Îòíà÷àëî íÿìàøå íèùî, îñâåí áåçêðàéíà ïëîñêà ðàâíèíà. Òîãàâà ñå ïîÿâè êèëèìúò…

	Òîâà å åäíà èñòîðèÿ, êîÿòî âñåêè ùå çàîáè÷à, äîðè òåçè êîèòî íå âÿðâàò â íåÿ. Ñåãà êèëèìúò å äîì çà ìíîãî ïëåìåíà è íàðîäè è å â íà÷àëîòî íà ìíîãî ñúáèòèÿ. Ïðåäñòîè óæàñåí ôèíàë, àêî íÿêîé íå íàïðàâè íåùî.
ÀÊÎ ÂÑÈ×ÊÈ ÍÅ ÍÀÏÐÀÂßÒ ÍÅÙÎ.

	Âåñåëà ôàíòàçèÿ, íàïèñàíà ñúâìåñòíî îò: Òåðè Ïðàò÷åò, 17-ãîäèøåí è ìàéñòîðúò-ðàçêàçâà÷ Òåðè Ïðàò÷åò, 43-ãîäèøåí.
	
	“Ñàìî ïèñàòåë ñ èñêëþ÷èòåëíî âúîáðàæåíèå áè ìîãúë äà ïîñòàâè öÿëà èìïåðèÿ îò äîáðè è ëîøè â åäèí êèëèì.”
	
	Äåéëè Ìåéë

	Òåðè Ïðàò÷åò
	ÊÈËÈÌÅÍÈÒÅ ÕÎÐÀ
	
	Íà Ëèí — çàðàäè òîãàâà è ñåãà

	ÁÅËÅÆÊÀ ÍÀ ÀÂÒÎÐÀ
	Òàçè êíèãà èìà äâàìà àâòîðè. È äâàìàòà ñà åäèí è ñúùè ÷îâåê.
	„Êèëèìåíèòå õîðà" èçëåçå ïðåç 1971 ã. Ìíîãî íåùà íå è áÿõà íàðåä íà òàçè êíèãà — íàé-âå÷å ïîðàäè òîâà, ÷å áåøå
íàïèñàíà îò ñåäåìíàéñåòãîäèøåí ïî îíîâà âðåìå õëàïàê.
	Îòíà÷àëî ñå ïðîäàäå íÿêàêâî êîëè÷åñòâî, ñëåä âðåìå ñå èç÷åðïà öåëèÿò òèðàæ. È òîëêîç.
	Ïî-êúñíî, ïðåäè ñåäåì-îñåì ãîäèíè, ïîòðúãíàõà êíèãèòå ìè çà Ñâåòà íà Äèñêà. Õîðàòà ñè ãè êóïóâàõà è ñå ÷óäåõà:
„Àìè êàêâà å ïúê òàçè êíèãà „Êèëèìåíèòå õîðà" îò Ñúùèÿ Àâòîð?" Íà èçäàòåëèòå èì äîéäå äî ãóøà äà îáÿñíÿâàò, ÷å íå ñå òúðñåëà, è íàêðàÿ ðåøèõà: äîøëî å âðåìå çà ïðåèçäàâàíå.
	Òà òúé, âúïðîñíàòà êíèãà áå ïðî÷åòåíà îò Òåðè Ïðàò÷åò, âå÷å ÷åòèðèéñåò è òðè ãîäèøåí, è òîé èì êàçà: „ß çàäðúæòå ìàëêî. Òîâà ñúì ãî ïèñàë îùå â îíèÿ âðåìåíà, êîãàòî ñúì ñìÿòàë, ÷å ùîì ùå å „ïðèêàçíà ôàíòàñòèêà",
çíà÷è òðÿáâà äà ãúìæè îò áèòêè è êðàëå. Íî ñåãà ñúì ñêëîíåí äà ìèñëÿ, ÷å èñòèíñêàòà ãðèæà íà òîçè æàíð
òðÿáâà äà å êàê äà ìèíåì è áåç áèòêè è êàê äà ñå îïðàâÿìå è áåç êðàëå. ß äà ÿ ïîïðåíàïèøà íà ìåñòà..."
	Å, íàëè çíàåòå êàê å — êàòî äðúïíåø êîíåöà, äåòî âèñè, è...
	Àìè òîâà å ïîëîæåíèåòî. Òàçè êíèãà íå å òî÷íî êíèãàòà, êîÿòî ñúì íàïèñàë òîãàâà. Íå å òî÷íî è êíèãàòà, êîÿòî áèõ íàïèñàë ñåãà. Òÿ å ïëîä íà ñúâìåñòíè óñèëèÿ. Îáà÷å, õì, íÿìà çàùî äà ìó ïðåäîñòàâÿì íà îíçè ïîëîâèíàòà ñëàâà è ïî÷åñòè. È áåç òîâà ùå ãè ïðàõîñà íàõàëîñ.
	Âèå ïîìîëèõòå çà òàçè êíèãà. Åòî âè ÿ. Áëàãîäàðÿ âè.
	À ïúê àêî ìå ïèòàòå êîëêî å ãîëÿì ãðàä Óåúð — ïðèáëèçèòåëíî òîëêîâà: •
	
	Òåðè Ïðàò÷åò
	15 ñåïòåìâðè 1991 ã. 

	ÏÐÎËÎÃ
	
	Íàðè÷àõà ñåáå ñè Ìóíðóíãè. Êîåòî ùå ðå÷å „Õîðà" èëè „Èñòèíñêè ÷îâåöè".
	Äà çàïî÷íåì ñ òîâà, ÷å ïîâå÷åòî ïëåìåíà îáèêíîâåíî ñå êðúùàâàò òàêà. À ïîñëå èäâà äåí, êîãàòî ïëåìåòî ñå íàòúêâà íà äðóãè õîðà è ãè êðúùàâà Îíèÿ Õîðà, èëè ïúê, àêî äåíÿò ñå å ñëó÷èë ëîø — Âðàãà. Ñàìî äà ñå áÿõà ñåòèëè çà íÿêîå äðóãî èìå, êàòî íàïðèìåð Îùå Èñòèíñêè ×îâåöè, ùÿõà äà ñè ñïåñòÿò ñóìà òè íåïðèÿòíîñòè ïî-íàòàòúê.
	Íå ÷å ìóíðóíãèòå áÿõà ïúðâîáèòíè. Äóìà äà íå ñòàâà. Ïèñìèð òâúðäåøå, ÷å ïðèòåæàâàò áîãàòî êóëòóðíî íàñëåäñòâî. Èìàøå ïðåäâèä ëåãåíäèòå, êîèòî ñå ðàçïðàâÿõà îò åäíî âðåìå.
	Ïèñìèð çíàåøå âñè÷êèòå ñòàðè èñòîðèè äî åäíà, êàêòî è ìíîãî íîâè. Ðàçêàçâàøå ãè, à öÿëîòî ïëåìå ãî ñëóøàøå â óíåñ, äîêàòî ïåïåëòà íà íîùíèòå îãíüîâå èçñòèíåøå.
	Ïîíÿêîãà äîðè è ÿêèòå êîñìè, êîèòî ðàñòÿõà êðàé îãðàäàòà, îïàñâàùà ñåëîòî, êàòî ÷å ñå çàñëóøâàõà â íåãîâèòå äóìè. Ñÿêàø ñå ñêóï÷âàõà ïî-íàáëèçî.
	Íàé-ñòàðàòà ëåãåíäà áåøå è íàé-êðàòêà. Òîé íå ÿ ðàçêàçâàøå ÷åñòî, àëà öÿëîòî ïëåìå ÿ çíàåøå íàèçóñò. Òàçè ëåãåíäà ñå ðàçêàçâàøå íà êàêâè ëè íå åçèöè èç öåëèÿ Êèëèì.
	— Â Íà÷àëîòî... — ïîäåìàøå Ïèñìèð, — ...íÿìàëî íèùî äðóãî îñâåí áåçêðàéíà ïëîñêîñò. È ïîñëå ñå ÿâèë Êèëèìúò, è ïîêðèë ïëîñêîñòòà. Ïî îíîâà âðåìå Êèëèìúò áèë ìëàä. Íÿìàëî ïðàõ ñðåä êîñìèòå è òå áèëè ñòðîéíè è ïðàâè, à íå îãúíàòè è ïðîñêóáàíè, êàêòî ñåãà. È Êèëèìúò áèë ïðàçåí.
	Ïîñëå äîøúë Ïðàõúò è ïàäíàë íàä Êèëèìà, ïîíåñúë ñå ñðåä êîñìèòå, âêîðåíèë ñå âäúí äúëáîêèòå ñåíêè. È îùå, è îùå ïðàõ ïàäàë áàâíî, áåçìúëâíî ñðåä çàñòèíàëèòå â î÷àêâàíå êîñìè, è íàé-íàêðàé ñå íàñëîèë â Êèëèìà. È îò Ïðàõà Êèëèìúò èçòúêàë âñèíöà íè. Ïúðâè òîé ñúçäàë äðåáíèòå ïúëçÿùè òâàðè, êîèòî æèâåÿò â áúðëîãèòå è ñå ñïîòàéâàò âäúí êîñìàëàöèòå òèëèëåéñêè. Ïîñëå ñúçäàë ñîðàòèòå, âúòú÷íèòå äóïêîâðúòè, òðîìïèòå, êîçèòå, ãðîìïàéïúðèòå è ñíàðãîâåòå.
	È òúé, â Êèëèìà âå÷å èìàëî æèâîò è øóì. Êàêòî è ñìúðò è òèøèíà. Àëà â òúêà÷íèÿ ñòàí íà æèâîòà ëèïñâàëà åäíà íèøêà.
	Êèëèìúò áèë ïúëåí ñ æèâîò, àëà íå çíàåë, ÷å å æèâ. Ìîæåë äà ñúùåñòâóâà, íî íå è äà ìèñëè. Íå çíàåë äîðè òîé ñàìèÿò êàêâî å.
	È òîãàç îò ïðàõà ñìå âúçíèêíàëè íèå — Êèëèìåíèòå Õîðà. Äàëè ñìå èìå íà Êèëèìà, à ïîñëå è íà âñè÷êè òâàðè â íåãî — è òúêàíòà áèëà èçòúêàíà. Íèå ïúðâè ñìå äàëè èìå íà Êèëèìà. È òîãàâà òîé ðàçáðàë êàêâî å.
	È ìàêàð Ôðåé, êîìóòî å îìðàçåí æèâîòà íà Êèëèìà, äà íè òúï÷å, è ìàêàð è ñåíêèòå íàä íàñ äà ñå ñãúñòÿâàò, íèå ñìå äóøàòà íà Êèëèìà — è òóé å âåëèêî. Íèé ñìå ïëîäúò íà ñòàíà.
	Å, âñè÷êîòî òîâà å ìåòàôîðà, ìíîãî ÿñíî, íî ïúê àç ìèñëÿ, ÷å å ìíîãî âàæíî, íå å ëè òúé?

	ÃËÀÂÀ 1
	
	Òúé ãëàñåøå Çàêîíúò: âñÿêà äåñåòà ãîäèíà õîðàòà îò âñè÷êè ïëåìåíà â Èìïåðèÿòà íà Äóìèèòå ñå ñáèðàò çà Ïðåáðîÿâàíå.
	Çà òîâà íå õîäåõà ÷àê â ãîëåìèÿ ñòîëè÷åí ãðàä Óåúð, à â ìàëêîòî, îòâñÿêúäå îïàñàíî ñúñ çèäîâå ãðàä÷å Òðåãîí Ìàðóñ.
	Ïðåáðîÿâàíåòî îòêðàé âðåìå áåøå ïàìåòíî ñúáèòèå. Çà åäíà íîù Òðåãîí Ìàðóñ íàðàñòâàøå äâóêðàòíî è ïî ãîëåìèíà, è ïî âàæíîñò, ùîì ïàëàòêèòå íà ïëåìåíàòà ùðúêíåõà êðàé çèäîâåòå ìó. Èìàøå è êîíñêè ïàçàð, è ïàíàèð, êîéòî òðàåøå ïåò äíè è ïåò íîùè. Ñòàðè ïðèÿòåëè ñå ñðåùàõà è ñè ðàçìåíÿõà òàêúâ ïîòîê îò íîâèíè, ÷å ñòàâàøå öÿëî íàâîäíåíèå.
	Ïúê è ñàìîòî Ïðåáðîÿâàíå... Íîâèòå èìåíà ñå äîáàâÿõà â ñêúðöàùèòå ñâèòúöè, êîèòî — òàêà èì õàðåñâàøå íà õîðàòà äà ìèñëÿò — ïîñëå áèâàõà îòêàðâàíè â ãîëÿìàòà ñòîëèöà Óåúð, è òî â ñàìèÿ Âåëèê Èìïåðàòîðñêè Äâîðåö.
Äóìèéñêèòå ÷èíîâíèöè çàïèñâàõà óñúðäíî êîé êîëêî ïðàñåòà, êîçè è òðîìïè èìà, à ïîñëå õîðàòà ñå èçíèçâàõà åäèí ïî åäèí êúì ñúñåäíàòà ìàñà è ñè ïëàùàõà äàíúöèòå â êîæè — ñ êîçèíàòà è áåç. Òî÷íî òàçè ÷àñò íà öÿëîòî ìåðîïðèÿòèå íå ñå ðàäâàøå íà îñîáåíà ïîïóëÿðíîñò. Îïàøêàòà ñå âèåøå êðàé Òðåãîí Ìàðóñ, ìèíàâàøå ïðåç Èçòî÷íàòà ïîðòà, ïðîâèðàøå ñå ïîêðàé êúùóðêèòå è îáîðèòå, ïðåñè÷àøå Ïàçàðíèÿ ïëîùàä è ñå èçñèïâàøå â Ïðåáðîèòåëíèöàòà. Ïîêðàé ÷èíîâíèöèòå ïðåíàñÿõà äîðè è íàé-ìàëêèòå áåáåíöà — ïåðîäðúæêèòå òðåïâàõà è äðàùåõà èìåíàòà èì ïî ïåðãàìåíòà. È òâúðäå ìíîãî õîðà â èìïåðèÿòà ïîëó÷àâàõà ñìåøíè èìåíà, çàùîòî âñå ñå íàìèðàøå íÿêîé ÷èíîâíèê, äåòî íå å ìíîãî íàÿñíî ñ ïðàâîïèñà. Â Èñòîðèÿòà òàêèâà ðàáîòè ñå ñëó÷âàò äîñòà ïî-÷åñòî, îòêîëêîòî ñè ìèñëèòå.
	Íà ïåòèÿ äåí ãóáåðíàòîðúò íà ãðàäà ñâèêâàøå âñè÷êè ïëåìåííè âîæäîâå íà àóäèåíöèÿ íàñðåä Ïàçàðíèÿ ïëîùàä, çà äà èì èçñëóøà æàëáèòå è áîëåæêèòå. Íå ÷å èìàøå íàâèêà äà ïðàâè íåùî, çà äà èì ïîìîãíå, àìà íàëè ïîíå ãè èçñëóøâàøå, ïúê è êèìàøå òîëêîâà íà÷åñòî, ÷å âñåêèìó ïîîëåêâàøå — ïîíå äîêàòî ñå ïðèáåðå îáðàòíî âêúùè. Íà òîâà ìó ñå âèêà ïîëèòèêà. È òúé ñè âúðâåøå êîé ãî çíàé îòêîãà. À íà øåñòèÿ äåí õîðàòà õâàùàõà ïúòèùàòà,  ïîñòðîåíè îò Äóìèéñêàòà èìïåðèÿ, è ñå ïðèáèðàõà ó äîìà. Ïúòèùàòà âîäåõà íà èçòîê. Äðóã ïúò âúðâåøå íà çàïàä, äîêàòî ñòèãíå â ñëàâíèÿ Óåúð. Òàì ïúê ñå ïðåâðúùàøå ïðîñòî â åäèí îò ìíîãîáðîéíèòå ïúòèùà, êîèòî ìèíàâàõà ïðåç ãðàäà. Îòâúä Óåúð òîé ñå ïðåâðúùàøå â Çàïàäíèÿ Ïúò, è ñòàâàøå âñå ïî-òåñåí, è êðèâîëè÷åøå âñå ïîâå÷å, äîêàòî íàé-íàêðàÿ ñòèãàøå íàé-êðàéíèÿ çàïàäåí ïîñò íà ×åðäæåòî ïðåä Êàìèíàòà.
	Òàêàâà áå Äóìèéñêàòà èìïåðèÿ. Òÿ ñå ïðîñòèðàøå ïî÷òè ïî öåëèÿ Êèëèì — îò Äúðâåíàòà Ñòåíà, òà ÷àê äî ïóñòèíÿòà êðàé Ëàêîîëì, íà ñåâåð.
	Íà çàïàä òÿ ãðàíè÷åøå ñ Äèâàòà Çåìÿ è ñ ïîñëåäíèòå ðåñíè îò Êèëèìà, à íà þã ïúòèùàòà é ñòèãàõà ÷àê äî Êðàéêàìèíèåòî. Õîðàòà îò Óåéíñêîò, äåòî õîäåõà öåëèòå íàøàðåíè, âîéíñòâåíèòå Õèáîëãè, òà äîðè è åçè÷íèöèòå îò ×åðäæåòî, äåòî ñå êëàíÿõà íà îãúíÿ — âñè÷êè òå ïëàùàõà ñâîÿ äàí íà Èìïåðàòîðà.
	Íà íÿêîè îò òÿõ Äóìèéñêàòà èìïåðèÿ íå èì äîïàäàøå îñîáåíî — íàé-âå÷å çàùîòî âñå ãëåäàøå äà ïîòóøè äðåáíèòå ìåæäóîñîáèöè è ìàùàáíèòå êðàæáè íà äîáèòúê, äåòî â êðàéãðàíè÷íèòå ðàéîíè ñè áÿõà åäèí âèä ðàçâëå÷åíèå, êîåòî èì ðàçíîîáðàçÿâàøå æèâîòà. Íà Èìïåðèÿòà ïî é õàðåñâàøå äà èìà ìèð. Ìèðúò îçíà÷àâàøå, ÷å õîðàòà ùå èìàò âðåìå äà ñïå÷åëÿò äîñòàòú÷íî ïàðè, ÷å äà ñè ïëàòÿò äàíúöèòå. Îáùî âçåòî, ìèðúò âúðøåøå äîáðà ðàáîòà íà Èìïåðèÿòà.
	Òúé ÷å ïëåìåòî íà ìóíðóíãèòå ñå îòïðàâÿøå íà èçòîê è ñå èçìúêâàøå îò èìïåðñêèòå õðîíèêè çà îùå äåñåò ãîäèíè. Ïîíÿêîãà ìóíðóíãèòå ñå ñïðå÷êâàõà ïîìåæäó ñè, àìà îáùî âçåòî ñè æèâååõà ìèðíî è êðîòêî è ãëåäàõà äà ñè íÿìàò ìíîãî âçåìàíå-äàâàíå ñ èñòîðèÿòà, êîÿòî èìà ïîä÷åðòàíà ñêëîííîñò äà êàðà õîðàòà äà ñå èçòðåïâàò åäèí äðóã.
	À ïîñëå íàñòúïè è ãîäèíà, êîãàòî îò Òðåãîí Ìàðóñ íå äîéäå íèêàêâà âåñò...
	Ñòàðèÿò Ãðèì Îðêñîí, âîæäúò íà ìóíðóíãèòå, èìàøå äâàìà ñèíà. Êîãàòî ñòàðåöúò óìðÿ, ïîñòúò áå íàñëåäåí îò ïî-ãîëåìèÿ, Ãëúðê.
	Ñïîðåä ìóíðóíãñêîòî ìèñëåíå — à òî ñè å åäíî äîñòà áàâíî è ïðîòàêàùî ìèñëåíå — ïî-äîáúð èçáîð íå ìîæåøå è äà èìà. Ñèíúò ñè áåøå áóêâàëíî âòîðî èçäàíèå íà áàùàòà — êàòî ïî÷íåø îò ÿêèòå, ìîùíè ïëåùè, òà ñòèãíåø äî îáøèðíèÿ äåáåë âðàò, ïúðâîèçòî÷íèê íà íåãîâàòà òàðàííà ñèëà. Ãëúðê ìÿòàøå êîïèåòî íàé-äàëå÷ îò âñè÷êè. Ìîæåøå è ñíàðã äà ïðåáîðè — è çà äîêàçàòåëñòâî íîñåøå íà âðàòà ñè íàíèç îò äúëãèòå èì æúëòè çúáè. Ñ åäíà ðúêà êîí âäèãàøå, ìîæåøå ïî öÿë äåí äà òè÷à áåç óìîðà è äà ñå ïðîìúêíå òîëêîç áëèçî äî íÿêîå æèâîòíî, êàêòî êðîòêî-êðîòêî ñè ïàñå, ÷å âúïðîñíîòî æèâîòíî ïîíÿêîãà ñå ãúòâàøå îò øîêà, îùå äîðè ïðåäè íàøèÿ ÷îâåê äà ñè å âäèãíàë êîïèåòî. Å, òðÿáâà äà ïðèçíàåì è òîâà, ÷å äîêàòî ìèñëåøå, óñòíèòå ìó âñå ìúðäàõà è ñå âèæäàøå êàê ìèñëèòå ñå áëúñêàò åäíà â äðóãà êàòî çàëöè â ÿõíèÿ, àìà äà áåøå òúï — íå áåøå. Íå áèõòå ãî íàðåêëè òî÷íî „òúï". Â êðàÿ íà êðàèùàòà, ìèñúëòà ìó êàòî òðúãíåøå, ñòèãàøå êúäåòî òðÿáâà. Ñàìî äåòî ìèíàâàøå ïî âúçìîæíî íàé-çàîáèêîëíèÿ ïúò.
	„Òîé êàçâà ìíîãî ìàëêî äóìè, ïúê è åäâà ëè çíàå êàêâî çíà÷è êîÿòî è äà áèëî îò òÿõ" — òúé ãîâîðåõà õîðàòà çà íåãî, íî íå è òîãàâà, êîãàòî ìîæåøå äà ñòèãíå äî íåãîâèòå óøè.
	Âåäíúæ, ïðèâå÷åð, òîé âúðâåøå êúì äîìà ñè ïðåç ïðîñåêè â ïðàõòà, ïîìúêíàë ïîä ìèøíèöà êîïèå ñ êîêàëåí âðúõ. Ñ äðóãàòà ðúêà êðåïåøå ïîëåãíàëèÿ íà ðàìîòî ìó äúëúã ïðúò.
	Ïî ñðåäàòà íà ïðúòà, ñ âúðçàíè êðàêà, ñå áå ïðîâåñèë åäèí ñíàðã, à äðóãèÿ êðàé íà ïðúòà êðåïåøå Ñíèáðèë, ïî-ìàëêèÿò áðàò íà Ãëúðê.
	Ñòàðèÿò Îðêñîí ñå áå îæåíèë ðàíî, à áå æèâÿë äúëãî — òúé ÷å ïîìåæäó äâàìàòà áðàòÿ ñå áå îïíàë äúëúã íàíèç äúùåðè, êîèòî âîæäúò ãðèæëèâî áå îìúæèë äî åäíà çà âèäíè, óâàæàâàíè è íàé-âå÷å èìîòíè Ìóíðóíãè.
	Ñíèáðèë áåøå äîñòà êðåõúê, îñîáåíî â ñðàâíåíèå ñ áàòêî ñè. Ãðèì ãî áå èçïðàòèë â ñòðîãîòî äóìèéñêî ó÷èëèùå â Òðåãîí Ìàðóñ äà ñå èçó÷è çà ÷èíîâíèê. „Òîé êîïèåòî åäâàì âäèãà — áå ðåêúë âîæäúò, — òà ñèãóðíî ñ êàëåìà ïî-äîáðå ùå ñå îïðàâè. Òúêìî è íÿêîé îò íàøàòà ðîäà íàé-ïîñëå äà ñòàíå ó÷åí ÷îâåê."
	Êîãàòî Ñíèáðèë çà òðåòè ïúò èçáÿãà îò ó÷èëèùåòî, Ïèñìèð äîéäå ïðè Ãðèì äà ñè ïîïðèêàçâàò. Ïèñìèð áåøå òåõíèÿò øàìàí. Òîâà å íåùî êàòî ïîï, ñàìî ÷å ðàáîòàòà ìó å äîñòà ïî-ðàçíîñòðàííà.
	Ïîâå÷åòî ïëåìåíà ñè èìàõà øàìàíè, àëà Ïèñìèð íå áåøå êàòî äðóãèòå. Àêî ùå è çàðàäè òîâà, ÷å ïîíå âåäíúæ ìåñå÷íî ñè ìèåøå ëèöåòî è ðúöåòå. Òîâà ïîñëåäíîòî áåøå äîñòà íåîáè÷àéíà ïðàêòèêà ñðåä øàìàíèòå. Äðóãèòå ïðèòåæàâàõà îòÿâëåíà ñêëîííîñò êúì ìðúñîòèÿòà — ïîääúðæàõà ìíåíèåòî, ÷å êîëêîòî ñà ïî-ìúðëÿâè, òîëêîç ïî-ìàãè÷åñêè âèä èìàò.
	Íèòî ïúê áå öåëèÿò îêè÷åí ñ ïåðà è êîêàëè. Íèòî ïúê ãîâîðåøå êàòî øàìàíèòå íà ñúñåäíèòå èì ïëåìåíà.
	Äðóãèòå øàìàíè ÿäÿõà ãúáèòå íà æúëòè ïåòíà, äåòî ðàñòÿõà âäúí êîñìàëàêà òèëèëåéñêè, à ïîñëå ïðèêàçâàõà ðàçíè òàêèâà íåùà: „Õèéÿõèéÿõåéÿ! Õåéÿõåéÿéÿõèéÿ! Õãõ! Õãõ!" — êîåòî ñúñ ñèãóðíîñò ñè çâó÷åøå äîñóù êàòî ìàãè÷åñêî ñëîâî.
	Åòî êàêâè íåùà ïúê ðàçïðàâÿøå Ïèñìèð: „Òî÷íèòå íàáëþäåíèÿ, ïîñëåäâàíè îò ïîäðîáíî îáìèñëÿíå è ïðåöèçíà ïðåäñòàâà çà öåëòà, ñà æèçíåíîâàæíè çà óñïåõà íà âñÿêî íà÷èíàíèå. Çàáåëÿçàëè ëè ñòå ïî êàêúâ íà÷èí äèâèòå òðîìïè âèíàãè èçïðåâàðâàò ñ äâà äíè ñòàäàòà íà ñîðàòèòå? Ìåæäó äðóãîòî, íåäåéòå äà ÿäåòå ãúáèòå íà æúëòè ïåòíà".
	Êîåòî èçîáùî íå çâó÷åøå êàòî ìàãè÷åñêî ñëîâî, íî ïúê âúðøåøå êúäå-êúäå ïîâå÷å ðàáîòà è èì äîêàðâàøå äîáúð ëîâ. Íÿêîè Ìóíðóíãè áÿõà íà ìíåíèå, ÷å äîáðèÿò ëîâ ñå äúëæè íàé-âå÷å íà ñîáñòâåíàòà èì ñðú÷íîñò. Ïèñìèð íàñúð÷àâàøå ïîäîáíà ãëåäíà òî÷êà.
	„Äà ìèñëèø ïîëîæèòåëíî — êàçâàøå òîé, — ñúùî å ìíîãî âàæíî íåùî".
	Îñâåí òîâà òîé áåøå è îôèöèàëíèÿò çíàõàð. Âñè÷êè ñå ñúãëàñÿâàõà (íåîõîòíî îáà÷å, òúé êàòî ìóíðóíãèòå ñà ïëåìå, êîåòî ñè äúðæè íà òðàäèöèèòå), ÷å å ìíîãî ïî-äîáúð îò ïðåäøåñòâåíèêà ñè, ÷èÿòî èäåÿ çà ëåêóâàíå áåøå ñëåäíàòà: òðÿáâà äà ñå ìÿòàò êîêàëè âúâ âúçäóõà è äà ñå âèêà „Õèéÿõèéÿõåéÿ! Õãì! Õãì!" 
	Ïèñìèð ïúê áúðêàøå â åäíà êóïà íàé-ðàçëè÷íè ðåäêè ïðàõîëÿöè, ïîñëå ãè ïðàâåøå íà õàï÷åòà è êàçâàøå íàïðèìåð: „Ãúëòàé ïî åäíî âå÷åð ïðåäè ëÿãàíå è ñóòðèí, êàòî ñå ñúáóäèø". Ïúê è çà äðóãè ðàáîòè ãî áèâàøå äà äàäå ñúâåò.
	Ãðèì òúêìî öåïåøå ñú÷êè ïðåä êîëèáàòà ñè.
	— Òàêà íÿìà äà ñòàíå — ðå÷å Ïèñìèð, áåçøóìíî èçíèêíàë èççàä ãúðáà ìó. Òîé âñå òàêà ñè ïðàâåøå. — Íå ìîæåø äà ïðàòèø Ñíèáðèë ïàê â Òðåãîí. Òîé å Ìóíðóíã! ×óäíî ëè å òîãàâà, ÷å âå÷å çà êîé ëè ïúò áÿãà? Îò íåãî ÷èíîâíèê íÿìà äà èçëåçå. Òî íå íè å â êðúâòà, ÷îâå÷å. Íåêà ñè îñòàíå òóê. Àç ùå ãî íàó÷à äà ÷åòå.
	— Ùîì ìîæåø, çàïîâÿäàé! — ïîêëàòè ãëàâà Ãðèì. - Õè÷ íå ãî ðàçáèðàì òóé ìîì÷å. Ñàìî ñå ìîòêà íàñàì-íàòàì ñ îòíåñåíà ôèçèîíîìèÿ. Òÿ è ìàéêà ìó áåøå ñúùàòà. Å, âÿðíî, êàòî ñå îæåíè, äîéäå é ïîíå ìàëêî îò ìàëêî àêúëúò â ãëàâàòà, àìà...
	Ãðèì íå ìîæåøå äà ÷åòå, ïúê íèêîãà íå ñå áå è ó÷èë, àëà ÷èíîâíèöèòå â Òðåãîí Ìàðóñ âèíàãè ìó áÿõà ïðàâèëè ãîëÿìî âïå÷àòëåíèå. Äðàùÿò ðàçíè çíàöè ïî ïàð÷åòà ïåðãàìåíò — è òèÿ çíàöè ïîìíÿò ðàçíè íåùà! Òîâà ñúùî ñè áåøå åäèí âèä ñèëà. Ìíîãî áåøå çàïàëåí ïî èäåÿòà è Îðêñîíîâèÿ ðîä äà ñå ñäîáèå ïîíå ñ ìàëêî îò òàçè ñèëà.
	Òúé ÷å Ñíèáðèë òðúãíà íà ó÷èëèùå çàåäíî ñ äðóãèòå äåöà îò ñåëîòî — à ñåëñêè äàñêàë áåøå ïàê Ïèñìèð, êîé äðóã — è èçó÷è ÷èñëàòà, áóêâèòå è çàêîíèòå íà Äóìèéñêàòà èìïåðèÿ. Ó÷åíåòî ìó õàðåñà — âñìóêâàøå çíàíèÿ, âñå åäíî æèâîòúò ìó çàâèñåøå îò òîâà. Ìíîãî ÷åñòî ñå ñëó÷âàëî è äà çàâèñè — áå ðåêúë Ïèñìèð.
	Îñâåí òîâà — àìà ÷å ñòðàííà ðàáîòà — îò íåãî èçëåçå ëîâåö ïî÷òè òîëêîâà äîáúð, êîëêîòî è áàòêî ìó. Ñàìî ÷å ïî ñúâñåì äðóã íà÷èí. Ãëúðê ïðåñëåäâàøå äèâå÷à. Ñíèáðèë ãî äåáíåøå. Ïèñìèð áå ñïîìåíàë, ÷å íå ñå íàëàãà äà ïðåñëåäâàø ðàçíèòå ìó òàì çâåðîâå. Äåáíåø ëè ãè äîñòàòú÷íî äúëãî, õåì òè ñè ñåäèø è ñè ÷àêàø íà ñïîêîéñòâèå,
õåì òå ñàìè÷êè ñè èäâàò. Ïî÷òè âèíàãè ñúùåñòâóâà è ïî-äîáúð íà÷èí äà íàïðàâèø òîâà èëè îíîâà.
	Êîãàòî ñòàðèÿò Ãðèì óìðÿ, èçêîïàõà ÿìà ñðåä ïðàõòà íà Êèëèìà è ãî ïîëîæèõà â íåÿ. Ðåäîì ñ íåãî òóðèõà ëîâíîòî ìó êîïèå, à ïîñëå ãî çàêîïàõà. Ìóíðóíãèòå ñè íÿìàõà íèêàêâà ïðåäñòàâà êúäå îòèâà ÷îâåê, ñëåä êàòî óìðå, íî ïúê íå âèæäàõà ïðè÷èíà êàòî ñòèãíå òàì, âñå ãëàäåí äà ñòîè.
	Ïîñëå Ãëúðê ñòàíà âîæä è ïî ïðàâî ìó ñå ïàäàøå äà îòâåäå ïëåìåòî íà ñëåäâàùîòî Ïðåáðîÿâàíå. Àëà âåñòîíîñåöúò, äëúæåí äà ãè ïðèçîâå â Òðåãîí Ìàðóñ, íå ñå ÿâÿâàøå íèêàêúâ, à òðÿáâàøå îòäàâíà äà å ïðèñòèãíàë. Òîâà òðåâîæåøå Ãëúðê. Íå ÷å ñå áåøå ðàçáúðçàë òîëêîâà äà ïëàùà äàíúöè, ïúê è, êàòî ñè ïîìèñëè ÷îâåê, äà õîäèø è äà ïðîâåðÿâàø çàùî çàêúñíÿâà âåñòîíîñåöúò ñè áåøå æèâî íàòÿãàíå, íàëè ðàçáèðàòå — íî ïúê èíà÷å Äóìèéöèòå áÿõà ìíîãî ñòðèêòíè, îñîáåíî ùî ñå îòíàñÿ äî ñúáèðàíåòî íà äàíúöè.
	Àëà îíàçè âå÷åð, äîêàòî âúðâÿõà êúì äîìà ñ áðàò ìó, òîé ñè ìúë÷åøå çà òîâà.
	Ñíèáðèë èçñóìòÿ è îòïóñíà òåæêî ïðúòà íà äðóãîòî ñè ðàìî. Áåøå ïî-íèñúê îò áðàò ñè, ïúê è îùå ïî-íèñúê ùåøå äà ñòàíå — ïîìèñëè ñè òîé, — àêî íå îòõâúðëè òîçè òîâàð îò ïëåùèòå ñè ïîíå çà ìèíóòà-äâå.
	— Óõ, îò òîâà õîäåíå ñòúïàëà íå ìè îñòàíàõà, âñå åäíî ñòúïâàì íàïðàâî íà ÷óêàí÷åòà — âúçäúõíà òîé. — Íå ìîæåì ëè äà ñïðåì äà ñè ïî÷èíåì ìàëêî, à? Íÿìà ñòðàøíî, àêî îòäúõíåì ïåò ìèíóòêè! Ïúê è... áîëè ìå ãëàâàòà...
	— Äîáðå äå, ïåò ìîæå — èçáó÷à Ãëúðê, — àìà íèòî ìèíóòêà ïîâå÷å! Ñòúìâà ñå.
	Áÿõà ñòèãíàëè äóìèéñêèÿ ïúò, à íåäàëå÷ îò íåãî, íà ñåâåð, ãè î÷àêâàõà Äúðâåíàòà ñòåíà, äîì è âå÷åðÿ. Ïðèñåäíàõà.
	Ãëúðê, êîéòî íèêîãà íå ñè ãóáåøå âðåìåòî, ñå çàõâàíà äà òî÷è êîïèåòî ñè ñ áðóñ, àëà è äâàìàòà ñå áÿõà âòðåí÷èëè â ïúòÿ, ñèÿåù ñðåä âå÷åðíèÿ ñóìðàê. Òîé ñå ãóáåøå íà çàïàä — ãðåéíàëà â òúìàòà ëèíèÿ. Êîñìèòå êðàé íåãî ãúìæàõà îò ñåíêè, êîèòî ðàñòÿõà ëè, ðàñòÿõà. Ïúòÿò áå îìàãüîñàë Ñíèáðèë îùå îòêàêòî íåãîâèÿò áàùà áå ìó êàçàë, ÷å âñè÷êè ïúòèùà âîäÿò êúì Óåúð. Çíà÷è, åäèíñòâåíî ïúòÿò ëåæè ìåæäó âðàòàòà íà íåãîâàòà êîëèáà è ïðàãà
íà Èìïåðàòîðñêèÿ äâîðåö — ìèñëåøå ñè òîé. À àêî ïðåáðîèø è âñè÷êè ïúòå÷êè è ïðåêè, äåòî âîäåõà âñòðàíè îò íåãî... Âåäíúæ äà ñëîæèø êðàê îòãîðå ìó, êîé çíàå êúäå ìîæåøå äà ñòèãíåø, à ïúê äîðè è ñàìî äà ñè ñåäèø êðàé íåãî è äà ÷àêàø — êîé çíàå êîé áè ìîãúë äà ìèíå êðàé òåáå? Âñè÷êî å ñâúðçàíî ñ âñÿêúäå äðóãàäå — òúé ðàçïðàâÿøå Ïèñìèð.
	Ïðèòèñíà ãëàâà ñ äëàíè. Áîëêàòà ãî ìú÷åøå âñå ïîâå÷å. Êàòî ÷å íÿêîé ãî áå ñòèñíàë â ìåíãåìå.
	È íà Êèëèìà ìàé äíåñ ìó èìàøå íåùî. Ëîâúò èçëåçå òðóäåí. Ïîâå÷åòî æèâîòíè ñå áÿõà èçïîêðèëè, íè äúõ íå äúõâàøå èç âúçäóõà, à è ïðàõúò ñðåä êîñìèòå íè ìúðäàøå, íè øàâàøå.
	— Òàÿ ðàáîòà õè÷ íå ìè õàðåñâà. Âå÷å äíè íàðåä íèêîé íå ñå çàäàâà ïî ïúòÿ — îáàäè ñå Ãëúðê. Òîé ñå èçïðàâè è ñå ïðîòåãíà êúì ïðúòà.
	Ñíèáðèë èçîõêà. Äà áå ïîèñêàë õàï÷å îò Ïèñìèð...
	Íåéäå âèñîêî ãîðå ñðåä êîñìèòå ñå ìåðíà ñÿíêà è ñå ñòðåëíà íà þã.
	Ðàçíåñå ñå ãðîõîò — òîëêîâà ñèëåí, ÷å ñÿêàø îòåêâàøå â êîñòèòå òè, è ñå ñòîâàðè âúðõó Êèëèìà ñ óæàñÿâàùà âíåçàïíîñò. Áðàòÿòà ñå ïðîñíàõà ïî î÷è ñðåä ïðàõà, à êîñìèòå îêîëî òÿõ, ïîäåòè îò âèõúðà, âçåõà äà íàäàâàò ïèñúöè è ñòåíàíèÿ.
	Ãëúðê ñå âêîï÷è â ãðàïàâàòà êîðà íà åäèí êîñúì, ïðèìúêíà ñå íàãîðå è ñå èçïðàâè. Íàîêîëî ñå âèõðåøå áóðÿ. Âèñîêî ãîðå íàä ãëàâàòà ìó âúðõúò íà êîñúìà ñêúðöàøå è òðàêàøå, à êîñìèòå êðàé íåãî ñå âúëíóâàõà — ñúùèíñêî ðàçáóíåíî ñèâî ìîðå. Ïÿñú÷íè áàëâàíè, êîëêîòî ÷îâåøêè áîé, ïðåìèíàõà è ïîìåòîõà äå ùî ñðåùíàõà ïî ïúòÿ ñè — òó ñå òúðêàëÿõà, òó õâúð÷àõà ïðåä âÿòúðà.
	Âêîï÷èë ñå çäðàâî çà êîñúìà ñ åäíà ðúêà, Ãëúðê ïðîòåãíà äðóãàòà è ïðèäúðïà íàãîðå áðàò ñè. Ïîñëå è äâàìàòà ñå ñãóøèõà — òàêà ãè òðåñåøå, ÷å è çúá íå ìîæåõà äà îáåëÿò — à áóðÿòà ïðîäúëæè äà ñè âèëíåå êðàé òÿõ. Ñúùî òîëêîâà âíåçàïíî, êàêòî áåøå è âðúõëåòÿëà, òÿ ñâúðíà íà þã, à ìðàêúò õóêíà ñëåä íåÿ.
	Òèøèíàòà çâúíòåøå êàòî ãîíã. Ñíèáðèë ïðåìèãà. Êàêâîòî ùå äà å áèëî òîâà, íî òî áåøå îòíåñëî è ãëàâîáîëèåòî ìó çàåäíî ñúñ ñåáå ñè. Óøèòå ìó ïðàùÿõà. Ïîñëå ñðåä çàòèõâàùèÿ âÿòúð äî÷ó òðîïîò íà êîïèòà îòêúì ïúòÿ.
	Ñ âñåêè ìèã ñòàâàøå âñå ïî-ñèëåí è ïî-ñèëåí. Áå äèâ è óïëàøåí, âñå åäíî êîíÿò ïðåïóñêàøå áåç åçäà÷.
	Íàèñòèíà ñå îêàçà áåç åçäà÷. Óøèòå ìó áÿõà ïðèëåïåíè êúì ãëàâàòà, à î÷èòå ìó ñâåòåõà äèâî, ïîçåëåíåëè îò óæàñ. Ïî áåëèÿ ìó êîñúì èñêðåøå ïîò, à ïîâîäèòå ìó ïëþùÿõà è óäðÿõà ñåäëîòî â áåñåí ãàëîï.
	Ñíèáðèë ñå õâúðëè îòïðåäå ìó. Æðåáåöúò ïðîôó÷à êðàé íåãî, òîé ñãðàáè þçäèòå, çà ìèã ñå ïîíåñå ðåäîì ñ åõòÿùèòå êîïèòà è ñå ìåòíà íà ñåäëîòî. Çàùî ëè äðúçíà äà ãî íàïðàâè — ïðåäñòàâà ñè íÿìàøå. Ñèãóðíî â ðåçóëòàò íà âíèìàòåëíî íàáëþäåíèå è ïðåöèçíî îïðåäåëÿíå íà Öåëòà... Íå, ïðîñòî è ïðåç óì íå ìîæåøå äà ìó ìèíå äà íå ãî íàïðàâè.
	Âúçñåäíàëè óñìèðåíèÿ êîí, òå âëÿçîõà â ñåëîòî. Âëà÷åõà ñíàðãà ïîäèðå ñè. Îãðàäàòà êðàé ñåëîòî áå îöåëÿëà òóê-òàì, à áàëâàíèòå áÿõà ïîìåëè äîñòà êîëèáè. Ãëúðê ïîãëåäíà êúì êîëèáàòà íà Îðêñîíîâöè è Ñíèáðèë ÷ó êàê îò íåãî ñå èçòðúãíà ñòåíàíèå. Âîæäúò ñëåçå îò ãúðáà íà êîíÿ è ñ áàâíà ñòúïêà ñå îòïðàâè êúì äîìà ñè. Ïî-òî÷íî êúì îíîâà, êîåòî ïðåäè áåøå íåãîâ äîì.
	Îñòàíàëèòå îò ïëåìåòî ñïðÿõà ïðèêàçêèòå è ñúñ ñòðàõîïî÷èòàíèå ñå äðúïíàõà äà ìó íàïðàâÿò ïúò. Åäèí êîñúì áå ðóõíàë. È òî ãîëÿì. Áå ñðóòèë îãðàäàòà, à âúðõúò ìó ëåæåøå ñðåä ðóèíèòå íà Îðêñîíîâàòà êúùà. Àðêàòà íà ïîðòàòà âñå îùå ñòúð÷åøå õðàáðî ñðåä ïîïèëåíèòå ãðåäè è ñëàìà. Áåðòà Îðêñîí, íàîáèêîëåíà îò äåöàòà ñè, äîòúð÷à è ñå õâúðëè â ïðåãðúäêèòå íà ñâîÿ ìúæ.
	— Ïèñìèð íè èçìúêíà òî÷íî ïðåäè äà ñå ñòîâàðè êîñúìúò...— èçõëèïà òÿ. — Àìè ñåãà êàêâî ùå ïðàâèì?
	Òîé ÿ ïîòóïà ðàçñåÿíî ïî ãúðáà è ïðîäúëæè äà ñå áëåùè ñðåùó ðàçâàëèíèòå íà êúùàòà ñè. Ïîñëå ñå èçêàòåðè âúðõó êóï÷èíàòà îñòàíêè è âçå äà ðú÷êà òóê è òàì.
	Òúé áåçìúëâíà áå òúëïàòà, ÷å âñåêè çâóê îòåêâàøå ãðúìêî. Íåùî äðúííà, è òîé èçìúêíà åäíî ãúðíå, ïî ÷óäî èçáåãíàëî ãèáåëòà ñè. Îêîêîðè ñå íàñðåùà ìó, âñå åäíî íèêîãà ïðåäè íå áå âèæäàë íèùî ïîäîáíî, è âçå äà ãî âúðòè íàñàì-íàòàì íà ñâåòëèíàòà íà îãúíÿ. Âäèãíà ãî íàä ãëàâàòà ñè è ãî òðåñíà î çåìÿòà.
	Ðàçìàõà þìðóê è çàõâàíà ëþòî äà ðóãàå. Ïðîêëå êîñìèòå, ïðîêëå ìðà÷íèòå ïåùåðè íà Ïîäêèëèìèåòî, ïðîêëå äåìîíèòå íà Ïîäà — Âúòúöèòå è Îñíîâèòå. Ïîñëå èçðåâà Íåïðîèçíîñèìèòå Äóìè è èçðå÷å êëåòâàòà íà Ðåòâàøóä Öèöèÿòà, êîÿòî áå òîëêîç ñèëíà, ÷å êîñòè òðîøåøå — èëè ïîíå òàêà ðàçïðàâÿõà çà íåÿ, ìàêàð ÷å Ïèñìèð ïúê òâúðäåøå, ÷å òîâà áèëî ñóåâåðèå.
	Çàâèõðèõà ñå êëåòâèòå ñðåä âå÷åðíèÿ êîñìàëàê. Äî÷óõà ãè Ñúçäàíèÿòà íà Íîùòà, êîèòî ùúêàõà èç Êèëèìà. Òðóïàøå ñå êëåòâà âðúç êëåòâà, è ñå èçâèñè êóëà îò êëåòâè, ðàçëþëÿíà è ñååùà óæàñ.
	Ãëúðê ñâúðøè; âúçäóõúò òðåïåðåøå. Òîé òóïíà ñðåä ðàçâàëèíèòå è ñåäíà, ñòèñíàë ãëàâà â ðúöå. Íèêîé íå ñå îñìåëÿâàøå äà ãî äîáëèæè. Íÿêîè ìó ìåòíàõà êîñè ïîãëåäè, à åäèí-äâàìà ãè áå âòðåñëî è ïîáúðçàõà äà ñå èçíåñàò íàíÿêúäå.
	Ñíèáðèë ñëåçå îò êîíÿ è áàâíî çàïðèñòúïâà êúì Ïèñìèð, êîéòî ìðà÷íî ñòúð÷åøå ñðåä òúëïàòà, çàãúðíàò â íàìåòàëîòî ñè îò êîçè êîæè.
	— Íå áèâàøå äà êàçâà Íåïðîèçíîñèìèòå Äóìè — ïðîìúðìîðè Ïèñìèð, êàæè-ðå÷è íà ñåáå ñè. — Å, âñè÷êîòî òîâà å ñóåâåðèå, ÿñíî äå, àìà òî ñàìî ïî ñåáå ñè íå çíà÷è, ÷å íå å ÈÑÒÈÍÀ. Î, çäðàñòè. Îòúðâàë ñè ñå, êàòî òå  ãëåäàì.
	— Êîé  ãî íàïðàâè?!
	— Íàðè÷àò ãî Ôðåé — îòâúðíà Ïèñìèð.
	— Ìèñëåõ, ÷å òîâà å ñàìî ñòàðà-ïðàñòàðà ïðèêàçêà...
	— Òî ñè å òàêà, àëà òîâà íå çíà÷è, ÷å íå å âÿðíà. Óáåäåí ñúì — Ôðåé áåøå. Êàòî ñå ïî÷íå ñ ïðîìåíèòå âúâ âúçäóøíîòî íàëÿãàíå... Ïúê è æèâîòíèòå, è òå ãî óñåòèõà... òúêìî êàêòî ñè ãî ïèøå âúâ... — òîé ðÿçêî ìëúêíà.
	— Òúêìî êàêòî ÷åòîõ íÿêúäå — äîâúðøè òîé, î÷åâèäíî ïðèòåñíåí.
	Ïîãëåäúò ìó ìèíà êðàé Ñíèáðèë è ñâåòíà.
	— Êîí ñè ñè íàìåðèë, ãëåäàì.
	— Ìàé ÷å å ðàíåí...
	Ïèñìèð äîáëèæè êîíÿ è ãî îãëåäà âíèìàòåëíî.
	— Äóìèéñêè å, åñòåñòâåíî — çàêëþ÷è òîé. — ß íÿêîé äà ìè äîíåñå ñàíäú÷åòî ñ áèëêèòå. Íåùî ãî å íàïàäíàëî — íàëè âèæäàø, åé òóê. Íå å äúëáîêà ðàíà, àìà ùå òðÿáâà äà ÿ íàìàæà. Âåëèêîëåïíî æèâîòíî. Çà ÷óäî è ïðèêàç! Òà, áèë áåç åçäà÷, êàçâàø?
	— Ïîîáèêîëèõìå íàãîðå-íàäîëó ïî ïúòÿ, àìà íèêîé íå âèäÿõìå.
	Ïèñìèð ïîãàëè êîíÿ ïî ãëàäêèÿ õúëáîê.
	— Öÿëîòî ñåëî äà ïðîäàäåø, ñ âñè÷êèòå ìó æèòåëè çà ðîáè, ÿ ùå ìîæåø äà ñè êóïèø êîí êàòî òîÿ, ÿ íå. Êîéòî è äà å áèë íåãîâèÿò ñòîïàíèí, êîí÷åòî äîñòà îòäàâíà ìó å èçáÿãàëî. Æèâÿëî ñè å äíè íàðåä íà ñâîáîäà.
	— Äóìèéöèòå âå÷å íå ïîçâîëÿâàò íà íèêîãî äà äúðæè ðîáè — óòî÷íè Ñíèáðèë.
	— Ìíîãî å öåíåí, òîâà èñêàõ äà òè êàæà — îáÿñíè Ïèñìèð.
	Òîé ñè çàòàíàíèêà îòíåñåíî è âçå äà îãëåæäà êîïèòàòà íà êîíÿ. Ïóñíà êðàêàòà ìó è ñå âòðåí÷è íåïîäâèæíî â êîñìèòå.
	— Èçïëàøèëî ãî å íåùî. Íå å áèë Ôðåé. Îùå ïðåäè íÿêîëêî äåíà ãî å èçïëàøèëî. Íå ñà áèëè áàíäèòè — òå ùÿõà äà çàäèãíàò è êîíÿ. Ïúê è áàíäèòèòå íå îñòàâÿò áåëåçè îò íîêòè. Ìîæå è ñíàðã äà å áèë — àìà òðè ïúòè ïî-ãîëÿì îò îáèêíîâåí ñíàðã. Îëåëå, ìàé÷èöå. È òàêèâà ãè èìà.
	È òîãàâà ñå ðàçíåñå Âèêúò. 
	Íà Ñíèáðèë ìó ñå ñòîðè, ÷å íà íîùòà ñà é ïîðàñíàëè óñòà è ãëàñ. Âèêúò èäåøå îò êîñìàëàêà îòâúä ñðóòåíàòà îãðàäà — ïîäèãðàâàòåëåí êðÿñúê, êîéòî öåïåøå òèøèíàòà. Êîíÿò ñå äðúïíà.
	Íÿêîé âå÷å áå ðàçïàëèë îãúí â åäíà îò ïóêíàòèíèòå íà Ñòåíàòà. Íåêîëöèíà ëîâöè ñå çàòè÷àõà íàòàì ñ âäèãíàòè êîïèÿ. Ñïðÿõà:
	Â äàëå÷íèÿ êðàé èçïëóâà íåùî, ÿõíàëî äðóãî íåùî. Ïðîáëåñíàõà äâà ÷èôòà î÷è — åäíèòå ñâèðåïî ÷åðâåíè, äðóãèòå ëúñêàâî çåëåíè. Òå ñå âòðåí÷èõà â ñåëÿíèòå ñ íåìèãàù ïîãëåä íàä ïëàìúöèòå.
	Ãëúðê ãðàáíà êîïèåòî îò ðúêàòà íà íÿêàêúâ ìúæ — âñè÷êèòå äî åäèí áÿõà çèíàëè — è âçå äà ãè ðàçáóòâà è äà ñè ïðîïðàâÿ ïúò.
	— Ñíàðã ùå äà å, êàêâî äðóãî äà å — èçðúìæà òîé è ìåòíà êîïèåòî. Òî ñå óäàðè â íåùî, àìà ñàìî äåòî çåëåíèòå î÷è áëåñíàõà îùå ïî-ÿðêî. Èç íåâèäèìîòî ãúðëî èçâðÿ äúëáîêî, çëîáíî ðúìæåíå.
	— Êúø! ß ìàðø îáðàòíî â áúðëîãàòà!
	Ïèñìèð èçòúð÷à íàïðåä ñ ïëàìòÿùà ïðú÷êà â ðúêà è ÿ çàïîêèòè êúì äâàòà ÷èôòà î÷è.
	Òå ïðåìèãàõà è òúðòèõà íàíÿêúäå. Çàåäíî ñ òÿõ òúðòè è ìàãèÿòà. Ðàçíåñîõà ñå âèêîâå è, çàñðàìåíè îò ñòðàõà ñè, ëîâöèòå ñå âòóðíàõà íàïðåä.
	— Ñïðåòå! — êðåñíà Ïèñìèð. — Òúïàöè òàêèâà! Ùå ãî ïîãíåòå òîâà ñðåä ìðàêà ñ êîêàëåíè êîïèÿ, à? Àìè ÷å òîâà å ÷åðåí ñíàðã! Òîâà äà íå âè ñà êàôÿâèòå, äåòî ñå âúäÿò òóêà! ×å íå çíàåòå ëè ëåãåíäèòå? Òå èäàò îò íàé-äàëå÷íèòå Çàáóòàíè Úãëè! ×àê îò Íåïîìåòåíèòå Êüîøåòà!
	Îòêúì ñåâåð, îòêúì áÿëàòà êàíàðà íà ñàìàòà Äúðâåíà Ñòåíà, îòíîâî ñå ðàçíåñå ïèñúêúò íà ñíàðã. Òîçè ïúò íå çàãëúõíà, à ðÿçêî ñåêíà.
	Ïèñìèð ñå âçðÿ çà ñåêóíäà íà ñåâåð, ïîñëå ñå îáúðíà êúì Ãëúðê è Ñíèáðèë.
	— Íàäóøèõà âè. Òî÷íî òîâà å äîêàðàëî êîíÿ íàñàì — ñòðàõúò îò ñíàðãîâå. À ñòðàõúò îò ñíàðãîâå èçîáùî íå å ñðàìíî íåùî. Òàêúâ ñòðàõ îò ñíàðãîâå ñè å ÷èñòî è ïðîñòî ïðîÿâà íà çäðàâ ðàçóì. À ñåãà, ñëåä êàòî òå îòêðèõà ñåëîòî, âèå íå ìîæåòå äà îñòàíåòå ïîâå÷å òóê. Òå ùå èäâàò âñÿêà íîù — è ùå äîéäå íÿêîÿ âå÷åð, êîãàòî íÿìà äà ìîæåòå äà ñå çàùèòèòå. Òðúãâàéòå îùå óòðå. Äàæå è òîãàâà âå÷å ìîæå äà å êúñíî.
	— Àìà íèå íå ìîæåì åé òúé äà... — íà÷åíà Ãëúðê.
	— Ìîæåòå, ìîæåòå. È íå ñàìî ìîæåòå, àìè è âè ñå íàëàãà. Ôðåé ñå âðúùà, à çàåäíî ñ íåãî — è âñè÷êî, ùî èäå ïîäèðå ìó. Ïðîóìÿâàòå ëè?
	— Íå — îòâúðíà Ãëúðê.
	— Å, òîãàâà ìè ñå äîâåðåòå. È ñå íàäÿâàì, ÷å íèêîãà íÿìà äà âè ñå íàëîæè äà ãî ïðîóìååòå íàèñòèíà. Äà ñå ñåùàòå íÿêîãà äà íå ñúì áèë ïðàâ?
	Ãëúðê ñå çàìèñëè.
	— Å, àìè ñåùàì ñå êàê âåäíúæ êàçà, ÷å...
	— Çà âàæíè íåùà, èñêàì äà êàæà?
	— Íå. Àìè íå, ïðåäïîëàãàì. — Ãëúðê èçãëåæäàøå ïîðÿäú÷íî ïðèòåñíåí. — Àìà íàñ íèêîãà íå íè å áèëî ñòðàõ îò ñíàðãîâå. Ñúñ ñíàðãîâåòå ñå îïðàâÿìå ñúâñåì ñíîñíî. ×å êàêâî òîëêîâà èì èìà òî÷íî íà òèÿ ñíàðãîâå?
	— Îíèÿ, äåòî ãè ÿçäÿò — îáÿñíè Ïèñìèð, — òîâà èì èìà.
	— Àáå èìàøå îùå åäèí ÷èôò î÷è... — íåñèãóðíî ïðîòî÷è Ãëúðê.
	— Òèÿ ñà îùå ïî-ëîøè è îò ñíàðãîâåòå — ðå÷å Ïèñìèð. — Èìàò ñè ìíîãî ïî-ëîøî îðúæèå îò çúáèòå è íîêòèòå. Èìàò ñè ìîçúöè!
	
