòî ïðåêàðâàøå ïî-ãîëÿìàòà ÷àñò îò âðåìåòî ñè îòâúä, òàêà äà ñå êàæå, õîðèçîíòà íà îáè÷àéíàòà âðàæäåáíîñò.
Äâåðèòå íà Àäà áÿõà äðåâíè. Íå ñàìî íà âðåìåòî è æåãàòà ñå äúëæåøå èçïè÷àíåòî íà äúðâîòî, ïðåâúðíàëî ñå â íåùî êàòî ÷åðåí ãðàíèò. Ïðèõâàíàëè áÿõà îò ñòðàõîâèòîòî è ñêó÷íî çëî. Äâåðèòå áÿõà íåùî ïîâå÷å îò ïðåäìåòè, êîèòî ïðîñòî çàïúëâàò äóïêè â ñòåíàòà. Äîñòàòú÷íî ñõâàòëèâè áÿõà, çà äà èìàò íÿêàêâà ñìúòíà ïðåäñòàâà êàêâî âåðîÿòíî èì êðîè áúäåùåòî.
Íàáëþäàâàõà êàê Áàãàæúò ñå çàòúòðè íàçàä ïî ïÿñúêà, êàê íàãúíà êðà÷åòàòà ñè è ñå ñâè íà ïÿñúêà, ãîòîâ äà ñêî÷è.
Êëþ÷àëêàòà ùðàêíà. Åçè÷åòàòà áúðçè÷êî ñå ïðèáðàõà ñàìè÷êè. Ãîëåìèòå ðåçåòà ðÿçêî ñå èçìúêíàõà îò ãíåçäàòà ñè. Âðàòèòå äîáðîâîëíî ñå îòâîðèõà øèðîêî è ñå ïîäïðÿõà íà ñòåíàòà.
Áàãàæúò ñå îòïóñíà. Èçïðàâè ñå. Ïðèñòúïè. Òðúãíà åäâà ëè íå íàïåðåíî. Ìèíà ìåæäó ïðåñèëèëèòå ñå ïàíòè è êîãàòî ïî÷òè áåøå âëÿçúë, ñå îáúðíà è äÿâîëñêè çäðàâàòà ðèòíà íàé-áëèçêàòà ÷àñò îò âðàòàòà.

* * *

Èìàøå íÿêàêâî ãîëÿìî êîëåëî, êîåòî ñå ïóñêàøå â äâèæåíèå ÷ðåç õîäåíå. Íå çàäâèæâàøå íèùî è ïðèòåæàâàøå èçêëþ÷èòåëíî ñêúðöàùè ÷àñòè. Îëèöåòâîðÿâàøå åäíà ÷àñò îò ïî-âäúõíîâåíèòå èäåè íà Àñòôãë. Íÿìàøå íèêàêâî äðóãî ïðèëîæåíèå, îñâåí äà ïîêàæå íà íÿêîëêîñòîòèí ëþäå, ÷å àêî ñïîðåä òÿõ æèâîòúò èì å áèë òâúðäå áåçñìèñëåí, òî çíà÷è îùå íèùî íå çíàÿò.
- Íå ìîæåì âå÷íî äà ñè îñòàíåì òóê - îáàäè ñå Ðèíñóèíä. Íóæíî å äà ïðàâèì ðàçíè íåùà. Íàïðèìåð, äà ÿäåì.
- Åòî îãðîìíîòî ïðåäèìñòâî äà áúäåø ïðîêúëíàòà äóøà - êàçà Ïîíñå äà Êóúðì. - Âñè÷êèòå ñòàðè òåëåñíè ãðèæè îòìèðàò. Åñòåñòâåíî, ïîëó÷àâàø èçöÿëî íîâ íàáîð îò ãðèæè, íî âèíàãè ìè ñå å ñòðóâàëî óìåñòíî äà òúðñÿ äîáðîòî âúâ âñÿêî ëîøî.
- Êàææãîäå! - íàìåñè ñå ïàïàãàëúò, ñåäíàë íà ðàìîòî ìó.
- Ñàìî êàòî ñè ïîìèñëÿ - êàçà Ðèíñóèíä - Íèêîãà íå ñúì ïîäîçèðàë, ÷å è æèâîòíèòå ìîãàò äà îòèäàò â Àäà. Íî ìíîãî äîáðå ðàçáèðàì çàùî â òîçè ñëó÷àé ñà íàïðàâèëè èçêëþ÷åíèå.
- Äà òå òàêîâàì, ìàãüîñíèêî!
- Çàùî ïúê íå íè òúðñÿò òóê, åòî òîâà íå ðàçáèðàì - îòáåëÿçà Åðèê.
- Ìëúêâàé è ïðîäúëæàâàé äà âúðâèø - êàçà Ðèíñóèíä. - Òúïè ñà, åòî çàùî. Íå ìîãàò è äà ñè ïðåäñòàâÿò, ÷å ùå íàïðàâèì íåùî òàêîâà.
- Äà, òàêèâà ñà òå. Ñàìèÿò àç íå ìîãà äà ñè ïðåäñòàâÿ, ÷å ïðàâèì íåùî òàêîâà.
Ðèíñóèíä òîïóðêàøå èçâåñòíî âðåìå, êàòî èçãëåäà òúëïà òðåñêàâî òúðñåùè äåìîíè äà ïðîôó÷àâà êðàé òÿõ.
- Çíà÷è íå óñïÿ äà íàìåðèø Èçâîðà íà ìëàäîñòòà, à? - îïèòà ñå äà çàâúðæå íÿêàêúâ ðàçãîâîð.
- Î, àìà àç ãî íàìåðèõ - ðàçïàëåíî êàçà äà Êóúðì. - ×èñò èçâîð â äúëáèíèòå íà äæóíãëàòà. Ìíîãî å âïå÷àòëÿâàù. È õóáàâè÷êî ñè äðúïíàõ åäíà äúëãà ãëúòêà. Èëè ïî-òî÷íî êàçàíî, íàëî÷èõ ñå.
- È...? - çàïèòà Ðèíñóèíä.
- Îïðåäåëåíî èìàøå åôåêò. Äà. Çà èçâåñòíî âðåìå îïðåäåëåíî óñåùàõ êàê ñå ïîäìëàäÿâàì.
- Àìè... - Ðèíñóèíä íåîïðåäåëåíî ìàõíà ñ ðúêà êúì äà Êóúðì, êîëåëîòî, èçâèñÿâàùèòå ñå êðúãîâå íà Ïúêëîòî.
- À-à - êàçà ñòàðåöúò. - Ðàçáèðà ñå, òî÷íî òîâà å íàé-âáåñÿâàùîòî. Òîëêîâà ìíîãî íåùà áÿõ èç÷åë çà Ôîíòàíà, à ÷îâåê áè ñè ïîìèñëèë, ÷å âñå íÿêîé ìîæåøå äà ñïîìåíå íàé-ñúùåñòâåíèÿ ìîìåíò îòíîñíî âîäàòà âúâ âñè÷êèòå òåçè êíèãè, íàëè òàêà?
- Êîéòî å, ÷å...?
- Ïúðâî òðÿáâà äà ñå êèïíå. Òîâà å îòãîâîðúò íà âúïðîñà òè, íàëè? Àìà êîëêî æàëêî ñàìî.