	ÃËÀÂÀ 2
	
	— Àìè, òîâà áåøå. Õàéäå! — Ãëúðê õâúðëè ïîñëåäåí ïîãëåä êúì ðóèíèòå íà êîëèáàòà.
	— Èç÷àêàé ìå ìúíè÷êî — îáàäè ñå Ñíèáðèë.
	Ëåñíî áå ïîáðàë öÿëàòà ñè ïîêúùíèíà â åäíà êîæåíà òîðáà, àëà ÿ ïðåáúðêà îòíîâî, â ñëó÷àé ÷å å çàáðàâèë íåùî, áåç äà èñêà. Âúòðå èìàøå êîêàëåí íîæ ñ ðåçáîâàíà äúðâåíà äðúæêà è ðåçåðâåí ÷èôò áîòóøè. Ïîñëå èäâàøå åäíî êúëáî òåòèâà çà ëúê, òîðáè÷êà ñ îñòðèåòà çà ñòðåëè è ìàëêî êúñìåòëèéñêè ïðàõ, à òî÷íî íà äúíîòî ïðúñòèòå íà Ñíèáðèë íàïèïàõà îùå åäíà èçäóòà òîðáè÷êà. Èçìúêíà ÿ âíèìàòåëíî, êàòî ãëåäàøå äà íå ïîâðåäè îíîâà, ñ êîåòî áå íàòúïêàíà, è ÿ îòâîðè. Äâå, ïåò, îñåì, äåâåò. Âñè÷êèòå ñè áÿõà âúòðå. Òîé ïðîêàðà ïðúñòè ïî òÿõ. Ëàêúò áëåñòåøå íà ñâåòëèíàòà.
	— Õú — ðå÷å Ãëúðê. — Íå çíàì êàêâî òîëêîç ñå áúçèêàø ñ òÿõ. Äà áåøå âçåë îùå åäíà òîðáè÷êà ñ îñòðèåòà, ïî-äîáðå ùåøå äà çàïúëíè ìÿñòîòî.
	Ñíèáðèë ïîêëàòè ãëàâà è âäèãíà ìîíåòèòå â øåïàòà ñè. Ëàêúò èì ñèÿåøå.
	Áÿõà èçñå÷åíè îò ÷åðâåíî äúðâî îò Êðàêîñòîëíèòå ìèíè. Îò åäíàòà ñòðàíà íà âñÿêà ìîíåòà áå ãðàâèðàí ëèêúò íà Èìïåðàòîðà. Òîâà áÿõà òàðíåðèè — âàëóòàòà íà Äóìèéñêàòà èìïåðèÿ, è ñòðóâàõà ìíîãî êîæè â Òðåãîí Ìàðóñ. Âñúùíîñò, àêî ãî ïîãëåäíåø ïî òîçè íà÷èí, òå ñè áÿõà êîæè, èëè ãúðíåòà, èëè ïúê íîæîâå, èëè êîïèÿ. Ïîíå òàêà ðàçïðàâÿøå Ïèñìèð.
	Ñíèáðèë íå ãî ðàçáèðàøå ñúâñåì, íî, èçãëåæäà, ëþáîâòà íà Äóìèéöèòå êúì òåõíèÿ Èìïåðàòîð áå òîëêîâà ãîëÿìà, ÷å òå íà äðàãî ñúðöå áèõà âçåëè îò íåãî äúðâåíèòå êàðòèíêè ñðåùó êîæè â çàìÿíà — ñ êîçèíàòà è áåç. Èëè ïîíå òàêà ðàçïðàâÿøå Ïèñìèð. Ñíèáðèë íå áåøå ìíîãî óáåäåí, ÷å òîé ðàçáèðà îò ôèíàíñè êîé çíàå êîëêî ïîâå÷å îò íåãî.
	Äâàìàòà ñå îòïðàâèõà êúì êàðó÷êèòå. Íå áå èçìèíàë è äåí, îòêàêòî áå ìèíàë Ôðåé. Äà, àìà êàêúâ äåí... Èçïúëíåí ïðåäèìíî ñ ðàçïðàâèè. Ïî-áîãàòèòå Ìóíðóíãè íå èñêàõà äà òðúãâàò, îñîáåíî êàòî ñå èìàøå ïðåäâèä è ÷å íèêîé íÿìà ùî-ãîäå ÿñíà ïðåäñòàâà êúäå îòèâàò. À Ïèñìèð ïúê ñå áåøå ïîêðèë íÿêúäå ïî ñâîÿ ñè ðàáîòà.
	Ïîñëå, ïîñðåä óòðîòî, îòêúì þã äîëåòÿõà ïèñúöè íà ñíàðã. Íÿêîé áå ìÿðíàë ïëúçãàùè ñå ñðåä êîñìèòå ñåíêè. Äðóã ïúê áå çàáåëÿçàë î÷è, íàäíè÷àùè íàä îãðàäàòà.
	Ñ òîâà ðàçïðàâèèòå ñåêíàõà. Ìóíðóíãèòå áèëè ñâèêíàëè íà ïúò — âçåõà èçâåäíúæ äà èçòúêâàò õîðàòà. Ãîðå-äîëó âñÿêà ãîäèíà ñå ìåñòåëè íàñàì-íàòàì â òúðñåíå íà ïî-äîáðè ëîâíè ïîëåòà. È ñèãóðíî ñà ñå ãîòâåëè äà ñå ìåñòÿò ïàê îùå îò ìåñåöè íàñàì. Íå ÷å áÿãàò — îáÿñíÿâàøå âñåêè. Íèêîé íå áè ìîãúë äà òâúðäè, ÷å áÿãàò. Òå ïðîñòî ñå îòòåãëÿò. Äîñòà áàâíî, ïðè òîâà.
	Îùå ïðåäè äà ïðåïîëîâè ïëàäíå, îãðàäåíîòî ìÿñòî ñå èçïúëíè ñ êàðóöè, êðàâè è õîðà, ïîìúêíàëè ðàçíè ìåáåëè. Ñóìàòîõàòà âå÷å áå óòèõíàëà è âñè÷êè ÷àêàõà Ãëúðê. Íåãîâàòà êàðóöà áåøå íàé-ïèñàíàòà îò âñè÷êè — íàñëåäñòâåíà ñåìåéíà ñîáñòâåíîñò ñ âèò ïîêðèâ, ñ ãþðóê îò êîæè. Òåãëåõà ÿ ÷åòèðè ïîíèòà. Êîëèáèòå òðÿáâàøå äà ñå ñòðîÿò òàêà, ÷å äà èçòðàÿò ãîäèíà è ïîëîâèíà; êàðóöèòå îáà÷å áÿõà íåùîòî, êîåòî ÷îâåê çàâåùàâà íà äåöà è âíóöè.
	Çàä íåãîâàòà êàðóöà òúðïåëèâî ÷àêàøå öÿë êåðâàí ïîíèòà, íàòîâàðåíè ñ Îðêñîíîâèòå áîãàòñòâà, êîèòî ñå ñúñòîÿõà ñúùî ïðåäèìíî îò êîæè. Ïîäèð íåÿ èäåõà ïî-ìàëîâàæíèòå êàðóöè — íèêîÿ íå áåøå òîëêîâà áîãàòà êîëêîòî Îðêñîíîâàòà, ìàêàð ÷å íÿêîè é áÿõà ïî÷òè ðàâíè. Ñëåä òÿõ èäåõà ïî-áåäíèòå äâóêîëêè è îíåçè ñåìåéñòâà, êîèòî åäâàì ìîæåõà äà ñè ïîçâîëÿò åäíî ïîíè è òðè ÷åòâúðòè äÿëà îò êðàâà. Ïîñëåäíè èäåõà ïåøàöèòå. Íà Ñíèáðèë ìó ñå ñòðóâàøå, ÷å îíåçè, êîèòî ïîáèðàõà âñè÷êàòà ñè ïîêúùíèíà â åäíà-åäíè÷êà òîðáà, ìàé ñà ïî-âåñåëè îò îíèÿ, äåòî ñè çàðÿçâàõà ïîëîâèíàòà èìóùåñòâî òóê. Òî÷íî ñåãà èì òðÿáâàøå Ïàñìèð. Àëà êúäå áåøå òîé?
	— ×å íÿìà ëè ãî òóêà? — ïîïèòà Ãëúðê. — Å, òîé íàëè çíàå, ÷å òðúãâàìå. Ùå íè íàñòèãíå. Ñïîðåä ìåí åäâà ëè ñè âúîáðàçÿâà, ÷å ùå ãî ÷àêàìå...
	— Ùå èçáúðçàì íàïðåä äà ãî òúðñÿ — îòñå÷å Ñíèáðèë.
	Ãëúðê îòâîðè óñòà è òúêìî äà ñêàñòðè áðàò ñè, âçå, ÷å ðàçìèñëè.
	— Å, êàæè ìó òîãàâà, ÷å ñìå òðúãíàëè êúì Èçãîðåëèÿ Êðàé, ïî ñòàðèòå ïúòåêè — ðå÷å ìó òîé. — Òàì òàçè âå÷åð ëåñíî ùå ñå çàùèòèì, àêî îïðå äî òîâà.
	Ãëúðê èç÷àêà, äîêàòî è îíåçè íà îïàøêàòà ñå èçíèæàò èçâúí îãðàäàòà, ïðèìúêíà äâå ãðåäè è çàïðå÷è ïîðòàòà íàêðúñò. Ïðåç ïîðóòåíèòå ñòåíè âñåêè ìîæåøå äà âëåçå âúòðå, àëà Ãëúðê ÷óâñòâàøå, ÷å ïîðòàòà òðÿáâà äà áúäå çàòâîðåíà. Áåøå íÿêàêñè ïî... êàêòî òðÿáâà. Ïðåäïîëàãàøå, ÷å ìîæå è äà ñå âúðíàò íÿêîé äåí.
	Ñíèáðèë áåøå íà÷åëî íà ïðîöåñèÿòà. ßçäåøå áåëèÿ êîí — ìàëêî íåïîõâàòíî, íî çà ñìåòêà íà òîâà ïúê ðåøèòåëíî. Áÿõà ãî êðúñòèëè Ðîëàíä, íà íÿêàêúâ òåõåí ÷è÷î. Íèêîé íå áå ïîñòàâèë ïîä ñúìíåíèå íèòî ïðàâîòî ìó äà ãî êðúñòè, íèòî äà ãî çàäúðæè. Ìóíðóíãèòå, îáùî âçåòî, áÿõà ñúãëàñíè ñ Äóìèéñêèòå çàêîíè, íî ïúê „Êîé èçïðåâàðè — òîé çàâàðè" ñè áåøå åäèí îò íàé-ñòàðèòå çàêîíè.
	Ìàëêî ïî-íàòàòúê òîé ñâúðíà îò ïúòÿ è ñêîðî íàä âúðõàðèòå íà êîñìèòå ñå èçäèãíà áÿëàòà êàíàðà íà  Äúðâåíàòà Ñòåíà. Íàîêîëî ñå ñòåëåøå ãúñò ïðàõ è òðîïîòúò íà Ðîëàíäîâèòå êîïèòà ïî÷òè íå ñå ÷óâàøå. Òàì ñâúðøâàøå Êèëèìúò. Ñíèáðèë óñåòè øèðíàëàòà ñå êðàé íåãî íåîáîçðèìà êèëèìåíà áåçãðàíè÷íîñò, êîÿòî ñå ïðîñòèðàøå äàëå÷ îòâúä íàé-êðàéíèòå ãðàíèöè íà Èìïåðèÿòà. È àêî Äóìèéñêèòå ïúòèùà âîäåõà êúì äàëå÷íè êðàèùà, òî íàêúäå ëè âîäåøå òîçè ñòàð-ïðàñòàð ÷åðåí ïúò?
	Ïîíÿêîãà, ïðåç íÿêîÿ òèõà íîù, òîé ñÿäàøå êðàé ïúòÿ è ãî ñúçåðöàâàøå ëè, ñúçåðöàâàøå. Ìóíðóíãèòå ñíîâÿõà íàñàì-íàòàì, àëà âñå èç åäíè è ñúùè êðàèùà. Ïèñìèð ðàçêàçâàøå çà ðàçíè ìåñòà êàòî ×åðäæåòî, Êàìèíàòà è Ðúáà. Äàëå÷íè-äàëå÷íè êðàèùà ñúñ ñòðàííè-ïðåñòðàííè èìåíà. Ïèñìèð áå õîäèë íàâñÿêúäå è áå âèäÿë òàêèâà íåùà, êàêâèòî Ñíèáðèë íèêîãà íÿìàøå äà âèäè. Åõ, êàêâè èñòîðèè ðàçêàçâàøå...
	Íà íÿêîëêî ïúòè íà Ñíèáðèë ìó ñå ñ÷ó, ÷å íàáëèçî îòåêâàò íå÷èè äðóãè êîïèòà. Èëè ïúê òðîïàõà ÷åðíè ëàïè? Ìàé è Ðîëàíä áå äî÷óë íåùî, çàùîòî ïðèïíà æèâî íàïðåä — îùå ìàëêî è ùåøå äà ìèíå â ãàëîï.
	Ïðàõúò ñå áå íàñëîèë ñðåä òóêàøíèòå êîñìè è áå îôîðìèë áàáóíåñòè ìîãèëè, ãúñòî îáðàñëè ñ ïàïðàòè è òðåâè — âúçäóõúò òåãíåøå îò ìèðèñà èì. Ïúòåêàòà êàòî ÷å áå ñòàíàëà ìî÷óðëèâà è òóê-òàìå íåõàéíî ëúêàòóøåøå ñðåä ìîãèëèòå. Íàé-íàêðàÿ èçëåçå íà åäíà ïîëÿíêà òî÷íî äî þæíèÿ êðàé íà Äúðâåíàòà ñòåíà.
	Òÿ áåøå ïàäíàëà îò íåáåòî ïðåäè ìíîãî, ìíîãî ãîäèíè. Çà äà ÿ èçìèíåø îòêðàé äîêðàé, áå íóæåí öåëîäíåâåí ïîõîä, à çà äà ÿ ïðåêîñèø — öÿë ÷àñ, ÷å è îòãîðå. Ïîëîâèíàòà áå èçãîðÿëà — êîé ÿ çíàå êàê, àëà áåøå èçãîðÿëà!
	Ïèñìèð òâúðäåøå, ÷å íåéäå â íàé-çàòúíòåíèòå êðàèùà íà Êèëèìà èìàëî îùå åäíà-äâå... è áå èçïîëçâàë Äóìèéñêàòà äóìà: êëå÷êàêèáðèò.
	Ïèñìèð æèâååøå â åäíà ïåùåðà äî ñòàðàòà äúðâåíà êàðèåðà. Ïîêðàé ïðàãà ñå òúðêàëÿõà äâå-òðè ãúðíåòà.
	Ùîì Ðîëàíä íàâëåçå â òðúñ íà ïîëÿíêàòà, íàñðåùà ìó èçñêî÷èõà íÿêîëêî ìúðøàâè ïîëóäèâè êîçè. Ïèñìèð ãî íÿìàøå. Íèòî ïúê äðåáíè÷êîòî ìó ïîíè.
	Àëà êðàé ïåùåðàòà áå ïðîñòðÿíà òîêó-ùî îäðàíà êîæà íà ñíàðã, à êðàé ìàëúê îãúí, âúðõó êóï÷èíà ïàïðàò, ñúñ ñìúêíàòà âðúç ëèöåòî øàïêà, ëåæåøå íÿêàêúâ ÷îâåê. Øàïêàòà áåøå îñòðîâúðõà è íÿêîãà ùå äà å áèëà ñèíÿ, àëà âðåìåòî ÿ áå ïðåâúðíàëî â áåçôîðìåíà òîðáà, ÷èéòî öâÿò íàïîìíÿøå öâåòà íà äèì. Äðåõèòå ìó èçãëåæäàõà òàêà, ñÿêàø ñàìè÷êè ñå áÿõà ñêóï÷èëè îêîëî íåãî, äà ñå ïîñãðåÿò. Ïîä ãëàâàòà ñè áå ïîäëîæèë çà âúçãëàâêà îðúôàíî êàôÿâî íàìåòàëî.
	Ñíèáðèë îñòàâè Ðîëàíä â ñåíêèòå íà êîñìèòå è èçâàäè ñâîÿ íîæ. Ïðîêðàäíà ñå êúì ñïÿùèÿ, ïðîòåãíà ðúêà è ëåêî ïîâäèãíà ïåðèôåðèÿòà íà øàïêàòà ñ âúðõà íà îñòðèåòî.
	Ïîñëåäâà ðÿçúê èçáëèê íà àêòèâíîñò, êîéòî çàâúðøè ñ ïîâàëåíèÿ íà ãðúá Ñíèáðèë, ÷èéòî ñîáñòâåí íîæ áå îïðÿí â ãúðëîòî ìó, à ìóðãàâîòî ëèöå íà íåïîçíàòèÿ — íà íÿìà è ïåäÿ îò íåãîâîòî.
	Î÷èòå ñå îòâîðèõà. Àìà òîé ÷àê ñåãà ñå ñúáóæäà! — ïðîñâåòíà â ãëàâàòà íà Ñíèáðèë ñðåä ñêîâàëèÿ ãî óæàñ. Áåøå ñå ðàçìúðäàë, îùå ñïåéêè.
	— Ììì? Î, Ìóíðóíã? — ïðîìúðìîðè íåïîçíàòèÿò ïî÷òè ïîä íîñà ñè. — Çíà÷è, áåçîáèäåí! — Òîé ðÿçêî ñå èçïðàâè íà êðàêà.
	Ñíèáðèë òàêà èçáúðçà äà ñå îáèäè, òà çàáðàâè, ÷å ãî å ñòðàõ.
	— Áåçîáèäåí, êàçâàø, à?!
	- Å, â ñðàâíåíèå ñ åé-òîâà òàì... — ìàõíà òîé êúì ïðîñíàòàòà êîæà. — Òîé Ïèñìèð ìè êàçà, ÷å íÿêîé îò âàøèòå ìîæå è äà ñå âåñíå íàñàì.
	— Àìè íåãî äå ãî?
	— Çàìèíà çà Òðåãîí Ìàðóñ. Ñêîðî ùå ñå âúðíå.
	— À òè êîé ñè?
	— Õàðåñâà ìè äà ìå íàðè÷àò Áåéí.
	Áåøå ãëàäêî èçáðúñíàò — íåùî äîñòà íåîáè÷àéíî çà êîãîòî è äà áèëî, áåç äà áðîèì Äóìèéñêèòå ìëàäåæè, à çëàòèñòî÷åðâåíàòà ìó êîñà, ñïëåòåíà íà ïëèòêà, ñå ñïóñêàøå êàæè-ðå÷è äî êðúñòà. Ìàêàð ÷å, îáùî âçåòî, íå èçãëåæäàøå äà å ïî-ñòàð îò ñàìèÿ Ñíèáðèë, ëèöåòî ìó áå ñóðîâî, èçðÿçàíî îò áðú÷êè — àëà îãðÿíî îò óñìèâêà. Íà êîëàíà ìó âèñåøå êúñ ìå÷, ñâèðåï íà âèä, à äî òîðáàòà ìó ëåæåøå êîïèå.
	— Áÿõ òðúãíàë äà ïðåñëåäâàì ìîóëè...— ðå÷å òîé, íî çàáåëÿçà íåðàçáèðàùèÿ ïîãëåä íà Ñíèáðèë. — Òîâà ñà åäíè òàêèâà ãàäîâå... Âúäÿò ñå â Íåìåòåíèòå Êüîøåòà. Äà èì ñå íå âèäè è íà ìÿðàòà! Ïëúçíàëè ñà íàñàì è ÿçäÿò åé òèÿ — îòíîâî ìàõíà êúì êîæàòà òîé.
	— Íå òå ëè å ñòðàõ îò î÷èòå èì?
	Áåéí ñå ðàçñìÿ è âäèãíà êîïèåòî ñè.
	Ïîñëå ïðèñòèãíà è Ïèñìèð — äëúãíåñòàòà ìó ôèãóðà íàõëó íà ïîëÿíêàòà; äúëãèòå ìó êðàêà è îò äâåòå ñòðàíè íà ïîíèòî ïî÷òè äîêîñâàõà çåìÿòà. Ñòàðåöúò èçîáùî íå ñå èçíåíàäà, ÷å çàâàðâà Ñíèáðèë òàì.
	— Òðåãîí Ìàðóñ å ðóõíàë — òåæêî ðå÷å òîé. Áåéí èçïúøêà.
	— Ðóõíàë å, òè êàçâàì — ñîïíà ìó ñå Ïèñìèð. — Ðàçðóøåí. Õðàìîâåòå, ñòåíèòå — âñè÷êî! È íàâñÿêúäå èç ðóèíèòå ñíîâàò ñíàðãîâå. Ôðåé å ïîìåë öåëèÿ ãðàä. Òðåãîí Ìàðóñ ñå å ïàäíàë òî÷íî â åïèöåíòúðà, ïîä Ôðåé — ïðîäúëæè øàìàíúò. — Åõ, ÷å äúëúã è óæàñåí äåí... Êúäå ñå äÿíà ïëåìåòî? Êúì Èçãîðåëèÿ Êðàé ëè òðúãíà? Áèâà. Àêî ñå íàëîæè äà ñå çàùèòÿò, òàì áèâà. Õàéäå.
	Ìàëêîòî ïîíè íà Áåéí ïàñåøå ñðåä êîñìèòå. Ïîòåãëèõà. Ïðèäúðæàõà ñå ïëúòíî äî äúðâåíàòà êàíàðà.
	— Àìà êàêâî å òîÿ Ôðåé? — ïîïèòà Ñíèáðèë. — Ñïîìíÿì ñè, ÷å òè ðàçêàçâàøå íÿêàêâè ëåãåíäè çà ñòàðèòå âðåìåíà... íî òî áåøå òîëêîâà îòäàâíà! Íÿêàêâî ÷óäîâèùå áåøå ìàé... àìà íàëè óæ íå áèëî èñòèíñêî...
	— Ìîóëèòå ìó ñå êëàíÿò — îáÿñíè Áåéí. — Àç... ñè ïàäàì äîñòà âåù ïî òÿõ, äà âè êàæà.
	Ñíèáðèë áå ÿâíî îçàäà÷åí. Ìóíðóíãèòå íÿìàõà áîãîâå. Æèâîòúò è áåç òÿõ ñè áåøå äîñòàòú÷íî ñëîæåí.
	— Àç ñè èìàì åäíà òåîðèÿ ïî âúïðîñà... — ïîäçå Ïèñìèð. — ×åë ñúì òîâà-îíîâà â ñòàðèòå êíèãè. Çàðåæè ãè ëåãåíäèòå. Òå ñà ïðîñòî ìåòàôîðè.
	— Ùå ðå÷å èíòåðåñíè ëúæè — ïðåâåäå Áåéí.
	— Íå, ïî-ñêîðî íà÷èí äà ñå êàæå íåùî, áåç äà òè ñå íàëàãà äà ñå âïóñêàø â îáÿñíåíèÿ. Ôðåé å íåùî êàòî ñèëà. Ìèñëÿ, ÷å íÿêîãà ñà ñúùåñòâóâàëè è õîðà, êîèòî ñà çíàåëè ïîâå÷å çà íåãî. Ñúùåñòâóâàò äðåâíè ëåãåíäè çà äðåâíè ãðàäîâå, âíåçàïíî èç÷åçíàëè îò ëèöåòî íà Êèëèìà. Ñåãà òîâà ñà ñàìî ïðåäàíèÿ... îõ, ëåëå, êîëêî ìíîãî íåùà ñå çàáðàâÿò! Íÿêîé ãè çàïèñâà, à ïîñëå ïàê ñå ãóáÿò...
	