* * *

Áàãàæúò ñå íîñåøå â òðúñ íàäîëó ïî ñïèðàëîâèäíèÿ ïúò, ñâúðçâàù îòäåëíèòå êðúãîâå íà Ïúêëîòî. Äîðè è ïðè íîðìàëíè óñëîâèÿ åäâà ëè áè ïðèâëÿêúë âíèìàíèå. Àêî íå çàðàäè íåùî äðóãî, òî ñúñ ñèãóðíîñò - çàùîòî áîëøèíñòâîòî æèòåëè íà äåìîíñêàòà ñòðàíà ïðåäñòàâëÿâàõà äîñòà ïî-÷óäàòà ãëåäêà.

* * *

Òàÿ ðàáîòà íàèñòèíà å ñêó÷íà - îòáåëÿçà Åðèê.
 - Òàêà è òðÿáâà äà áúäå - êàçà Ðèíñóèíä.
- Íî íèå íå áè òðÿáâàëî äà ñå ñïîòàéâàìå òóê, à äà ñå îïèòâàìå äà îòêðèåì èçõîä!
- Å äà, àìà òàêúâ íÿìà.
- Âñúùíîñò, èìà - êàçà íÿêàêúâ ãëàñ çàä Ðèíñóèíä, Çâó÷åøå êàòî ãëàñ íà ÷îâåê, êîéòî å âèæäàë èçõîäà, íî íå å õàðåñàë íèòî åäíà ÷àñòè÷êà îò íåãî.
- Ëàâåîë? - ïîïèòà Ðèíñóèíä. Íåãîâèÿò ïðàîòåö áåøå òî÷íî çàä òÿõ.
- "Óñïåøíî ñè ñòèãàø ó äîìà" - ãîð÷èâî êàçà Ëàâåîë. - Òîâà ñà äóìèòå òè. Õúì. Äåñåò ãîäèíè ïðîêëÿòèå ñëåä ïðîêëÿòèå. Íà ïðèÿòåë ìîæåøå äà ãî êàæåø.
- Ú-ú - íàìåñè ñå Åðèê. - Íå èñêàõìå äà íàðóøàâàìå õîäà íà èñòîðèÿòà.
- Íå ñòå èñêàëè äà íàðóøàâàòå õîäà íà èñòîðèÿòà, à - áàâíî êàçà Ëàâåîë. Çàáè ïîãëåä â äúðâåíèÿòà íà êîëåëîòî. - Å, äîáðå äå. Òîãàâà âñè÷êî å ñúâñåì íàðåä. Ìíîãî ïî-äîáðå ìè ñòàíà ñåãà, êàòî íàó÷èõ òîâà. Îò èìåòî íà õîäà íà èñòîðèÿòà, áèõ èñêàë äà âè ïîìîëÿ äà ïðèåìåòå äúëáîêàòà ìè áëàãîäàðíîñò.
- Èçâèíåòå - êàçà Ðèíñóèíä.
- Äà?
- Êàçàõòå, ÷å èìà è äðóã èçõîä?
- À-à, äà. Çàäåí.
- Êúäå å?
Ëàâåîë çà ìèã ñïðÿ è ïîñî÷è êúì ìúãëÿâàòà ïàäèíà.
- Âèæäàø ëè îíàÿ àðêà òàì?
Ðèíñóèíä âïè âçîð â äàëå÷èíàòà.
- Ãîðå-äîëó - êàçà. - Òîâà ëè å èçõîäúò?
- Äà. Äúëãî è ñòðúìíî èçêà÷âàíå. Îáà÷å íå çíàì êúäå òî÷íî èçëèçà.
- Êàê ðàçáðà?
Ëàâåîë ñâè ðàìåíå.
- Ïîïèòàõ åäèí äåìîí - îòâúðíà. - Âèíàãè çà âñè÷êî ñè èìà è ïî-ëåñåí íà÷èí, äà çíàåø.
- Ùå íè òðÿáâà öÿëà âå÷íîñò, çà äà ñòèãíåì äîòàì - îòáåëÿçà Åðèê. - Òî÷íî îòñðåùà å, íèêîãà íÿìà äà óñïååì.
Ðèíñóèíä êèìíà â çíàê íà ñúãëàñèå è íàâúñåíî ïðîäúëæè áåçêðàéíàòà ñè ðàçõîäêà. Ñëåä íÿêîëêî ìèíóòè çàïèòà:
- Íå âè ëè ñå ñòðóâà, ÷å ìàé ñå äâèæèì ïî-áúðçî?
Åðèê ñå èçâúðíà.
Áàãàæúò áåøå âå÷å íà áîðäà è ñå îïèòâàøå äà ãè íàñòèãíå.

* * *

Àñòôãë çàñòàíà ïðåä îãëåäàëîòî ñè.
- Ïîêàæè ìè êàêâî âèæäàò òå - çàïîâÿäà.
- Äà, ãîñïîäàðþ.
Çà ìèã Àñòôãë èçó÷àâàøå çàâèõðåíèÿ îáðàç.
- Êàæè ìè êàêâî çíà÷è òîâà - ïîèñêà òîé.
- Àç ñúì ñàìî åäíî îãëåäàëöå, ãîñïîäàðþ. Êàê äà çíàì!
Àñòôãë èçðúìæà:
- Àç ïúê ñúì Ïîâåëèòåëÿò íà Õàäåñ - è çàìàõíà ñ òðèçúáåöà ñè. - È ñúì ãîòîâ äà ïîåìà ðèñêà çà îùå ñåäåì ãîäèíè ëîø êúñìåò.
Îãëåäàëîòî îáìèñëè íàëè÷íèòå âúçìîæíîñòè.
- Ìîæå áè óñïÿâàì äà ÷óÿ íÿêàêâî ñêúðöàíå, ïîâåëèòåëþ - îñìåëè ñå òî.
- È?
- Íàìèðèñâàì ïóøåê.
- Íå ìîæå äà å ïóøåê. Íåäâóñìèñëåíî çàáðàíèõ âñÿêàêâè îòêðèòè îãíüîâå. Ìíîãî îñòàðÿëà êîíöåïöèÿ. Áåøå èçëÿçëî ëîøî èìå íà ìÿñòîòî.
- Íåçàâèñèìî îò òîâà, ãîñïîäàðþ.
- Ïîêàæè ìè... Õàäåñ.
Îãëåäàëöåòî íàïðàâè âñè÷êî ïî ñèëèòå ñè. Òî÷íî íàâðåìå, çà äà ìîæå êðàëÿò äà âèäè êàê êîëåëîòî ñ íàæåæåíè äî ÷åðâåíî ëàãåðè ñå òúðêóëâà íàäîëó îò ïîñòàâêàòà ñè. Òúðêàëÿøå ñå ïðåç ñòðàíàòà íà ïðîêúëíàòèòå èçìàìíî áàâíî, êàòî ñâëè÷àùà ñå ëàâèíà.
Ðèíñóèíä âèñåøå íà ëîñòà çà îòòëàñêâàíå è ãëåäàøå êàê äúñêèòå ôó÷àõà êðàé íåãî ñúñ ñêîðîñò, êîÿòî áè ïðîãîðèëà ïîäìåòêèòå íà ñàíäàëèòå ìó, àêî áåøå äîñòàòú÷íî ãëóïàâ, ÷å äà ñè ïóñíå êðàêàòà. Ìúðòâèòå îáà÷å âúçïðèåìàõà ãëåäêàòà ñ îáîäðèòåëíèòå âúçãëàñè íà îíåçè, êîèòî çíàåõà, ÷å âå÷å èì ñå å ñëó÷èëî íàé-ëîøîòî. Íîñåõà ñå âèêîâå êàòî "Ïóñíè íàñàì çàõàðíîòî ïàìó÷å".
×ó êàê Ëàâåîë õâàëåøå âåëèêîëåïíèÿ îïúí íà êîëåëîòî è êàê îáÿñíÿâàøå íà äà Êóúðì, ÷å àêî èìàù ïðåâîçíî ñðåäñòâî, êîåòî ñàìî ïîñòèëà ïúòÿ ïðåä ñåáå ñè, êàêòî âñúùíîñò ïîñòúïâàøå Áàãàæúò, à è êàòî áðîíèðàø ñðåäñòâîòî, òîãàâà ùå âîäèø ïî-ìàëîêðúâíè âîéíè, êîèòî ùå ñâúðøàò çà äâà ïúòè ïî-ìàëêî âðåìå è âñè÷êè äðóæíî ùå ïúòóâàò ïî-äúëãî çà âêúùè.
Áàãàæúò âúîáùå íå êîìåíòèðàøå. Âèæäàøå, ÷å ãîñïîäàðÿò ìó âèñè íà íÿêîëêî êðà÷êè ïðåä íåãî è ïðîñòî ïðîäúëæàâàøå äà âúðâè. Ìîæå äà ìó å õðóìíàëî, ÷å ïúòåøåñòâèåòî òðàå ìàëêî äúëãè÷êî, íî òîâà ñè å ïðîáëåì íà âðåìåòî. È òàêà, êàòî îòõâúðëÿøå ñëó÷àéíî ïîïàäíàëè íà ïúòÿ ìó ïèùÿùè äóøè, êàòî áëúñêàøå, ïðèäàâàøå âúðòåëèâî äâèæåíèå èëè ðàçìàçâàøå íÿêîé ñëó÷àåí çëîïîëó÷åí äåìîí, êîëåëîòî ñå òúðêàëÿøå.
Ðàçáè ñå â îòñðåùíàòà ñêàëà.