	*   *   *
	
	Òåñíèòå ñòàðè ïúòåêè, êîèòî êðúñòîñâàõà öåëèÿ Êèëèì, íå áÿõà ïðàâè êàòî ïúòèùàòà, à òîêó êðèâîëè÷åõà êàòî çìèè íàñàì-íàòàì èç êîñìàëàöèòå. Âñåêè ïúòíèê, êîéòî ïîåìàøå ïî òÿõ — à òàêèâà áÿõà ìàëöèíà — ðÿäêî ñðåùàøå äðóã. È âñå ïàê òåçè ïúòåêè íå îáðàñòâàõà ñ êîñúì÷åòà. Äóìèéöèòå òâúðäÿõà, ÷å ãè áèë ñúçäàë Ïåëóí, áîãúò íà ïúòóâàíåòî. Ìóíðóíãèòå ïúê, ñàìè ïî ñåáå ñè, ñå ïðèäúðæàõà êúì ñõâàùàíåòî, ÷å ãè å ñúçäàë ñàìèÿò Êèëèì ïî íÿêàêúâ ñâîé òàéíñòâåí íà÷èí — ìàêàð ÷å ãëåäàõà äà íå ãî ñïîìåíàâàò ïðåä äóìèéöè. Òå ñàìèòå ñè íÿìàõà áîãîâå, íî, îáùî âçåòî, ñå äúðæàõà ó÷òèâî, ùî ñå îòíàñÿ äî áîãîâåòå íà äðóãèòå íàðîäè.
	Ïîä ðàçðúôàíèÿ êðàé íà Äúðâåíàòà Ñòåíà, íàðå÷åí Èçãîðåëèÿ Êðàé, ïúòåêàòà ñå ðàçäâîÿâàøå — åäíàòà òðúãâàøå íà Çàïàä, à äðóãàòà íà Ñåâåð. Ãëúðê ñïðÿ êàðóöàòà ñè è ñå âãëåäà â èçãîðåëèòå, ïî÷åðíåëè ÷óêàðè. Çà ìèã ìó ñå ñòîðè, ÷å äîëàâÿ íÿêàêâî äâèæåíèå íåéäå âèñîêî ãîðå. Ïîäóøè èç âúçäóõà.
	— Èìàì ëîøî ïðåä÷óâñòâèå — ñïîäåëè òîé. — ß ïî-äîáðå äà èç÷àêàìå Ñíèáðèë.
	Âîæäúò ñêî÷è îò êàðóöàòà è òðúãíà íàçàä ïî ïúòåêàòà. Äà, åòî ãî ïàê — íåùî ñå ïðîêðàäâà â äàëå÷èíàòà... íå, òîâà áèëî ïðîñòî ñÿíêà. Ãëúðê îòíîâî ïîäóøè, ïîñëå òðúñíà ðàìåíå. ×å áèâà ëè äà ïðàâè òàêà — øàâíå íÿêîÿ ñÿíêà è òîé âåäíàãà ïîäñêà÷à! Ñâè äëàíè îêîëî óñòàòà ñè.
	— Ñúáåðåòå êàðóöèòå â êðúã! — èçêîìàíäâà òîé. — Òóê ùå ëàãåðóâàìå!
	Óñïååø ëè êðèâî-ëÿâî äà ñå ïðèìèðèø ñ íåóãëåäíèÿ ïåéçàæ è ñ ïåïåëòà, Èçãîðåëèÿò Êðàé ñè áåøå íàïðàâî áåçîïàñíî ìÿñòî. Êîñìèòå ñå áÿõà ïðåêúðøèëè îùå êîãàòî Äúðâåíàòà Ñòåíà áå ðóõíàëà âúðõó Êèëèìà — òúé ÷å åâåíòóàëíèòå íàïàäàòåëè íÿìàøå êîé çíàå êúäå äà ñå ñêðèÿò. Ïúê è ÷èñòî áÿëàòà Äúðâåíà Ñòåíà îò äðóãàòà ñòðàíà íàìàëÿâàøå øàíñîâåòå èì çà óñïåøíî íàïàäåíèå. Àëà òóê ÷îâåê ïðîñòî íå ãî ñâúðòàøå. Ãëúðê ïðîäúëæàâàøå äà íàâèêâà öÿëîòî ïëåìå, äîêàòî íàé-íàêðàÿ êàðóöèòå îôîðìèõà ñòåíà, à âúòðå â íåÿ îêîøàðèõà ïîíèòàòà è äîáèòúêà. Ïîñëå íàðåäè ïî åäèí âúîðúæåí ìúæ äà ñå íàñòàíè âúðõó ïîêðèâà íà âñÿêà êàðóöà è þðíà îñòàíàëèòå äà ïàëÿò îãíüîâå è äà ïîäãîòâÿò ëàãåðà çà íîùóâêà.
	Ãëåäàé äà ñå íàìèðàò íà ðàáîòà! — òîâà áåøå åäíî îò ïðàâèëàòà íà âîæäà, çàâåùàíè ìó îò ñòàðèÿ Ãðèì. Äðúæ ñå óâåðåíî, íèêîãà íå êàçâàé „Íå çíàì", è — êîãàòî ÿâíî íèùî äðóãî íå òè å îñòàíàëî — ïîñòàðàé ñå äà èì íàìèðàø ðàáîòà. È ïðåäè áå ëîâóâàë êðàé Èçãîðåëèÿ Êðàé, è ìúðòâèëîòî, êîåòî ïðåäñòàâëÿâàøå  ïî÷åðíÿëàòà ãîðà, ãî áåøå èçíåðâÿëî è â íàé-äîáðèòå âðåìåíà. Äà ðàáîòÿò, äà ñå ñìåÿò ãðúìîãëàñíî, äà ïåÿò è äà ìàðøèðóâàò ñ êîïèÿ íà ðàìî — ìàé ñàìî òîâà èì áå îñòàíàëî, ïðåäè ñòðàõîâåòå èì íàé-ïîñëå äà ãè íàäâèÿò.
	Ñêîðî òóê-òàì èç êðúãà èçíèêíàõà îãíüîâå. Æåíèòå ñå ðàçãîòâèõà. Ãëúðê ñå èçêàòåðè íà êàðóöàòà ñè è íàäíèêíà íàäîëó êúì ïúòÿ. Îãíüîâåòå ñå âèæäàõà... îíåçè ãè âèæäàõà. Íî íèùî íå ïðàâåøå ñúðöåòî òúé äðúçêî, êàêòî îãúíÿ, à ïúê åäíî òîïëî ÿäåíå âúðøåøå ÷óäåñà ñ ÷îâåøêàòà õðàáðîñò. Äàëè íåéäå òàì ñå ñïîòàéâàõà ñíàðãîâå? Å, ñúñ ñíàðãîâåòå ìîæåõà äà ñå ñïðàâÿò. Ñíàðãîâåòå ãè èìàøå, îòêàêòî ñå ïîìíåõà — ãàäíè øóáåëèè áÿõà òå. Èìàõà ìîçúê, êîëêîòî äà ñå ñåòÿò, ÷å íå áèâà äà íàïàäàò õîðñêèòå ñåëà. Ïðåäïî÷èòàõà äà ïðîñëåäÿò íÿêîé ñàìîòåí ïúòíèê, àêî èì ñå ñòðóâàøå, ÷å ìîæå äà èì èçëåçå êúñìåòúò. Íà Ãëúðê òàÿ ïðîìÿíà ó ñíàðãîâåòå íèêàê íå ìó ñå õàðåñâàøå.
	Ñëåä ìàëêî òîé ñå ñïóñíà äîëó è èçìúêíà ëîâíèÿ ñè íîæ èçïîä ñåäëîòî. Òîé áå èçäÿëàí îò áåäðåíàòà êîñò íà ñíàðã è àêî áåøå ìå÷, ùåøå äà ìó âúðøè àáñîëþòíî ñúùàòà ðàáîòà — à òîé ìó âúðøåøå äîáðà ðàáîòà. Ìóøíà ãî â êîëàíà ñè è ïîå ïîäàäåíàòà îò æåíà ìó ïàíèöà ñóïà.
	Íîùòà èçòúíÿâàøå. Ñòðàæèòå êëþìàõà Òúìíè ñåíêè øàâàõà ñðåä êîñìèòå ïîêðàé îñâåòåíèÿ êðúã... ñÿêàø îêîëî êðúãà îò ñâåòëèíà áå èçðàñíàë äðóã êðúã — îò äúëáîê ìðàê.
	Íàïàäåíèåòî äîéäå îò þæíàòà ñòðàíà íà ëàãåðà. Íàäèãíà ñå âîé. Ïîñëå åäíà êàðóöà ñå ðàçòðåñå. Ñòðàæúò îòãîðå é ñêî÷è íà çåìÿòà — èíàê ùåøå êàòî íèùî äà óìðå. Áåøå Ãúðò, íàé-ãîëåìèÿò ñèí íà Ãëúðê.
	— Âñè÷êè íà îðúæèå! Âñè÷êè íà îðúæèå! Äðúæòå ñå â êðúã! — êðåñíà Ãëúðê è ïðåñêî÷è îãúíÿ, ñãðàá÷èë ïî åäíî êîïèå è â äâåòå ðúöå. Äîêàòî òè÷àøå, ìåòíà åäíîòî è ÷ó, ÷å ñå óäàðè â íåùî.
	Òèÿ ñíàðãîâå íèêàê íå ïðèëè÷àõà íà îíåçè, êîèòî ïîçíàâàøå — ìèíà ìó ïðåç óìà è òàçè ìèñúë ãî âöåïåíè. Îñìåëÿâàõà ñå äà ãè íàïàäàò è íîñåõà íà ãðúá õîðà — èëè ïîíå ñúùåñòâà, ïðèëè÷íè íà õîðà, ñúñ çåëåíè î÷è è çúáè êàòî èãëè. Ãëúðê ñå ïîêîëåáà. Åäíà ñòðåëà îäðàñêà ðúêàòà ìó.
	Êîíåòå ñå ðàçöâèëèõà, âçåõà äà èçòðúãâàò êîë÷åòàòà íà êîíåâðúçà îò çåìÿòà è ñå âòóðíàõà â ïàíè÷åñêè áÿã íàïðàâî ïðåç ùóðàùàòà ñå òúëïà.
	Ãëúðê âèäÿ êàê îùå åäíà êàðóöà ñå ïðåîáðúùà, à ïîñëå íàä íåãî ñå íàäâåñè ñíàðã. Íàøèéíèêúò ìó ñèÿåøå. Ðàçíåñå ñå ðåâ, ïîñëå òðÿñúê è... ïîêðàé ðúêàòà ìó îòíîâî ñå ðàçñòëà ìðàê è íàäâèñíà íàä óìà ìó êàòî âíåçàïíà íîù.
	Îãíüîâåòå îòïðåä ñèÿåõà êàòî ôàðîâå. Òðèìàòà ñå ñïóñêàõà ñ êîíåòå ñè íàäîëó ïî óñîéíàòà ïúòåêà.
	— Òðÿáâà äà ñå îòïðàâèì êúì èìïåðèÿòà — ðå÷å Ïèñìèð. — Òî, ïîëîæåíèåòî, íÿìà êàê äà ñòàíå ïî...
	Ñåïíà ñå. Áåéí òúêìî èçìúêâàøå ìå÷à ñè. Ðèæèÿò ñëåçå òèõî îò êîíÿ è ñå çàïðîìúêâà íàïðåä. Ñúñ ñâîáîäíàòà ñè ðúêà íàïðàâè çíàê íà Ïèñìèð äà ïðîäúëæàâà äà ãîâîðè.
	— Ïúê è Óåúð å òîëêîâà ïðèÿòåí ïî òîâà âðåìå íà ãîäèíàòà, òî ñå çíàå — ïîáúðçà äà äîáàâè Ïèñìèð. — È èìà òîëêîâà ìíîãî ñòðàíè÷íè ïúò÷åòà è èñòîðè÷åñêè...
	— Îòäàâíà ëè ïîçíàâàø Áåéí? — Ñíèáðèë ãëåäàøå êàê íåïîçíàòèÿò íàïðåäâà, öÿë íàùðåê.
	— Ñòàðî äðóãàð÷å ìè å òîé.
	— Àìà êîé å...
	Áåéí ïðèñòúïè íàïðåä è èçâåäíúæ ñå âðúòíà íà ïåòè. Ìå÷úò ìó èçñâèñòÿ ñðåä ñåíêèòå. ×ó ñå ñóìòåíå è íÿêàêâî òÿëî òóïíà òåæêî íàïðåêè íà ïúòåêàòà. Èç ðúöåòå ìó èçïàäíà ãðóáî èçäÿëàí ÷åðåí ìå÷.
	Ñíèáðèë õëúöíà è îòñêî÷è íàçàä. Îíîâà íåùî áå îáëå÷åíî â ðèçíèöà îò ÷åðíà êîæà, îáøèòà ñ êîñòåíè õàëêè. Íà ïðúâ ïîãëåä ïðèëè÷àøå íà ÷îâåê, íî ùîì Ñíèáðèë ñå ïðèáëèæè, çàáåëÿçà êîçèíàòà, ëàïèòå è èçäúëæåíàòà æèâîòèíñêà ìóöóíà.
	— Ìîóëè — ðå÷å Áåéí. — Åõ, êàê ãè íàäóøâàì ñàìî!
	— Òðÿáâà ïî-æèâî äà ìúðäàìå îòòóê! — çàùóðà ñå Ïèñìèð. — Òå íèêîãà íå ñå äâèæàò ñàìè!
	— Àìà òîé ïðèëè÷à íà ÷îâåê! — âúçêëèêíà Ñíèáðèë. — Ìèñëåõ ñè, ÷å òàêèâà ÷óäîâèùà è çâåðîâå ãè èìà ñàìî ïî Íåìåòåíèòå Êüîøåòà!
	— Ìîæå äà ñà è ìåëåç îò ÷óäîâèùå è çâÿð — îáàäè ñå Áåéí.
	Äàëå÷íèòå îãíüîâå â ìèã óãàñíàõà è ñå ðàçíåñå âîé íà ñíàðã.
	Îùå ïðåäè âîÿò äà çàãëúõíå, Ñíèáðèë âå÷å ñå áå ìåòíàë âúðõó Ðîëàíä è áå ïðåïóñíàë. Îñòàíàëèòå ïëúòíî ãî ñëåäâàõà. Òàì, îòïðåä, ñå ÷óâàõà êðÿñúöè è âîé, à â ñâåòëèíàòà ñíîâÿõà ÷åðíè ñèëóåòè. Ùîì èçëÿçîõà íà ïîëÿíêàòà ñðåä ðàçòóðåíèÿ êðúã îò êàðóöè, Ñíèáðèë óñåòè, ÷å êîíÿò ïîä íåãî ñå íàïðåãíà — ãîòâåøå ñå äà ñêî÷è.
	Òîé ñå âêîï÷è çäðàâî â ãðèâàòà, äîêàòî äðóãèòå ðàç÷èñòÿò ïîêðèâà íà åäíà êàðóöà, ïî êîéòî òóê-òàì áå îñòàíàëî íÿêîå ÷èòàâî ìÿñòî — è òå ëåêî ñå ïðèçåìèõà íàñðåä êðúãà.
	Íÿêîëêî ïîâàëåíè êàðóöè áÿõà ïëàìíàëè è òîâà óäúðæàøå ÷óäîâèùàòà. Àëà íÿêîè îò òÿõ áÿõà óñïåëè äà ñå ïðîìúêíàò âúòðå è ðúìæàõà ïî õîðàòà, êîèòî ñå îïèòâàõà äà ãè íàìóøàò ñ íîæîâå.
	Ãëúðê ñå áå ïðîñíàë íåïîäâèæåí ïîä îãðîìíàòà ëàïà íà åäèí ñíàðã — ïî-ãîëÿì ñíàðã Ñíèáðèë íå áåøå âèæäàë. Ãðàìàäíèòå ïëàìòÿùè î÷è ñå èçâúðíàõà ëåêî è ñúçðÿõà ìóíðóíãà. Ùåøå ìó ñå äà ïîáåãíå — àëà êîíÿò íå ïîìðúäâàøå. È åçäà÷úò íà ãúðáà íà ñíàðãà ãî áå âèäÿë. Óõèëè ñå — ìíîãî íåïðèÿòíî.
	Ñíèáðèë ñå ïëúçíà äîëó íà çåìÿòà è âäèãíà êîïèåòî íà Ãëúðê. Òåæè÷êî ñè áåøå. Ãëúðê ñè ïàäàøå ïî êîïèÿ, êîèòî íîðìàëåí ÷îâåê íå áè óñïÿë è äà âäèãíå, ïúê çà õâúðëÿíå äà íå ãîâîðèì. Âíèìàòåëíî ãî ñòèñíà è ïðèöåëè îñòðèåòî ìó ïðàâî â çâÿðà.
	Ñíàðãúò ñå èçâúðíà, à çàåäíî ñ íåãî è åçäà÷úò ìó. ßâíî ëè÷åøå, ÷å îãðîìíèÿò çâÿð ñå å íàïðåãíàë êàòî ïðóæèíà.
	Âèæäàøå è Ðîëàíä. Êîíÿò òèõîìúëêîì ãè áå çàîáèêîëèë è ñåãà ñíàðãúò è åçäà÷úò ìó áÿõà òî÷íî ïðåä íåãî. Îïàøêàòà íà Ðîëàíä ïîòðúïâàøå...
	    ...Òîé ìåòíà êú÷. È ñ äâåòå çàäíè êîïèòà.
	Åçäà÷úò èçôó÷à ïîêðàé ðàìîòî íà Ñíèáðèë. Áå âå÷å ìúðòúâ. Íèêîé íå áè óñïÿë õåì äà èçãëåæäà òàêà, õåì äà å îùå æèâ.
	Ñíàðãúò èçðúìæà ñìàÿíî, èçãëåäà Ñíèáðèë è ñêî÷è.
	Íèêîãà íå ïðåñëåäâàé ïëÿ÷êàòà ñè — ó÷åøå ãî Ïèñìèð. — Áè òðÿáâàëî äà ÿ ïðè÷àêâàø — íåîáõîäèìî å ñàìî äà íàáëþäàâàø è äà âíèìàâàø.
	Ñíèáðèë äîðè íå ñå è çàìèñëè. Çàêëåùè òúïèÿ êðàé íà êîïèåòî â çåìÿòà è ãî ñòèñíà çäðàâî. Ïîñðåä ñêîêà Ñíàðãúò ñå óñåòè, ÷å ìàé å ïîñòúïèë ìíîãî òúïî — àëà âå÷å áåøå òâúðäå êúñíî, çàùîòî ñå íîñåøå ñòðåìãëàâî íå êúì íÿêàêâî ñè ñëàáîñèëíî ñúùåñòâî, à êúì äîáðå íàòî÷åíî îñòðèå...
	Òàêàâà áå ïúðâàòà áèòêà.

	ÃËÀÂÀ Ç
	
	Êîãàòî Ñíèáðèë ñå ñúáóäè, íîùòà ïðåâàëÿøå. Òîé ëåæåøå êðàé óãàñâàù îãúí, çàâèò ñ ðóíòàâà êîæà. Áåøå ìó ãîðåùî è âñè÷êî ãî áîëåøå. Ïîáúðçà äà çàòâîðè î÷è.
	— Áóäåí ñè — îáàäè ñå Áåéí. Áåøå ñå îáëåãíàë íà íÿêàêâî áóðå, à øàïêàòà, ïî îáè÷àéíîìó, áå íàõëóïèë âðúç î÷èòå ñè. Ðîëàíä áåøå çàâúðçàí íà ñúñåäíèÿ êîñúì.
	Ñíèáðèë ñå íàäèãíà ñ øèðîêà ïðîçÿâêà.
	— Êàêâî ñòàíà? Äîáðå ëè ñà âñè÷êè?
	— À, äà, äà. Èëè ïîíå íà òîâà âèå ìó âèêàòå äîáðå. Âèå, ìóíðóíãèòå, ñòå ìíîãî ìú÷íè çà óáèâàíå. Àëà èìà äîñòà ðàíåíè — à íàé-çëå, áîÿ ñå, å áðàò òè. Ìîóëèòå ìíîãî ðàç÷èòàò íà îòðîâàòà, ñ êîÿòî ìàæàò ìå÷îâåòå ñè — à òÿ òè äîêàðâà, àìè... ñúí, îò êîéòî íÿìà ñúáóæäàíå. Ïèñìèð â ìîìåíòà å ïðè íåãî. Íå, íå, ëåæè ñè òàì. Àêî íÿêîé ìîæå äà ãî èçëåêóâà, òî òîâà å òúêìî Ïèñìèð. Õè÷ íÿìà äà ñè îò ïîìîù, àêî ìó ñå ìîòêàø èç êðàêàòà. Îñâåí òîâà — äîáàâè òîé áúðçî, ùîì çàáåëÿçà êàê ãî ãëåäà Ñíèáðèë — òè êàê ñè áå, ÷îâåê? Äîêàòî òå èçìúêíåì èçïîä îíàÿ ãàä...
	Ñíèáðèë, èçìúíêà íåùî ïîä íîñà ñè è ñå îãëåäà. Ëàãåðúò áåøå òîëêîâà ìèðåí è êðîòúê, ÷å ïîâå÷å íå ìîæåøå è äà áúäå — êîåòî ùå ðå÷å, ÷å ðàííèòå çîðè êúíòÿõà îò êàêâè ëè íå çâóöè, êðÿñúöè è õîðñêà ïàòàðäèÿ. Ïðè òîâà æèçíåðàäîñòíà ïàòàðäèÿ ñ îò÷åòëèâà äðúçêà íîòêà.
	Íàïàäåíèåòî áå îòáëúñíàòî. Çà ìèã — äîêàòî ïúðâàòà ñâåòëèíà íà äåíÿ ñå ïðîöåæäàøå ñðåä êîñìèòå — ìóíðóíãèòå ñå áÿõà ïî÷óâñòâàëè ãîòîâè äà ñå íàõâúðëÿò íà ñàìèÿ Ôðåé è íà öÿëàòà ìó ñþðèÿ ñíàðãîâå. Íÿêîè — êàòî Áåéí, êîéòî ìàé íèêîãà íå ñïåøå — áÿõà îñòàíàëè êðàé îãíüîâåòå è ñåãà áúðêàõà íàä òÿõ ñóòðåøíàòà çàêóñêà.
	Áåç äóìèöà äà êàæå, Áåéí èç÷îâúðêà èç âúãëåíèòå íÿêàêúâ âúðçîï. Îò íåãî ñå íàäèãàøå òîïëà ìèðèçìà.
	— Ñíàðãñêè áóò â ñîáñòâåí ñîñ — îáÿâè òîé, äîêàòî ðàçðÿçâàøå ïðåãîðÿëàòà êîðè÷êà. — Ñàì óáèõ ñîáñòâåíèêà íà òîçè áóò, êîåòî ñúñ çàäîâîëñòâî ñè ïðèçíàâàì.
	— Áåëòú÷èíèòå ñà òàì, êúäåòî ãè íàìåðèø. Ùå èçÿì åäíî ïàð÷åíöå, àìà äà å áåç ñëàíèíà. — Ïèñìèð ñå èçìúêíà îò êàðóöàòà íà Îðêñîí è ñëåçå íà çåìÿòà.
	Ñíèáðèë çàáåëÿçà óìîðàòà, èçïèñàíà âúðõó ëèöåòî íà ñòàð÷åòî. Òîðáàòà ñ áèëêèòå òóïíà äî íåãî, ïî÷òè ïðàçíà. Èçâåñòíî âðåìå Ïèñìèð äúâêà ìúë÷àëèâî, ïîñëå îáúðñà óñòà.
	— ßê å êàòî êîí — îòâúðíà òîé íà íåãëàñíèÿ èì âúïðîñ. — Ñèãóðíî ïðè ðàæäàíåòî ìó ñà ïðèñúñòâàëè áîãîâåòå íà âñè÷êè åäðè äðóæåëþáíè ñúùåñòâà, áåç çíà÷åíèå äàëè òîé âÿðâà â òÿõ èëè íå. Îùå äîñòà âðåìå ùå å ñëàá, îáà÷å — äîêàòî äåéñòâèåòî íà îòðîâàòà íå ïðåìèíå íàïúëíî. Òðÿáâà äà îñòàíå íà ëåãëî ïîíå îùå äâà äíè — òà çàòîâà ðåêîõ íà Áåðòà øåñò. Òîé ùå é ëàçè, ùå é ëàçè ïî íåðâèòå è íàêðàÿ ùå ÿ ñêëîíè äà ãî âäèãíå íà êðàê ãîðå-äîëó âäðóãèäåí. ×å è ùå ìó ñòàíå ìíîãî ïî-äîáðå, êàòî ñå ñåòè, ÷å ìå å èçõèòðèë. Ïîëîæèòåëíî ìèñëåíå — òîâà ìó å ìàéêàòà.
	Òîé ïîãëåäíà Ñíèáðèë.
	— Àìè òè? Ìîæåøå è äà íå òè ñå ðàçìèíå ÷àê òîëêîç ëåêî. Îõ, çíàì, ÷å íÿìà êàêâî äà ãè äðúíêàì òèÿ — áå óëîâèë íàñìåøëèâàòà ôèçèîíîìèÿ íà Áåéí, — àìà ìè ñå ùå õîðàòà, äåòî âúçïÿâàò ïîäâèçèòå íà ãåðîèòå, äà ñå ñåùàõà è çà îíèÿ, äåòî èì ñå íàëàãà äà ðàç÷èñòâàò òåðåíà ïîñëå.
	Òîé âäèãíà òîðáàòà ñ áèëêèòå.
	— Ïúê è òîâà — ïðîäúëæè. — Ðàçíè ÷åøèòè ïðàõ, íÿêîé è äðóã íåíóæåí ñòðúê... Íèêàêâà ìåäèöèíà íå å òîâà! Òîâà å ïðîñòî íà÷èí äà ðàçñåéâàø õîðàòà, äîêàòî ñà áîëíè. Òîëêîç ìíîãî ñìå çàãóáèëè...
	— È ïðåäè ñè ãî êàçâàë — ðå÷å Ñíèáðèë. — Êàêâî ïúê òîëêîâà ñìå çàãóáèëè?
	— Çíàíèåòî. Èñòèíñêàòà ìåäèöèíà. Êíèãèòå. Êèëèìîãðàôèÿòà. Õîðàòà ãè íàëÿãà ìúðçåë. Èìïåðèèòå — ñúùî. Àêî íå ïîëàãàø ãðèæè çà çíàíèåòî, òî ñè îòèâà. ß âèæòå òîâà.
	Òîé èì ïîäõâúðëè íåùî, êîåòî èìàøå âèä íà ïîÿñ, íàïðàâåí îò ñåäåì ðàçíîöâåòíè êâàäðàò÷åòà, ïðèõâàíàòè ñ õàëêè.
     — Óàéòñêà íàïðàâà. Õàéäå äå, ïèòàéòå ìå.
     — Ìàé ñúì ÷óâàë äà ãè ñïîìåíàâàò... óàéòèòå, òúé ëè ãè ðå÷å? — ïîñëóøíî çàïèòà Ñíèáðèë.
	— Íàëè ñõâàùàø? Ïëåìå. Æèâåëè ñà åäíî âðåìå. Ïëåìåòî. Ïúðâîòî íàñåëåíèå íà Êèëèìà. Îíåçè, êîèòî ïðåêîñèëè Ïëî÷êèòå è äîíåñëè îãúíÿ. Äîáèâàëè ñà äúðâî îò Äúðâåíàòà Ñòåíà. Îòêðèëè ñà êàê äà ñòîïÿâàò ëàêà îò Êðàêíàñòîëà. Â äíåøíî âðåìå íå ñå ìÿðêàò ÷åñòî òúäÿâà, àìà ïðåäè ïîñòîÿííî ñà êðúñòîñâàëè íàñàì-íàòàì è ñà òèêàëè îíèÿ ìè òè ãîëåìè áú÷âè ñ ëàê îò ïëåìå êúì ïëåìå... Äà ñå ñìàåø, êàêâè íåùà ñàìî ñà ïðàâåëè îò òîÿ ëàê! Êàêòî è äà å. Òà òå ñà ãè ïðàâåëè òèÿ êîëàíè. Íàëè âèæäàòå — ñåäåì ðàçëè÷íè âåùåñòâà. Êîñúì îò Êèëèìà, áðîíç îò Âèñîêàòà Ïîðòà, ëàê, äúðâî, ïðàõ, çàõàð è ïÿñú÷íèê. Âñåêè óàéò å òðÿáâàëî äà ñè íàïðàâè òàêúâ êîëàí.
	— Çàùî?
	— Çà äà äîêàæå, ÷å ãî ìîæå. Ìèñòèêà. Ðàçáèðà ñå, òàêà å áèëî òâúðäå, òâúðäå îòäàâíà. Îò ãîäèíè íå ñúì âèæäàë óàéò. È ñåãà èçâåäíúæ òèÿ êîëàíè ñå ïîÿâÿâàò íà âðàòîâåòå íà òèÿ... ãàäèíè. Òîëêîâà ìíîãî ñìå çàãóáèëè! Òîëêîç íåùî ñìå çàïèñàëè è ñìå ãî çàáðàâèëè! — Òîé ïîêëàòè òúæíî ãëàâà. — Ùå âçåìà äà ìó óäàðÿ åäíà äðÿìêà. Ñúáóäåòå ìå, êàòî òðúãâàìå. — Òîé ñå çàêëàòóøêà êúì åäíà êàðóöà è ñå çàâè ïðåçãëàâà ñ îäåÿëîòî. 
	— Êàêâî èñêàøå äà íè êàæå? — ïîïèòà Ñíèáðèë.
	— Äðÿìêàòà — îáÿñíè Áåéí, — å íåùî êàòî êðàòúê ñúí.
	— Ïèòàì çà îíîâà, äåòî òîëêîç íåùî ñìå áèëè çàïèñàëè. Êîé è êàêâî òîëêîâà å çàïèñâàë? Êàêâî ùå ðå÷å òîâà?
	Çà ïðúâ ïúò, îòêàêòî Ñíèáðèë ãî ïîçíàâàøå, ìàé Áåéí êàòî ÷å ñå ïîïðèòåñíè.
	— Êîéòî å çàïèñâàë, òîé äà òè êàæå — îòâúðíà Áåéí.
— Âñåêè... âñåêè âñå íåùî ñè ïîìíè.
	Ñíèáðèë ãî ãëåäàøå êàê ðàçñåÿíî ïîòóïâà Ðîëàíä ïî ìóöóíàòà. Êîé áåøå Áåéí âñúùíîñò? Âíóøàâàøå òàêîâà óñåùàíå, ÷å ÷îâåê ñå çàòðóäíÿâàøå äà ãî ïîïèòà. Èçãëåæäàøå êàòî äèâàê, àëà â íåãî èìàøå íåùî... Íà Ñíèáðèë ìó ñå ñòðóâàøå, ÷å àêî âçåìåø åäíî ãúðíå, êîåòî àõà-àõà ùå ïðåêèïè, è ìó ñíàäèø ðúöå è êðàêà — òî ùå ïîëó÷èø òúêìî Áåéí. Âñÿêî íåãîâî äâèæåíèå áå áàâíî è ïðåäïàçëèâî, ñÿêàø ïðåäâàðèòåëíî îòðåïåòèðàíî. Ñíèáðèë íå áåøå ñèãóðåí, ÷å Áåéí å ïðèÿòåë. Íàäÿâàøå ñå äà å òàêà. Îò íåãî áè èçëÿçúë óæàñåí âðàã.
	Òîé ñå îòïóñíà íàçàä, ñ êîëàíà â ñêóòà ñè, è ñå çàìèñëè çà óàéòèòå. Íàêðàÿ çàñïà. Èëè ïîíå ñè ìèñëåøå, ÷å ñïè, àëà ìó ñå ñòðóâàøå, ÷å âñå îùå ÷óâà çâóöèòå îò Ëàãåðà íàîêîëî ñè è âèæäà ðúáà íà Èçãîðåëèÿ Êðàé îòâúä ïîëÿíêàòà. Íî ñå çà÷óäè íàä òîâà ïî-êúñíî. Ñåãà ìó ñå ñòðóâàøå, ÷å ñúíóâà. Òîé âèäÿ Êèëèìà — íà åäíà ëåêî ðàçìàçàíà êàðòèíêà, êîÿòî âèñåøå ñðåä íàïîåíèÿ ñ ìèðèçìà íà äèì âúçäóõ. Ëåòåøå ñðåä êîñìèòå, âèñîêî ãîðå íàä ïðàõà. Áå íîù è áåøå òúìíî êàòî â ðîã, ìàêàð ÷å — ìíîãî ñòðàííî — òîé âèæäàøå âñè÷êî Ñúâñåì ÿñíî. Íîñåøå ñå íàä õðóïàùè ñòàäà, ïðåëåòÿ íàä ãðóïè÷êà êà÷óëàòè ñèëóåòè — óàéòè! — êîèòî òèêàõà åäíà òàëèãà, íàä åäíî çàñïàëî ñåëî... è ïîñëå ñÿêàø íåùî ãî çàòåãëè êúì íÿêàêâî ìÿñòî, êúì äðåáíà ôèãóðêà, áëóæäàåùà ñðåä êîñìèòå. Äîêàòî ñå ñïóñêàøå êúì íåÿ, òÿ ñå ïðåâúðíà â ÷îâåê, öåëèÿ â áÿëî. È âñè÷êî, àìà âñè÷êî ìó áåøå áÿëî. ×îâåêúò èçâúðíà ãëàâà íàãîðå è ãî ïîãëåäíà — ïúðâîòî âèäÿíî îò íåãî ñúùåñòâî, êîåòî ãî çàáåëÿçà... è òîé ïîòúíà íàäîëó, êúì áëåäèòå, âíèìàòåëíî âçðåíè â íåãî î÷è...
	Ñúáóäè ñå ðÿçêî è êàðòèíàòà ñå ðàçñåÿ. Íàäèãíà ñå, âêîï÷åí çäðàâî â ñåäåìòå êâàäðàòà ñ äâå ðúöå.
	
	*   *   *
	
	Ìàëêî ïî-êúñíî ðàçòóðèõà ëàãåðà è ïîòåãëèõà. Ïèñìèð êàðàøå ïúðâàòà êàðóöà.
	Ãëúðê ëåæåøå âúòðå áÿë-ïðåáëåäíÿë; òðåñêà ãî òðåñåøå, àëà âñå ïàê ìó ñòèãàõà ñèëèòå äà ðåäè ðóãàòíÿ ñëåä ðóãàòíÿ, êîÿ îò êîÿ ïî-çàâúðçàíè, âñåêè ïúò, ùîì ñå íàòúêíåõà íà áàáóíà. Ïîíÿêîãà äàëå÷ íà þã ñå ìåðæåëååøå Ôðåé.
	Áåéí è Ñíèáðèë, êîéòî áå îïàñàë êîëàíà îêîëî êðúñòà ñè, ÿçäåõà íà÷åëî.
	Öâåòúò íà Êèëèìà ñå ïðîìåíÿøå. Òîâà ñàìî ïî ñåáå ñè èçîáùî íå áåøå ñòðàííî. Ïîêðàé Äúðâåíàòà Ñòåíà êîñìèòå áÿõà òúìíîçåëåíè è ñèâè, àëà íà çàïàä îò Òðåãîí Ìàðóñ ïðåìèíàâàõà â ïðàøåí áëåäîñèíêàâ öâÿò. Òóê çåëåíîòî èçáëåäíÿâàøå äî æúëòî, à ñàìèòå êîñìè áÿõà ïî-äåáåëè è ïî-÷âîðåñòè. Íÿêîè áÿõà ðîäèëè ïëîä — åäðè áîäëèâè òîïêè, êîèòî ðàñòÿõà íàïðàâî îò ñòâîëîâåòå.
	Áåéí çàáè íîæà ñè â åäíà è îò íåÿ ïîòå÷å ãúñò, ñëàäúê ñèðîï. Ïîñî÷è ãî íà Ñíèáðèë.
	Ïî-êúñíî ïðåìèíàõà ïîä ïîñòðîéêà, èçäèãíàòà âèñîêî ãîðå ñðåä êîñìèòå. Íÿêàêâè ðàèðàíè ñúçäàíèÿ íàäíèêíàõà íàäîëó îò âèñîêàòà ñè êðåïîñò è ãíåâíî çàæóæàõà êúì ìèíàâàùèÿ îòäîëó êåðâàí.
	— Õèìåòîðè — íàäâèêà Ïèñìèð òúòíåùèÿ íàä ãëàâèòå èì øóì. — Èçîáùî íå èì îáðúùàéòå âíèìàíèå! Àêî íå ãè çàêà÷àø, è òå ñè êðîòóâàò, íî ìèíå ëè èì ïðåç óì, ÷å ïîñÿãàø íà ìåäà èì, êàòî íèùî ùå òå íàæèëÿò!
	— Ðàçóìíè ëè ñà? — ïîïèòà Ñíèáðèë.
	— Êîãàòî ñà çàåäíî — äà. Ïðúñíàò ëè ñå, êàïêà óì íÿìà âñåêè îò òÿõ. Õà! Íèå ñìå òî÷íî íàîïàêè, êàòî ñè ïîìèñëèø. Ìåæäó äðóãîòî, æèëîòî èì å ñìúðòîíîñíî.
	Ñëåä òåçè äóìè íèêîé íå ñìååøå è äà ïîãëåäíå ñèðîïåíèòå òîïêè, à Áåéí òîêó îáðúùàøå î÷è íàãîðå, áåç äà îòëåïÿ äëàí îò äðúæêàòà íà ìå÷à ñè.
	Ñëåä ìàëêî ñòèãíàõà åäíî ìÿñòî, êúäåòî ñå ïðåñè÷àõà äâå ïúòåêè. Êðúñòîïúòÿò áå îòáåëÿçàí ñ ïèðàìèäêà îò ïÿñú÷íèê. Âúðõó íåÿ áÿõà ñåäíàëè ìúæ è æåíà ñ òîðáè â íîçåòå ñè. Áÿõà ñòðàøíî ðàçïàðöàëèâåíè; ïðåä òåõíèòå äðåõè ïðàíèòå äðèïè íà Áåéí èçãëåæäàõà êàòî èìïåðàòîðñêà ìàíòèÿ.
	Ãðèçåõà áó÷êà ñèðåíå. Ùîì Áåéí è Ñíèáðèë ãè äîáëèæèõà, è äâàìàòà ñå äðúïíàõà íàçàä. Ïîñëå ñå îòïóñíàõà.
	Íà ìúæà ÿâíî ìó ñå ïðèêàçâàøå. Äóìèòå ñÿêàø ñå áÿõà íàòðóïàëè â óñòàòà ìó.
	— Êàìóñ Êàäìåñ ìè å èìåòî — ïîäõâàíà òîé. — Áÿõ êîñìîñåêà÷ â êîñìîðåçíèöàòà â Ìàðóñ. Ïðåäïîëàãàì, ÷å âñå îùå ìå áèâà çà òàÿ ðàáîòà, ñòèãà äà ñå íàìåðè íÿêîé äà ìå íàåìå. Õìì? Îîî. Áÿõ èçëÿçúë äà áåëåæà êîñìè è Ëèäèÿ, åé-òàçè òóêà, ìè áåøå äîíåñëà îáÿä, à ïîñëå êàòî ìå ñòåãíà íåùî â ãúðäèòå....
	È òóê ñòèãíà äî îíçè ìîìåíò, êúäåòî äóìèòå íå ñòèãàò, òà ìó ñå íàëîæè äà ãè çàìåíè ñ áóéíî ðúêîìàõàíå è ïîãëåä, â êîéòî ñå ÷åòåøå íåîïèñóåì óæàñ.
	— Êàòî ñå âúðíàõìå, íå áå îñòàíàëà äà ñòúð÷è íè ãðåäà, íè îãðàäà. Êúùèòå ñå áÿõà ñòðóïàëè åäíà âðúç äðóãà. Íàïðàâèõìå, êàêâîòî ìîæàõìå, àìà... å, êîéòî ìîæà, ñå èçìúêíà, è òîëêîç. Òàêîâà íåùî íå ìîæåø ãî ïîñòðîè íàíîâî. Ïîñëå ãè ÷óõ îíèÿ ìè òè âúë÷è âîèùà è... ïîáåãíàõìå.
	Òîé ïîå îò Ñíèáðèë ïîäàäåíîòî ìó ïàð÷å ìåñî è äâàìàòà ñ æåíà ìó ãî çàðúôàõà ëàêîìî.
	— Íèêîé äðóã ëè íå óñïÿ äà ñå èçìúêíå? — ïîïèòà Ñíèáðèë.
	— Äà ñå èçìúêíå ëè, ðå÷å? Îò îíîâà? Ìîæå ïúê è íÿêîé äà å óñïÿë — îíèÿ, äåòî ñà áèëè èçâúí ñòåíèòå íà ãðàäà.  Äî îíÿ äåí ñ íàñ èìàøå îùå åäèí, íÿêàêúâ Áàðëåí Êîðîíñîí. Ñàìî ÷å òðúãíà äà ñè òî÷è îò ñèðîïà íà îíèÿ áðúì÷àùèòå ãàäèíè è òå êàòî ãî íàïàäíàõà... Ñåãà ñìå òðúãíàëè íà èçòîê. Èìàì ðîäíèíè òàì. Èëè ïîíå òúé ñå íàäÿâàì.
	Äàäîõà èì íîâè äðåõè è ïúëíè òîðáè ñ ÿäåíå è ãè èçïðàòèõà ïî æèâî ïî çäðàâî. Äâîéêàòà çàáúðçà — áåøå ãè ñòðàõ îò ìóíðóíãèòå ïî÷òè òîëêîâà, êîëêîòî è îò äðóãèòå óæàñè íà Êèëèìà, êîèòî ñå ñïîòàéâàõà è ãè äåáíåõà.
	— Âñè÷êè ñà èçáÿãàëè — îòðîíè Ñíèáðèë. — Áÿãàìå. Âñè÷êè äî åäèí.
	— Òàêà å — êèìíà Áåéí è ñå âãëåäà íàäîëó ïî çàïàäíèÿ ïúò ñúñ ñòðàíåí èçðàç íà ëèöåòî. — ×å äîðè è òå — è òîé ïîñî÷è êúì ïúòÿ, ïî êîéòî áàâíî ñå èçêà÷âàøå òåæúê ôóðãîí, òåãëåí îò âïðÿã ïðåãúðáåíè, òåæêî êðåòàùè ñúùåñòâà.

	ÃËÀÂÀ 4
	
	— Óàéòè — ðå÷å Áåéí. — Íå ãè çàãîâàðÿé, îñâåí àêî òå íå òå çàãîâîðÿò.
	— Ñíîùè ãè âèäÿõ íàñúí... — ïîäõâàíà Ñíèáðèë.
Ïèñìèð íèêàê íå ñå èçíåíàäà.
	— Íàëè èìàø êîëàí êàòî òåõíèòå. Íàëè çíàåø — çàëåãíåø ëè çäðàâî íàä íåùî, íàèñòèíà âëàãàø ñåáå ñè â ñâîåòî ïðîèçâåäåíèå? Å, òå òî÷íî òîâà ïðàâÿò.
	Ñíèáðèë îòêîï÷à êîëàíà îò òóíèêàòà ñè è áåç èçîáùî äà ðàçáèðà çàùî ïðàâè òîâà, ãî ïóñíà â òîðáàòà.
	Îñòàíàëèòå êàðóöè çàáàâèõà õîä è ñïðÿõà îòñòðàíè íà ïúòÿ.
	Ôóðãîíúò, òåãëåí îò óàéòè, ïðîãúðìÿ êðàé òÿõ è ñòèãíà äî ïèðàìèäàòà. Äâåòå ãðóïè ñå ñïîãëåäàõà. Ïîñëå åäèí äðåáíè÷úê óàéò ñå èçìúêíà îò âïðÿãà è ñå íàñî÷è êúì Ñíèáðèë è Áåéí. Îòáëèçî ñå âèæäàøå, ÷å ïåëåðèíàòà ìó íå å òî÷íî ÷åðíà, à å ïîêðèòà ñ ïðåñè÷àùè ñå ñèâè ÷åðòèöè, êîèòî åäâàì ëè÷àõà. Êà÷óëêàòà ñå ñïóñêàøå íèñêî íàä ëèöåòî ìó.
	— Çäðàñòè — ðå÷å óàéòúò.
	— Çäðàñòè — ðå÷å Áåéí.
	— Çäðàñòè — êèìíà ïàê óàéòúò.
Ñòîåøå ñè òàì è íèùî äðóãî íå êàçâàøå.
	— Òå ðàçáèðàò ëè åçèêà? — ïîïèòà Ñíèáðèë.
	— Àìè ñèãóðíî — îòâúðíà Ïèñìèð. — Òå ñà ãî èçìèñëèëè.
	Ñíèáðèë óñåùàøå âòðåí÷åíèÿ ïîãëåä íà íåâèäèìèòå î÷è. Ïîñëå óñåòè êàê òâúðäèÿò êîëàí ñå îòúðêâà î ãúðáà ìó è ñå ðàçìúðäà ïðèòåñíåíî. Óàéòúò îáúðíà âçîð êúì Áåéí.
	— Äíåñ å Ïðàçíèêúò íà Áðîíçà è ùå ïèðóâàìå. Ïîêàíåíè ñòå. È ïðèåìàòå ïîêàíàòà. Ñàìî ñåäìèíà îò âàñ. Ùîì çàïàëÿò íîùíèòå îãíüîâå.
	— Ïðèåìàìå — èçðå÷å òåæêî Áåéí ñúñ ñåðèîçåí ãëàñ.
Óàéòúò ñå çàâúðòÿ íà ïåòè è çàêðà÷è áàâíî êúì ôóðãîíà.
	— Òàçè âå÷åð ëè? — îáàäè ñå Ïèñìèð. — Ïðàçíèêúò íà Áðîíçà? Êàòî Ïðàçíèêà íà Çàõàðòà èëè íà Êîñúìà? Ãëåäàé òè êàêâî íåùî! Ìèñëåõ ñè, ÷å íèêîãà íå êàíÿò íåïîçíàòè.
	— Êîé êîãî íà êâî å êàíèë? — èçðúìæà íÿêîé âúòðå â êàðóöàòà. Ïîñëå âçå äà òðîïà òåæêî; íàé-íàêðàÿ ìåæäó ïåðäåòàòà ùðúêíà ãëàâàòà íà Ãëúðê.
	— Íàëè çíàåø êàêâî ñúì òè êàçàë çà ñòàâàíåòî... — ïîäõâàíà Ïèñìèð, àëà òúé êàòî Ãëúðê âå÷å ñå áåøå îáëÿêúë, åäâà ëè ìîæåøå äà ïîñòèãíå íåùî ïîâå÷å îò òîâà äà íàìèãíå ëóêàâî íà Áåéí è Ñíèáðèë.
	— Óàéòè ëè, âèêàòå? ×å àç ãî ìèñëåõ òóé ñàìî çà äåòñêè ïðèêàçêè — ñìîòîëåâè Ãëúðê, ñëåä êàòî ìó îáÿñíèõà. — Å, âñå ïàê ñè å ÿäåíå íà àâàíòà. ×å êàêâî ïúê òîëêîâà? Àç, äà ñè êàæà ïðàâè÷êàòà, áúêåë íå çíàì çà òèÿ óàéòè, àìà çà ãàäåí óàéò äîñåãà íå ñúì ÷óâàë.
	— Àç ïúê äîïðåäè ìàëêî èçîáùî çà íèêàêúâ óàéò íå áÿõ ÷óâàë — ïîäõâúðëè Ñíèáðèë.
	— Å, äà äå, òî òåáå îùå òå íÿìàøå, êîãàòî áåøå æèâ äîáðèÿò ñòàð Äÿäî... — ðå÷å Ãëúðê. — Òîé ìè å ðàçïðàâÿë êàê âåäíúæ ñðåùíàë óàéò ñðåä êîñìàëàêà. Äàë ìó íàçàåì áðàäâàòà ñè.
	— È îíçè óàéò âúðíàë ëè ìó ÿ?
	— Íå.
	— Çíà÷è, òî÷íî óàéò ñè å áèë — êèìíà Ïèñìèð. — Òå ñà ñêëîííè äà ñå ïðèòåñíÿâàò òâúðäå ìíîãî è çà íàé-ïðîñòèòå íåùà.
	— Òîé ðàçïðàâÿøå, ÷å áèëà ìíîãî ñâÿñòíà áðàäâà.
	— Íå ìîæåì äà èì îòêàæåì, äóìà äà íå ñòàâà — ðå÷å Ïèñìèð.
	— Ïðàâ ñè — êèìíà Áåéí.
	— Àìà êàòî íèùî ùå ÿ ñïëåñêàìå! Íàëè ãè çíàåø êàêâè ñà ÷óâñòâèòåëíè! Âÿðâàò â êàêâè ëè íå ÷óäåñèè, îò ñòðàííè ïî-ñòðàííè. Âèå äâàìàòà òðÿáâà äà ãè íàó÷èòå òåçè íåùà. Ðàçêàæè èì, Ãåíåðàëå.
	— Àìè... — ïîäõâàíà Áåéí. — Ñåäåì å ìíîãî âàæíî ÷èñëî çà òÿõ. Ñåäåìòå åëåìåíòà íà Êèëèìà, ñåäåìòå öâÿòà...
	— Ðàçêàæè èì çà ñåäåìòå ×åè.
	— Òúêìî äîòàì áÿõ ñòèãíàë... Ñåäåìòå ×åè. Òå ñà íåùî êàòî... ïåðèîäè îò âðåìå. Ñàìî ÷å íå ñà åäíàêâî äúëãè. Åäèí ïúò ñà äúëãè, äðóã ïúò — êúñè. Ñàìî óàéòèòå çíàÿò êîëêî ïðîäúëæàâà âñÿêà îò òÿõ. Ñïîìíÿø ëè ñè êîëàíà? Ñåäåì êâàäðàòà; âñåêè ïðåäñòàâëÿâà åäíà ×åÿ. Òàêà ÷å, ×åÿòà íà Ñîëòà, íàëè ñõâàùàòå, å âðåìå íà õîðñêî áëàãîäåíñòâèå è òúðãîâñêè ðàçöâåò, à ïúê ïðåç ×åÿòà íà Ïÿñú÷íèêà ñå ñòðîÿò èìïåðèè è ñòåíè...åé, äà íå áè äà  îáÿñíÿâàì ìíîãî áúðçî?
	Ãåíåðàë ëè?! — ìèñëåøå ñè Ñíèáðèë. Òî÷íî òúé ãî íàðå÷å Ïèñìèð. Êàçà ãî, áåç äà ìèñëè. À ãåíåðàë çíà÷è âîæä íà âîéíèöèòå. È... ñåãà âñè÷êèòå ñà ñå âòðåí÷èëè â ìåí. Íèêîé íå îáúðíà âíèìàíèå!
	— Õììì? — îáàäè ñå òîé. Îïèòà ñå äà ñè ñïîìíè çà êàêâî ãîâîðåøå Áåéí. — Î... Òà çíà÷è, òàçâå÷åðøíèÿò ïðàçíèê îçíà÷àâà, ÷å ñìå â Áðîíçîâàòà ×åÿ, òúé ëè?
	— Çíà÷è, ÷å òÿ íàñòúïâà — ðå÷å Ïèñìèð. — Òîâà å âðåìå íà âîéíè è ðàçðóõà.
Ãëúðê ñå èçêàøëÿ.
	— È êîëêî ñìÿòà äà ïðîäúëæàâà?
	— Ùå ïðîäúëæè, äîêàòî óàéòèòå ðåêàò. Íå ìå ïèòàé êàê ïîçíàâàò. Àëà äîâå÷åðà óàéòèòå ïî öåëèÿ Êèëèì ïðàçíóâàò Ïðàçíèêà íà Áðîíçà. Òîâà å ñâúðçàíî ïî íÿêàêúâ íà÷èí ñúñ ñïîìåíèòå èì.
	— Àáå, íåùî íå ìó õâàùàì âÿðà íà òóé àç — ðå÷å Ãëúðê. — Å, àìè ÷å òî íå ñè å çà âÿðâàíå. Äà, àìà òóé íå çíà÷è, ÷å íå å âÿðíî.
	— Òè ìàé äîñòà íåùà çíàåø çà òÿõ — îáàäè ñå Ñíèáðèë.
	— Íå çíàì — ðå÷å Ïèñìèð. — Ùî ñå îòíàñÿ äî óàéòèòå, íèêîé íèùî íå çíàå òî÷íî. Ñïîìíÿø ñè ðàçíè ïðèêàçêè, âèæäàø ðàçíè íåùà, ñúáèðàø îòòóê-îòòàì çíàíèÿ, ïàð÷åíöå ïî ïàð÷åíöå, àëà íèêîãà íèùî íå çíàåø ñúñ ñèãóðíîñò.
	— Äîáðå — ðå÷å Ãëúðê è ñå èçïðàâè íà êàïðàòà. — Çíà÷è îòèâàìå. Òúé è òúé íÿìà êàêâî äðóãî äà ïðàâèì. Áåðòà èäâà, ñúùî è Ãúðò, è... ÷àêàé äà âèäÿ... äà áå, Äàìèîí Êðèâîñòúïè. Àìà ÷å ðàáîòà — çíà÷è, ïîêàíè ëè òå óàéò íà âå÷åðÿ, îòèâàø, è òîëêîç. È õîäèòå âñå ïî ñåäìèíà.
	Òå âëÿçîõà â ìàëêèÿ ëàãåð íà óàéòèòå ïëàõî, â ñáèòà ãðóïè÷êà.
	Óàéòèòå âèíàãè ïúòóâàõà ïî ñåäìèíà, ïî äâàéñåò è åäèí èëè ïî ÷åòèðèéñåò è äåâåò. Íèêîé íå çíàåøå êàêâî ñòàâà ñ îíåçè óàéòè, êîèòî ñà â ïîâå÷å. Ñèãóðíî îñòàíàëèòå ãè óáèâàò è ãè èçÿæäàò — ïðåäïîëîæè Ãëúðê, êîéòî òàåøå íåùî êàòî íàñëåäñòâåíà íåïðèÿçúí êúì óàéòèòå, òèÿ áðàäâîêðàäöè. Ïèñìèð ìó íàðåäè äà ñè çàòâàðÿ ÷åêìåäæåòî.
	Íàé-ñòàðèÿò óàéò â ãðóïàòà áå Ãîñïîäàð. Òàçè íàáðîÿâàøå äâàéñåò è åäèí äóøè. Ïèñìèð îãëåäà ôóðãîíà èì è  ïîñî÷è ãîëåìèÿ êàçàí çà òîïåíå íà ëàê, íàòîâàðåí îòãîðå ìó. Óàéòèòå ñå áÿõà óñúâúðøåíñòâàëè â òîïåíåòî íà ëàêà, äîáèâàí â Ëàêîîëì, îãðîìíàòà êîëîíà îò ÷åðâåíî äúðâî íà ñåâåð, èçâåñòíà êàòî Êðàêíàñòîëà íà Äóìèéñêàòà èìïåðèÿ. Ïîñëå îáèêàëÿõà îò ñåëî íà ñåëî è ãî ïðîäàâàõà. Îò ëàê ìîæåøå äà ñå îòëåå âðúõ íà êîïèå, îñòðèå íà  íîæ, êàêâîòî ñè ùåø.
	Ñíèáðèë ñå çà÷óäè êîëêî ëè âðåìå ùå ìèíå, äîêàòî íÿêîé ïàê çàáåëåæè, ÷å å íàòèêàë êîëàíà â òîðáàòà ñè? Àëà òîé èçîáùî íå ñìÿòà äà ñå ïðåäàâà — ðå÷å ñè íàóì. Àêî âèäÿò êîëàíà, íÿìà êàê äà íå ñè ãî ïîèñêàò.
	Áÿõà íàêëàëè ñåäåì îãúíÿ, áëèçî åäèí äî äðóã, è êðàé âñåêè îò òÿõ áÿõà íàñÿäàëè ïî òðèìà óàéòè. Èçãëåæäàõà äîñóù åäíàêâè. ×å êàê ëè ñå ðàçëè÷àâàò ïîìåæäó ñè? — çà÷óäè ñå Ñíèáðèë.
	— Î, çàáðàâèõ äà òè êàæà íåùî — îáàäè ñå Ïèñìèð, äîêàòî óàéòèòå ñå ñóåòÿõà îêîëî ãúðíåòàòà ñ ãîçáè. — Òå èìàò ñòðàõîòíà ïàìåò. Ìäà. Âñè÷êî ïîìíÿò. Òî÷íî çàòîâà èì å òîëêîç òðóäíî äà ðàçãîâàðÿò ñ îáèêíîâåíèòå õîðà.
	— Íèùî íå ðàçáèðàì — âäèãíà ðàìåíå Ñíèáðèë.
	— Èçîáùî äà íå ñå èçíåíàäâàø, àêî òè îòãîâàðÿò îùå ïðåäè äà ñè ãè ïèòàë. Ïîíÿêîãà äîðè è òå ñàìèòå ñå îáúðêâàò — ïðîäúëæè Ïèñìèð.
	— Çàðåæè ãè òÿõ. Àç ñúì îáúðêàí.
	— Ïîìíÿò âñè÷êî, êàçâàì òè. Âñè÷êî, êîåòî èì ñå å ñëó÷èëî è ùå èì ñå ñëó÷è. Ìîçúöèòå èì... ðàáîòÿò ïî Äðóã íà÷èí. Ìèíàëî, áúäåùå — çà òÿõ íÿìà íèêàêâà ðàçëèêà. Ìîëÿ òå, îïèòàé ñå äà ñõâàíåø êàêâî òè êàçâàì. Òå ïîìíÿò íåùà, êîèòî îùå íå ñà ñòàíàëè.
	×åíåòî íà Ñíèáðèë óâèñíà.
	— Çíà÷è, ìîæåì äà ãè ïèòàìå...— ïîäõâàíà òîé.
	— Íå! Â íèêàêúâ ñëó÷àé! Å... àìè áëàãîäàðÿ — ïðîäúëæè Ïèñìèð ñ êúäå-êúäå ïî-íîðìàëåí ãëàñ. — Èçãëåæäà ìè, õì, âêóñíî.
	ßäÿõà â ìúë÷àíèå. Äàëè ïúê íå ñè êàçâàò íèùî, çàùîòî âå÷å çíàÿò êàêâî ùå ñè êàæàò? — ïîìèñëè ñè Ñíèáðèë. Íå, òàÿ ðàáîòà íå áåøå òàêà — òðÿáâàøå äà êàæàò íåùî, çà äà ñè ñïîìíÿò, ÷å ñà ãî êàçàëè... èëè...
	— Àç ñúì Íîðàë, Ãîñïîäàð íà Ïåùòà — ïðåäñòàâè ñå Óàéòúò îòëÿâî.
	— Êàçâàì ñå...
	— Äà.
	— Íèå...
	— Äà.
	— Èìàìå...
	— Çíàì.
	— Îòêúäå?!
	— Ùå ìè ãî ðàçêàæåø ñëåä âå÷åðÿòà.
	— Î... — Ñíèáðèë ñå îïèòà äà ãî ïðîóìåå. Ïèñìèð áå èçëÿçúë ïðàâ. Áåøå ïî÷òè íåâúçìîæíî äà ïîääúðæàø ðàçãîâîð ñ íÿêîãî, êîéòî âå÷å å ÷óâàë òîÿ ðàçãîâîð.
	— Çíà÷è, íàèñòèíà çíàåòå âñè÷êî, êîåòî ùå ñòàâà? — Íèùî äðóãî íå ìîæà äà èçìèñëè.
	Â äúëáèíèòå íà êà÷óëêàòà ñå ìÿðíà ñëåäà îò óñìèâêà.
	— Íå âñè÷êî. ×å ìîæå ëè íÿêîé âñè÷êî äà çíàå? Íî ÷å çíàì òîâà-îíîâà, çíàì.
	Ñíèáðèë ñå îçúðíà îò÷àÿíî. Áåéí è Ïèñìèð áÿõà ïîòúíàëè â çàäúëáî÷åí ðàçãîâîð ñ óàéòèòå è íå ìó îáðúùàõà êàï÷èöà âíèìàíèå.
	— Àìà... Àìà... Äà ïðåäïîëîæèì, ÷å çíàåø êîãà ùå óìðåø? Äà ïðåäïîëîæèì, ÷å ùå òå íàïàäíå íÿêîé äèâ çâÿð è...
	— Äà? — ëþáåçíî êèìíà Íîðàë.
	— Àìè íå ìîæåø ëè ïðîñòî äà íàïðàâèø òúé, ÷å äà òå íÿìà òàì?
	— Äà òå íÿìà íà ñîáñòâåíàòà òè ñìúðò? — ó÷óäè ñå óàéòúò. — Åé, ãîëÿì íîìåð áè áèëî òîâà!
	— Àìà íå! Èñêàì äà êàæà... Íå ìîæåø ëè äà èçáåãíåø...
	— Çíàì êàêâî èñêàø äà êàæåø. Äà, àìà íÿìà êàê... Òðóäíî å äà ñå îáÿñíè. Èëè ïúê å ëåñíî äà ñå îáÿñíè, àìà å òðóäíî äà ñå ðàçáåðå. Òðÿáâà äà ñëåäâàìå Íèøêàòà. Åäèíñòâåíàòà Íèøêà. Íå áèâà äà ÿ êúñàìå.
	— Íèùî íèêîãà ëè íå âè èäâà êàòî èçíåíàäà?
	— Íå çíàì. Êàêâî å èçíåíàäà?
	— Ìîæåø ëè äà ìè êàæåø êàêâî ùå ñòàíå ñ ìåí? Ñ âñè÷êè íàñ? Íàëè âå÷å çíàåòå êàêâî ñòàâà. Ìíîãî ùå íè å îò ïîëçà äà çíàåì áúäåùåòî.
	×åðíàòà êà÷óëêà ñå îáúðíà êúì íåãî.
	— Õè÷ íÿìà äà âè å îò ïîëçà. Ñòðàøíî óñëîæíÿâà æèâîòà.
	— Èìàìå íóæäà îò ïîìîù — òðåñêàâî çàøåïíà Ñíèáðèë. — Êàêâî å Ôðåé? Êúäå äà îòèäåì, çà äà ñìå â áåçîïàñíîñò? Êàêâî äà ïðàâèì? Íå ìîæåòå ëè äà íè êàæåòå?
	Óàéòúò ñå íàâåäå êúì íåãî.
	— Ìîæåø ëè äà ïàçèø òàéíà? — çàãîâîðíè÷åñêè ïðîøåïíà òîé.
	— Äà! — êèìíà Ñíèáðèë.
	— Àìà íàèñòèíà? Äîðè è âñè÷êî äà áè äàë, çà äà ÿ êàæåø íà äðóãèòå? Äîðè è äà ñå ÷óâñòâàø âñå åäíî äúðæèø æèâ âúãëåí â øåïà? Ìîæåø ëè íàèñòèíà äà ïàçèø òàéíà?
	— Úúú... Ìäà.
	— Å...— Óàéòúò îòíîâî ñå äðúïíà íàçàä. — È íèå ñúùî.
	— Àìà...
	— Äà òè å ñëàäêî.
	— Ùå ìè ñå óñëàäè ëè íàèñòèíà?
	— È îùå êàê! — Óàéòúò ïîíå÷è äà ñå èçâúðíå, àëà ïîñëå ñå îáúðíà îòíîâî êúì íåãî. — Çàäðúæ êîëàíà.
	— Î... Òè çíàåø, ÷å êîëàíúò å ó ìåí?
	— Âå÷å çíàì.
	Ñíèáðèë ñå ïîêîëåáà.
	— Åé... ïî÷àêàé! Êàçàõ ãî ñàìî çàùîòî òè...
	— Íàé-äîáðå ùå å èçîáùî äà íå ñå ìú÷èø äà ðàçáèðàø — ëþáåçíî ìó ðå÷å Íîðàë.
	Ñíèáðèë ïî÷íà äà ëàïà, àëà âúïðîñèòå íå ìó äàâàõà ìèðà.
	— Âèæ ñåãà — ðå÷å Íîðàë. — Âñè÷êî ñå ñëó÷âà. Ñúùî êàòî íèøêà â Êèëèìà. Íèùî íå ìîæå äà ñå ïðîìåíè. Äîðè è ïðîìåíèòå âå÷å ñà... ÷àñò îò áúäåùåòî. Ïîâå÷å íå òè òðÿáâà äà çíàåø.
	Ñòðàííà âå÷åðÿ áåøå. Íèêîãà íå ìîæåø äà ñè ñèãóðåí äàëè îíçè, ñ êîãîòî ñè ãîâîðèø â ìîìåíòà, íå ñå âñëóøâà â îíîâà, äåòî ùå ìó ãî êàæåø ÷àê ñëåä äåñåòèíà ìèíóòè. Íàñòðîåíèåòî ñå ïîðàçâåäðè ñàìî êîãàòî åäèí óàéò âðú÷è íà Ãëúðê åäíà áðàäâà. Áåøå áðàäâàòà íà äÿäî ìó, ìàêàð è îñòðèåòî, è äðúæêàòà äà áÿõà ñìåíÿíè íÿêîëêî ïúòè.
	Äîêàòî ïúòåøåñòâåíèöèòå ñå âðúùàõà êúì êàðóöèòå ñè, Áåéí è Ïèñìèð ïðåç öÿëîòî âðåìå ñè ìúë÷àõà. 
	— Íà âàñ êàçàõà ëè âè íåùî? — ïîëþáîïèòñòâà Ñíèáðèë.
	— Íå — îòâúðíà Ïèñìèð. — Òå íà íèêîãà íèùî íå êàçâàò.
	— Àìà..
	— Íà÷èíúò, ïî êîéòî ñå äúðæàõà — îáÿñíè Áåéí. — Òàì íå ìîãàò äà ñå ñäúðæàò.
	— Õè÷ íå èì õàðåñâà îíîâà, äåòî íå íè ãî êàçâàò — äîäàäå Ïèñìèð.