* * *

Ëîðä Âàñåíåãî ñå óñìèõíà.
- Ñåãà - êàçà, - âðåìå å.
Îñòàíàëèòå ñòàðøè äåìîíè èçãëåæäà ñå ÷óâñòâàõà ìàëêî íåëîâêî. Ðàçáèðà ñå, òå áÿõà âñåöÿëî ïðåäàíè íà çëîòî, à Àñòôãë îïðåäåëåíî Íå Å Åäèí Îò Íàñ è îñâåí òîâà å íàé-îòâðàòèòåëíàòà äðåáíà ìèæèòóðêà, êîÿòî íÿêîãà ñ ìàçíîòèè ñè å ïðîïðàâÿëà ïúòÿ äî ïîñòà...
Àìà... ú-ú, òîâà... ìîæå áè èìàøå è äðóãà íà÷èíè, êîèòî ñúùî...
- Ó÷åòå ñå êàê ãî ïðàâÿò õîðàòà - èçèìèòèðà Âàñåíåãî. - Íà ìåíå çàïîâÿäà äà ñå ó÷à îò õîðàòà. Íà Ìåíå! Ñèìâîëúò íà íàãëîñòòà! Ñèìâîëúò íà áåçî÷èåòî! Íî àç íàáëþäàâàõ, î, äà. Ó÷èõ ñå. Ïëàíèðàõ.
Èçðàæåíèåòî íà ëèöåòî ìó áåøå íåîïèñóåìî. Äîðè è ëîðäîâåòå îò íàé-ïúêëåíèòå êðúãîâå, êîèòî ëèêóâàò â îáêðúæåíèåòî íà ïîäëîñò èçâúðíàõà ãëàâè.
Äóê Äðàçîìåò Ðàçëîæåíèÿò âäèãíà êîëåáëèâî êðèâ íîêúò.
- Íî, àêî îíÿ ñàìî íè çàïîäîçðå - çàïî÷íà, - èñêàì äà êàæà, ÷å ïðèòåæàâà äîëåí íðàâ. Îíåçè çàïèñêè... - Ïîòðúïíà.
- Àìè ÷å êàêâî ïðàâèì íèå? - Âàñåíåãî ðàçïåðè ðúöå â èçðàç íà íåâèííîñò. - Êúäå å âðåäàòà? Áðàòÿ, ïèòàì âè: êúäå å âðåäàòà?
Ïðúñòèòå ìó ñå ñâèõà. Êîêàë÷åòàòà ìó ïîáåëÿõà äî áëÿñúê ïîä òúíêàòà, ïðîðÿçàíà ñ âåíè ñúñ ñèíÿ êðúâ êîæà, äîêàòî èçó÷àâàøå ñúìíÿâàùèòå ñå ëèöà.
- À ìîæå áè ïðåäïî÷èòàòå äà ïîëó÷èòå îùå íÿêîÿ ïîëèòè÷åñêà äåêëàðàöèÿ? - çàïèòà.
Èçðàæåíèÿòà íà ëîðäîâåòå ïîòðåïâàõà êàòî ðåäè÷êà îò ïàäàùè ïëî÷êè çà äîìèíî. Ñúùåñòâóâàõà îòäåëíè ñëó÷àè, â êîèòî äîðè äåìîíèòå ñå îáåäèíÿâàõà. Ñòèãà âå÷å ïîëèòè÷åñêè äåêëàðàöèè, ñòèãà âå÷å êîíñóëòàòèâíè äîêóìåíòè, ñòèãà âå÷å íðàâîó÷åíèÿ çà ïîâäèãàíå íà äóõà íà öåëèÿ êîëåêòèâ. Òîâà å Àä, íî âñå íÿêúäå òðÿáâà äà ñå ñëîæè ÷åðòàòà.
Ãðàô Áèéçúëìîò ðàçòðè åäèí îò òðèòå ñè íîñà.
- À õîðàòà, çíà÷è, íÿêàê ñà èçìèñëèëè âñè÷êî òîâà ñàìè÷êè? - êàçà. - Íå ñìå èì ïðàâèëè íèêàêâè, çíà÷è, íàìåöè? Âàñåíåãî ïîêëàòè ãëàâà â çíàê íà îòðèöàíèå.
- Èçöÿëî ñè å òÿõíà ñîáñòâåíà ðàáîòà - êàçà ãîðäî êàòî ëþáåù ó÷èëèùåí äèðåêòîð, êîéòî òîêó-ùî å èçïðàòèë ñâîÿ áëÿñêàâ ó÷åíèê, çàâúðøèë ñ ïúëíî îòëè÷èå.
Ãðàôúò ñå âòðåí÷è â áåçêðàéíîñòòà.
- Àç ïúê ñè ìèñëåõ, ÷å ñå î÷àêâà íèå äà ñìå íàé-îòâðàòèòåëíè - ãëàñúò ìó áåøå èçïúëíåí ñ áëàãîãîâåíèå.
Ñòàðèÿò ëîðä êèìíà â çíàê íà ñúãëàñèå. Äúëãî áåøå ÷àêàë òîâà. Äîêàòî îñòàíàëèòå ãîâîðåõà çà ðàçãîðåùåíà ðåâîëþöèÿ, òîé ïðîñòî íå èçïóñêàøå îò ïîãëåäà ñè ñâåòà íà ÷îâåöèòå è íàáëþäàâàøå, è ñå äèâåøå.
Òîçè òèï Ðèíñóèíä ñå îêàçà êðàéíî ïîëåçåí. Óñïÿ èçöÿëî äà àíãàæèðà âíèìàíèåòî íà Êðàëÿ. Çàñëóæàâàøå ñè òðóäà. Ïðîêëåòèÿò òúï ÷îâå÷åö âñå îùå ñè ìèñëåøå, ÷å ïðúñòèòå ìó âúðøàò öÿëàòà òàÿ ðàáîòà! Òðè æåëàíèÿ, êàê ïúê íå!