	ÃËÀÂÀ 5
	
	Èçìèíà ñåäìèöà. Êàðóöèòå âúðâÿõà íà ñåâåð. Êèëèìúò êðàé òÿõ ñå ïðîìåíÿøå. Îò äâåòå ñòðàíè íà òåñíèÿ ïúò ñå èçâèñÿâàõà êîñìè — ñåãà òå áÿõà òúìíî÷åðâåíè. Ìúõåñòèÿò õðàñòàëàê è äîðè ïðàõî-òðúíàöèòå áÿõà îáàãðåíè âúâ âñè÷êè íþàíñè íà ÷åðâåíîòî.
	Íà Ñíèáðèë ìó ñå ñòðóâàøå, ÷å âúðâè ïðåç ãîëÿì, âíåçàïíî çàìðúçíàë ïîæàð. Íî áåøå õëàäíî è ìèðíî, à íîùåì — çà ïðúâ ïúò, îòêàêòî íàïóñíàõà ñåëîòî — íå ñå îáàæäàõà íèêàêâè ñíàðãîâå.
	È, ðàçáèðà ñå, íà õîðàòà èì ñå ùåøå äà ïîñïðàò.
	— Ïîíå çà íÿêîÿ è äðóãà ñåäìèöà! — ïðèìîëè ñå Êàäìèê Õàðãîëäåð, ìàéñòîðúò íà êîïèÿ; è òîé áå ñðåä íåêîëöèíàòà ñåëÿíè, äîøëè òàçè âå÷åð ïðè êàðóöàòà íà Ãëúðê.
	— Òå ñèãóðíî òàêà è òàêà âå÷å ñà íè çàáðàâèëè, çàùî è â êúùè âå÷å äà íå ñå âúðíåì?
	— Òå íèùî íå çàáðàâÿò — îáàäè ñå Áåéí. — Íå è òå. Ïúê è òðÿáâà äà ïðîäúëæèì. Êúì Óåúð.
	— Âèå äâàìàòà âúðâåòå, ùîì èñêàòå — îòñå÷å Êàäìèê. — Êîëêîòî äî ìåíå...
	— Êîëêîòî äî íàñ, íèêîé íÿìà äà ñå öåïè, Êàäìèê, ïîíå äîêàòî àç ñúì âîæä íà òîâà ïëåìå — òðîïíà Ãëúðê. — Íå ìèñëÿ, ÷å ùå ñìå â áåçîïàñíîñò, äîêàòî íå ñå óâåðÿ, ÷å íàé-áëèçêèÿò äî íàñ ìîóë å ïî-äàëå÷å îò íàé-äàëå÷å. Äà òðúãíåì êúì Óåúð ñè å ìíîãî ðàçóìíî íåùî. Òàì ùå íè å êúäå-êúäå ïî-äîáðå, ùå âèäèòå. Àêî íÿêîé ìèñëè äðóãîÿ÷å — å...
	Â òîâà „å..." èìàøå íåùî. Ìíîãî äúëáîêî „å..." áåøå. È ïúëíî ñ íåèçðå÷åíè çàïëàõè.
	Àëà ÿäíîòî ìðúíêàíå íå ñòèõâàøå. È òúêìî òîãàâà ñå íàòúêíàõà íà ìîóëà.
	Ñíèáðèë è Áåéí âúðâÿõà ïðåäè êåðâàíà — íå ñå âèæäàõà îò êàðóöèòå, àëà ñå ÷óâàõà. Ñíèáðèë äóìèöà íå îáåëâàøå. Ïðîäúëæàâàøå äà ñè ìèñëè çà „Ãåíåðàëà".
	Áåøå âèæäàë ñåãèç-òîãèç Äóìèéñêè îôèöåðè. Íå ìíîãî ÷åñòî. Òðåãîí Ìàðóñ íå áåøå îò íàé-âàæíèòå ñåëèùà. Ïúê è òàì íå èì õàðåñâàøå ìíîãî — áåøå èì òâúðäå äàëå÷å îò äîìà. Áåéí ñå äâèæåøå êàòî âîéíèê. Õîðà, íà êîèòî èì âèêàò „Ãåíåðàëå", íå áè òðÿáâàëî äà ñå ðàçêàðâàò íàñàì-íàòàì, îáëå÷åíè â ïîäîáíè äðèïè... À ïúê ñåãà ÿâíî ñå áÿõà çàïúòèëè êúì Óåúð. Íèêîé íå ãî áå îáñúæäàë. Ïðîñòî íÿêàêñè èçâåäíúæ ñè ñòàíà, è òîëêîç.
	Àëà â Óåúð âñè÷êî ùåøå äà ñå îïðàâè. Óåúð áåøå íàé-çíàìåíèòèÿ ãðàä â öÿë Êèëèì. Òàì ùå ñìå ìíîãî ïî-äîáðå îò êúäåòî è äà áèëî. Òàì å áåçîïàñíî. È èìà âîéíèöè, öåëè ëåãèîíè...
	Áåéí ñèãóðíî ãî óñåùàøå êàêâî ìèñëè, àëà — òâúðäå íåîáè÷àéíî çà íåãî — íå ñïèðàøå áåçöåëíî äà äúðäîðè — îáùî âçåòî, êàêâîòî ìó äîéäåøå íà óñòàòà.
	Íèòî åäèí îò äâàìàòà íå çàáåëÿçà ìîóëà ÷àê äîêàòî íàñìàëêî íå âðúõëåòÿõà âúðõó íåãî. ßçäåøå ñâîÿ ñíàðã òî÷íî ïî ñðåäàòà íà ïúòÿ, ãîòîâ âñåêè ìîìåíò äà ñãðàá÷è ìå÷à ñè, ïðèêîâàë â òÿõ óæàñåí âçîð.
	Áåéí èçïðúõòÿ, èçòåãëè ìå÷à ñè è ïî÷òè ñå ñòðîïîëè íàïðåä, àëà ðúêàòà íà Ñíèáðèë ñå ñòðåëíà è ãî äîêîïà çà ðàìîòî.
	— Êàêâè ãè ïðàâèø, èäèîò íåùàñòåí?!
	— ß ãî âèæ! — ðå÷å ìó Ñíèáðèë. „Ïðåäè äà äåéñòâàø, íàáëþäàâàé" — òúé ðàçïðàâÿøå Ïèñìèð.
	Ìîóëúò íå øàâíà. Ñíèáðèë ñå ïðîìúêíà íàïðåä. Ïîñëå ïðîòåãíà ðúêà è ïîòóïà çâÿðà ïî ìóöóíàòà. Áåç äóìèöà äà êàæå, ïîñî÷è êúì íîçåòå íà ñíàðãà. Ãîëåìèòå òóôè ïðàõ êðàé òÿõ íå ïîìðúäâàõà.
	Òúíúê ñëîé ïðàõ ïîêðèâàøå äîðè è ìîóëà. Ñåäåøå ñè òàì êàòî ñòàòóÿ, âïåðèë ïðàçåí ïîãëåä â íèùîòî. 
	— Êàê áè ìîãúë äà...— çàïî÷íà Ñíèáðèë.
	— Íå çíàì. Âèæ, Ïèñìèð ìîæå è äà çíàå — òðúñíà Áåéí äîñòà ðÿçêî, çàùîòî ñå ÷óâñòâàøå êàòî ïúðâèÿ ãëóïàê. — Õàéäå. Òè ìó ãðàáâàø ãëàâàòà, àç ìó ìúêíà êðàêàòà.
	Îñâîáîäèõà ãî ïðåäïàçëèâî îò ñåäëîòî è ãî ïîíåñîõà êúì êàðóöèòå, à òîé âñå òàêà ñè îñòàíà ñãúíàò.
	Ñíèáðèë çàòúêíà íîæà â ïîÿñà ñè — òàì ìó áåøå ïîäðúêà, àêî ñå íàëîæè. Àëà ìîóëúò ñÿêàø áå íàïðàâåí îò ïÿñú÷íèê.
	Îòêðèõà Ïèñìèð, âå÷å çàòúíàë â ðàáîòà äî óøè. Ãëúðê áå èçëÿçúë íà ëîâ è áå äîìúêíàë äèâî ïðàñå. Èëè ïîíå íåãîâàòà ñòàòóÿ.
	— Öÿëî ñòàäî áÿõà! — ðàçïðàâÿøå Ãëúðê. Ïîòóïà ïðàñåòî ñ êîïèåòî ñè. Áæèíííã!
	— „Êâèèèèê" òðÿáâà äà êàçâà — ïîÿñíè òîé. — À íå „áæèíííã!"
	Ïèñìèð âçå íîæà íà Ñíèáðèë è õðÿñíà ìîóëà â ãúðäèòå. Äðúííííí!
	— „Ààààààààõðõðõð" òðÿáâà äà êàçâà — îáàäè ñå Ãëúðê.
	— Óìðåëè ëè ñà? — ïîïèòà Ñíèáðèë.
	— Íå å ìíîãî ÿñíî — îòâúðíà Ïèñìèð. Åäèí-äâàìà çÿïà÷è, îò ïî-íåðâíèòå, ñå äðúïíàõà íàçàä. — ß ãè îãëåäàé.
	Ñíèáðèë ñå âçðÿ â î÷èòå íà ìîóëà. Áÿõà øèðîêî îòâîðåíè, ìàòîâî÷åðíè. Àëà äúëáîêî âúòðå â òÿõ èìàøå íåùî... íÿêàêúâ ïðîáëÿñúê, ìúíè÷êà èñêðèöà ñðåä ëîêâàòà ìðàê.
	Ñíèáðèë ïîòðúïíà è ñå îòâúðíà. Ñðåùíà íàñòîé÷èâèÿ ïîãëåä íà Ïèñìèð.
	— Äà ñå ÷óäèø è ìàåø. Ïðåæäåâðåìåííî âêî÷àíÿâàíå. Íå çíàåõ, ÷å ïî òèÿ êðàèùà ñå ñðåùàëè òåðìàãàíòè. Äîâå÷åðà ùå å ïî-äîáðå äà èçáåðåì ñòðàæè ñ ïî-îñòúð ñëóõ.
	— ×å çàùî? — ó÷óäè ñå Ãëúðê.
	— Çàùîòî ùå å ïî-äîáðå äà âàðäÿò ñúñ çàâúðçàíè î÷è.
	— ×å çàùî?
	Ðàçíåñå ñå âèê. Íàõëó Èðíî Áåðèóñ, ïîíåñúë íà ðúöå åäíà îò õðúòêèòå ñè.
	— ×óõ ãî äà ëàå — çàäúõà ñå òîé. — Òðúãíàõ äà ãî òúðñÿ, è âèæòå êàê ãî íàìåðèõ...
	Ïèñìèð îãëåäà âíèìàòåëíî êó÷åòî.
	— Êúñìåòëèÿ — ðàçñåÿíî ïîäõâúðëè òîé.
	— Õè÷ íå ìèñëÿ òúé! — òðîñíà ìó ñå Èðíî.
	— Íå òî — ïîÿñíè Ïèñìèð. — Òè.
	Êó÷åòî âñå îùå ñåäåøå ñíèøåíî, ãîòîâî çà ñêîê, îãîëèëî çúáè, ïîäâèëî îïàøêà ìåæäó çàäíèòå ñè êðàêà.
	— Êàêâî å òåðìàãàíò? — ïîëþáîïèòñòâà Ñíèáðèë, êîãàòî íàé-ñåòíå îòêúñíà î÷è îò íåãî.
	— Ñðåùàò ñå äîñòà îïèñàíèÿ êàê èçãëåæäàò îòêúì ãúðáà — çàîáÿñíÿâà Ïèñìèð. — Çà áåäà îáà÷å, íèêîé îò îíåçè, êîèòî ñà ãè âèæäàëè îòïðåä, íå å áèë ñïîñîáåí äà êàæå êîé çíàå êàêâî ïî âúïðîñà. Âñè÷êèòå äî åäèí ñà ñå âêàìåíèëè. È íèêîé íå çíàå çàùî. Äà ñå ñìàåø. Íå ñúì ÷óâàë çà òÿõ îò ãîäèíè. Äîðè ñè ìèñëåõ, ÷å ñà èç÷åçíàë âèä.
	Ñúùàòà âå÷åð ñàìèÿò Ïèñìèð åäâà íå èç÷åçíà îò ëèêà íà Êèëèìà. Òîé âèíàãè áå òâúðäÿë, ÷å êîçåòî ìëÿêî áèëî íåùî æèçíåíîâàæíî çà åäèí ôèëîñîô è ñêîðî ñëåä êàòî áÿõà íàïóñíàëè Äúðâåíàòà Ñòåíà, ñè áå êóïèë åäíà êîçà îò ìàëêîòî Ãëúðêîâî ñòàäî.
	Èìåòî é áåøå Êðèñòîáåëà è òÿ íåíàâèæäàøå Ïèñìèð ñ äúëáîêà æèâîòèíñêà îìðàçà. Êîãàòî íå áåøå â íàñòðîåíèå äà ÿ äîÿò (à òîâà é ñå ñëó÷âàøå ïî äâà ïúòè äíåâíî), ãëåäêàòà — êàê òÿ áîäðî ïðèïêà ìåæäó êàðóöèòå, à çàïîòåíèÿò, îñòàíàë áåç äúõ Ïèñìèð ÿ ïðåñëåäâà ñ ëþòè êëåòâè — ñè áåøå íåäåëèìà ÷àñò îò ëàãåðíèÿ æèâîò. Ìàéêèòå áóäåõà äåöàòà ñè, äà ñòàíàò è äà ãëåäàò. Áèëî ãëåäêà, êîÿòî ùå çàïîìíÿò çà öÿë æèâîò, òúé ðàçïðàâÿõà.
	Òîçè ïúò âúïðîñíàòà êîçèöà ñå âòóðíà ìåæäó êàðóöèòå, ïîñëå ñå õâúðëè ñðåä êîñìèòå è èçìåêà ïîäèãðàâàòåëíî. Ïèñìèð ïîëàçè ïîäèðå é, ìåòíà ñå â ìðàêà è ÿ çàòèñíà.
	Íåùî çàøàâà ïðèïðÿíî â ñåíêèòå ñ ëåêî äðúí÷åíå.
	Ïèñìèð ñå çàâúðíà, ïîíåñúë íà ðúöå ñòàòóÿ íà êîçè÷êà. Ïîëîæè ÿ áåçìúëâíî íà çåìÿòà è ÿ ùðàêíà ïî ìóöóíàòà.
	Äðúíííí!
	— „Ìååååå" òðÿáâà äà êàçâà — ðå÷å Ïèñìèð. — Òàçè íîù íèêîé äà íå íàïóñêà ëàãåðà!
	Ñúùàòà âå÷åð íà ïîñò çàñòàíàõà äåñåòèìà ìúæå ñúñ çäðàâî ñòèñíàòè êëåïà÷è. Ñðåä òÿõ áåøå è Ñíèáðèë, ðåäîì ñ Ðîëàíä — áå ìó íàäÿíàë êàïàöè.
	Íà ñëåäâàùàòà íîù — ñúùî. È íà ñëåäâàùàòà — ñëåä êàòî åäíà îò êðàâèòå íà âäîâèöàòà Ìúëúê ïî÷íà äà âèêà „Äðúííí!" íàìåñòî „Ìóóóóó".
	Íèêîé íå èñêàøå äà ïîòåãëÿò. Íå ðàçòóðèõà ëàãåðà, àëà, âñúùíîñò áåç íèêîé äà å èçäàë çàïîâåä, ñòåñíèõà êðúãà ñ êàðóöèòå. Åäèí-äâà ïúòè äî÷óõà äðúí÷åíå.
	À íà òðåòàòà íîù Ñíèáðèë, êàêòî ñè ñòîåøå íà ïîñò êðàé åäíà êàðóöà, ïî÷òè çàäðÿìàë, äî÷ó çàä ãúðáà ñè òúòðåùè ñå ñòúïêè. Íåùî åäðî ñå ïðîìúêâàøå ïðåç õðàñòèòå. ×óâàøå ãî êàê äèøà.
	Òúêìî ùåøå äà ñå îáúðíå, è äî÷ó äðúí÷åíåòî íà æåëåçà.
	— Îíîâà å äîøëî — ïîìèñëè ñè òîé. — Òî÷íî çàä ãúðáà ìè å. Àêî ñå îáúðíà, ùå ñòàíà íà êàìúê. Àëà àêî íå ñå îáúðíà, äàëè ïúê íÿìà àç äà ñòàíà íà... âå÷åðÿ?
	È òúé ñòîÿ, áåç äà ïîìðúäíå, îêîëî ñòîòèíà ãîäèíè èëè íåùî òàêîâà...
	Ñëåä ìàëêî, êîãàòî òúòðåíåòî ïîçàãëúõíà, òîé ðåøè äà ðèñêóâà è ìåòíà åäíî î÷åíöå. Ñðåä ìúòíàòà ñâåòëèíà óñïÿ äà ñúçðå êàê íåùî åäðî è âèñîêî ïîíå äâà íåãîâè áîÿ ïîòúíà ñðåä êîñìàëàöèòå.
	— Òðÿáâà äà èçâèêàì âñè÷êè — ïîìèñëè ñè òîé. — Àìà òå ïúê ùå ñå ðàçáÿãàò íàñàì-íàòàì, ùå âçåìàò äà êðåùÿò, äà ñè íàðåæäàò åäèí íà äðóã è äà ãàçÿò ðàçíè ðàáîòè, è ïðåç òîâà âðåìå îíîâà êîé çíàå êúäå ùå èçáÿãà. Íî àç òðÿáâà äà íàïðàâÿ íåùî. ×å èíà÷å ñêîðî ùå ñè èìàìå è ñòàòóÿ, äåòî âèêà „äðúíííí!" íàìåñòî „çäðàñòè".
	Íàìåðè Ðîëàíä è áúðçî ìó ìåòíà þçäàòà. Çà ñåäëîòî íÿìàøå âðåìå. À ïîñëå, ìíîãî, ìíîãî òèõî, ïîäêàðà êîíÿ ïî ïîñîêà íà äðúí÷åíåòî.

	ÃËÀÂÀ 6
	
	Òåðìàãàíòúò áåøå òîëêîâà ñòàð, ÷å ñèãóðíî íå ñè ïîìíåøå ìëàäèíèòå. Ñïîìíÿøå ñè ñìúòíî, ÷å íÿêîãà å èìàëî è äðóãè òåðìàãàíòè, àëà ïî îíîâà âðåìå òîé áåøå ÿê è ñèëåí è ãè áå ïðîãîíèë.
	Ïî-êúñíî ñå ïîÿâè è íÿêàêúâ íàðîä, êîéòî ìó ñå êëàíÿøå, äîðè è õðàì ìó ïîñòðîè, òà äà æèâåå â íåãî — ìèñëåøå ãî çà áîã íà íåùî ñè òàì. Êëàíÿõà ìó ñå, çàùîòî áåøå ñòðàõîòåí ðàçðóøèòåë — êàêòî ÷åñòî ñå ñëó÷âà; ñàìî ÷å ðåëèãèèòå îò òîÿ ñîðò ïîíà÷àëî íå èçòðàéâàò äúëãî; ñëåä êàòî îáúðíà ñóìà òè ëþäå îò âúïðîñíèÿ íàðîä íà ñòàòóè, îñòàíàëèòå æèâè èçáÿãàõà è ãî çàðÿçàõà â õðàìà.
	Ñåãà ñè íÿìàøå äðóæèíêà. Äîðè è äèâèòå çâåðîâå îòäàëå÷ çàîáèêàëÿõà õðàìà. Íàïóñòî ñêèòàøå èç þæíèòå êðàèùà íà øèð è äëúæ è çîâåøå íàðîäà ñè — îòãîâîð îòíèêúäå íå èäåøå. Ìîæå áè òîé áå ïîñëåäíèÿò òåðìàãàíò íà Êèëèìà.
	Ïîíÿêîãà èçëèçàøå äà ñè ïîòúðñè äðóãàð÷å. Áè ñå ïðèìèðèë ñ âñåêèãî. Íóæíè ìó áÿõà ïðîñòî íÿêàêâè äðóãè æèâè ñúùåñòâà. Äîðè è íå ñìÿòàøå äà ãè ÿäå. Ñàìî ÷å ðàáîòàòà íåùî íå ñòàâàøå. Ùîì íÿêîå îò òÿõ äîáëèæåøå, òî, êîé çíàå çàùî, ñå ñïè÷àøå, çàìðúçâàøå íåïîäâèæíî è èçîáùî çàïî÷âàøå äà ïðîÿâÿâà îòÿâëåíî íåäðóæåëþáèå.
	È òúé, òîé êðåòàøå îáðàòíî êúì ïîðóòåíèÿ ñè õðàì, òúòðåéêè îïàøêà. È òúêìî áå ñòèãíàë âðàòàòà, óñåòè ìèðèñà — çàáðàâåíèÿ ìèðèñ íà äðóãàð.
	Ñíèáðèë áå ïðèñòèãíàë â ðàçðóøåíèÿ õðàì òî÷íî ïðåäè íåãî. Êîïèòàòà íà Ðîëàíä îòåêíàõà ìîùíî ïî äúðâåíèÿ êàëäúðúì. Íàâñÿêúäå îêîëî ñåáå ñè âèæäàøå, îãðåíè îò ìåêî ñèÿíèå, ðóõíàëè ñòåíè, îáñèïàíè ñúñ ñòàòóè. Íÿêîè ïðîòÿãàõà êóòèè ñ íèñúê ïîêëîí, äðóãè áÿõà çàëèòíàëè íàçàä, ïðèòèñíàëè î÷è ñ äëàíè. Èìàøå è äðåáíè äèâè æèâîòíè — òå ñúùî íè ìúðäàõà, íè øàâàõà.
	Ïîñðåä õðàìà ñå èçâèñÿâàõà ðóèíèòå íà îëòàð — òî÷íî îò òÿõ èçëèçàøå ñèÿíèåòî. Âúðõó è êðàé îëòàðà áÿõà ñòðóïàíè ñúêðîâèùà. Èìàøå ñêúïîöåííè êàìúíè — ñîë è âúãëåí, êóòèè îò ïðîçðà÷åí ëàê è îò ÷åðâåíî äúðâî, ðåçáîâàíè ïðúñòåíè îò êîñò, áðîíçîâè êîðîíè — âñè÷êî òîâà ñòðóïàíî íà âèëè è ìîòîâèëè.
	Êðàé ñúêðîâèùåòî ñòúð÷åøå îùå åäíà ñòàòóÿ. Áåøå íà äðåáíè÷úê âîèí, âèñîê åäâà íàïîëîâèíà êîëêîòî Ñíèáðèë. Âåëèêîëåïíè ìóñòàöè ñå ñïóñêàõà ÷àê äî êðúñòà ìó. Â åäíàòà ñè ðúêà áå ñòèñíàë ìå÷ è êðúãúë ùèò, à â äðóãàòà — îãúðëèöà îò ëúñêàâè ñîëíè êðèñòàëè. Íà ëèöåòî ìó, îáúðíàòî íàãîðå, áå èçïèñàíà èçíåíàäà. Ïúëçÿù ìúõ ñå áå äîáðàë äî íåãî ïî ïîäà è áå óâèë êðàé âðàòà ìó ãèðëÿíäà îò æèâè ÷åðâåíè öâåòÿ.
	Ñíèáðèë âúðçà Ðîëàíä çà åäíà êîëîíà è ïîòðåïåðà.
	È äðóã ïðåäè íåãî áå âúðçàë êîíÿ ñè òóê. Âñúùíîñò íå áåøå òî÷íî êîí: ïðèëè÷àøå íà ïîíè, àëà íå áåøå ïî-ãîëÿì îò ìóíðóíãñêî êó÷å è èìàøå øåñò êðàêà.
	Ñíèáðèë áè ìîãúë äà ãî âäèãíå è ñ ãîëè ðúöå. Æèâîòèí÷åòî ñòîåøå òàì, ïîêðèòî ñ òúíúê ïëàñò ïðàõ. Ðîëàíä ñâåäå ãëàâà è ïîäóøè íåïîäâèæíàòà ìó ìóöóíêà. Ñíèáðèë ñå çàâòå÷å êúì êàìàðàòà ñúêðîâèùà è ñå âòðåí÷è â íåÿ ñúñ ñòðàõîïî÷èòàíèå. Òàì èìàøå äîðè ìîíåòè — íå òàðíåðèè, à ãîëåìè äúðâåíè äèñêîâå, ïîêðèòè ñúñ ñòðàííè çíàöè. Èìàøå è òåæêè ìå÷îâå, è êîâ÷åæåòà îò ðåçáîâàí ïÿñú÷íèê, ïúëíè ñúñ ñêúïîöåííîñòè îò ñîë. Ñòîåøå è ñå çâåðåøå îíåìÿë, à ñ úãúë÷åòî íà îêîòî ñè òîêó ïîãëåæäàøå êúì âîèíà. Ïðîòåãíàòàòà ìó ðúêà...
	Åòî, çíà÷è, çàùî áå äîøúë. À Òåðìàãàíòúò ãî áå ñïèïàë.
	Íåùî èçäðúí÷à. Â èçëúñêàíèÿ ùèò íà ñòàòóÿòà ñå ìÿðíà îòðàæåíèå. Áåøå íåùî ïîêðèòî ñ ëþñïè è êàæè-ðå÷è áåçôîðìåíî.
	— Íà âðàòàòà å — ïîìèñëè ñè Ñíèáðèë. — Òî÷íî çàä ìåí...
	Íî àêî ñå îáúðíà...
	Òîé èçêîï÷è ùèòà è ãî âäèãíà ïðåä ñåáå ñè òàêà, ÷å äà âèæäà â íåãî êàêâî ñòàâà çàä ãúðáà ìó.
	Òåðìàãàíòúò èçäðúí÷à. Îêîëî âðàòà ìó, ïîêðèò ñ ëúñêàâà êîæà, áÿõà ïðåìåòíàòè îãúðëèöè îò ëàê è ÷åðâåíî äúðâî. Íà âñåêè îò íîêòèòå ìó ñèÿåøå ïðúñòåí. Ãðèâíèòå, íàíèçàíè íà ëþñïåñòàòà ìó îïàøêà, äðúíêàõà. Ùîì ïîìðúäíåøå åäðàòà ñè ãëàâà ñ ãîëÿìà ÷îâêà, èç õðàìà îòåêâàøå ëåêî çâúíòåíå.
	Ïðîòî÷è øèÿ êúì îëòàðà è âçå äà äóøè. Äîðè è îòðàçåíè â ùèòà, î÷èòå ìó ïëàøåõà Ñíèáðèë. Áÿõà ãîëåìè, ìúãëèñòîñèíè è èçîáùî íå áÿõà ñòðàøíè. Î÷è, â êîèòî ìîæåø äà ñå èçãóáèø — ïîìèñëè ñè Ñíèáðèë, — è äà ñå
îáúðíåø íà êàìúê...
	Ðîëàíä èçöâèëè òèõî, àëà öâèëåíåòî ìó ñåêíà ðÿçêî. 
	È... â õëàäíàòà çàëà ñå ïîÿâè íîâà ñòàòóÿ.
	Ñåòèâàòà íà Ñíèáðèë ñ êðÿñúê ãî ïðèçîâàõà äà ñå îáúðíå ëèöå â ëèöå ñ ÷óäîâèùåòî, àëà òîé íå ïîìðúäíà. Ìèñúëòà ìó ïðåïóñêàøå îò÷àÿíî. Òåðìàãàíòúò çàäðúí÷à êúì íåãî.
	Ñíèáðèë ñå îáúðíà ðÿçêî, âäèãíàë ïðåä î÷èòå ñè ëúñêàâèÿ ùèò. Îòäîëó âèæäàøå êàê êðàêàòà íà òåðìàãàíòà äðàùÿò ïî ïîäà êúì íåãî. Áÿõà êîêàëåñòè, ñ îãðîìíè íîêòè. È ïðîäúëæèõà äà âúðâÿò.
	Óæ òðÿáâàøå äà ñå âêàìåíè! Íàëè ñå âèäÿ! Äîòóê áÿõìå ñ íàõîä÷èâèòå èäåè — ïîìèñëè ñè ìóíðóíãúò. — È áåç òîâà òàÿ ìè áåøå åäèíñòâåíàòà.
	Çàîòñòúïâà íàçàä. È òîãàâà Òåðìàãàíòúò ñïðÿ — áå âèäÿë äðóã òåðìàãàíò! Òàì, îò ùèòà, ñðåùó íåãî ñå áëåùåøå ëþñïåñòà çåëåíèêàâà ôèçèîíîìèÿ. Îò åäíîòî ìó óõî ñå áå ïðîâåñèëà îãúðëèöà. Çà ìèã ÷óäîâèùåòî ñè áå íàìåðèëî äðóãàð÷å. À ïîñëå, òúé êàòî ñå òðåñåøå îò ñòðàõ, Ñíèáðèë íàêðèâè ùèòà íàñòðàíè. Ôèçèîíîìèÿòà èç÷åçíà.
	Ñëåä ìèã ñìàÿíî ìúë÷àíèå Òåðìàãàíòúò íàäàäå ãíåâåí âîé, êîéòî îòåêíà ñðåä êîñìàëàêà. Òðîïíà òåæêî ñ êðàê. Ïîñëå ñúçäàíèåòî ñå ñòðîïîëè íà ïîäà, âäèãíà ëàïè êúì î÷èòå ñè è çàðèäà. Ñåãèç-òîãèç áàðàáàíåøå ïî ïëî÷êèòå ñúñ çàäíè êðàêà. Íàãëåä ðèäàíèÿòà ìó çàïî÷âàõà íÿêúäå îòêúì îïàøêàòà, íàðàñòâàõà âñå ïîâå÷å è ïîâå÷å è íàêðàÿ èçáóõâàõà íàâúí ïðåç óñòàòà.
	Ãëåäêàòà âäúõâàøå íå ñàìî óæàñ. Âäúõâàøå è... íåóäîáñòâî. Íèêîé íå áè òðÿáâàëî äà äúðæè âúòðå â ñåáå ñè ÷àê ïúê òîëêîç ìíîãî ñúëçè.
	Ñíèáðèë ñå çàãëåäà â ëîêâàòà ñúëçè, êîÿòî ñå ðàçëÿ ïî ïîäà è äîêîñíà ñòàòóÿòà íà ðóíòàâîòî êó÷å äî ñòåíàòà. Òî ñáúð÷è íîñ. Ëîêâàòà ñå ðàçëèâàøå ëè, ðàçëèâàøå. Ùîì äîêîñíåøå íÿêîè îò ñòàòóèòå, òå ñå ñúáóæäàõà, àëà äðóãè — îò íàé-ñòàðèòå, öåëèòå â ïðàõ è ëèøåè — äîðè íå ïîìðúäíàõà. Ðàçíè äðåáîñúöè õðàáðî çàïëóâàõà êúì ñâîáîäàòà  ìåæäó ïèùÿëêèòå èì.
	Ñíèáðèë çàãðåáà öÿë ùèò ñúëçè è ãî ïëèñíà âúðõó Ðîëàíä. Ïîñëå äîéäå ðåä íà ìàëêîòî ïîíè, êîåòî çÿïíà â ïî÷óäà íàñðåùà ìó. Íàé-íàêðàÿ èçòúð÷à äî âîèíà è ãî îáëÿ â ñúëçè.
	Â ïúðâèÿ ìèã íèùî íå ñòàíà. Ïîñëå êëåïà÷úò ìó òðåïíà. Ðúêàòà, êîÿòî ñòèñêàøå îðúæèåòî, ïîìðúäíà. È èçâåäíúæ äðåáíè÷êèÿò âîèí îæèâÿ, àìà ñúñ ñòðàøíà ñèëà. Òîé ïóñíà îãúðëèöàòà íà ïîäà è èçãëåäà Ñíèáðèë íàïðåêè.
	— Êîêàëè Ìîêàëîâè, òè ïúê îòêúäå èçíèêíà?
Ïîñëå ñúçðÿ òåðìàãàíòà ñðåä ëîêâàòà îò ñúëçè. Ïëúçíà ðúêà êúì âðàòà ñè è íàïèïà ëèøåÿ.
Âòîðà÷è ñå óìèñëåíî â Ñíèáðèë.
	— Åé, íåïîçíàòèÿ, îò êîëêî âðåìå âèñèø òóê?
	— Íå çíàì. Ñåãà ñìå òðåòàòà ãîäèíà ñëåä Âòîðîòî ïðåáðîÿâàíå îò âúçêà÷âàíåòî íà èìïåðàòîð Òàðãîí íà ïðåñòîëà â Óåúð — îòâúðíà Ñíèáðèë.
	— Òè äóìèåö ëè ñè? — Îñâîáîäåíàòà ñòàòóÿ âçå äà îòìîòàâà ëèøåÿ.
	— Íåùî òàêîâà.
	— Àç ïúê íå ñúì — âèðíà íîñ äðåáîñúêúò. — Íèå íå ñå áðîèì. Àëà çà Òàðãîí ñúì ÷óâàë. Ïðåäè äà ïðèñòèãíà òóê, òúêìî áÿõà èçìèíàëè äâàéñåò è äâå ãîäèíè, îòêàêòî ñå å âúçêà÷èë íà ïðåñòîëà.
	— Çíà÷è ñè òóê îò ãîäèíà.
	— Ãîäèíà... öÿëà ãîäèíà! — çàòþõêà ñå âîèíúò. — Êîëêî ìíîãî âðåìå... — Òîé ñå ïîêëîíè òúðæåñòâåíî. — Õèëÿäè èçâèíåíèÿ, íåïîçíàòè ìîìêî. Òè çàñëóæàâàø íàãðàäà. Àç, Áðîêàíäî, ñèí íà Áðîê, Ãîñïîäàð íà Äæåîïàðä, Êðàë íà äåôòìåíèòå, òè ãî îáåùàâàì. Äà. Íàãðàäà.
	— Èçîáùî íå ñúì ãî íàïðàâèë çàðàäè íÿêàêâà ñè íàãðàäà — îáÿñíè Ñíèáðèë. — Ïðîñòî ìè ñå ùåøå åé îíîâà òàì äà ñïðå äà ïðåâðúùà íà ñòàòóè äå êîãîòî ñâàðè.
	— Àìè êàêâî òîãàç òå å äîâåëî òîëêîç íàäàëå÷? — áëåñíàõà î÷èòå íà Áðîêàíäî. — Ñúêðîâèùåòî, à?
	— À, íå... Âèæ êàêâî, íå ìèñëèø ëè, ÷å ùå å ïî-äîáðå äà ìúðäàìå îòòóê? — Ñíèáðèë îòíîâî ìåòíà ïîãëåä êúì òåðìàãàíòà. — ×å òîêó-âèæ îíçè ñå íàäèãíàë...
	Áðîêàíäî ðàçìàõà ìå÷à ñè.
	— Öÿëà ãîäèíà îò æèâîòà ìè!!! — êðåñíà òîé. — Ùå ñè ïëàòè òîé çà òîâà!
	Ñíèáðèë îòíîâî ïîãëåäíà ÷óäîâèùåòî. Òî ñè ëåæåøå è íå ìúðäàøå.
	— Íà ìåíå ìè ñå ÷èíè, ÷å íå áè ìîãúë äà ìó ñòîðèø êîé çíàå êàêâî... Òúé êàêòî ãî ãëåäàì, òîé ñè å äîñòàòú÷íî íåùàñòåí.
	Áðîêàíäî ñå ïîêîëåáà.
	— Àáå çíàåø ëè, ìîæå è äà ñè ïðàâ... Áåçìîçú÷åí çâÿð — êàêâî äà ìó îòìúùàâàø! À ïúê êîëêîòî äî òîâà... — çàìàõíà òîé êúì ñèÿéíàòà êóï÷èíà, — íåùî ìè ñå å îòùÿëî, äà òè êàæà. ß ïî-äîáðå äà ñè ñåäè òóêà. — Òîé ïîäñìðúêíà. — Òå òèÿ ðàáîòè ìàé ñàìî íà òåðìàãàíòè ïîäõîæäàò. Ãëåäàé ÿ òàÿ îãúðëèöà, âèæäà ìè ñå äîñòà... õì...
	Ñíèáðèë ñè áå íàáåëÿçàë åäíî-äâå íåùèöà, êîèòî äîñòà ìó õàðåñâàõà, à Áðîêàíäî, êàòî ãî ïîãëåäíåø, ìàé áå ãîòîâ äà çàðåæå ñúêðîâèùåòî, ñàìî çàùîòî â êúùè ñè èìà ïðåäîñòàòú÷íî ñúêðîâèùà. Àëà óñåòè, ÷å ùå å òúïè÷êî äà òðúãíå äà ñå ðàçïðàâÿ ñ íåãî.
	Ñ ïðèãëóøåí çâúí Òåðìàãàíòúò âäèãíà ãëàâà è îòâîðè î÷è. Ñíèáðèë ïîâäèãíà ùèòà, àëà òîé ñå èçïëúçíà èç ðúöåòå ìó è èçäðúí÷à íàäîëó ïî ñòúïàëàòà.
	Òåðìàãàíòúò íåïîõâàòíî ìó ïðåïðå÷è ïúòÿ ñ íîêúò è ãî çàïîäìÿòà òðîìàâî, äîêàòî íàé-íàêðàÿ ñúçðÿ îòíîâî ñâîÿ îáðàç. Çà ïî÷óäà íà Ñíèáðèë, òîé âçå äà ãóêà ñðåùó îòðàæåíèåòî, à ïîñëå ïîëåãíà ïàê, ãóøíàë â ëàïè îãëåäàëîòî. È òîãàâà Òåðìàãàíòúò ñ ïîñëåäåí çâúí ìèðíî è òèõî èçäúõíà ñðåä õðàìà, ïîñòðîåí çà íåãî îùå â ïàìòèâåêà.
	Ïî-íàòàòúê òðóáàäóðèòå è ñêèòàùèòå ðàçêàçâà÷è ÷åñòî ðàçïðàâÿõà, ÷å ùîì ñúçðÿë â îãëåäàëîòî ñâîÿ îáðàç, Òåðìàãàíòúò óìðÿë. Íèêîãà íå âÿðâàéòå íà îíîâà, êîåòî ðàçïðàâÿò â ïåñíèòå. Îíèÿ, äåòî ãè èçìèñëÿò, òèêàò âúòðå äå ùî äèâîòèÿ èì õðóìíå, ðåøàò ëè, ÷å òàêà èì çâó÷è ïî-äîáðå. Òà, òå òâúðäÿõà, ÷å îòðàçåíèÿò ìó ïîãëåä ãî áèë  âêàìåíèë. Ñàìî ÷å ñìúðòòà íà òåðìàãàíòà ñè áåøå êúäå-êúäå ïî-ñëîæíà ðàáîòà. Êàêòî è ïîâå÷åòî ðàáîòè.
	Äâàìàòà ãî èçâëÿêîõà íàãîðå ïî ñòúïàëàòà è ãî ïîãðåáàõà ïîä îëòàðà. Ñíèáðèë ñè ñïîìíè çà Êðèñòîáåëà è çà äðóãèòå æèâîòíè â ëàãåðà, âçå îò êóï÷èíàòà ñúêðîâèùà åäíî ìàëêî êîâ÷åæå è çàãðåáà ñúëçè îò ëîêâàòà. Îñòàíàëèòå ñòàòóè ñè ãè îñòàâèõà òàêà.
	— Â ìèíàëîòî òåçè ñà ñå êëàíÿëè íà òåðìàãàíòèòå êàòî íà áîãîâå, òúé ãëàñè ïðåäàíèåòî — ðå÷å Áðîêàíäî. —
Æåñòîêî ïëåìå ñà ñè áèëè òå. Òúé äà ñè ñòîÿò. Ñïðàâåäëèâî å.
	— Âñúùíîñò... — ïîäõâàíà Ñíèáðèë, ùîì ñå ïîîòäàëå÷èõà ìàëêî, — ... íå ÷å áèõ èìàë íåùî ïðîòèâ íÿêîÿ ìúíè÷êà íàãðàäà, àêî ñëó÷àéíî òè ñå íàìèðà. Íÿêîÿ, äåòî íà òåáå íå òè òðÿáâà.
	— Åñòåñòâåíî, ÷å ìè ñå íàìèðà!
	— Ìîåòî ïëåìå èìà íóæäà äà ïîîñòàíå íÿêúäå èçâåñòíî âðåìå, äà ñè ïîòåãíåì òàëèãèòå, è òúé íàòàòúê... Íà íÿêîå ìÿñòî, äåòî äà íå ñå íàëàãà ïðåç öÿëîòî âðåìå äà ñå îçúðòàìå ïðåç ðàìî.
	— ×å êàêâî ïî-ëåñíî îò òîâà! Ìîÿò ãðàä å è òâîé. Íàðîäúò ìè ùå âè ïîñðåùíå êàòî áðàòÿ.
	— Âñè÷êèòå ëè ñà äðåáíè êàòî òåáå? — èçòúðñè Ñíèáðèë, áåç äà ìèñëè.
	— Íèå, äåôòìåíèòå, ñìå ïðàâèëíî ñëîæåíè — ñîïíà ñå Áðîêàíäî. — Íå íè âëèçà â ðàáîòàòà òîâà, ÷å òåçè èëè îíåçè ñà èçáóÿëè äî òàêèâà àáñóðäíè ðàçìåðè!
	Ìèíà ìàëêî âðåìå. Ùîì äîáëèæèõà ëàãåðà íà ìóíðóíãèòå, Ñíèáðèë ñå îáàäè:
	— Çíàåø ëè, ñúâñåì íå ñìÿòàì, ÷å ñè èçãóáèë ãîäèíà îò æèâîòà ñè. Ùîì ñè áèë ñòàòóÿ, çíà÷è çà òåá âðåìåòî íå å òåêëî. Äàæå, êàòî ñè ïîìèñëèø, èçëèçà, ÷å ñè ñïå÷åëèë åäíà ãîäèíà. Âñè÷êè äðóãè ñà îñòàðåëè ñ ïî åäíà ãîäèíà, à ïúê òè — íå.
	Áðîêàíäî ñå çàìèñëè.
	— Çíà÷è ëè òîâà, ÷å àç âñå ïàê òè äúëæà íàãðàäàòà?
	— Ìàé ÷å äà — ñìúíêà Ñíèáðèë.
	— Àìè õóáàâî òîãàâà.