* * *

À òî÷íî êîãàòî Ðèíñóèíä ñå èçìúêíà îò îñòàíêèòå íà êîëåëîòî, óñòàíîâè ÷å Àñòôãë, Êðàëÿò íà Äåìîíèòå, Ïîâåëèòåë íà Àäà, Ãîñïîäàð íà Ïúêëîòî, ñòîè èçïðàâåí íàä íåãî.
Àñòôãë áå ïðåìèíàë ïðåç ïúðâèÿ åòàï íà áåñà, ïîíàñòîÿùåì ñå íàìèðàøå â îíçè ñïîêîåí ãüîë íà ÿðîñòòà, êîãàòî ãëàñúò å ðàâåí, îáíîñêèòå ñà ïðåìåðåíè è ó÷òèâè è åäèíñòâåíî åäâà äîëîâèìàòà ñëåäà îò õðà÷êà â úãúë÷åòî íà óñòàòà èçäàâà âúòðåøíîòî èíôåðíî.
Åðèê èçïúëçÿ èçïîä ðàçòðîøåíà ãðåäà è âäèãíà ïîãëåä.
- Îëåëåå - êàçà.
Êðàëÿò íà äåìîíèòå çàâúðòÿ òðèçúáåöà. Íàé-íåî÷àêâàíî, âå÷å íÿìàøå êîìè÷åí âèä. Èìàøå âèä íà òåæêà ìåòàëíà òîÿãà ñ òðè óæàñíè îñòðèåòà íàêðàÿ.
Àñòôãë ñå óñìèõíà è ñå îãëåäà.
- Íå - î÷åâèäíî ãî êàçà íà ñåáå ñè. - Íå òóê. Íå å äîñòàòú÷íî ïóáëè÷íî. Òðúãâàéòå!
Ïî åäíà ðúêà õâàíà âñåêè åäèí îò òÿõ çà ðàìîòî. Áèõà ìîãëè äà ñå ñúïðîòèâëÿâàò òîëêîâà, êîëêîòî äâå-òðè ñíåæèíêè áèõà ìîãëè äà óñòîÿò íà îãíåïðúñêà÷êà. Ïîñëåäâà ìèã íà îáúðêâàíå è Ðèíñóèíä ñå íàìåðè â íàé-îáøèðíàòà ñòàÿ íà âñåëåíàòà.
Áåøå ãîëÿìàòà çàëà. Âúòðå ñïîêîéíî ìîæåòå äà ñè ñòðîèòå ìåæäóïëàíåòíè ðàêåòè. Êðàëåòå íà Àäà ìîæå è äà ñà ÷óâàëè äóìè êàòî "ôèíåñ" è "óìåðåíîñò", íî áÿõà è ÷óâàëè, ÷å àêî ïðèòåæàâàø îíîâà íåùî, ùå ñå íàëîæè äà ãî ïðåçèðàø è çàêëþ÷èõà, ÷å àêî íå ãî ïðèòåæàâàø, òðÿáâà äîðè ïîâå÷å äà ãî ïðåçèðàø. Îíîâà, êîåòî íå ïðèòåæàâàõà, áåøå äîáðèÿò âêóñ. Àñòôãë áåøå íàïðàâèë, êàêâîòî ìó áåøå ïî ñèëèòå, íî äîðè è òîé íå áå óñïÿë äà äîáàâè íåùî îñîáåíî êúì îáùèÿ ëîø äèçàéí, àáñîëþòíî íåñúâìåñòèìèòå öâåòîâå è óæàñíèòå òàïåòè. Áåøå ñëîæèë íÿêîëêî íèñêè ìàñè÷êè è ïëàêàò çà áèêîáîðñòâîòî, íî òå ïî-ìàëêî èëè ïîâå÷å ñå ãóáåõà â îáùèÿ õàîñ è íîâàòà ïîêðèâ÷èöà çà îáëåãàëêàòà íà Òðîíà íà Óæàñà ñëóæåøå ñàìî, çà äà óñèëè âïå÷àòëåíèåòî, ñúçäàâàíî îò íÿêîè îò ïî-íåïðèÿòíèòå áàðåëåôè.
Äâàìàòà ÷îâåöè áÿõà ïðîñíàòè íà ïîäà.
- À ñåãà... - êàçà Àñòôãë.
Íî ãëàñúò ìó ïîòúíà âúâ âíåçàïíè ïðèâåòñòâåíè êðÿñúöè.
Âäèãíà ïîãëåä.
Äåìîíè ñ âñÿêàêâè ðàçìåðè è ôîðìà èçïúëâàõà ïî÷òè öÿëàòà çàëà. Òðóïàõà ñå ïî ñòåíèòå è äîðè âèñÿõà îò òàâàíà. Äåìîíè÷åí îðêåñòúð îò íàé-ðàçíîîáðàçíè èíñòðóìåíòè, èçïúëíè íÿêàêâè îòáðàíè àêîðäè. Îò åäèíèÿ êðàé íà çàëàòà äî äðóãèÿ áåøå ïðîâåñåí ïëàêàò, íà êîéòî ïèøåøå: "Çàëþò íà ØÅÂÀ".
Âåæäèòå íà Àñòôãë ñå çàïëåòîõà ïàðàíîè÷íî â ìèãà, êîãàòî Âàñåíåãî, ñëåäâàí ïî ïåòèòå îò îñòàíàëèòå ëîðäîâå âðúõëåòÿ âúðõó íåãî. Ëèöåòî íà ñòàðèÿ äåìîí ñå ðàçöåïè â àáñîëþòíî ïðîñòîäóøíà çúáàòà óñìèâêà. Êðàëÿò åäâà íå èçïàäíà â ïàíèêà è ãî ïðàñíà ñ òðèçúáåöà, ïðåäè Âàñåíåãî äà ñå ïðîòåãíå è äà ãî òóïíå ïî ãúðáà.
- Áðàâî! - èçâèêà.
- Êàêâî?
- Î, áðàâî!
Àñòôãë ñâåäå ïîãëåä êúì Ðèíñóèíä.
- Î - êàçà. - Äà. Àìè. - Èçêàøëÿ ñå. - Íå áåøå íåùî îñîáåíî - êàçà è ñå ïîèçïðàâè, - çíàåõ ñè ÷å âèå íÿìàøå äî íèêúäå äà ÿ äîêàðàòå è çàòîâà àç...
- Íå òåçè - Âàñåíåãî èì õâúðëè ïðåçðèòåëíà óñìèâêà. - Òàêàâà òðèâèàëíà ðàáîòà. Íà, âàøå âåëè÷åñòâî. Èìàõ ïðåäâèä Âàøåòî èçäèãàíå.
- Èçäèãàíå? - çàïèòà Àñòôãë.
- Ïîâèøåíèåòî Âè, âàøå âåëè÷åñòâî!
Áóðíè ëèêóâàùè âèêîâå ñå íàäèãíàõà îò ìëàäèòå äåìîíè. Òå áèõà ïðèâåòñòâàëè êàêâîòî è äà å.
- Ïîâèøåíèå? Íî, íî, àç ñúì ñè Êðàëÿò - Àñòôãë íåìîùíî èçðàçè ëåê ïðîòåñò. Óñåùàøå, ÷å çàïî÷âà äà ìó ñå èçïëúçâà êîíòðîëúò âúðõó ñúáèòèÿòà.
- Ïôó! - åêñïàíçèâíî êàçà Âàñåíåãî.
- Ïôó?
- Àìà, íàèñòèíà, âàøå âåëè÷åñòâî. Êðàë? Êðàë? Âàøå âåëè÷åñòâî, ãîâîðÿ îò èìåòî íà âñè÷êè òóê è Âè êàçâàì, ÷å òîâà íå å òèòëà çà äåìîí êàòî Âàñ, Âàøå Âåëè÷åñòâî, äåìîí, ÷èåòî òúëêóâàíå íà âúïðîñèòå è ïðèîðèòåòèòå íà îðãàíèçàöèÿòà, ÷èåòî ïðîçðåíèå îòíîñíî ñúùèíñêèòå ôóíêöèè íà íàøåòî áèòèå, ÷èéòî, àêî ìîãà òàêà äà ñå èçðàçÿ, ÿâåí èíòåëåêòóàëåí ïîòåíöèàë íè äîâåäîõà äî íîâè è îùå ïî-ãîëåìè íèçèíè, Âàøå Âèñî÷åñòâî!
Ïðîòèâíî íà âîëÿòà ñè Àñòôãë ñå íàïåðè:
- Àìè, âèæòå ñåãà... - çàïî÷íà.
- È âúïðåêè âñè÷êî òîâà, óñòàíîâÿâàìå, ÷å âúïðåêè âàøèÿ ïîñò, ïðîÿâÿâàòå èíòåðåñ êúì íàé-íåçíà÷èòåëíèòå äåòàéëè â ðàáîòàòà íè - êàçà Âàñåíåãî êàòî ïîãëåäíà íàäîëó, ïîêðàé íîñà ñè, êúì Ðèíñóèíä. - Êàêâà âñåîòäàéíîñò! Êàêâà âñåîòäàéíîñò!
Àñòôãë ñå íàäó:
- Åñòåñòâåíî, âèíàãè ñúì ïðèåìàë...
Ðèíñóèíä ñå ïîâäèãíà íà ëàêòè è ñè ïîìèñëè "Åé âíèìàâàé, çàä ãúðáà òè..."
- È òàêà - ïðîäúëæè Âàñåíåãî, ãðååøå êàòî öÿëà êðàéáðåæíà èâèöà îò ìîðñêè ôàðîâå. - Ñúâåòúò ñå ñúáðà è ðåøè, è àêî ìè ïîçâîëèòå äà äîáàâÿ, Âàøå âèñî÷åñòâî, åäèíîäóøíî ðåøè, äà ó÷ðåäè àáñîëþòíî íîâà íàãðàäà â ÷åñò íà Âàøèòå áåëåæèòè ïîñòèæåíèÿ!
- Ãîëÿìîòî çíà÷åíèå íà òî÷íî âîäåíàòà ïèñìåíà äîêóìåíòàöèÿ å... êàêâà íàãðàäà? - êàçà Àñòôãë, à ëåùàíêèòå íà ïîäîçðåíèåòî ñå ñòðåëíàõà â îêåàíà íà ñàìîìíåíèåòî ìó.
- Ïîñòúò, Âàøå âèñî÷åñòâî, íà Âúðõîâåí Äîæèâîòåí Ïðåçèäåíò íà Àäà!
Îðêåñòúðúò îòíîâî ãðúìíà.
- Ñ Âàø ñîáñòâåí îôèñ - ìíîãî ïî-ãîëÿì îò äóïêàòà, â êîÿòî òðÿáâàøå äà ñå ñâèðàòå è äà ñå ìú÷èòå ïðåç âñè÷êèòå òåçè ãîäèíè, Âàøå âåëè÷åñòâî. Èëè, ïî-ñêîðî, Ã-í Ïðåçèäåíò!
Îðêåñòúðúò îòíîâî òðÿñíà, íî äðóã àêîðä.
Äåìîíèòå ÷àêàõà.
- À ùå èìà ëè... öâåòÿ â ñàêñèè? - áàâíî çàïèòà Àñòôãë.
- Ìíîæåñòâà! Öåëè ïëàíòàöèè! Öåëè äæóíãëè!
Àñòôãë ñÿêàø ñå îçàðè îò óìèëèòåëíà âúòðåøíà ñâåòëèíà.
- À êèëèìè? Èìàì ïðåäâèä îò îíåçè, äåòî ñà îò ñòåíà äî ñòåíà...?
- Òðÿáâàøå ñïåöèàëíî äà ðàçáóòàìå ñòåíèòå, çà äà ãè ñìåñòèì, Âàøå âèñî÷åñòâî. Ñ âèñîê êîñúì ñà! À êàêâî ùå êàæåòå çà ëàìïèîíèòå? Öåëè ïëåìåíà ïèãìåè ñå ïèòàò çàùî å ñâåòëî è ïðåç íîùòà, Âàøå âåëè÷åñòâî!
Óäèâåíèÿò Êðàë äîïóñíà äà áúäå ïðåãúðíàò ïðåç ðàìåíåòå îò åäíà ñúðäå÷íà ðúêà è ëåêè÷êî äà áúäå ïîâåäåí ïðåç ïðèâåòñòâóâàùèòå ãî òúëïè, à âñè÷êè ìèñëè çà îòìúùåíèå áÿõà çàáðàâåíè.
- Âèíàãè ñúì õàðåñâàë îò îíåçè ñïåöèàëíè ðàáîòè çà ïðàâåíå íà êàôå - èçìúðìîðè, à ïîñëåäíèòå îñòàíêè îò ñàìîêîíòðîëà ìó ñå òîïÿõà.
- Èíñòàëèðàíà å ñòîïðîöåíòîâà ôàáðèêà, Âàøå âèñî÷åñòâî! È âúòðåøíàòà öåíòðàëà, çà äà ïðåäàâàòå èíñòðóêöèèòå ñè íà ïîä÷èíåíèòå. È ïîñëåäíàòà íîâîñò â îáëàñòòà íà äåëîâèòå áåëåæíèöè - ïî äâå âå÷íîñòè íà ñòðàíè÷êà è äúðæàòåë çà...
- Öâåòíè ìàðêåðè. Âèíàãè ñúì òâúðäÿë, ÷å...
- Öåëè ìíîãîöâåòíè äúãè, Âàøå âåëè÷åñòâî - Âàñåíåãî ãðúìêî ãî àãèòèðàøå. - È íåêà âúðâèì òàì áåç äà ñå áàâèì, Âàøå âåëè÷åñòâî, çàùîòî ïîäîçèðàì, ÷å ñ Âàøåòî îáè÷àéíî ïðîçðåíèå ñèãóðíî íÿìàòå òúðïåíèå äà ñå çàõâàíåòå ñ íàé-îòãîâîðíè çàäà÷è, êîèòî ñòîÿò ïðåä Âàñ, Âàøå âåëè÷åñòâî.
- Ðàçáèðà ñå, ðàçáèðà ñå! Âðåìå å äà áúäàò ðàçðåøåíè, íàèñòèíà... - ïî ïëàìíàëîòî ëèöå íà Àñòôãë ïðåìèíà èçðàç íà ñìúòíî îáúðêâàíå. - Òåçè íàé-îòãîâîðíè çàäà÷è...
- Ñà íå äðóãî, à öÿëîñòåí, ïúëåí, àâòîðèòåòåí, ïðîíèêíîâåí è çàäúëáî÷åí àíàëèç íà íàøàòà ðîëÿ, ôóíêöèÿ, ïðèîðèòåòè è öåëè, Âàøå âèñî÷åñòâî!
Äåìîíèòå çàòàèõà äúõ.
Àñòôãë ñå íàìðúùè. Âñåëåíàòà êàòî ÷å ëè çàáàâè ñâîÿ õîä. Çâåçäèòå çà ìèã ñïðÿõà äâèæåíèåòî ñè.
- Ñ èçïðåâàðâàùî ïëàíèðàíå? - íàé-íàêðàÿ êàçà òîé.
- Ïúðâè ïðèîðèòåò, Âàøå âèñî÷åñòâî, êîéòî Âèå, ñ Âàøàòà ïðîíèöàåìîñò ìèãíîâåíî è òî÷íî îïðåäåëèõòå - áúðçî âìåòíà Âàñåíåãî.
Äåìîíè÷íèòå ëîðäîâå îòíîâî çàäèøàõà.
Ãðúäíèÿò êîø íà Àñòôãë ñå ðàçøèðè ñ íÿêîé è äðóã ñàíòèìåòúð.
- Ùå ìè áúäå íåîáõîäèì ñïåöèàëåí êîëåêòèâ, ðàçáèðà ñå, çà äà ôîðìóëèðàì...
- Äà ôîðìóëèðàòå! Òî÷íàòà äóìà! - êàçà Âàñåíåãî, êîéòî ìàé âå÷å ïîïðåêàëÿâàøå. Àñòôãë ìó õâúðëè åäâà äîëîâèìî ïîäîçðèòåëåí ïîãëåä, íî â òîçè ìèã îðêåñòúðúò îòíîâî ãðúìíà.
Ïîñëåäíèòå äóìè, äîëåòåëè äî Ðèíñóèíä, êîãàòî èçâåæäàõà Êðàëÿ îò çàëàòà, áÿõà:
- À çà äà àíàëèçèðàì èíôîðìàöèÿ, ùå ìè òðÿáâàò...
È èçëåçå.
Îñòàíàëèòå äåìîíè, íàÿñíî ÷å çàáàâëåíèåòî çà äåíÿ êàòî ÷å ëè ñâúðøè, âçåõà òðîìàâî äà ñå ðàçìúðäâàò íàîêîëî è äà ñå èçíèçâàò ïðåç ãîëåìèòå âðàòè. Ïî-óìíèòå çàïî÷íàõà äà îñúçíàâàò, ÷å ñêîðî ïàê ùå ëóìíàò îãíüîâåòå.
Ñÿêàø íèêîé íå îáðúùàøå âíèìàíèå íà äâàìàòà ÷îâåöè. Ðèíñóèíä ïîäðúïíà ïëàùà íà Åðèê.
- Ñåãà ìó å âðåìåòî äà õóêíåì äà áÿãàìå, íàëè? - çàïèòà Åðèê.
- Äà âúðâèì - êàòåãîðè÷íî çàÿâè Ðèíñóèíä. - Áåçãðèæíî, ñïîêîéíî è ú-ú...
- Áúðçî?
- Ñõâàòëèâî ìîì÷å ñè, íÿìà ùî.