	ÃËÀÂÀ 7
	
	Ïðèñòèãíàõà â ëàãåðà òúêìî íàâðåìå, çà äà ñïðàò äðóæèíàòà, êîÿòî àõà-àõà äà ïîòåãëè äà òúðñè Ñíèáðèë. Áðîêàíäî âåäíàãà ñòàíà öåíòúð íà âíèìàíèå — íåùî, êîåòî ìíîãî ìó äîïàäàøå è ñ êîåòî î÷åâèäíî áåøå ñâèêíàë. Ñíèáðèë, ìàëêî èëè ïîâå÷å, áå çàáðàâåí. Ìàëêî èëè ïîâå÷å...
	— Êúäå áåøå?! — ïîïèòà ãî Ïèñìèð. Õåì ñè áåøå îòäúõíàë, õåì ìó áåøå ÿäîñàí. — Áèâà ëè òúé äà ñêèòîñâàø! Íèìà íå çíàåø, ÷å Ìîóëèòå ñà ïëúçíàëè íàâñÿêúäå?
	— Ñúæàëÿâàì — îòâúðíà Ñíèáðèë. — Ïðîñòî... òàêà ñòàíà.
	— Å, êàðàé — ìàõíà ñ ðúêà Ïèñìèð. — Àìè ñåãà, êàêâî ñòàâà? Òèÿ òâîè ñìîòëüîâöè íå çíàÿò ëè êàê ñå ïîñðåùà êðàë?
	— Ìàé ÷å íå — îòâúðíà Ñíèáðèë. — Òîé èíà÷å ñè å õðàáúð, àìà å ìàëêî êèáðèòëèÿ è òîãàâà èçîáùî íå òå ñëóøà êàêâî ìó ïðèêàçâàø.
	— Òúé, êàêòî ìè ãî îïèñâàø, òî÷íî íà êðàë ãî äîêàðâà — êèìíà Ïèñìèð.
	Áðîêàíäî â ìîìåíòà ñå íàìèðàøå òî÷íî â ñðåäàòà íà òúëïà äúðäîðåùè åäèí ïðåç äðóã, îêîêîðåíè Ìóíðóíãè, è ðàçäàâàøå áëàãîñêëîííè óñìèâêè.
	— È ñòîÿ ñè àç, çíà÷è — ðàçêàçâàøå òîé, — åäâàì íà êðà÷êà îò ñúêðîâèùåòî, è èçâåäíúæ — äðúííí! — åé òè ãî îíîâà ïðàâî çàä ìåíå! È àç òîãàâà...
	Ïèñìèð ñè ïðîáè ïúò ñ ëàêòè ïðåç òúëïàòà, ñâàëè øàïêà, ïîêëîíè ñå — ñïðÿ ÷àê êîãàòî áðàäàòà ìó äîêîñíà ïîäà — è òàì çàñåäíà, òèêíàë âúëìî áåëè êè÷óðè òî÷íî ïîä íîñà íà ñìàÿíèÿ Áðîêàíäî.
	— Ïðèâåòñòâàì òå, î, Êðàëþ! — ïîäå ñòàðåöúò. — Çà íàñ å ÷åñò, ÷å åäèí òúé âåëèê ñèí íà åäèí òúé áëàãîðîäåí íàðîä íè å ñ÷åë çà äîñòîéíè äà... úúú... çà äîñòîéíè. Âñè÷êî, êîåòî èìàìå, å íà òâîå ðàçïîëîæåíèå, î, äîáëåñòíè ãîñïîäàðþ. Àç ñúì Ïèñìèð, ñêðîìåí ôèëîñîô. Òîâà å...
	Òîé áÿñíî çàùðàêà ñ ïðúñòè ïî ïîñîêà íà Ãëúðê, êîéòî ñòîåøå çÿïíàë âñòðàíè è ãëåäàøå êàêâè ãè âúðøè Ïèñìèð, âñå îùå ïðåãúíàò îäâå ïðåä âîèíà-äæóäæå.
	— Õàéäå äå, àìà õàéäå, ìîëÿ òè ñå! Ïðîòîêîëúò å ìíîãî âàæíî íåùî! Ïîêëîíè ñå íà êðàëÿ!
	— Êâî å òóé êðàë? — íåâèííî ãî èçãëåäà Ãëúðê.
	— Çàñâèäåòåëñòâàé ìó óâàæåíèå! — íàñòîÿ Ïèñìèð.
	— ×å çàùî? Íàëè Ñíèáðèë ãî å îòúðâàë, à íå îáðàòíîòî, íàëè òàêà?
	Ñíèáðèë çàáåëÿçà Áåéí, çàñòàíàë çàä òúëïàòà íà÷óìåðåí, ñúñ ñêðúñòåíè ðúöå. Â Òðåãîí Ìàðóñêîòî ó÷èëèùå õè÷ íå ìó õàðåñâàøå, àìà áåøå ïîíàó÷èë íÿêîè ðàáîòè. Äóìèéöèòå íå îáè÷àò êðàëåòå. Ïðåäïî÷èòàò èìïåðàòîðèòå. Îò åäèí èìïåðàòîð ìîæåø äà ñå îòúðâåø êúäå-êúäå ïî-ëåñíî.
	Íà âðúùàíå îò õðàìà ïúê áå ïîïèòàë Áðîêàíäî êàêâî èñêà äà êàæå ñ òîâà, ÷å íàðîäúò ìó íå ñå áðîè. Èñêàë áèë äà êàæå, ÷å ñè íÿìàò íèùî îáùî ñ Äóìèéöèòå.
	— Íèå ãè ìðàçèì — áå îòñÿêúë Áðîêàíäî, áåç èçîáùî äà óâúðòà. — Àç ñå áèÿ ñ òÿõ, çàùîòî èçïðàâÿò ïúòèùàòà, ñëàãàò íîìåðà íà êàêâî ëè íå è ïðàâÿò êàðòè íà ðàçíè ìåñòà, äåòî íÿìà êàêâî äà èì ïðàâèø êàðòè! Âñè÷êî ãëåäàò äà îáúðíàò â íåùî, äåòî ñå áðîè. Äà ìîæåõà, è êîñìèòå íà Êèëèìà ùÿõà äà íàêàðàò äà ðàñòàò â ðåäè÷êè! Ïúê íàé-ëîøîòî å, ÷å... äàé èì íà òÿõ äà ñå ïîä÷èíÿâàò íà çàïîâåäè! Ïî-ñêîðî ùå ñå ïîä÷èíÿò íà ÷èÿòî è äà áèëî çàïîâåä, îòêîëêîòî äà ñå õâàíàò ñàìè÷êè äà ìèñëÿò! Òî÷íî âúðõó òîâà ñå ãðàäè è èìïåðèÿòà èì! Î, èíàê òå ñà ñè íàïðàâî ñâåñòíè, â áèòêà ñå áèÿò ÷åñòíî è ïðî÷èå, àìà ïîíÿòèå ñè íÿìàò îò âåñåëáà! È íàêðàÿ êàêâî? Ðåäè÷êè, çàïîâåäè è íèêàêâà ðàäîñò îò æèâîòà!
	À òî÷íî â ìîìåíòà ãî ïðåäñòàâÿõà íà äóìèåö.
	Ïðè êîåòî Áðîêàíäî íàïðàâî ãî øàøíà. Òîé äîáëèæè Ãëúðê è ñúðäå÷íî ìó ðàçòúðñè ðúêàòà. Ùîì çàãîâîðè, ãëàñúò ìó èçîáùî íå çâó÷åøå êàêòî â õðàìà. Áåøå îò îíçè òèï ãëàñ, äåòî âñå åäíî ïðåç öÿëîòî âðåìå òå òóïà ïî ãúðáà.
	— Òà çíà÷è, òè ñè âîæäúò, à? Ñòðàõîòíî, åé! Áðàò òè ìè å ðàçïðàâÿë çà òåáå. Ñèãóðíî òàÿ òâîéòà ðàáîòà å íåâåðîÿòíî ìú÷íà, à? È, ïî âñÿêà âåðîÿòíîñò, ñå èçèñêâàò ìíîãîáðîéíè óìåíèÿ?
	— Î, àìè, çíàåø ëè... Òî êàðàø, êàðàø, ïúê âçåìåø äà ãî íàëó÷êâàø... — ñìóòåíî èçìúíêà Ãëúðê.
	— Î, íå ñå è ñúìíÿâàì. Èçîáùî äàæå íå ñå ñúìíÿâàì. Ñòðàøíà ðàáîòà! Ïúê è îòãîâîðíîñòòà å óæàñíà. Òè ìèíàë ëè ñè íÿêàêâà ñïåöèàëíà ïîäãîòîâêà?
	— Úú... àìè ÷å íå... àìè òî, òàòå óìðÿ è òå ìè íàòèêàõà îíîâà êîïèå â ðúöåòå è ìè âèêàò „òè ñè âîæäúò" ... — çàîáÿñíÿâà Ãëúðê.
	— Íàèñòèíà ëè? Å, ïî-êúñíî ùå ñè ïðîâåäåì åäèí ïî-ñåðèîçåí ðàçãîâîð ïî òîÿ âúïðîñ — êèìíà Áðîêàíäî. — À òîâà å Ïèñìèð, íàëè? Î, àìà õàéäå ñòàíè, äå. Ñèãóðåí ñúì, ÷å îò ôèëîñîôèòå íå ñå èçèñêâà äà ñå êëàíÿò äîçåìè... Êàêâî?... Î, åêñòðà! À òîâà òðÿáâà äà å... ãåíåðàë Áåéíåóñ Ãàòðèêñ, àêî íå ñå ëúæà.
	„Ãåíåðàë!" — îòíîâî ìèíà ïðåç óìà íà Ñíèáðèë.
	Áåéí êèìíà.
	— Êîëêî ãîäèíè ìèíàõà, Âàøå Âåëè÷åñòâî?
	— Êúì ïåò, ìèñëÿ — ðå÷å êðàëÿò. — Âñúùíîñò ìàé ñà ñè íàïðàâî øåñò.
	— Ïîçíàâàòå ëè ñå? — ó÷óäè ñå Ñíèáðèë.
	— Î, äà — êèìíà Áðîêàíäî. — Äóìèéöèòå ïîñòîÿííî íè ïðàùàõà àðìèè. Äà ïðîâåðÿò êàê ñìå è äà íè ïðåäëîæàò íàé-ó÷òèâî äà èì ñå ïîä÷èíèì è äà ñòàíåì ÷àñò îò òÿõíàòà Èìïåðèÿ. Íèå ïúê âñå èì îòâðúùàõìå, ÷å íå ùåì. Íàëè ùÿõà äà íè áðîÿò...
	— Ñïîðåä ìåí âúçðàçÿâàõòå íàé-âå÷å ñðåùó ïëàùàíåòî íà äàíúöè — ñïîêîéíî ãî ïðåñå÷å Áåéí.
	— Íå âèæäàì êàêâî áèõìå ïîëó÷èëè ñðåùó ïàðèòå ñè — îïúíà ñå Áðîêàíäî.
	— Çàùèòà.
	— À, òàêà ëè? ×å íàñ âèíàãè íè å áèâàëî äà ñå çàùèòàâàìå ñàìè÷êè! — Áðîêàíäî íàòúðòâàøå íà âñÿêà äóìà. — Ñðåùó âñåêè. — Òîé ñå óñìèõíà. — À ïîñëå íè èçïðàòèõà Ãåíåðàëà äà íè ïðåäëîæè ïàê ñúùîòî, àìà ìàëêî ïî-íàñòîÿòåëíî... Ñïîìíÿì ñè, ðå÷å íè, ÷å àêî íå ñå ïðèñúåäèíèì êúì Èìïåðèÿòà, åäâà ëè îò íàñ áè îñòàíàë íÿêîé çà ïðåáðîÿâàíå.
	— À ïúê òè ìè ðå÷å, ÷å íÿìàëî äà îñòàíå êîé äà áðîè — êàçà Áåéí.
	Ñíèáðèë ìåñòåøå ïîãëåä îò åäèíèÿ êúì äðóãèÿ. Óñåòè ñå, ÷å å ïðèòàèë äúõ. Âúçäúõíà.
	— È ïîñëå êàêâî? — îáàäè ñå òîé. 
	Áåéí ñâè ðàìåíå.
	— Àìè, àç íå íàïàäíàõ — îáÿñíè äóìèåöúò. — Èçîáùî íå ïðîóìÿâàõ çàùî òðÿáâà äà ìðàò ñâåñòíè õîðà. Âúðíàõ ñå è êàçàõ íà èìïåðàòîðà, ÷å õîðàòà íà Áðîêàíäî ìíîãî ãè áèâà çà ñúþçíèöè, àìà çà ïîäàíèöè ïî íåâîëÿ õè÷ íå ñòàâàò. Ïúê è áåç òîâà ñàìî ìàëîóìíèê áè íàïàäíàë îíçè ãðàä.
	— Àç ïúê âèíàãè ñúì ñå ÷óäèë òîé êàêâî òè å îòãîâîðèë — îáàäè ñå Áðîêàíäî.
	Áåéí ñâåäå ïîãëåä êúì îïúðïàíèòå ñè äðåøêè.
	— Àìè, êàêâî. Äîñòà ïîâðÿñêà, äå...
	Ïîñëåäâà çàìèñëåíî ìúë÷àíèå.
	— Àìà òå âñå ïàê íàïàäíàõà, ñëåä êàòî òåáå òå... îòçîâàõà — ðå÷å íàêðàÿ Áðîêàíäî.
	— È ïîáåäèõà ëè?
	— Íå.
	— Åé íà, íàëè òîâà òè êàçâàì. Ìàëîóìíèöè.
	— Ñúæàëÿâàì — ðå÷å Áðîêàíäî.
	— À, íÿìà çàùî. Òîâà áåøå ñàìî åäíî îò ìíîãîáðîéíèòå íåñúãëàñèÿ ìåæäó ìåí è Èìïåðàòîðà.
	Ñíèáðèë õâàíà è äâàìàòà çà ðàìåíåòå.
	— Êàêòî è äà å — ðå÷å òîé. — Êàòî ñòå çàêëåòè âðàãîâå, òîâà íå çíà÷è, ÷å íå ìîæåòå äà áúäåòå ïðèÿòåëè, íàëè òàêà?
	Äîêàòî âå÷åðÿõà, Ãëúðê ïîøåïíà íà æåíà ñè: 
	— Ìíîãî å ëþáåçåí. Ïèòà ìå âñÿêàêâè ðàáîòè çà ìåíå... Çàïîçíàõ ñå ñ êðàë, ïðåäñòàâÿø ëè ñè! Òîé å ìíîãî âàæåí ÷îâåê. Ìàé ÷å ñå êàçâà Ïðîòîêîë.
	— Õóáàâî èìå. È çâó÷è ïî êðàëñêè...
	— Ïúê Ïèñìèð áèë ôèëîñîô. Òîé òúé ðå÷å.
	— Òóé ïúê õè÷ íå ãî çíàåõ. Êàêâî å „ôèëîñîô"?
	— Íÿêîé, äåòî ìèñëè. Òîé òúé ìè ðå÷å.
	— Å, àìè òî è òè ìèñëèø. Êîëêî ïúòè ñúì òå âèæäàëà — ñåäèø ñè è ñè ìèñëèø...
	— Àáå òî àç íå âèíàãè ìèñëÿ — íàé-ñúçíàòåëíî ñè ïðèçíà Ãëúðê. — Ïîíÿêîãà ñàìî ñè ñåäÿ. — Òîé âúçäúõíà. — Àìà òÿ ðàáîòàòà íå áèëà ñàìî â ìèñëåíåòî. Ïîñëå òðÿáâàëî è äà ãî ðàçêàæåø, è òî òàêà, ÷å íà õîðàòà äà èì å çàáàâíî.

	ÃËÀÂÀ 8
	
	Êåðâàíúò îáúðíà íà Çàïàä. Ïúòóâàíåòî êúì Äæåîïàðä áå âåñåëî. Áðîêàíäî ÿçäåøå äî ÷åëíàòà êàðóöà. Îòèâàõà íà ìÿñòî, êúäåòî ñàìî ìàëîóìíèê áè ãè íàïàäíàë.
	Ìíîãî îò ìóíðóíãèòå îòêðîâåíî áëàãîãîâååõà ïðåä äðåáíè÷êèÿ êðàë, àëà íèêîé íå ìîæåøå äà ñå ìåðè ñ Ãëúðê — òîé áúðçî ñå ïðåâðúùàøå â îòÿâëåí ìîíàðõèñò. Áðîêàíäî óñåùàøå, ÷å âîæäúò å åäíà êðàéíî ïî÷òèòåëíà àóäèòîðèÿ è ìó ãîâîðåøå ñ îíçè îñîáåí òîí, ñ êîéòî êðàëñêèòå îñîáè ïðèêàçâàò íà ïðîñòîëþäèåòî, è ïîñëå ïðîñòîëþäèåòî ñå  ÷óâñòâà âñå åäíî ñà ìó ïîíèêíàëè êðèëöà, áåç âñúùíîñò äà ñè ñïîìíÿ êîé çíàå êàêâî îò îíîâà, êîåòî ñà ìó êàçàëè.
	Ñíèáðèë ïîäòè÷âàøå îò äðóãàòà ñòðàíà íà êàðóöàòà è ñ ïîëîâèí óõî ñå îñëóøâàøå çà ïðèçíàöè íà Ôðåé, à ñ äðóãàòà ïîëîâèíà ïîïèâàøå äúðäîðåíåòî íà äåôòìåíà.
	— À ïîñëå, â ñåâåðíîòî êðèëî íà äâîðåöà Áðîê, ìîÿò ïðàäÿäî, ïîñòðîèë õðàì íà Ìîêàë Îñíîâàòåëÿ. Öåëè ñåäåì ãîäèíè óàéòèòå äÿëàëè çà Áðîê êîëîíè îò äúðâî è ëàê è ðåäÿëè îãðîìíàòà ìîçàéêà, èçîáðàçÿâàùà Êèëèìà.  Îùå èì ãî èçïëàùàìå. Ñòåíèòå ñà èçãðàäåíè îò íàé-÷èñò âúãëåí è ñîë, îëòàðúò — îò ÷åðâåíî äúðâî, èíêðóñòèðàíî  ñ áðîíç. Âñúùíîñò îëòàðúò ñå ïàäà òî÷íî â ñðåäàòà íà äíåøíèÿ äâîðåö, ïîñòðîåí îò ìîÿ ïðàïðàäÿäî, Áðîê Ñåäìè, êîéòî, ñëåä êàòî áèë êîðîíÿñàí çà êðàë, ïðèáàâèë è Äúðâåíàòà Ïîðòà. Íå áèâà äà çàáðàâÿì è ñúêðîâèùíèöèòå. Ìèñëÿ, ÷å íà áðîé ñà ïîíå äåâåò. È âúòðå â òÿõ ìîæå äà âëèçà ñàìî íàñòîÿùèÿò êðàë. Êîðîíàòà å äåëî íà ñàìèÿò Òàðìà Äúðâîðåçáàðÿ. Òÿ å ñúñ ñåäåì âúðõà è âúðõó âñåêè èìà êðèñòàë îò ñîë.
	— Â íàøàòà êîëèáà ïúê ñè èìàõìå äîðè ÷åðäæå — âëåçå ìó â òîíà Ãëúðê.
	È òúé ïðîäúëæèõà — Ãëúðê ïëàìåííî ñëåäâàøå äåôòìåíà ïðåç ñúêðîâèùíèöèòå è îðúæåéíèòå, ïðåç áàíêåòíèòå çàëè è ñïàëíèòå çà ãîñòè, à Äæåîïàðä áå âñå ïî-áëèçî è ïî-áëèçî.
	Ïîñòåïåííî öâåòúò íà êèëèìà îòíîâî ñå ñìåíè îò ÷åðâåíî â òúìíîëèëàâî, êîåòî íà ñâîé ðåä ïðåìèíà â òúìíîñèíüî. Ðàçïúíàõà ëàãåð ïîä ñèíèòå êîñìè; èìàøå è ëîâ — äðåáíè, ÷åðóï÷åñòè ñúùåñòâà, êîèòî æèâååõà â áúðëîãè ñðåä ïðàõà. ×óäåõà ñå äàëè â Äæåîïàðä å òîëêîâà õóáàâî, êîëêîòî ðàçïðàâÿ Áðîêàíäî — çàùîòî àêî áåøå òàêà, òî ïî-äîáðå ùåøå äà å âåäíàãà äà ñïðàò âñÿêàêâî ÿäåíå è ïèåíå, òà äà èìàò äîñòàòú÷íî ìÿñòî â ñòîìàñèòå — ÷å  êàêâèòî ïèðøåñòâà ñå çàäàâàõà...
	Ïúòåêàòà ïîñòåïåííî âçå äà ïðåìèíàâà â ãëàâåí ïúò — íå øèðîê áÿë ïúò êàòî ñòðîåíèòå îò Äóìèéöèòå, à ïðèëåæíî íàñòëàí ñ äåáåëè òàëïè, èçäèãíàò âúðõó íàñèï îò ïðàõ. È îò äâåòå ìó ñòðàíè êîñìèòå ñòàâàõà âñå ïî-òúíêè. Ñíèáðèë çàáåëÿçà è ìíîãî ïúíîâå. È òîâà íå áåøå âñè÷êî. Íèêîãà íèêîé Ìóíðóíã íå áå ïîñÿë è åäíî ñåìåíöå. Îáè÷àõà äà ñè ïîõàïâàò çàðçàâàò, êîãàòî íàìåðÿò — çíàåõà êîå êúäå ðàñòå è ñåìåíàòà íà êîè êîñìè ñòàâàò çà ÿäåíå, àëà îñâåí ëè÷íàòà áèëêîâà ãðàäèíà íà Ïèñìèð, âñè÷êî, êîåòî ðàñòåøå ïîêðàé òÿõ, ñè ðàñòåøå äèâî è  ñâîáîäíî. Ïðè÷èíàòà çà òîâà áå î÷åâèäíà çà âñåêè Ìóíðóíã — ïîñàäèø ëè íåùî, òðÿáâà äà ñå ñïðåø è äà ãî íàãëåæäàø êàê ðàñòå, äà ãî áðàíèø îò çâåðîâå è îò ãëàäíè êîìøèè, êîèòî âñå ùå ñå ñëó÷è äà íàìèíàò, è, îáùî âçåòî, äà ñè ïðåêàðâàø âðåìåòî, êàêòî ãî ðå÷å Ãëúðê, êàòî ìó òðåïåðèø. Çåëåí÷óöèòå çà ìóíðóíãèòå áÿõà ïðîñòî íåùî, êîåòî ïðèäàâà ïî-èíàêúâ âêóñ íà ìðúâêèòå, è òîëêîç.
	Àëà â ñèíÿòà çåìÿ íà Äæàáîíèÿ, îêîëî ìàëêîòî ãðàä÷å Äæåîïàðä, äåôòìåíèòå áÿõà ïðåâúðíàëè Êèëèìà â ñúùèíñêà îâîùíà ãðàäèíà. Òóê ðàñòÿõà êîñìè, êîèòî äàæå è Ïèñìèð íèêîãà ïðåäè íå áåøå âèæäàë — íå îãðîìíèòå, ÿêè ñòâîëîâå, ðàñòÿùè íàâðåä ïî êèëèìà, à ôèíè ñòåáëà ñ íàòåãíàëè îò ïëîä êëîíè. Ïðàõúò ïîä òÿõ áå íàòðóïàí âíèìàòåëíî, çà äà ñå îñèãóðè ïî÷âà çà âñÿêàêâè øóáðàöè è çåëåí÷óêîâè ðàñòåíèÿ. Ïîêàçàõà íà ïúòíèöèòå çðåëè ïóðïóðíè ãðîçäîâå ñ âêóñ íà ïèïåð è äæèíäæèôèë è îãðîìíè ãúáè-ãîñïîäàðêè, êîèòî ìîæåõà äà ñå ñóøàò è äà ñå ïàçÿò ñ ãîäèíè, áåç äà çàãóáÿò òúíêèÿ ñè àðîìàò. Äîðè ïúòÿò áå èçäèãíàò íàä ãðàäèíèòå, à êðàé íåãî íèñúê êîñìàëàê îôîðìÿøå æèâ ïëåò. Äà, ïîäðåäåíà çåìÿ ñè áåøå òîâà.
	— Íèêîãà äîñåãà íå ñúì çàáåëÿçâàë, ÷å èçãëåæäà òàêà! — óäèâè ñå Áåéí.
	— Äà, ñúñ ñèãóðíîñò èçãëåæäà ïî-äîáðå, êîãàòî íå ñå âèæäàò íàöâúêàíè ëàãåðè íà Äóìèéñêè àðìèè èç íåÿ! — ïîäìåòêà Áðîêàíäî.
	— Íà âîéíèöèòå ïîä ìîÿ êîìàíäà âèíàãè áå çàïîâÿäàíî äà ñå îòíàñÿò ñ óâàæåíèå êúì ñòðàíàòà!
	— Äà, àìà èìàøå è äðóãè, äåòî íå ÿ óâàæàâàõà ÷àê ïúê òîëêîç.
	— Àìè õîðàòà êúäå ãè? — îáàäè ñå Ãëúðê. — Áàñ äúðæà, ÷å ïå÷åíèòå êîðåíè ñà ñè âêóñíî íåùî, àìà âñè÷êîòî òîâà íå å èçáóÿëî òàêà ñàìî ñ ïåñíè è ñâèðíè. Ùîì ñè çåìåäåëåö, òî âñå òè ñå íàëàãà äà ùúêàø íàñàì-íàòàì è äà ÷îïëèø çåìÿòà...
	Æèâ ÷îâåê íå ñå âèæäàøå. Êëîíêèòå íà êðàéïúòíèòå õðàñòè òåãíåõà îò ïëîä, íî íÿìàøå êîé äà ãè îáåðå îñâåí ìóíðóíãñêèòå õëàïåòà, êîèòî ñå ñïðàâÿõà îñîáåíî äîáðå ñúñ çàäà÷àòà. Àëà èíà÷å íÿìàøå íèêîé!
	Ñíèáðèë ñòèñíà êîïèåòî ñè. Òàÿ ðàáîòà ïðèëè÷àøå íà ëîâà. Ïîñòåïåííî ÷îâåê ñå íàó÷àâà äà ðàçïîçíàâà íàé-ðàçëè÷íè âèäîâå òèøèíà.
	Êîãàòî íÿêîé ñå å óïëàøèë è òðåïåðè çà æèâîòà ñè, òèøèíàòà å åäíà. Êîãàòî íÿêîå äðåáíî ñúçäàíèéöå ñå å ñòàèëî è íå ìúðäà, å äðóãà. À ñúâñåì äðóãà å ïúê êîãàòî åäðèòå ñå ãîòâÿò äà ñå íàõâúðëÿò âúðõó äðåáíèòå. Ïîíÿêîãà ñå ñðåùà è òèøèíà, êîÿòî ñå ïîðàæäà îò òîâà, ÷å íàîêîëî íÿìà æèâà äóøà. À èìà è åäèí ìíîãî èçîñòðåí, íàæåæåí âèä òèøèíà — êîãàòî íÿêîé òå äåáíå.
	Áåéí áå èçâàäèë ìå÷à ñè. „È âîéíèöèòå ðàçáèðàò îò òèøèíà" — ïîìèñëè ñè Ñíèáðèë.
	Ñïîãëåäàõà ñå.
	— Òóê ëè äà îñòàâèì êàðóöèòå? — ïîïèòà Ñíèáðèë.
	— Ïî-áåçîïàñíî ùå å äà íå ñå äåëèì. Íå ðàçöåïâàé ñèëèòå áåç íóæäà — ïúðâî ïðàâèëî íà òàêòèêàòà.
	Êàðóöèòå áàâíî ñå ïðèäâèæâàõà íàïðåä. Âñåêè íàïðåãíàòî ñå âçèðàøå â êîñìèòå.
	— Åé îíèÿ õðàñòè òàì, âäÿñíî — îáàäè ñå Áåéí, áåç äîðè äà ïîìðúäíå ãëàâà.
     — È àç òúé ìèñëÿ — ñúãëàñè ñå Ñíèáðèë.
     — Òàì ñà è íè äåáíàò.
	— Ñïîðåä ìåí å ñàìî åäèí.
	— Ìîãà è îòòóê äà ãî ïðîíèæà ñ êîïèå êàòî åäíîòî íèùî — îáàäè ñå Ãëúðê.
	— Íå. Äîáðå ùå å è äà ãî ïîðàçïèòàìå — ïðåñå÷å ãî Áåéí. — Äà ãî îáêðúæèì!
	Ñíèáðèë ñå ïðîìúêíà êúì õðàñòà ïîêðàé ñòâîëà íà åäèí êîñúì. Âèæäàøå êàê õðàñòúò ëåêè÷êî ïîìðúäâà. Áåéí ìèíà îò äðóãàòà ñòðàíà, à Ãëúðê, êîéòî çà òàêúâ ìúæ-êàíàðà ñòúïâàøå ñúâñåì òèõè÷êî, èçíèêíà êàòî ïî ìàãèÿ ïðàâî ñðåùó íåãî, âäèãíàë êîïèå.
	— Ãîòîâî?
	— Ãîòîâî.
	— À òàêà.
	Áåéí ñãðàáè ïåðåñòî ëèñòî è ãî äðúïíà.
	Åäíî äåòåíöå ñå âòðåí÷è â òðèòå òðåïòÿùè îñòðèåòà.
	— Õëúö — ðå÷å òî.
	À äåñåò ìèíóòè ïî-êúñíî...
	Ìàëêà ãðóïè÷êà äåôòìåíè ñå òðóäåøå óñúðäíî â çåëåí÷óêîâèòå ïîñåâè ñðåä êîñìèòå. Íå èçãëåæäàõà íèòî ùàñòëèâè, íèòî ïúê — êàòî ñòàíà äóìà — êîé çíàå êîëêî îõðàíåíè. Ïàçåõà ãè íåêîëöèíà ñòðàæè. Äîðè è îòòóê Ñíèáðèë ðàçëè÷àâàøå èçäúëæåíèòå èì ìóöóíè. À ñðåä êîñìèòå ñå ãóøåøå ñàìèÿò ãðàä Äæåîïàðä.
	Áå ïîñòðîåí âúðõó ïàð÷å ÷àêúë. Ñàìèÿò ãðàä ïðåäñòàâëÿâàøå íÿêîëêî ïëúòíî ïðèëåïåíè åäíà äî äðóãà ñãðàäè, èçäèãíàòè íà ñàìèÿ ìó âðúõ; îêîëî ñêàëàòà ñå âèåøå ñïèðàëîâèäåí ïúò è ÿ îïàñâàøå íà íÿêîëêî ïúòè îò ãðàäà äî ïîäà. Íàé-îòäîëó ïúòÿò ñâúðøâàøå ñ ïîðòà, àëà òîâà áåøå ñàìî çà ïðåãëåäíîñò. Íèêîé íå ìîæåøå äà ñå èçêà÷è ïî òîçè ïúò, àêî õîðàòà ãîðå íå ãî èñêàõà.
	Ïðàõúò ñå ðàçøàâà. Ãëúðê ïðèïúëçÿ äî Ñíèáðèë.
	— Ìîì÷åíöåòî èçëåçå ïðàâî. Íàâñÿêúäå áúêà îò ìîóëè è ñíàðãîâå — ðå÷å òîé. — Íàïðàâî å çàâðÿëî îò òÿõ.
	— Óñïåëè ëè ñà äà çàâçåìàò ãðàäà?
	Ãëúðê êèìíà.
	— Åé òúé ñòàâà, êàòî òúð÷èø íàëÿâî-íàäÿñíî äà òúðñèø ðàçíè ñúêðîâèùà, âìåñòî äà ñè ñòîèø â êúùè è äà ñè óïðàâëÿâàø — íåîäîáðèòåëíî ïîäìåòíà òîé.
	— Õàéäå — ñðú÷êà ãî Ñíèáðèë. — Äàâàé äà ñå âðúùàìå â ëàãåðà.
	Áÿõà èçòåãëèëè êàðóöèòå ìàëêî ïî-íàòàòúê, ñðåä øóáðàêà. Áÿõà ïîñòàâèëè è ïîñòîâå.
	Ïèñìèð, Áåéí è Áðîêàíäî, íàñÿäàëè â ïîëóêðúã, ãëåäàõà êàê ìîì÷åíöåòî ñúðáà ñóïà. Ñòîìàõúò ìó ñÿêàø áå áåçäúíåí, àëà ìåæäó õàïêèòå óñïÿâàøå è äà îòãîâàðÿ ñ íåìîùåí ãëàñåö íà Áðîêàíäîâèòå âúïðîñè.
	— Ñîáñòâåíèÿò ìè áðàò! — èçðúìæà Áðîêàíäî, ùîì îñòàíàëèòå ñå ïðîìúêíàõà â ëàãåðà. — Ùîì âå÷å è íà ñîáñòâåíèòå ñè ðîäíèíè íå áèâà äà õâàùàø âÿðà, òî íà êîãî? Âèäÿõà ìè ãúðáà çà äåí-äâà è...
	— Çà ãîäèíà — ïîäìåòíà Áåéí.
	— Íà Êðàë ùå ìè ñå ïðàâè! Íå, àç íèêîãà íå ñúì áèë êàòî Àíòèðîê. Âñå êëèí÷è, âñå õëåí÷è, ïúê çà ñïîðò äà íå ÷óå!
	— Àìà êàê Ìîóëèòå ñà ñå äîáðàëè äî ãðàäà? — çà÷óäè ñå Ñíèáðèë.
	— Îíçè ãè å ïóñíàë âúòðå! Åé, Ñòðåôîí, ÿ ðàçêàæè íà òîçè ÷è÷êî!
	Ìîì÷åòî áåøå êúì ñåäåìãîäèøíî è ÿâíî âöåïåíåíî îò óæàñ.
	— Àç, àç... òå áÿõà... âñè÷êèòå ñå áèõà... — çàïúíà ñå òî.
	— Õàéäå, äå! Àìà õàéäå, äå! Äàâàé, ìëàäåæî!
	— Ìèñëÿ — ðå÷å Áåéí, — ÷å ìàé ùå å äîáðå äà ñå ïîðàçõîäèø çà ìèíóòêà-äâå, à? Ìîæå ïúê äà ìó ïîîëåêíå è äà ñå ðàçáúáðè.
	— Àìà àç ñúì íåãîâ êðàë!
	— Å äà, äå! Òî÷íî òàì å ðàáîòàòà. Êîãàòî ñåäÿò ïðàâî íàñðåùà òè, êðàëåòå ñà åäèí âèä ãîâîðíà ïðå÷êà. Àêî îáè÷àø, áè ëè, õì, ïðîâåðèë ïîñòîâåòå, èëè, òàêîâà äå...
	Áðîêàíäî ñå ðàçìðúíêà, àëà ñå îòäàëå÷è çàåäíî ñ Ãëúðê è Ñíèáðèë.
	— Õúì. Áðàòÿ ñ áðàòÿ! — èçìúðìîðè òîé. — Ñàìî áåëè òè íàâëè÷àò íà ãëàâàòà. Çàãîâîðíè÷àò, êëèí÷àò, ìîòêàò òè ñå èç êðàêàòà, óçóðïèðàò òè òðîíà...
	Ãëúðê óñåòè, ÷å å ðåäíî äà èçðàçè ñîëèäàðíîñò ñ íåîôèöèàëíàòà àñîöèàöèÿ íà ïî-ãîëåìèòå áðàòÿ.
	— Ïúê òîÿ Ñíèáðèë íèêîãà íå ñè ïîäðåæäà ñòàÿòà, äà çíàåø!
	Êîãàòî ñå âúðíàõà, Ñòðåôîí áå íàõëóïèë íà ãëàâàòà ñè øëåìà íà Áåéí è èìàøå êúäå-êúäå ïî-áîäúð âèä. Áåéí ãî îòïðàòè, êàòî ìó çàðú÷à äà ñâúðøè íåùî õðàáðî è îïàñíî.
	— Àêî èñêàø, äà òè ãî îáÿñíÿ êàòî çà ãîëåìè õîðà — ðå÷å Áåéí. — Ñëåä êàòî òè íå ñè ñå âúðíàë, áðàò òè çàâçåë òðîíà. Íàðîäúò íå ãî îáè÷àë ìíîãî-ìíîãî. Ïîñëåäâàëè äîñòà áèòêè è êîãàòî åäèí äåí ïðèñòèãíàëà åäíà òàéôà ìîóëè... òîé ãè ïîêàíèë äà âëÿçàò.
	— Êàê ìîæå! — õëúöíà Áðîêàíäî.
	— Ìèñëåë ñè, ÷å ìîæå äà ãè õâàíå çà íàåìíà âîéñêà, äà ñå áèÿò íà íåãîâà ñòðàíà. Å, òå ñå áèëè, ìíîãî õóáàâî ñå áèëè äàæå. Òâúðäÿò, ÷å òîé âñå îùå å êðàë, ìàêàð îòäàâíà íèêîé äà íå ãî å âèæäàë. Âñúùíîñò óïðàâëÿâàò ìîóëèòå. Ìíîãî îò õîðàòà çàáåãíàëè. Îñòàíàëèòå ñà, ïîâå÷å èëè ïî-ìàëêî, ðîáè. Êîïàÿò ÷àêúë, ðàáîòÿò íàñèëà íà ïîëåòî... òàêèâà ðàáîòè.
	— Íå ìè ñå ÷èíè Ìîóëèòå äà ñå èíòåðåñóâàò îò çàðçàâàò — ïîäõâúðëè Ñíèáðèë.
	— Òå ÿäàò ìåñî.
	Ïèñìèð ñåäåøå, îïðÿë ãúðáèíà î êîëåëîòî íà åäíà êàðóöà, çàãúðíàò â îäåÿëî. Íåùî íå ìó ïîíàñÿøå ïúòóâàíåòî. Ïî÷òè ãî áÿõà çàáðàâèëè.
	Äóìèòå ìó ïîòúíàõà êàòî êàìúíè âúâ âîäà. Âñúùíîñò, â ñàìèòå äóìè íÿìàøå íèùî òðåâîæíî. ×å êîé íå ÿäåøå ìåñî? Àëà â òÿõ ñå äîëàâÿøå íåùî îñîáåíî, íåùî îñòðî, êîåòî ïðåäïîëàãàøå, ÷å íå ñòàâà âúïðîñ çà íàé-îáèêíîâåíî ìåñî...
	Áðîêàíäî ñòàíà áÿë-áåëåíè÷úê.
	— Äà íå èñêàø äà êàæåø, ÷å...
	— ßäàò æèâîòíè — îáÿñíè Ïèñìèð. Ñíèáðèë íèêîãà äîñåãà íå ãî áå âèæäàë òîëêîâà íåùàñòåí. — Çà áåäà òå ñìÿòàò âñè÷êè, êîèòî íå ñà ìîóëè, çà æèâîòíè... Õì... Íå ìè ñå ùåøå äà ãî êàçâàì... Çíàåòå ëè êàêâî îçíà÷àâà äóìàòà „ìîóë" íà òåõíèÿ åçèê? Çíà÷è... Èñòèíñêè Õîðà.
	È òîâà ïîòúíà êàòî êàìúê âúâ âîäà.
	— Ùå íàïàäíåì äîâå÷åðà — ðå÷å Áðîêàíäî. — Íå ïîçâîëÿâàì íà íèêîãî äà ìè ÿäå ïîäàíèöèòå!
	— Ú... — ðå÷å Ãëúðê.
	— Î, äà — îáàäè ñå Áåéí. — Àìà ðàçáèðà ñå. Íàïðàâî ñòðàõîòíî. È ïåòõèëÿäíà âîéñêà íå áè ìîãëà äà ïðåâçåìå Äæåîïàðä!
	— Ïðàâ ñè — êèìíà Áðîêàíäî. — Çíà÷è íèå...
	— Ú... — ïîâòîðè Ãëúðê.
	Íà âîæäà ÿâíî ìó áå õðóìíàëî íåùî.
	— Òîêó-ùî ÷óõ äà ñå ñïîìåíàâà âåäíúæ-äâàæ äóìè÷êàòà „íèå" — ïîäçå òîé. — Òà, ìîæå ëè ñàìî äà ñå èçÿñíèì? Íå ùà íèêîãî äà îáèæäàì... Çíà÷è, çà íàãðàäà, ÷å ñìå òå ñïàñèëè, ñåãà ùå íàïàäàìå òîÿ ãðàä, äåòî è íàé-ãîëÿìàòà äóìèéñêà âîéñêà íå å óñïÿëà äîñåãà äà çàâçåìå, è ùå ñå áèåì ñ öÿëà òóìáà ìîóëè? Òè èñêàø ìîåòî ïëåìå, êîåòî ñåãà ñè íÿìà äîì, äà ñïàñè ãðàäà òè âìåñòî òåá, ìàêàð ÷å òàÿ ðàáîòà íå ìîæå äà ÿ áúäå? Âÿðíî ëè ñúì ãî ñõâàíàë, à?
	— Äîáúð ÷îâåê ñè òè! — èçâèêà Áðîêàíäî. — Çíàåõ ñè, ÷å íà òåáå ìîæå äà ñå ðàç÷èòà! Ñåãà ìè òðÿáâàò ïîëîâèí äóçèíà ìúæå ñ õðàáðè ñúðöà!
	— Ìèñëÿ, ÷å ìàé áèõ ìîãúë äà òè ïðåäîñòàâÿ ñàìî åäèí, ñìàÿí îò ïî÷óäà — ðå÷å Ãëúðê.
	— Òðÿáâà äà ïîìîãíåì — íàìåñè ñå Ñíèáðèë. — Òâúðäå ñìå óìîðåíè, çà äà áÿãàìå. Êàêòî è äà å — àêî íå ïîìîãíåì, êàêâî ùå ñòàíå? Ðàíî èëè êúñíî ùå ñå íàëîæè äà ñå áèåì ñ òèÿ ãàäîâå. Ùî ïúê äà íå å òóê è ñåãà?
	— Ïðåâúçõîæäàò íè ïî áðîé! — èçòúêíà Áåéí. — Ïúê è âèå íå ñòå âîéíèöè!
	— Íå ñìå, âÿðíî — ïîòâúðäè Ãëúðê. — Ëîâöè ñìå.
	— Äîáðå ãî êàçà! — îáàäè ñå Áðîêàíäî.
	Ãëúðê ñìóøè Ñíèáðèë.
	— Ìàé òîêó-ùî äîáðîâîëíî ñå îòïðàâèõìå íà ïðàêòè÷åñêè ñèãóðíà ñìúðò?
	— Äà, ìàé òî÷íî òúé èçëèçà.
	— Òîâà êðàëóâàíåòî å ÷óäíà ðàáîòà — ðå÷å Ãëúðê. — Àêî ñå èçìúêíåì íÿêàê, ùå âçåìà äà ãî ïîèçó÷à ìàëêî. Ïàäíà íîùòà. Åäèí ñèí ÿçîâåö, ïîäðàíèë çà ëîâ, åäâà íå ñå áëúñíà â ðåäè÷êàòà áúäåùè íàøåñòâåíèöè è áúðçåøêîì ñå çàêëàòóøêà îáðàòíî.
	Ñðåä äåôòìåíñêàòà âîéñêà ñå ðàçíåñå øåïîò — áå èçáóõíàëà ðàçïðàâèÿ. Íÿêîè èñêàõà äà âëÿçàò â áîÿ ñ ïåñåí — òàêàâà ñè áåøå òðàäèöèÿòà. Áðîêàíäî ïîñòîÿííî èçòúêâàøå, ÷å âëèçàò â áîÿ òàéíî, àëà åäèí-äâàìà îò íàé-òâúðäîãëàâèòå òðàäèöèîíàëèñòè ñå âêîï÷èõà â ïðàâîòî ñè äà ïåÿò ìèðíè ïåñíè — ñïîðåä òÿõ òîâà ùÿëî íàïúëíî  äà îáúðêà âðàãà. Íàé-íàêðàÿ Áðîêàíäî íàääåëÿ, êàòî ñå íàïðàâè íà êðàë è çàïëàøè, ÷å ùå ïðàòè íà ñìúðò âñåêè, íåñúãëàñåí ñ íåãî. Êîåòî íàïðàâè íåâåðîÿòíî âïå÷àòëåíèå íà Ãëúðê.
	Òúêìî êîãàòî íà Ñíèáðèë áå ïî÷íàëî äà ìó ñå ñòðóâà, ÷å òîÿ òúìåí Êèëèì êðàé íÿìà, òå èçëÿçîõà îòíîâî íà ïúòÿ, à ïðåä òÿõ ñèÿåõà ôàêëèòå ïî ñòåíèòå íà Äæåîïàðä.

	ÃËÀÂÀ 9
	
	Óàéòèòå ïîñòðîèëè Äæåîïàðä. Äîêàðàëè ÷åðâåíî äúðâî è èñêðÿù ëàê îò Êðàêíàñòîëà, çà äà ïîñòåëÿò óëèöèòå ìó; îò Êàìèííèòå Çåìè êåðâàíè äîêàðàëè íàé-ðÿäúê âúãëåí — îò íåãî ïîñòðîèëè êóïîëèòå è  êîðíèçèòå, è ñãóð è ïåïåë çà òóõëè è õîðîñàí. Â äàëå÷íèòå Çåìè íà Âèñîêàòà Ïîðòà, çåìèòå íà Âîðòãîðíèòå, òå ðàçìåíÿëè èçäåëèÿòà ñè îò ëàê çà êîâàí áðîíç — çà ïîðòèòå è êîëîíèòå; çàïîòåíè âïðÿãîâå êîíå âëà÷åëè ñðåä  êîñìèòå êðèñòàëè ñîë è çàõàð — çà ñòåíè è ïîêðèâè. Äîìúêíàëè è ðàçíîöâåòíè êîñìè îò âñè÷êè êðàèùà íà Êèëèìà. Íÿêîè èçïîëçâàëè çà òàëïè è ìåðòåöè, àëà ïîâå÷åòî ïîñàäèëè îêîëî ãðàäà.
	Íàâñÿêúäå ñå øèðåõà ãðàäèíè. Íà âå÷åðíàòà ñâåòëèíà âñè÷êî èçãëåæäàøå ìèðíî è òèõî, íî íà äâà ïúòè ñå íàëîæè äà çàëåãíàò, êîãàòî ìîóëñêàòà êàâàëåðèÿ ïðåìèíàâàøå ïî ïúòÿ.
	— Â ìîÿ ãðàä! Âèæ ãè òè! — âúçìóòè ñå Áðîêàíäî.
	— Íàäÿâàì ñå, ÷å èìàø íÿêàêúâ ïëàí çà äåéñòâèå — îáàäè ñå Áåéí.
	— Èìà è äðóã ïúò, êîéòî âîäè êúì ãðàäà.
	— Òîâà íå ãî çíàåõ.
	— Òàêà ëè? — ó÷óäè ñå Áðîêàíäî. — Àìà ÷å ðàáîòà! Òîëêîâà ñå íàïúâàõìå äà ïîñòðîèì òàåí ïúò, à ïúê äà çàáðàâèì äà êàæåì íà Èìïåðàòîðà! Äà ìè íàïîìíèø äà ìó ïðàòÿ äåïåøà. Çàâèé ñåãà â åé-îíàÿ ñêðèòàòà ïúòå÷êà.
	— Êàêâà ïúòå÷êà?
	Áðîêàíäî ñå óõèëè.
	— Áèâà ñè ÿ, à?
	Èçãëåæäàøå êàòî ïúòå÷êà, ïðåïðàâåíà îò íÿêàêâè æèâîòíè. Âèåøå ñå íàñàì-íàòàì èçìåæäó êîñìèòå. Ïðàõñòàëàöèòå òóê áÿõà ìíîãî ïî-ãúñòè.
	— Íèå ãè ïîñàäèõìå — îáÿñíè Áðîêàíäî.
Ïî÷òè ñå áå ñòúìíèëî, êîãàòî ñòèãíàõà ìàëêà ïîëÿíêà, ñðåä êîÿòî ñúçðÿõà îùå åäèí ïîðóòåí õðàì.
	— Òóêàøíèòå õðàìîâå ìàé íå ñà îò íàé-òðàéíèòå — îãëåäà ñå Ñíèáðèë ñðåä ãúñòèÿ êîñìàëàê. Òóê ñòàòóèòå áÿõà ïîâå÷å, ïðúñíàòè òóê-òàìå èç ðàçâàëèíèòå, äî ïîëîâèíàòà ïîòúíàëè â ïðàõ.
	— Òîçè íàðî÷íî å áèë ïîñòðîåí òàêúâ ïîðóòåí — îáÿñíè Áðîêàíäî. — Îò óàéòèòå. Çà åäèí îò ïðàäåäèòå ìè. Åé-îíçè òàì, ñ ïòè÷åòî ãíåçäî íà ãëàâàòà è ñ âäèãíàòàòà ðúêà... — Òîé ñå ïîêîëåáà. — Åé, àìà òè ñè äóìèåö, ïúê àç âçåõ, ÷å òå äîâåäîõ íà òàéíîòî ìÿñòî! Òðÿáâàøå äà òè âúðæà î÷èòå.
	— À, íå — ñîïíà ñå Áåéí. — Ùîì ùå èñêàø äà ñå áèÿ íà òâîÿ ñòðàíà, íèêàêâè ïðåâðúçêè íà î÷èòå!
	— Àìà òè ìîæå è äà äîéäåø òóêà íÿêîé äåí ñ âîéñêà!
	— Ìíîãî ñúæàëÿâàì, ÷å ñè ãî ìèñëèø — êàçà Áåéí ñ ëåäåí ãëàñ.
	— Àìà àç êàòî àç íå ñè ãî ìèñëÿ! — îïðàâäà ñå Áðîêàíäî. — Ñàìî ÷å êàòî êðàë ñúì çàäúëæåí äà ñè ãî ìèñëÿ!
	— Èõ, ÷å ãëóïîñòè! — ïðåêúñíà ãè Ñíèáðèë. — Êàêâî ïúê ñåãà âè òåêíà äà ñå çàíèìàâàòå ñ òèÿ âúðçàíè î÷è!
	— Àìà òîâà å âàæíî — íàìóñè ñå Áðîêàíäî.
	— Ðàíî èëè êúñíî ùå òðÿáâà äà ñå äîâåðèòå åäèí íà äðóã. ×å íà êîãî äðóãèãî äà ñå äîâåðèòå? È äâàìàòà ñòå äîáëåñòíè ìúæå, íàëè òàêà? — ïðîäúëæàâàøå Ñíèáðèë.
	— Àìà òî íå å òîëêîâà ïðîñòî — íå îòñòúïâàøå Áðîêàíäî.
	— Àìè òîãàâà ãî íàïðàâåòå ïðîñòî!
	Îñúçíà, ÷å å ïî÷íàë äà êðåùè. Äàæå è Ãëúðê ñå áå ñìàÿë.
	— Å, ñåãà íå å âðåìå çà êàðàíèöè — ïîóñïîêîè ñå òîé.
	Áðîêàíäî êèìíà.
	— Äà. Ìíîãî äîáðå. Ñèãóðíî. Äà, ñèãóðåí ñúì, ÷å òîé å ÷åñòåí è ïî÷òåí ÷îâåê. ß äðúïíè ðúêàòà íà Áðîê.
	— Êàêâî? — òðåïíà Áåéí.
	— Åé òàì çàä òåáå. Ñòàòóÿòà. Äðúïíè é ðúêàòà.
	Áåéí ñâè ðàìåíå è ïðîòåãíà ðúêà.
	— Çà ïðúâ ïúò äóìèåö ñå ðúêóâà ñ äåôòìåí — ðå÷å òîé. — ×óäÿ ñå, äî êàêâî ëè ùå äîâåäå òîâà...
	Íÿêúäå èçïîä êðàêàòà èì ñå ðàçíåñå ñòúðæåù çâóê. Åäíà ïëî÷à íà ïîäà ñå îòìåñòè è ðàçêðè ñòúëáèùå.
	— Âîäè êúì äâîðåöà — óõèëè ñå Áðîêàíäî.
	Âçðÿõà ñå â òúìíèÿ êâàäðàò. Íàé-íàêðàÿ Ãëúðê ïðîäóìà.
	— Äà íå èñêàø äà êàæåø... â ÏÎÄÊÈËÈÌÈÅÒÎ?
	— Äà!
	— Àìà... àìà... àìà òàì äîëó æèâåÿò ðàçíè óæàñíè...
	— Òîâà ñà ñàìî äåòñêè ïðèêàçêè — óñïîêîè ãî Áðîêàíäî. — Íèùî ñòðàøíî íÿìà.
	Òîé çàòðîïà íàäîëó ïî ñòúëáèòå. Áåéí ïîå ñëåä íåãî, ïîñëå ñïðÿ è ïîãëåäíà ìóíðóíãèòå.
	— Êàêâî èìà?
	— Àìè...— çàïî÷íà Ñíèáðèë. Êàêâî ëè äà ìó êàæà? ×å òàì äîëó æèâåÿò ñúçäàíèÿòà îò äðåâíèòå ëåãåíäè: òóíîðãèòå, óæàñíèòå äåëâåðè, ñåíêè ñ áåçáðîé èìåíà. Ñòðàííè ñúùåñòâà, êîèòî ðúôàò êîðåíèòå íà êèëèìà. Äóøèòå íà ìúðòâèòå. Âñè÷êè ëîøîòèè. Âñè÷êî, îò êîåòî... òå å ñòðàõ êàòî ìàëúê.
	Òîé îãëåäà îñòàíàëèòå. Áÿõà ñå ñêóï÷èëè ïî-íàãúñòî. „Âúâ âðåìåíà êàòî òèÿ âñè÷êè òðÿáâà äà çàáðàâèì âñè÷êî ñòàðî" — ïîìèñëè ñè òîé.
	— Íÿìà íèùî — ïðîäúëæè, êàêòî ñå íàäÿâàøå, ñ ãëàñ íà ðîäåí âîäà÷. — Õàéäå, ìîì÷åòà! Ïîñëåäíèÿò...
	— Ïîñëåäíèÿ õè÷ íå ãî ìèñëè — èçìúíêà íå÷èé ãëàñ íåéäå îòçàä. — Èñêàìå äà âèäèì êàêâî ùå ñòàíå ñ ïúðâèÿ!
	Ñíèáðèë ñå çàòè÷à íàäîëó ïî ñòúëáèòå è òóïíà ñðåä êóïà ìåê ïðàõ. Áðîêàíäî òúêìî ïàëåøå åäíà ôàêëà — èìàøå ãè öÿëà êàìàðà, ñòðóïàíè êðàé åäíàòà ñòåíà íà ïåùåðè÷êàòà. Åäèí ïî åäèí õîðàòà ñå çàïðîìúêâàõà íàäîëó. Áðîêàíäî áóòíà íÿêàêúâ ëîñò è ñòàòóÿòà ïàê ñå èçòúòðóçè âúðõó äóïêàòà. Áÿõà ñå ñêóï÷èëè ðàìî äî ðàìî â ïåùåðàòà, îñâåòåíà îò ÷åðâåíà ñâåòëèíà.
	— Âñè÷êè ëè ñà òóê? — ïîïèòà Áðîêàíäî è, áåç äà ÷àêà îòãîâîð, ñå øìóãíà â åäíà öåïíàòèíà è èç÷åçíà.
	Ìàé äà îòêðèåø, ÷å íàé-ëîøèòå òè ñòðàõîâå íå ñå ñáúäâàò — õðóìíà íà Ñíèáðèë, — å ïî÷òè òîëêîâà çëå, êîëêîòî è äà ñå ñáúäíàò.
	Íà ñâåòëèíàòà íà ôàêëèòå ñòåíèòå èçãëåæäàõà êàôÿâè è áÿõà ïîêðèòè ñ ìàëêè êîñúì÷åòà, êîèòî èñêðÿõà, ùîì ñâåòëèíèòå ìèíåõà êðàé òÿõ. Îòâðåìå íàâðåìå ïðåñè÷àõà âõîäîâå çà äðóãè òóíåëè. Íî íÿìàøå íè ÷óäîâèùà, íè âíåçàïíî ïðåùðàêâàíå íà çúáè...
	Ïúòåêàòà çàñëèçà íàäîëó è èçâåäíúæ ôàêëàòà íà Áðîêàíäî êàòî ÷å çàõâàíà äà ãàñíå. Ñíèáðèë òðúãíà ñëåä íåãî, è ÷àê òîãàâà îñúçíà, ÷å âëèçàò â íÿêàêâà ïðîïàñò ïîä Êèëèìà, ÷èèòî ñòåíè áÿõà òúé äàëå÷å, ÷å  ñâåòëèíàòà íå ãè ñòèãàøå. Ïðåìèíàâàõà ïðåç ãðàìàäíè ïåùåðè, à ïúòåêàòà ñå ñòåñíè è çàëúêàòóøè ñðåä äåáåëè êîñìåíè êîëîíè — òúé ÷å ñå íàëîæè äà ñå çàëåïÿò åäèí çà äðóã, çà äà íå ÿ çàãóáÿò. Ïîíÿêîãà ñâåòëèíàòà ñå  îòðàçÿâàøå â íÿêîÿ äàëå÷íà ñòåíà. Äîêàòî ñèòíåõà ïðåç åäíî ìÿñòî, êúäåòî ïúòåêàòà òîëêîç ñå ñòåñíÿâàøå, ÷å ïî÷òè èç÷åçâàøå, à îò áåçäíèòå îòäîëó èçâèðàøå ìðàçîâèò âúçäóõ, Ñíèáðèë ñå ïîäõëúçíà. Áåéí, êîéòî  âúðâåøå çàä íåãî, ïðîòåãíà ðúêà — áå çàïàçèë ñòðàõîòíî ñàìîîáëàäàíèå — è ãî äîêîïà çà êîñàòà òúêìî ïðåäè äà ïîëèòíå íàäîëó â ìðàêà. Àëà ôàêëàòà ñå èçõëóçè èç ðúöåòå ìó. Íàäíèêíàõà îòâúä ðúáà è âèäÿõà êàê òÿ ñå ïðåâúðíà â èñêðèöà, ïîñëå â òî÷êà, à íàêðàÿ ìèãíà è èç÷åçíà. Â ìðà÷íèòå äúëáèíè íà Ïîäêèëèìèåòî íåùî ñå ðàçìúðäà è ãî ÷óõà êàê ïîáÿãíà ñ ãëóõ òðîïîò.
	— Òîâà ïúê êàêâî áåøå?! — íàñòðúõíà Ñíèáðèë.
	— Ñðåáðîðèáà ùå äà å áèëî — îòâúðíà Áðîêàíäî. — Íàëè çíàåø, çúáèòå èì ñà ïî-ãîëåìè îò ÷îâåê. È èìàò ïî íÿêîëêî äóçèíè êðàêà.
	— Ïúê àç ñè ìèñëåõ, ÷å òè ðå÷å, ÷å òóê äîëó íÿìàëî íèùî ñòðàøíî! — êðåñíà Ãëúðê.
	— Å òúêìî äå! — Áðîêàíäî èçãëåæäàøå äîñòà èçíåíàäàí. — ×å êîé ãî å ñòðàõ îò ñðåáðîðèáè?
	Êàêâîòî è äà áåøå îíîâà â äúëáèíèòå, òî åäâà ëè áè ìîãëî äà ãè âèäè — äðåáíè ïåòúíöà, ñèòíåùè ïîêðàé êîðåíèòå íà êîñìèòå. Áðîêàíäî èì èçâèêà äà ñïðàò — áÿõà ñòèãíàëè êðàÿ íà äðóãà ïðîïàñò. Ïðåç íåÿ áå ïðîâåñåíî òÿñíî ìîñò÷å, à íà äðóãèÿ ìó êðàé Ñíèáðèë åäâà ðàçëè÷è âðàòà.
	— Ñåãà ñìå òî÷íî ïîä ñêàëàòà.
	Ïîêðèâúò íà ïåùåðàòà ëåêî ñå áå âäëúáíàë ïîä íàïîðà íà îãðîìíàòà òåæåñò íàä íåãî.
	— Âèå ñòå åäèíñòâåíèòå, âèäåëè âñè÷êî òîâà, îñâåí êðàëåòå íà Äæåîïàðä — ïðîäúëæè Áðîêàíäî. — Ñëåä êàòî òàéíèÿò âõîä áèë ïðîêîïàí, Áðîê çàïîâÿäàë äà óìúðòâÿò âñè÷êè ðàáîòíèöè, çà äà íå ðàçãëàñÿò òàéíàòà.
	— Î? È òîâà ëè âëèçà â êðàëóâàíåòî? — õëúöíà Ãëúðê.
	— Åäíî âðåìå äà. Àìà âå÷å íå, ðàçáèðà ñå.
	— Õà! — âúçêëèêíà Áåéí.
	Ùîì ïðåêîñèõà ìîñòà, Áðîêàíäî áóòíà äúðâåíàòà ïîðòè÷êà è òÿ ñå îòâîðè. Çàä íåÿ íàãîðå ñå èçêà÷âàøå âèòà ñòúëáà, îãðÿíà îò çåëåíà ñâåòëèíà, ïðîöåæäàùà ñå ïðåç åäíî êðúã÷å âèñîêî ãîðå. Èçêà÷âàíåòî áå äúëãî — ñòúëáàòà áåøå òîëêîç òÿñíà, ÷å áîòóøèòå íà òèÿ îòïðåä ñå îïëèòàõà â ðúöåòå íà òèÿ îòçàä, à ôàêëèòå õâúðëÿõà ïî ñòåíèòå ñåíêè íà âîèíè-âåëèêàíè. Êîëêîòî è ïðèçðà÷íî äà áå, Ñíèáðèë ñå çàðàäâà. Íå ìîæåøå äà ïîíàñÿ ìðàêà ïîä Êèëèìà.
	Òî÷íî ïîä êðúã÷åòî çåëåíà ñâåòëèíà ñòúëáàòà ïðåìèíàâàøå â ìàëêà ïëîùàäêà, ãîëÿìà òî÷íî êîëêîòî äà ãè ïîáåðå âñè÷êèòå. Â ñòåíàòà îòíîâî èìàøå âðàòà.
	— Êúäå... — ïî÷íà Ãëúðê.
	Áðîêàíäî ðàçòúðñè ãëàâà è äîêîñíà óñòíè ñ ïðúñò. Îò äðóãàòà ñòðàíà íà âðàòàòà ñå ÷óâàõà ãëàñîâå.

	ÃËÀÂÀ 10
	
	Ãëàñîâåòå áÿõà íà òðèìà äóøè — ÷óâàõà ñå òîëêîâà ñèëíî, ñÿêàø ïðèòåæàòåëèòå èì åäâà ëè ñå íàìèðàõà íà ïîâå÷å îò ìåòúð-ìåòúð è íåùî îò âðàòàòà.
	Ñíèáðèë ñå îïèòà äà ñè ïðåäñòàâè òåõíèòå ëèöà. Åäèíèÿò ãëàñ áåøå òúíúê è õëåí÷åù è òúêìî ïàê áå ïî÷íàë äà ñå îïëàêâà.
	— Îùå ñòî? Àìè ÷å âèå îòâåäîõòå ïåòäåñåò ñàìî ïðåäè äíè!
	— À ñåãà íè òðÿáâàò îùå ñòî — îáàäè ñå ìåê ãëàñ, îò êîéòî êîñèòå íà Ñíèáðèë íàñòðúõíàõà. — Ñúâåòâàì âè äà ïîäïèøåòå òîçè äîêóìåíò, Âàøå Âåëè÷åñòâî, è òîãàâà ñòðàæèòå ìè ùå ñúáåðàò òåçè ñòî äóøè è ùå ñå ìàõíàò. Íå ãè âçåìàìå çà ðîáè. Òå ñà ïðîñòî... ïîìîùíèöè.
	— Íå çíàì çàùî ïðîñòî íå ñè ãè âçåìåòå íàïðàâî, áåç äà ìå ïèòàòå ìåí! — ðå÷å êèñåëî ïúðâèÿò ãëàñ.
	— Íî íàëè âèå ñòå Êðàëÿò — îáàäè ñå âòîðèÿò. — Ùîì Êðàëÿò ãî å íàðåäèë, çíà÷è òàêà òðÿáâà. Âñè÷êî å ïîäïèñàíî, êàêòî ñè ìó å ðåäúò.
	— Äà, àìà íèòî åäèí íå ñå å âúðíàë! — ðå÷å ïúðâèÿò Ãëàñ.
	Òðåòèÿò áå ïîäîáåí íà òúòåí.
	— Òîëêîâà ìíîãî èì õàðåñâà â íàøèòå çåìè, ÷å ïðîñòî íå ìîæåì äà ãè óáåäèì äà ñå âúðíàò.
	— Íå òè âÿðâàì! — ðå÷å Ãëàñ Ïúðâè.
	— Òî òîâà âñúùíîñò íÿìà çíà÷åíèå — îòâúðíà ìó Ãëàñ Âòîðè. — Ïîäïèñâàé!
	— Íå! Íÿìà! Àç ñúì êðàë...
	— È òè ñè ìèñëèø, ÷å àç, äåòî òå íàïðàâèõ êðàë, íå ìîãà äà òå... ñâàëÿ? — åõèäíî ðå÷å Ãëàñ Âòîðè. — Âàøå Âåëè÷åñòâî — äîäàäå òîé.
	— Ùå äîêëàäâàì çà âàñ íà Äæîðíàðèëèéø! Óõ, êàê ñàìî ùå âè íàêîâëàäÿ! — ðå÷å Ãëàñ Ïúðâè, íî ìàé íå çâó÷åøå ìíîãî óáåäåíî.
	— Íà Äæîðíàðèëèéø! Äà íå ìèñëèø, ÷å ìó ïóêà êàêâî ñòàâà òóê? — èçìúðêà Ãëàñ Âòîðè. — Ïîäïèñâàé! Èíà÷å âèæäàø ëè ãî Ãîðàø? Òîêó-âèæ èçíàìåðèë íÿêàêâî äðóãî ïðèëîæåíèå çà ðú÷è÷êèòå òè!
	— Úõú — èçñóìòÿ Ãëàñ Òðåòè. — Ùå ìó ãè âúðæà íà ãåðäàí÷å.
	Áðîêàíäî èçâúðíà ëèöå êúì äðóãèòå. Ãëàñîâåòå çàä âðàòàòà ïðîäúëæàâàõà äà çàïëàøâàò è õëåí÷àò ïîðåä.
	— Áðàò ìè — ðå÷å òîé. — Òî÷íî òàêúâ ñè å òîé. Ñëóøàéòå ñåãà êàêâî ùå ïðàâèì: íàõëóâàìå âúòðå è òðåïåì äå ùî âèäèì ìîóë.
	— Ìèñëèø ëè, ÷å ùå å ìíîãî óìíî? — îáàäè ñå Áåéí.
	— Íà ìåíå ìè ñå âèæäà ñúâñåì íà ìÿñòî — ðå÷å Ãëúðê.
	— Àëà â ãðàäà Ìîóëèòå ñà ñòîòèöè, íå å ëè òúé? — ïðîäúëæàâàøå Áåéí.
	— Ìîèòå õîðà ùå âúñòàíàò è ùå ãè ñìúêíàò îò âëàñò! — èçñúñêà Áðîêàíäî.
	— Àìè òå îðúæèå èìàò ëè?
	— Íå, àìà Ìîóëèòå èìàò. Òúé ÷å ïúðâî ùå ïî÷íàò äà èì èççåìàò îðúæèÿòà — íåâúçìóòèìî îáÿñíè êðàëÿò. Áåéí èçïúøêà.
	— Âñè÷êè ùå óìðåì, äî åäèí! Íèêàêâà òàêòèêà íå å òîâà! Òîâà òâîéòî ñè å „Êàðàé, ïúê ùå âèäèì"!
	— Àìè äà ïî÷âàìå òîãàâà — ïðåäëîæè Áðîêàíäî è òåãëè øóò íà âðàòàòà. Òÿ ïîìðúäíà, íî íå ñå îòâîðè.
	— Êàêâî ñòàíà? — îáàäè ñå Ñíèáðèë.
	— Îò äðóãàòà ñòðàíà èìà íåùî! — èçñúñêà Áðîêàíäî. — À ïúê íå òðÿáâà äà èìà íèùî! Åé, ÿ âñè÷êè äà ïîìàãàò!
	Íàòèñíàõà âðàòàòà ñ ðàìåíå. Èçâåñòíî âðåìå òÿ ñå îïúâàøå, ïîñëå ðÿçêî ñå ðàçòâîðè. Ðàçíåñå ñå ïèñúê. Çà ìèã çàëàòà çàìðúçíà.
	Ñíèáðèë ñúçðÿ òðîí, ñúáîðåí íà ïîäà. Òî÷íî òîé áå ïðåïðå÷âàë âðàòàòà. Ñåãà ñå áå ïðåêàòóðèë ïîñðåä ñòúïàëàòà êúì íåãî è áå çàõëóïèë åäèí õèëàâ äåôòìåí, êîéòî â ìîìåíòà ñå áîðåøå äà ñå èçìúêíå è ïèñóêàøå   æàëíî. Çàä íåãî ñòîÿõà ïðàâè äâàìà ìîóëè è ñå ïóëåõà ñðåùó âðàòàòà. Åäèíèÿò áå åäúð è øèðîêîïëåùåñò, à êîæåíèÿò øëåì ïî÷òè ñêðèâàøå ëèöåòî ìó. Â îãðîìíàòà ñè ëàïà äúðæåøå íàâèò êàìøèê. „Ãëàñ Òðåòè" — ïîìèñëè ñè Ñíèáðèë.
	Äàæå è êàòî ãî ïîãëåäíåø, ìó ëè÷åøå, ÷å íÿìà êàê äà ñå êàçâà äðóãîÿ÷å îñâåí Ãîðàø. Îíçè çàä íåãî ïúê áåøå äðúãëèâ, íàìåòíàò ñ äúëãà ÷åðíà ìàíòèÿ, è ñå óñìèõâàøå êàòî âúëê, òîêó-ùî ïðèêëþ÷èë ñ îáÿäà ñè. „Ãëàñ Âòîðè — ïîìèñëè ñè Ñíèáðèë. — Èçãëåæäà òàêà, ñÿêàø èìåòî ìó å íàòúïêàíî ñúñ „ñú"-òà, òà äà ìîæåø ïî-ëåñíî äà ãî èçñúñêàø.
	Äâåòå ãðóïè ñå ñïîãëåäàõà çà ìèã.
	Ïîñëå Áðîêàíäî ðèïíà êàòî ðàçÿðåíî ïèëå è ðàçìàõà ìå÷. Êëüîùàâèÿò ìîóë îòñêî÷è íàçàä è èçâàäè ìå÷à ñè ñ îáåçêóðàæàâàùà áúðçèíà. Ãîðàø ðàçïóñíà êàìøèêà ñè, íî èçâåäíúæ îòêðè, ÷å ìåæäó íåãî è êðàëÿ áå çàñòàíàë Áåéí.
	Ìóíðóíãèòå ñòîÿõà è ãëåäàõà. Ìàé ÷å ñúùåñòâóâàõà äâà íà÷èíà çà áîé ñ ìå÷îâå. Áðîêàíäî ðàçìàõâàøå ñâîÿ êàòî âÿòúðíà ìåëíèöà è èçòëàñêâàøå âðàãà íàçàä ñàìî ñúñ ñèëàòà ñè. Áåéí ñå áèåøå áåçìúëâíî êàòî  íÿêàêâà ìàøèíà — íàòèñê, ìóø, êîíòðà... òèê, òàê, òèê.
	— Äà ïîìàãàìå ëè? — îáàäè ñå Ñíèáðèë.
	— Íå. Äåñåò ñðåùó äâàìà íå å ÷åñòíî — ðå÷å Ãëúðê.
Âðàòèòå íà òðîííàòà çàëà ñå îòâîðèõà ñ òðÿñúê è âúòðå âðúõëåòÿõà äóçèíà ìîóëñêè ñòðàæè.
	— Î, çíà÷è ñåãà áèâà, à? — ïîãëåäíà Ñíèáðèë áðàò ñè. Ãëúðê ìåòíà êîïèåòî ñè. Åäèí îò ñòðàæèòå èçïèùÿ.
	— Áèâà — ðå÷å òîé.
	Ñíèáðèë áå îòêðèë, ÷å êîïèåòî, àêî íå ãî õâúðëèø, âúðøè äîáðà ðàáîòà ñðåùó ìå÷. Ìîæåøå è äà ìóøêà ñ íåãî, è äà ïàðèðà. À ñëåä êàòî ñòðàæèòå âðúõëåòÿõà â çàëàòà, ðàçáðà, ÷å êîïèÿòà ïîìàãàò è àêî ïðîòèâíèêúò òå ïðåâúçõîæäà ïî áðîé. Ïúðâî, áåøå ïî-ëåñíî äà óäàðèø âðàãà. À òúé êàòî òå áÿõà ìíîãî, íà íèêîãî îò òÿõ íå ìó ñå ùåøå äà ñå âêëþ÷âà â áèòêàòà — ïðèåìàøå, ÷å íÿìà çàùî äà ñå ïîäëàãà íà ðèñêîâå, ùîì òîëêîç ìíîãî õîðà ìîæåõà äà ãî ïðàâÿò âìåñòî íåãî.
	Äåôòìåíèòå ñèãóðíî ìèñëÿò — ïîìèñëè ñè òîé, ùîì êîïèåòî ìó ñå ñòðîøè â ãëàâàòà íà åäèí ìîóë, — ÷å å ïîäîáðå äà ñè èçáåðåø ïî-åäúð âðàã, ùîòî å ïî-ëåñíî äà ãî óëó÷èø.
	Íàìåðè ñå ïðèòèñíàò ãðúá î ãðúá ñ Áåéí, êîéòî ïðîäúëæàâàøå äà ñå áèå êàòî êóðäèñàí ñ êëþ÷å, ñÿêàø öÿë äåí ìîæåøå äà ÿ îòêàðà òàêà.
	— Ñ÷óïèõ ñè êîïèåòî!
	— Äàâàé ñ ìå÷! — îòâúðíà ìó Áåéí è îòáè îò÷àÿíèÿ óäàð íà íÿêàêúâ ñòðàæíèê. — ß ãè ãëåäàé êîëêî ñå âúðãàëÿò ïî ïîäà!
	— Àìà àç íå çíàì êàê äà ñå áèÿ ñ ìå÷!
	— Íèùî ïî-ëåñíî îò òîâà! Òúïèÿ êðàé ãî äúðæèø â ðúêàòà, ïúê ñ îñòðèÿ ìóøêàø âðàãà!
	— Àìà ñèãóðíî èìà è äðóãî!
	— Èìà! Äà ïîìíèø êîé êðàé çà êàêâî å!
	À ïîñëå èçâåäíúæ âñè÷êî ñâúðøè. Íåêîëöèíàòà îñòàíàëè ñòðàæè ñå ñêóï÷èõà ïðåä âðàòàòà è âñåêè ñå ìú÷åøå äà èçëåçå. Ãîðàø áå ìúðòúâ. Äðúãëèâèÿò îòñêî÷è çà ïîñëåäåí ïúò îò áåñíèÿ ìå÷ íà Áðîêàíäî è ñå ìåòíà ïðåç îòâîðåíàòà âðàòà íà òàéíèÿ âõîä. ×óõà ãî êàê ïðåïóñêà ïî ñòúëáèòå.
	Ñíèáðèë ïîãëåäíà ìå÷à ñè. Ïî íåãî èìàøå êðúâ — è òîé ñå íàäÿâàøå äà íå å íåãîâàòà.
	— Å, íå áåøå êîé çíàå êàêâî... — îáàäè ñå Ãëúðê.
	— Íàâúí èìà îùå ñòîòèöè îò òÿõ — ìðà÷íî ðå÷å Áåéí.
	Áðîêàíäî èçëåçå íà áàëêîíà. Ñâåòëèíàòà íà ðàííîòî óòðî ñå ðàçëèâàøå íàä êîñìèòå. Òîé ñâè øåïè êðàé óñòàòà ñè.
	— Âúðíàõ ñååååå! Áðîêàíäîîîîî!
	Âäèãíà åäèí óìðÿë ìîóë, çàìúêíà ãî íà áàëêîíà è ãî áóòíà äîëó.
	Íåêîëöèíà äåôòìåíè âå÷å áÿõà èçëåçëè íà ïëîùàäà ïðåä äâîðåöà. Íàäèãíà ñå âðÿâà.
	Êðàëÿò ïîòðè ðúöå.
	— ß ñåãà ìè ïîìîãíåòå äà îïðàâèì òðîíà.
	Íóæíè áÿõà òðèìà äóøè, çà äà ãî èçïðàâÿò. Ïîä íåãî áåøå Àíòèðîê, êîéòî óâèñíà êàòî äðèïà â õâàòêàòà íà Ãëúðê. Ìóíðóíãúò ãî òðúøíà â íîçåòå íà Áðîêàíäî, áåç äà ãî ïóñêà.
	— Ïîäàé ìè êîðîíàòà. — Òîíúò íà Áðîêàíäî áå íàïðàâî ñìúðòîíîñåí. — Ãîâîðÿ çà åé îíîâà íåùî íà ãëàâàòà òè. Äåòî íå å òâîå.
	— Ìèñëåõìå òå çà ìúðòúâ...
	— Òúé êàêòî òå ãëåäàì, ñòðàøíî ñå ðàäâàø, ÷å ñå çàâúðíàõ — ïðîäúëæè Áðîêàíäî. Èçðàçúò íà ëèöåòî ìó áå ñòðàõîâèò.
	— Âñå íÿêîé òðÿáâàøå äà ñòàíå êðàë... Òðÿáâàøå äà ñòîðÿ çà íàðîäà íàé-äîáðîòî, êîåòî ìîãà...
	Íàâúí íàñòúïè ðàçäâèæâàíå. Âëåçå åäèí ìîóë — îò íåãî ñòúð÷åøå ñòðåëà. Ïîëîâèí äóçèíà äåôòìåíè âðúõëåòÿõà ñëåä íåãî. Åäâàì ïîãëåäíàõà Áðîêàíäî è ñå îòïðàâèõà ñ ìðà÷íà ðåøèòåëíîñò êúì Àíòèðîê. Èçìúêíàõà ãî îò õâàòêàòà íà Ãëúðê è ãî çàòèêàõà êúì áàëêîíà.
	— Íå ìîæåø äà èì ïîçâîëèø äà ãî íàïðàâÿò! — îáàäè ñå Ñíèáðèë.
	×åòèðèìà äåôòìåíè âå÷å áÿõà óëîâèëè Àíòèðîê çà ðúöåòå è êðàêàòà è ãî ëþëååõà íàïðåä-íàçàä âèñîêî íàä ïîêðèâèòå íà Äæåîïàðä.
	— Åäíîîî... Äâååå... Òðèèè... Ëþëååõà ãî âñå ïî-ñèëíî.
	— ×å çàùî äà íå ìîãà? — ó÷óäè ñå Áðîêàíäî.
	— Òîé òè å áðàò!
	— Õììì. Î, äîáðå äå, ùîì êàçâàø. Åé, õîðà, îñòàâåòå ãî — ïîäâèêíà èì Áðîêàíäî. — Õàéäå äå! Ïóñíåòå ãî. Íå âè êàçâàì „Ïóñíåòå ãî äà ñè õîäè", àêî íÿêîé ìå å ðàçáðàë ïîãðåøíî. Àìà íå ìîæå òàêà âèå, ïîäàíèöèòå, äà õâúðëÿòå ìîèòå ðîäíèíè ïðåç áàëêîíà! Íå, íÿìà äà ñòàíå.
	— Òàêà å äîáðå — êèìíà Ñíèáðèë.
	— Àç ñàìè÷úê ùå ñè ãî õâúðëÿ.
	— Íåäåé! — ãðàêíà öÿë õîð ãëàñîâå. Âñåêè ñå áå ïðèñúåäèíèë êúì õîðà, è íàé-âå÷å Àíòèðîê — òîé ñå ïðèñúåäèíÿâàøå íàé-óñúðäíî îò âñè÷êè.
	— Ìàéòàï ñè ïðàâÿ — ðå÷å Áðîêàíäî, àëà ñúâñåì íÿìàøå òàêúâ âèä. — Äà ãî çàðåæåì òîâà... ìàêàð ÷å ãî äúëæà íà íàðîäà ñè. Ñåãà ïúê ùå ìå íàêàðàòå äà ñå ÷óâñòâàì âèíîâåí, çàäåòî õâúðëÿì ïðåäàòåëèòå îò ñêàëàòà! Àìè ÷å òîâà å êðàëñêà òðàäèöèÿ! Àìà õàéäå, îò ìåí äà ìèíå. Äà ñå ìàõà.
	Àíòèðîê ïàäíà íà ÷åòèðè êðàêà.
	— Íå ìîæåø äà ïîñòúïâàø ñ ìåí òàêà! Ùå ìå óáèÿò!
	— Êîé — âñè÷êè îíåçè õîðà, ÷èèòî ðîäíèíè ñè ïðîäàë íà Ìîóëèòå? Îëåëå, ìàìî — ðå÷å Áðîêàíäî. — Ðàçáèðà ñå, ìîæåø äà ïîñëåäâàø ïðèÿòåëÿ ñè...
	Òîé ìàõíà ñ ðúêà êúì òàéíèÿ âõîä. Àíòèðîê çàìðúçíà îò óæàñ.
	— Àìà òîé Ãîðìàëèéø ñëåçå òàì äîëó...— æàëíî èçâè òîé.
	— À, òîé òàêà ëè ñå êàçâàë? Ìíîãî ìó îòèâà èìåòî — êèìíà Áðîêàíäî. — Òúêìî ùå ñè ïîïðèêàçâàòå çà äîáðîòî ñòàðî âðåìå. — Òîé êèìíà íà ÷åòèðèìàòà, êîéòî ïðåäè ìàëêî çà äâå áðîéêè íå äåáàëêîíèðàõà  óçóðïàòîðà. — Àêî íå ùå äà òðúãíå, ïîìîãíåòå ìó ìàëêî, à?
	Äåôòìåíèòå çàíàñòúïâàõà êúì Àíòèðîê. Â ïîãëåäèòå èì ïðîáëÿñâàõà óáèéñòâåíè ïîìèñëè. Àíòèðîê ïîãëåäíà óìîëèòåëíî Áðîêàíäî, ïîêîëåáà ñå çà ìèã è ñå ìåòíà êúì âðàòàòà. Òÿ ñå çàòðúøíà çàä ãúðáà ìó.
	— Èëè òîé ùå óáèå Ãîðìàëèéø, èëè Ãîðìàëèéø ùå óáèå íåãî. Äðåìå ìè íà ìåí! Ïúê òîêó-âèæ äîðè óñïÿë äà ñå èçìúêíå íàâúí — âúçäúõíà Áðîêàíäî. — À ñåãà... äàéòå äà ãè äîâúðøèì! Äî ïîñëåäíèÿ ìîóë! Ñèãóðíî íÿìà äà íè ñå äàäàò ÷àê òîëêîç ëåñíî...
	— Àìè êàêâî äà ïðàâèì, àêî ïëåíèì íÿêîãî æèâ, Âàøå Âåëè÷åñòâî?
	Áðîêàíäî èçãëåæäàøå óìîðåí.
	— Å, íå ðàçïîëàãàìå ñ äîñòàòú÷íî òúìíèöè — ðå÷å òîé. — Òà ñèãóðíî ùå íè å îò ïîìîù, àêî èçáÿãâàòå äà ãè ïëåíÿâàòå æèâè.
	— Íå òðÿáâà äà óáèâàø âðàãà, àêî å çàõâúðëèë îðúæèåòî ñè — îáàäè ñå Áåéí.
	— À, òúé ëè áèëî? ×îâåê ñå ó÷è, äîêàòî å æèâ... Âèíàãè ñúì ñè ìèñëèë, ÷å òî÷íî òîãàâà å íàé-óäîáíèÿò ìîìåíò!