* * *

Îò ñúùåñòâåíî çíà÷åíèå å íàäëåæíàòà óïîòðåáà íà òðèòå æåëàíèÿ äà äîíåñå ùàñòèå íà âúçìîæíî íàé-ãîëÿìî ÷èñëî õîðà. Âñúùíîñò, òî÷íî òîâà è ñòàíà.
Òåçóìåíöèòå áÿõà ùàñòëèâè. Êîãàòî íèêàêâî êîëè÷åñòâî áîãîòâîðåíå íå äîâåäå îòíîâî Áàãàæà ïðè òÿõ, çà äà èçïîãàçè âðàãîâåòå èì, òå îòðîâèõà âñè÷êèòå ñè æðåöè è çà ðàçíîîáðàçèå èçïðîáâàõà ïðîñâåòåíèÿ àòåèçúì, êîåòî îçíà÷àâàøå, ÷å ïàê ìîãàò äà ñè óáèâàò êîëêîòî ñè èñêàò õîðà, íî çà öåëòà íÿìà çàùî äà ñòàâàò òîëêîâà ðàíî.
Æèòåëèòå íà Òñîðò è Åôåá áÿõà ùàñòëèâè - ïîíå îíåçè îò òÿõ, êîèòî ïèøàò è èãðàÿò ãëàâíèòå ðîëè â èñòîðè÷åñêèòå äðàìè, à ñàìî òîâà å îò çíà÷åíèå. Ñåãà ïðîäúëæèòåëíàòà èì âîéíà ñâúðøè è ìîãàò äà ñå çàõâàíàò ñúñ ñúùèíñêîòî çàíèìàíèå, ïîäîáàâàùî íà öèâèëèçîâàíèòå íàöèè, à èìåííî, äà ñå ïîäãîòâÿò çà ñëåäâàùàòà âîéíà.
Îáèòàòåëèòå íà Àäà áÿõà ùàñòëèâè, èëè ïîíå - ïî ùàñòëèâè îò ïðåäè. Îãíüîâåòå îòíîâî ÿðêî ëóìíàõà, ñòàðèòå ïîçíàòè ìú÷åíèÿ ñå íàëàãàõà íà áåçïëúòíè òåëà, êîèòî âúîáùå íå áÿõà â ñúñòîÿíèå äà ãè óñåòÿò è ïðîêúëíàòèòå áÿõà îçàðåíè îò ïðîçðåíèåòî, ñ êîåòî íåâîëèòå ïî-ëåñíî ñå ïîíàñÿò - àáñîëþòíèÿò è ñèãóðåí ôàêò, ÷å âñè÷êî ìîæå äà áúäå è ïî-ëîøî.
Ëîðäîâåòå - äåìîíè áÿõà ùàñòëèâè:
Ñòîÿõà îêîëî ìàãè÷åñêîòî îãëåäàëî è íà ÷àøêà ñå íàñëàæäàâàõà íà ÷åñòâóâàíåòî. Îò âðåìå íà âðåìå íÿêîé îò òÿõ ñå îñìåëÿâàøå äà òóïíå Âàñåíåãî ïî ãúðáà.
- Äà ãè ïóñíåì ëè äà ñè õîäÿò, Âàøå âåëè÷åñòâî? - ïîïèòà åäèí äóê, êàòî çàíè÷àøå êúì êàòåðåùèòå ñå ôèãóðêè â òúìíèÿ îáðàç íà îãëåäàëîòî.
- Ñòðóâà ìè ñå - äà - áåçãðèæíî êàçà Âàñåíåãî. - Âèíàãè å õóáàâî äà ïóñíåø äà ñå ðàçïðîñòðàíÿâà íÿêîÿ è äðóãà èñòîðèéêà, çíà÷è. Çà äà ñòèìóëèðàø... äà âíóøèø... àáå, çà äà íàêàðàø âñåêè äà ñè ñåäíå íà çàäíèêà è äÿâîëñêè äîáðå äà ñè îïè÷à àêúëà. À òåçè äîíÿêúäå íè áÿõà ïîëåçíè - Âçðÿ ñå â äúëáèíèòå íà ïèòèåòî ñè è êðîòêî ñè çàëèêóâà.
È âñå ïàê, âñå ïàê, â äúëáèíèòå íà çàâèòèÿ ñè ìîçúê ìó ñå ñòðóâàøå, ÷å ÷óâà êðåõêî ãëàñ÷å, êîåòî ñ ãîäèíèòå ùåøå äà óêðåïâà. Ãëàñ÷å, êîåòî ïðåñëåäâà âñè÷êè êðàëå íà äåìîíèòå: "Åé, âíèìàâàé, çàä ãúðáà òè..."
Òðóäíî å äà ñå êàæå äàëè Áàãàæúò áåøå ùàñòëèâ èëè íå áåøå. Çàñåãà çëîñòíî àòàêóâàøå 14 äåìîíà, à òðèìà îò òÿõ áåøå çàâðÿë â ñîáñòâåíèòå èì ÿìè ñ âðÿùà ìàçíèíà. Ñêîðî ùåøå äà ñå íàëîæè äà ïîñëåäâà ãîñïîäàðÿ ñè, íî íÿìàøå çàùî äà áúðçà.
Åäèí îò äåìîíèòå íåèñòîâî ñå îïèòâàøå äà ñå âêîï÷è çà ðúáà. Áàãàæúò ìó ïðåìàçà ïðúñòèòå.
Òâîðåöúò íà âñåëåíè áåøå ùàñòëèâ. Òîêó-ùî åêñïåðèìåíòàëíî ïóñíà ñíåæèíêà ñúñ ñåäåì ñòðàíè â íÿêàêâà áóðÿ è íèêîé íå çàáåëÿçà. Óòðå ïî÷òè áåøå ñêëîíåí äà îïèòà ñ ìàëêè äåëèêàòíî êðèñòàëèçèðàíè áóêâè÷êè îò àçáóêàòà. Àçáó÷åí Ñíÿã. Ùå áúäå âúðõúò.
Ðèíñóèíä è Åðèê áÿõà ùàñòëèâè:
- Âèæäàì ñèíüî íåáå! - êàçà Åðèê. - Êúäå ìèñëèø, ÷å ùå èçëåçåì? - äîáàâè. - È êîãà?
- Êúäåòî è äà å - êàçà Ðèíñóèíä. - È êîãàòî è äà å.
Ïîãëåäíà íàäîëó êúì øèðîêèòå ñòúïàëà, êîèòî èçêà÷âàõà - âñÿêî åäíî áåøå íàïðàâåíî îò ãîëåìè êàìåííè áóêâè. Ñòúïàëîòî, íà êîåòî òî÷íî ñòúïâàøå, íàïðèìåð ãëàñåøå "Íàïðàâèõ ãî ñ íàé-äîáðè íàìåðåíèÿ".
Íà ñëåäâàùîòî ïèøåøå "Ìèñëåõ, ÷å ùå òè õàðåñà".
Åðèê ñòîåøå âúðõó "Â èìåòî íà äåöàòà".
- Ìíîãî ñòðàííî, íàëè? - êàçà òîé. - Çàùî ëè òåçè ñòúëáè ñà òàêà íàïðàâåíè?
- Ìèñëÿ ÷å òîâà ñà äîáðè íàìåðåíèÿ - îòãîâîðè Ðèíñóèíä. - Òîâà å ïúò êúì Àäà, à äåìîíèòå ñà, â êðàÿ íà êðàèùàòà, òðàäèöèîíàëèñòè.
Ðàçáèðà ñå, òå ñà íåïîïðàâèìî çëè, íî íå âèíàãè ñà ëîøè. È òàêà Ðèíñóèíä âäèãíà êðàê îò "Íèå ñìå ðàáîòîäàòåëè, ïðåäëàãàùè åäíàêâè âúçìîæíîñòè", ïðåìèíà ïðåç ñòåíà, êîÿòî ñëåä íåãî ñå çàòâîðè è âëåçå â ñâåòà.
Áè ìîãëî äà ñòàíå, òðÿáâàøå äà ïðèçíàå òîé, è ìíîãî ïî-ëîøî.

* * *

Ïðåçèäåíòúò Àñòôãë, ñåäíàë â îàçèñ ñâåòëèíà íàñðåä îãðîìíèÿ ñè òúìåí îôèñ, îòíîâî ñâèðíà â ìèêðîôîíà.
- Õåé? - êàçà. - Õåé?
Ìàé ÷å íèêîé íå îòãîâàðÿøå.
×óäíî.
Âäèãíà åäèí îò ìàðêåðèòå è ïîãëåäíà êóï÷èíàòà ïèñìåíà íàîêîëî. Âñè÷êèòå òåçè àðõèâè òðÿáâà äà ñå àíàëèçèðàò, îáìèñëÿò, ïðåöåíÿâàò è îöåíÿâàò, ïîñëå äà ñå ñòèãíå äî ôîðìóëèðàíåòî íà ïîäõîäÿùè óïðàâëåíñêè íàñîêè, äà ñå íàïèøå ïðîåêò çà çàäúëáî÷åí ïîëèòè÷åñêè äîêóìåíò, à ïîñëå, ñëåä ñúîòâåòíîòî ðàçãëåæäàíå - äà ñå íàïðàâè íîâ ïðîåêò...
Îùå âåäíúæ îïèòà ñ ìèêðîôîíà:
- Õåé? Õåé?
Íÿìà íèêîé. Âñå îùå íÿìà çàùî äà ñå áåçïîêîè, èìà äîñòàòú÷íî ìíîãî ðàáîòà. Âðåìåòî ìó áåøå òâúðäå öåííî, çà äà ãî ïèëåå.
Ïîòîïè êðàêà â äúëáîêèÿ ìåê êèëèì.
Ãîðäî èçãëåäà öâåòÿòà ñè â ñàêñèè.
×óêíà ñëîæíèÿ íàáîð îò õðîìèðàíè æèöè è òîïêè, êîéòî ñå çàëþëÿ è çàòèêòàêà ïðèëåæíî.
Ðàçâè êàïà÷êàòà íà ïèñàëêàòà ñè ñ òâúðäà, ðåøèòåëíà ðúêà.
Íàïèñà: "Â êîé áèçíåñ ñìå???"
Ïîìèñëè ìàëêî è ñëåä òîâà íàïèñà âíèìàòåëíî îòäîëó: "Â ïðîêúëíàòèÿ áèçíåñ!!!"
À òîâà ñúùî å ùàñòèå. Íÿêàêâî.

[------------------]
[ OCR: Shadow      ]
[ Ðåäàêöèÿ: Mandor ]
[ 1999, ShaMan (c) ]
[------------------]