	ÃËÀÂÀ 11
	
	Ñíèáðèë ñåäåøå ïðåä äâîðöîâèÿ îáîð è ãëåäàøå êàê Ðîëàíä èçñëåäâà ñ ìóöóíà ñúäúðæàíèåòî íà åäíà òîðáà. Îáøèðíèòå ÿñëè, ñòðîåíè çà äðåáíè÷êèòå øåñòîêðàêè æðåá÷åòà íà äåôòìåíèòå, áÿõà òâúðäå òåñíè çà íåãî è ñå íàëîæè äà ãî âúðæàò â äâîðà ïðè êàðóöèòå. Ñòîåøå òàì è òúðïåëèâî ïðåäúâêâàøå — ñâåòëà ñÿíêà ñðåä òúìàòà.
	Ñíèáðèë äî÷óâàøå ãëú÷êàòà îò ãëàâíàòà çàëà, êúäåòî ñå âèõðåøå ïèð. Àêî ñå ñúñðåäîòî÷åøå, ìîæåøå äà äîëîâè ñâèðíÿòà íà Ïèñìèð — ñâèðåøå íà ôëåéòàðôà. Ëåñíî áåøå äà ÿ ðàçïîçíàåø, äîðè ñðåä âñè÷êè äðóãè èíñòðóìåíòè íà äåôòìåíñêèÿ îðêåñòúð — ñàìî Ïèñìèð ìîæåøå äà íàêàðà íîòèòå òàêà äà ïëúçâàò íàâñÿêúäå, áåç íèòî âåäíúæ äà óöåëÿò ìåëîäèÿòà. Ïèñìèð ïîñòîÿííî ðàçïðàâÿøå, ÷å èìàëî íåùà, êîèòî âúðøèø çëå, ïîíåæå ñå ïðèòåñíÿâàø.
	Êîãàòî Ñíèáðèë èçëåçå, Ãëúðê òúêìî çàáàâëÿâàøå íàðîäà — áå âäèãíàë åäíà ïåéêà, íà êîÿòî áÿõà íàñÿäàëè äâàéñåò ñèòíè äåôòìåíà, è ÿ ðàçíàñÿøå íàñàì-íàòàì èç çàëàòà. Îãíüîâåòå ðåâÿõà, ÷èíèèòå áúðçî ñå îìèòàõà è ïàê ñå ïúëíåõà, è íèêîé íå ñå è ñåùàøå çà òúìíèÿ êîñìàëàê íàâúí, êîéòî âúçäèøàøå íà íîùíèÿ âÿòúð, è çà ìàëêèòå îòðÿäè îò äåôòìåíè, ïðåñëåäâàùè ïîñëåäíèòå ìîóëè.
	Ñíèáðèë ñè ïîòúðêà ãëàâàòà. Ïàê ãî áîëåøå, à ïúê ñâèðíÿòà íà Ïèñìèð èçîáùî íå ïîìàãàøå äà ìó ìèíå. Òîé ïîòóïà ðàçñåÿíî Ðîëàíä è íàñî÷è ïîãëåä îòâúä ãðàäà, êúì òúìíàòà ñèíÿ íîù, ñòàèëà ñå ñðåä êîñìèòå.
	— Å, åòî íè òóê — ðå÷å ñè òîé. — È íå ìîæåì äà ñè ñïîìíèì äîðè è â êîÿ ïîñîêà å íàøåòî ñåëî. Áðîêàíäî ðàçïðàâÿ, ÷å ñìå ìîæåëè äà îñòàíåì òóê êîëêîòî ñè èñêàìå. Çàâèíàãè, àêî ùåì. Çäðàâè-ïðàâè. Ðàçïðàâÿ, ÷å èçîáùî íÿìàëî äà ìó ïðå÷è, àêî èç ãðàäà ñå ìîòàå íÿêîé è äðóã äúëãó÷. Àëà Áåéí ïúê êàçà, ÷å óòðå çàìèíàâà çà Óåúð — åé òúé, çà âñåêè ñëó÷àé. Ìåíå ïúê ìå áîëÿò óøèòå.
	Ãîëÿì å òîçè Êèëèì — ïîìèñëè ñè òîé. — È Áðîêàíäî, è Áåéí ñà... àìè, ìíîãî õóáàâè õîðà, íî ãëåäàò íà ñâåòà îò äâàòà ïðîòèâîïîëîæíè êðàÿ. Âèæ ãî äóìèåöà. Ïðåç ïîëîâèíàòà âðåìå ñè ëè÷è çàùî äåôòìåíèòå íå ãè õàðåñâàò. Âñå âúðøàò êàêâîòî òðÿáâà è âñè÷êî âúðøàò êàêòîòðÿáâà — áåç äà ïðîÿâÿâàò è êàï÷èöà âúîáðàæåíèå! È òàêà, áåç äà ïðîÿâÿâàò è êàï÷èöà âúîáðàæåíèå, ñà ïîñòðîèëè îãðîìíà Èìïåðèÿ. Áåéí ïúê ìðàçè èäåÿòà çà êðàëå. Àëà  äåôòìåíèòå ñå áèÿò, âñå åäíî ãî ïðàâÿò çà óäîâîëñòâèå, è â æèâîòà ÿ êàðàò êàêòî èì äîéäå, à çà ñâîÿ êðàë ñà ãîòîâè íà âñè÷êî. Íå ìîæåø äà î÷àêâàø îò òåçè äâàìàòà äà ñå ðàçáèðàò...
	Ðîëàíä ñå ðàçìúðäà íåñïîêîéíî. Ñíèáðèë âäèãíà ãëàâà è ñå âñëóøà â óòèõâàùèÿ íîùåí áðèç. Êîñìàëàêúò çàìëúêíà.
	Óñåòè áîäåæè â êðàêàòà. Â ìîìåíòà â ãëàâàòà ìó ñÿêàø áóøóâàøå ïîæàð. Êèëèìúò ñÿêàø áå çàìëúêíàë â î÷àêâàíå...
	Ðîëàíä èçöâèëè è îïúíà âúæåòî. Äîëó â îáîðà ïîíèòàòà ñå ìÿòàõà è ðèòàõà èç ÿñëèòå. Èç ãðàäà ëàåõà êó÷åòà.
	Ñíèáðèë ñè ñïîìíÿøå òîâà óñåùàíå. Àëà ñè ïîìèñëè: Íå è òóê, ñúñ ñèãóðíîñò íå è òóê, òà òóê å òîëêîç áåçîïàñíî...
	Äà — ðå÷å ñè íàêðàÿ òîé. — Äîðè è òóê. Ôðåé ìîæå äà áúäå íàâñÿêúäå.
	Âðúòíà ñå è ñå çàòè÷à ïî ñòúïàëàòà êúì äâîðåöà.
	— Ôðåé! — êðåñíà òîé. Ñðåä øóìà è âðÿâàòà íèêîé íå ãî ÷ó. Íåêîëöèíà âåñåëî ìó ïîìàõàõà.
	Òîé ñå âòóðíà êúì îðêåñòúðà è ñãðàá÷è òðîìïåòà íà åäèí äåôòìåí. Îíçè ñå øàøàðäèñà. Ñíèáðèë íå çíàåøå êàê ñå ñâèðè íà òàêîâà íåùî, íî åäíî ìíîãî ëîøî è äîñòà ñèëíî èçñâèðâàíå ñå îêàçà äîñòàòú÷íî, çà äà âúäâîðè íåùî, ïðèáëèçèòåëíî íàïîäîáÿâàùî òèøèíà.
	— Íå óñåùàòå ëè? Ôðåé èäå! — êðåñíà òîé.
	— Òóê?! — ó÷óäè ñå Ïèñìèð.
	— Íå ãî ëè óñåùàòå? Íå ãî ëè óñåùàòå? — Ñíèáðèë áå îò÷àÿí îò áîëêà è áåçïîêîéñòâî. Ãëåäàõà ãî, âñå åäíî å îòêà÷èë.
	— Áúðçî â êàðóöèòå! — ðåâíà Ïèñìèð.
	— Àç íèùî íå óñåùàì — îáàäè ñå Áðîêàíäî. — Êàêòî è äà å, â Äæåîïàðä íå ìîæå äà ïðîíèêíå íèêàêúâ âðà...
	Ïèñìèð ïîñî÷è íàãîðå. Îò òàâàíà âèñÿõà ãîëåìè ïîëèëåè ñúñ ñâåùè. Áÿõà çàïî÷íàëè ëåêè÷êî äà ñå ëþëåÿò.
	Íà êðàëåòå èì å íåîáõîäèìî âðåìå, çà äà ñõâàíàò äàäåíà èäåÿ — àìà êàòî ÿ õâàíàò âåäíúæ, íå ÿ ïóñêàò.
	— Áÿãàéòå! Âñè÷êè — âúí! — èçêðåùÿ Áðîêàíäî.
Ìóíðóíãèòå âå÷å ñå èçìúêâàõà ïðåç âðàòàòà. Íàñòàíà ñóìàòîõà, ìàñè ñå ïðåîáðúùàõà, õîðàòà ãðàáâàõà òè÷åøêîì äåöàòà ñè. Ïèñìèð ïðåãúðíà åäíà êîëîíà, çà äà óñïåå äà ñå çàäúðæè íà åäíî ìÿñòî, äîêàòî êðàé íåãî ñå áëúñêàõà, è ñå ïîìú÷è äà íàäâèêà øóìîòåâèöàòà:
	— Ïîíèòàòà! Âïðÿãàéòå ãè â êàðóöèòå!
	Ñåãà ëàìïèòå ñå ëþëååõà ñúâñåì çàáåëåæèìî. Åäíà êàíà ïîäðèïíà âúðõó ìàñàòà è òðîïíà íà ïîäà. ×èôò ñâåùè èçñêî÷èõà îò ñâåùíèöèòå, êîèòî âå÷å ñå êëàòåõà êàòî ïîùóðåëè.
	Íåéäå äàëå÷å ñå ðàçíåñå„ÒÓÏ!". Öÿëàòà ñêàëà ñå ðàçòðåñå.
	Òåæêèÿò òðåãåð íàä âðàòàòà ïîòðåïåðà è õëúòíà. Ãëúðê ñè ïðîïðàâè ïúò ñðåä ïàíèêüîñàíàòà òúëïà, ïîäïðÿ ãî ñ ðàìåíå è çàñòàíà íà âðàòàòà, îïðÿë äëàíè î êàñàòà, äîêàòî õîðàòà ñå áëúñêàõà ïîä ìèøíèöèòå è ìåæäó êðàêàòà ìó.
	Ñíèáðèë âå÷å áå çàïî÷íàë äà èçâåæäà öâèëåùèòå ïîíèòà îò îáîðà. Íå ñëåä äúëãî âñè÷êè êàðóöè âå÷å ñå èçòåãëÿõà åäíà ñëåä äðóãà, íàòîâàðåíè ñ õîðà. È îùå õîðà ïðèèæäàõà, ïîíåñëè äå÷èöà è öåííà ïîêúùíèíà. Çàëàòà âå÷å ïëàìòåøå.
	Òîé âäèãíà ÷åòèðèìà äåôòìåíè íà ãúðáà íà Ðîëàíä è ïðàòè êîíÿ ïîäèð êàðóöèòå, ïîñëå ñè çàïðîïðàâÿ ïúò ñðåùó òå÷åíèåòî êúì çàëàòà. Ãëúðê áå ïî÷òè êîëåíè÷èë, ëèöåòî ìó áå ñòàíàëî ëèëàâî, à âåíèòå íà âðàòà ìó ïóëñèðàõà. Ñíèáðèë ãî ñãðàá÷è çà ðúêàòà.
	— Õàéäå! Öÿëàòà ñãðàäà âñåêè ìîìåíò ùå ðóõíå!
	— Íå — èçðúìæà äåáåëî Ãëúðê. — Ïèñìèð è äðóãèòå îùå ñà âúòðå!
	Çàëàòà îòíîâî ñå ðàçòðåñå. Åäíà îò êîëîíèòå èçïðàùÿ. Ãëúðê èçñóìòÿ.
	— Äðúïíè ñå îò èçõîäà — èçëåçå äúëáîêî èç ãúðëîòî ìó äðåçãàâ øåïîò. — Åé-ñåãè÷êà ùå ñå ñðóòè! Ñêàëàòà ïîä êðàêàòà èì ñå ðàçòðåñå.
	— Àç... Ùå äîêàðàì õîðà ñ ðàçíè ãðåäè è äðóãè ðàáîòè! — ðå÷å Ñíèáðèë. — Ñëåä ìúíè÷êî ùå òå èçìúêíåì! Íå ìúðäàé îòòóê!
	Ãëúðê îòíîâî èçñóìòÿ. Ñíèáðèë ñå îòäàëå÷è çàáúðçàíî.
	Ñðåä ïóøåêà èçíèêíà Ïèñìèð. Áå âúðçàë íà ëèöåòî ñè ïàðöàë, îòêúñíàò îò ìàíòèÿòà ìó. Ïðåä ñåáå ñè êàðàøå íåêîëöèíà îáúðêàíè ãîñòè íà ïèðà. Ïîäáóòíà ãè äà ìèíàò ïîä ðúêàòà íà Ãëúðê.
	— Òè êàêâî ïðàâèø îùå òóê?
	— Ñòàâàì ëåãåíäà — îòâúðíà Ãëúðê.
	Áåéí âúðâåøå ïèïíåøêîì ñðåä õîðñêèòå âúëíè, ïðèòèñíàë äî óñòàòà ñè ïàðöàë.
	— Õàéäå! — èçâèêà òîé. — Áðîêàíäî îòâîðè òàéíèÿ âõîä!
	— Ïîìîãíè ìè äà ñå îïðàâÿ ñ òîÿ ñìàõíàòèÿ — ðå÷å ìó Ïèñìèð.
	— Çàêëåùèë ñå å, òúé êàòî ãî ãëåäàì.
	— Ãåðîé ùå ñòàíà! — òðîñíà ñå Ãëúðê.
	— ß ìëúêâàé! — ñðÿçà ãî Ïèñìèð. — Òúé ñòàâà òî, êàòî ñëóøàø ëåãåíäè íà ïðàçíà ãëàâà. Êàêòî è äà å, ùî çà òúïà èäåÿ — äà ñå çàêëåùèø òàêà íà âðàòàòà...
	Ãëúðê ñ óñèëèå èçâúðíà ãëàâà.
	— Êàêâî?
	— Ãëàâà-òèêâà, òúé ìó âèêàì àç — äîäàäå Ïèñìèð. Òàâàíúò â äðóãèÿ êðàé íà çàëàòà ðóõíà.
	— Àáå, òè... òúï... äúðò... — ïîäõâàíà Ãëúðê. Âäèãíà ñå íà åäíî êîëÿíî, ïîñëå íà äâå, ïîñëå áàâíî èçòèêà ãðåäàòà íàä ãëàâàòà ñè. Ïðèñòúïè íàïðåä è ðàçìàõà ïðúñò ïîä íîñà íà Ïèñìèð.
	— Ñïàñèõ ìíîãî...— çàïî÷íà òîé ïàê. Ïîñëå ñå êàòóðíà.
	— Äîáðå äå, ñâúðøèë ñè ðàáîòà, âÿðíî. ß ãî õâàùàéòå — ðå÷å Ïèñìèð. — ×å îíàÿ ñòåíà åé-ñåãà ùå ñå ñðóòè íàâúòðå.
	Ñãðàáèõà ãî ïîä ìèøíèöèòå. Òðåãåðúò òóïíà íà ïîäà è ãî ðàçöåïè. Çàëèòíàõà íàñòðàíè. Ïèñìèð ìåòíà ïîãëåä êúì òàâàíà.
	— Áúðçî!
	Áðîêàíäî ñòîåøå äî òàéíàòà âðàòà.
	— Äàâàéòå!
	Ãëúðê ñå çàêàøëÿ. Ïèñìèð áóòíà â ðúêàòà ìó ïàðöàë.
	— Ïîêðèé ñè óñòàòà è íîñà — ðå÷å òîé. — Âëàæåí ïàðöàë. Ïîìàãà ñðåùó äèìà. Âàæíà ïðåäïàçíà èíôîðìàöèÿ.
	— ×å òî òóé âèíî, áå! — ñìîòîëåâè Ãëúðê, äîêàòî õåì ãî áóòàõà, õåì ãî äúðïàõà äà ìèíå ïðåç âðàòàòà.
	— Ñàìî òîâà èìàøå — îïðàâäà ñå Ïèñìèð. — À ñåãà... íàäîëó!
	Öåëèÿò ïîêðèâ ñå ñðóòè.
	Èçòè÷àõà íàäîëó ïî ñòúëáèòå — âëà÷åõà Ãëúðê êàòî ñòåíîáîéíî îðúäèå. Ðåâúò çàãëúõíà è ñå ÷óâàøå åäèíñòâåíî òðîïàíåòî íà êðàêàòà èì ïî êàìúíèòå.
	— Îùå ñìå íà ñíàðãà â óñòàòà! — èçñóìòÿ Ïèñìèð.
	— Êâî êàçâàø? — èçõúõðè Ãëúðê.
	— Ôàêëè íÿìà!
	Íà Ãëúðê ìó ñòèãíà äúõ ñàìî êîëêîòî äà èçñóìòè. Ñòðóïàõà ñå äî âðàòè÷êàòà â äúíîòî íà ñòúáèùåòî è ñå ïðîñíàõà â ìðàêà. Äèøàõà òåæêî.
	— Å, âå÷å íÿìà âðúùàíå — ðå÷å Áðîêàíäî. — Îòëîìêèòå çàòðóïàõà âðàòàòà.
	— Ìèñëèø ëè, ÷å ùå ìîæåø äà íàìåðèø ïúòÿ äî ñòàòóÿòà â òúìíîòî? — îáàäè ñå Áåéí.
	— ×å àç òîãàâà çà ïðúâ ïúò ñëèçàõ òóêà! — ïèñíà Áðîêàíäî.
	— Àìà òî òðÿáâà äà èìà è äðóãè âõîäîâå! — ñåòè ñå Ïèñìèð.
	Ïîìèñëè ñè çà äúëáîêèòå ïðîëîìè è çà âåòðîâèòèòå ïåùåðè íà Ïîäêèëèìèåòî, è çà ïðåäàíèÿòà, ðàçêàçâàùè çà ÷óäîâèùà, äåòî æèâååëè òàì. Ðàçáèðà ñå, íå âÿðâàøå â òÿõ. Áåøå ãè ðàçêàçâàë, çàùîòî ïðåïðåäàâàíåòî íà óñòíîòî ìèòîëîãè÷íî òâîð÷åñòâî å ìíîãî âàæíî çà åäíà ðàçâèâàùà ñå êóëòóðà, àëà íå âÿðâàøå â ñâðúõåñòåñòâåíè ÷óäîâèùà. Ïîòðúïíà. Íàäÿâàøå ñå, ÷å è òå íå âÿðâàò â íåãî.
	Â òúìíîòî èçñêúðöà âðàòà.
	— Àêî ñå äúðæèì ïëúòíî åäèí çà äðóã è ïðîâåðÿâàìå âñÿêà ñòúïêà, íèùî íÿìà äà íè ñå ñëó÷è — ÷ó ñå ðàçòðåïåðàíèÿò ãëàñ íà Áðîêàíäî. — ×åòèðèìà ñìå. Êîé ùå äðúçíå äà íè íàïàäà?
	— Êîé ëè íå.
	— Å, îñâåí òÿõ.
	Ñ âñåêè èçìèíàë ÷àñ Ãëúðê ñòàâàøå âñå ïî-òåæúê è ïîòåæúê. Âëà÷åõà ãî ïî òåñíèòå ïúòåêè â òúìíîòî, ìúêíåõà ãî ïðåç — àêî ñå ñúäè ïî ïðîìÿíàòà âúâ âúçäóõà — ãðàìàäíè ïåùåðè. Íîñåõà ãî è ñ ãëàâàòà íàïðåä, è ñ êðàêàòà íàïðåä, ïîíÿêîãà ãî ïîäïèðàõà íà íÿêîé êîñìåí êîðåí, è íàïðåäâàõà èí÷ ïî èí÷, ðúêà çà ðúêà, ïî íåïîçíàòè ïúòåêè. Ïðîìúêâàõà ñå ïðåç ãúñòàëàöè îò êîðåíè è ïúëçÿõà êðàé äóïêè, òîëêîç äúëáîêè, ÷å îò òÿõ ñå íàäèãàøå òîïúë âúçäóõ.
	Íàé-íàêðàÿ ñåäíàõà äà ñè ïî÷èíàò. Áÿõà âúðâåëè áåçêðàéíî äúëãî. Íå ÷å áÿõà ñòèãíàëè íÿêúäå.
	— Êàêâî èìà ïîä Ïîäêèëèìèåòî? — ïîïèòà Áðîêàíäî.
	— Òàì å Ïîäúò.
	— Àìè ïîä íåãî?
	— Ïîä íåãî íèùî íÿìà. Âñå òðÿáâà äà èìà íåùî ïîä âñè÷êî îñòàíàëî. Òà òîâà íåùî å ïîäúò. Ïî-äàëå÷å îò òóé íÿìà. Ìîæåø äà ìå ïîïèòàø è íàä Êèëèìà êàêâî èìà, àêî ùåø...
	— Àìè, êàêâî èìà íàä...
	— Îòêúäå äà çíàì? Â ìîìåíòà ñè èìàìå äîñòàòú÷íî ïîâîäè çà ïðèòåñíåíèå òóê äîëó, ÷å äà ñå ÷óäèì è êàêâî èìàëî òàì ãîðå.
	— Àìà Êèëèìúò íå å áåçêðàåí, ÿ!
	— Íà ìåí ïúê òîé ìè ñòèãà! — ñîïíà ñå Ïèñìèð.
	Áðîêàíäî óñåòè, ÷å ïðåä ëèöåòî ìó âúçäóõúò ñå ðàçäâèæè. Áåøå ñòðàííî äà ñè ïðèêàçâàø ñ õîðàòà â òàÿ íåïðîãëåäíà òúìíèöà. Çíàåøå ñàìî, ÷å ìîæå äà ñà ñåäíàëè è òî÷íî íà ðúáà íà ïîðåäíàòà äóïêà. Âñè÷êî òðÿáâàøå äà âúðøàò ïèïíåøêîì.
	— Ïèñìèð?
	— Ñåãà ïúê êàêâî?
	— Àìè Ìîóëèòå? Òå ñëèçàò ëè òóê?
	— Òîÿ òóíåë ñè å âàø. Áè òðÿáâàëî òè äà ãî çíàåø. Àìà õè÷ íå ìè èäâà íàóì çà êàêâî ùå èì ïðèòðÿáâà äà ñëèçàò òóê. Íå ìè ñå âÿðâà äà èì õàðåñâà ïîâå÷å, îòêîëêîòî íà íàñ.
	— Ïîçíà.
	Ïîñëåäâà ìúë÷àíèå.
	— Òè ëè êàçà òîâà?
	— Àç ïúê ìèñëåõ, ÷å ñè òè.
	— Áðîêàíäî?
	— Ïèñìèð?
	— Áåéí?
	— Êâî?
	— Àìè, íàëè ðàçáèðàòå — ðå÷å ãëàñúò íà Ãîðìàëèéø òîêó äî óõîòî íà Ïèñìèð, — íèå âèæäàìå è â òúìíîòî.
	
	*   *    *
	
	Íå ñå ñáèõà. ×å êàê äà ñå áèåø, êàòî ìîæåø êàòî íèùî äà óäàðèø ïðèÿòåë âìåñòî âðàã?
	Ìðàêúò — òîâà áåøå íàé-ëîøîòî. Ïîñëå íîêòèòå ãè ñãðàá÷èõà, êàêòî äåòå ñãðàá÷âà èãðà÷êà.
	— Å äå, å äå — ðå÷å Ãîðìàëèéø íÿêúäå íàáëèçî. — Ìåñîòî ñàìî ó äîìà äîøëî. Áðåé ÷å íåî÷àêâàíà ãîùàâêà.
	— Áðàò ìè ñ òåáå ëè å? — îáàäè ñå Áðîêàíäî.
	Ñëåä ìàëêî Ãîðìàëèéø ñå îáàäè.
	— Å, ìîæåø äà ãî êàæåø è òàêà. Ñåãà ùå ïðàâèòå êàêâîòî àç âè êàçâàì. Êðàë÷åòî äà ñå õâàíå çà îïàøêàòà íà Ïóðãèø. Äúðòèÿò — çà êîëàíà íà êðàëÿ. Äóìèéñêèÿò âîéíèê — çà ïîÿñà íà äúðòèÿ. Õà íÿêîé å ñòúïèë íàêðèâî, õà íÿêîé ñå îïèòà äà èçáÿãà — è å ãîòîâ óìðÿë.
	Áðîêàíäî, êîéòî çà êðàë áðîåøå äîñòà áúðçî, ñå îáàäè:
	— Àìè... îõ!
	— Èçâèíÿâàé — ðå÷å ìó Ïèñìèð. Òîé áðîåøå îùå ïî-áúðçî. — Äà íå áè äà òå ðèòíàõ ñëó÷àéíî? Å, òîé å ïðàâ. Õâàíà íè âñè÷êè — è òðèìàòà.
	— Àìà íå ìîæåì äà îñòàâèì Ãë... îõ! Î, àìè äà, ÷å òî ÿñíî. Äà, äà, ðàçáðàõ. Ïðàâ ñè. — Ãëàñúò íà Áðîêàíäî èçâåäíúæ ïðèäîáè îíçè ðàçâúëíóâàí êîíñïèðàòîðñêè òîí, êîéòî áè íàêàðàë âñåêè äà ïîäóøè íåùî — èëè ïîíå âñåêè ñ îáîíÿíèå íà ìîóë. — È òðèìàòà. Äà. Õâàíàë ñè íè, äóìà äà íÿìà. È òðèìàòà. Äà òå ïèòàì, âèå âñúùíîñò äîáðå ëè âèæäàòå â òúìíîòî? Àìà ñèãóðíî íå ñòîïðîöåíòîâî, à?
	Î, íå — ïîìèñëè ñè Ïèñìèð. — ×å êàê äà íå çàïîäîçðàò íåùî ñëåä òîâà?
	— Îîîõ! — ðå÷å Ãîðìàëèéø.
	— Ìîóëñêà èçìåò! — ðàçïåíè ñå Áåéí. — Ñàìî äà èçëÿçà îòòóê, è ùå òå...
	Â ìðàêà ïðîêúíòÿ øàìàð.
	— Êàòî èçëåçåø îòòóê — ðå÷å Ãîðìàëèéø, — ùå ïðàâèø òî÷íî êàêâîòî òè êàçâàì. Âîäåòå ãè.
	Äîáðå èçèãðàíî, ïîìèñëè ñè Ïèñìèð. È Áåéí áðîåøå áúðçî.
	Ïîòúòðèõà ñå â èíäèéñêà íèøêà — àëà íå çàäúëãî. ßâíî áÿõà íàáëèæèëè íÿêàêúâ èçõîä êúì ïîâúðõíîñòòà. Ïèñìèð óñåòè, ÷å ïîäáóòâàò ðúöåòå ìó êúì íÿêàêâà ñòúëáà. Ñåãà íàãîðå — è èçëèçàìå, ïîìèñëè ñè òîé. Àêî Ãëúðê ñå ñúáóäè — êàê ùå ñå îïðàâè?
	— Îëåëå! Êðàêúò ìè! Îëåëå! — îòåêíà âèê èç ïåùåðèòå íà Ïîäêèëèìèåòî.
	— Êàêâî òè å íà êðàêà, äúðòî? — ïîïèòà Ãîðìàëèéø.
	— Íèùî ìó íÿìà — îòâúðíà Ïèñìèð è ïðîäúëæè äà ñå êàòåðè ïî ñòúëáàòà.
	À ïúê àêî Ãëúðê è òîâà íå å ÷óë, êðàé ñ íàñ.
	Íàâúí áå âå÷å íîù.
	Áÿõà èçëåçëè íà íÿêàêâà ïîëÿíêà, äàëå÷å-äàëå÷å îò Äæåîïàðä. Òóê ìàé áå ñáîðíèÿò ïóíêò íà îöåëåëèòå ìîóëè îò ãðàäà. Îâúðçàõà ïëåííèöèòå ñ êîæåíè ðåìúöè è ãè çàõâúðëèõà êðàé åäèí õðàñò. Òàéôà ñíàðãîâå íàáëèçî ãè èçÿæäàøå ñ î÷è.
	Ìîóëèòå ñè ãîâîðåõà íà ñâîÿ ñè åçèê, êàòî ñåãèç-òîãèç ñå îáðúùàõà è ïîãëåæäàõà ïëåííèöèòå.
	— Ðàçáèðàø ëè ãè? — ïîïèòà Ïèñìèð.
	— Îòãîðå-îòãîðå — îòâúðíà Áåéí. — Ùåëè äà íè êàðàò íÿêúäå. Â... Ãàðãàòàñ, àêî òîâà çíà÷è íåùî.
	— Òå íàðè÷àò òàêà Çåìÿòà íà Âèñîêàòà Ïîðòà, ìèñëÿ — ïîÿñíè Ïèñìèð. — Òàì æèâåÿò Âîðòãîðíèòå.
	— Òúé ëè? ×å òå ñà íè ñìúðòíè âðàãîâå! — îáàäè ñå Áðîêàíäî.
	— Ìèñëåõ, ÷å Äóìèéöèòå ñà âè ñìúðòíè âðàãîâå — ðå÷å Ïèñìèð.
	— Íèå îáè÷àìå äà ñè èìàìå ïî íÿêîëêî ñìúðòíè âðàãà íàâåäíúæ — îáÿñíè Áðîêàíäî. — ×å òîêó-âèæ âçåëè, ÷å íè ñâúðøèëè.
	Ïèñìèð íå ìó îáúðíà âíèìàíèå. Ëåæåøå ìàëêî âñòðàíè îò äðóãèòå äâàìà è âèæäàøå êàêâî ñòàâà çàä ñòàäîòî ñíàðãîâå. Â îòáëÿñúöèòå íà ìîóëñêèÿ ëàãåðåí îãúí çàáåëÿçâàøå ñàìî åäèí ñòðàæ, êîéòî îáèêàëÿøå ìàëêèÿ, îáðàñúë âõîä êúì Ïîäêèëèìèåòî, à Ñíàðãúò ìó áå âúðçàí çà åäèí ïðàõîõðàñò.
	Çàä íèùî íåïîäîçèðàùèÿ ìîóë îò õðàñòà áàâíî èçíèêâàøå ðúêà. Ñïðÿ íà íÿêîëêî èí÷à íàä ãëàâàòà ìó è âíèìàòåëíî ìàõíà øëåìà. Ìîóëúò ñå îáúðíà è îò äðóãàòà ñòðàíà âåäíàãà ãî ïðåñðåùíà þìðóê. Ðúêàòà ãî ïîäõâàíà, ïðåäè äà òóïíå íà çåìÿòà, è ãî çàâëå÷å â õðàñòà...
	Ìèã ïî-êúñíî ðúêàòà ñå ïîÿâè äî ñíàðãà è çàïî÷íà äà ãî îòâúðçâà. Çâÿðúò âäèãíà ïîãëåä è Ïèñìèð ñ óæàñ çàáåëÿçà ïðèñâèòèòå ìó î÷è. Àëà ìèã ïðåäè äà èçðúìæè, ðúêàòà ñå ñâè âúâ âúçëåñò þìðóê è ìó òðåñíà åäèí ïðàâî ìåæäó î÷èòå. ×ó êàê çâÿðúò âúçäúõíà ëåêî è âèäÿ êàê áàâíî ñå ñòðîïîëè. Ïðåäè äà äîñòèãíå çåìÿòà, âúæåòî, ñ êîåòî áå âúðçàí, ñå íàïðåãíà è ñå øìóãíà â õðàñòà.
	Ïèñìèð, íåçíàéíî çàùî, ñå ïî÷óâñòâà ñèãóðåí, ÷å âñè÷êî ùå áúäå íàðåä. Èëè ïîíå ïî-íàðåä îò ñåãà.

	ÃËÀÂÀ 12
	
	Öÿëà íîù ïúòóâàõà íà þã. Ïîâå÷åòî ìîóëè ÿçäåõà ñíàðãîâåòå ñè, àëà ïëåííèöèòå è òåõíèòå ñòðàæè òðÿáâàøå äà òúð÷àò ñðåä áëúñêàùèòå ñå òåëà. Çîðàòà ñå ïóêíà. Êîñìèòå êðàé òÿõ îòíîâî áÿõà ïðåìèíàëè îò òúìíîïóðïóðíè â ÷åðâåíè.
	Ñëåäâàùèòå íÿêîëêî äíè ñå ñëÿõà çà ïëåííèöèòå â åäíî ðàçìàçàíî ïåòíî îò ïðåïóñêàùè êðàêà è ãëàñîâå íà ìîóëè. Êîñìèòå îò àëåíè ñòàíàõà îðàíæåâè, à îò îðàíæåâè — ÷åðíè. Êðàêàòà èì ñå ïîêðèõà ñ ïðèøêè è çàïî÷íàõà äà êúðâÿò, à ïîñòîÿííèÿ òúòåí ðàçìúòâàøå óìà èì. Íà äâà ïúòè ïðåñè÷àõà áåëè Äóìèéñêè ïúòèùà — êúñíî íîùåì, êîãàòî íàîêîëî íÿìàøå íèêîé — è ïðåìèíàâàõà êàòî ñåíêè êðàé çàñïàëèòå ñåëà.
	À ïîñëå ñòèãíàõà äî åäíî ìÿñòî... íàä Êèëèìà.
	Êîñìèòå ñå áÿõà ïðåãúíàëè ïî÷òè îäâå ïîä òåæåñòòà íà Çåìÿòà íà Âèñîêàòà Ïîðòà — çåìÿòà íà Âîðòãîðíèòå.
Îòíà÷àëî òÿ áå ñàìî ïðîáëÿñúê ñðåä êîñìèòå. ×àñ ïî-êúñíî íàäâèñíà íàä òÿõ — íàé-ãîëÿìîòî íåùî, êîåòî Ïèñìèð áå âèæäàë íÿêîãà. Áåøå ÷åë çà íåÿ îòäàâíà-îòäàâíà, íî îïèñàíèÿòà â êíèãèòå èçîáùî íå ñìîãâàõà äà ÿ îïèøàò.
Òóê áÿõà íåîáõîäèìè ïî-ãîëåìè äóìè îò „ãîëÿì".
	Èçãëåæäàøå êàòî íàé-ãîëÿìîòî íåùî, êîåòî áè ìîãëî èçîáùî äà ñúùåñòâóâà. Êèëèìúò áå ãîëÿì, àëà êèëèìúò áå... âñè÷êî. Òîé íå ñå áðîåøå. Áåøå òâúðäå ãîëÿì, ÷å äà èìà ðàçìåðè. Àëà çåìÿòà íà Âèñîêàòà ïîðòà áå äîñòàòú÷íî ìàëêà, çà äà áúäå îãðîìíà.
	Èçãëåæäàøå ñúâñåì áëèçî, ìàêàð è äà áå äàëå÷. È ñèÿåøå. Áåøå íàïðàâåíà îò áðîíç. Âñè÷êèÿò ìåòàë ïî Êèëèìà èäâàøå îòòàì. Òîâà çíàåøå Ïèñìèð. Âîðòãîðíèòå ãî ïðîäàâàõà íà óàéòèòå ñðåùó õðàíà. Íèùî íå ðàñòåøå âúðõó Çåìÿòà íà Âèñîêàòà Ïîðòà.
	— Åä Íîïå Íè — ðå÷å Ïèñìèð, ñòàèë äúõ, êîãàòî êîíâîÿò ñïðÿ çà êðàòêà ïî÷èâêà òîêó ïîä ñàìèòå ñòåíè íà Çåìÿòà. Áðîêàíäî áå çàñïàë íà ìèãà. Êðàêàòà ìó áÿõà ïî-êúñè îò êðàêàòà íà îñòàíàëèòå.
	— Êàêâî? — ñåïíà ñå êðàëÿò.
	— Òîâà å áîéíèÿò âèê íà Âîðòãîðíèòå — îáÿñíè Ïèñìèð. — Ìíîãî õîðà ãî ïîìíÿò, íî íå çà òâúðäå äúëãî. ×åñòî òîâà ñà ïîñëåäíèòå äóìè, êîèòî ÷óâàò. Åä Íîïå Íè.
	Èçïèñàíî å âúðõó Çåìÿòà èì. Ñ îãðîìíè ìåòàëíè áóêâè. Âèæäàë ñúì ãî íà ðèñóíêè. Çà äà îáèêîëèø ñàìî åäíà îò áóêâèòå, òè òðÿáâà öÿë äåí.
	— Êîé ãè å èçïèñàë? — Áðîêàíäî ñå îãëåäà êúì ñòðàæèòå.
	— Âîðòãîðíèòå ñìÿòàò, ÷å å áèë Ôðåé — ðå÷å Ïèñìèð.
	— Ñóåâåðèÿ, ðàçáèðà ñå. Âåðîÿòíî èìà íÿêàêâî åñòåñòâåíî îáÿñíåíèå. Âîðòãîðíèòå ðàçïðàâÿò, ÷å è îòäîëó èìàëî áóêâè. Ïðîêîïàëè òóíåëè è ãè îòêðèëè. Ïèøåëî...— Òîé íàïðåãíà ïàìåò. — ...Èçàáåò ²². Âîðòãîðíèòå î÷åâèäíî ñìÿòàò òîâà çà ìíîãî âàæíî.
	— Îãðîìíèòå áóêâè íå ðàñòàò åé-òàêà îò ñàìî ñåáå ñè — ðå÷å Áðîêàíäî.
	— Ìîæå ïúê è äà ðàñòàò. Çíàå ëè ÷îâåê?
	Ïîãëåäíàõà íàãîðå êúì Çåìÿòà. Ïîêðàé îñíîâàòà é ìèíàâàøå ïúò. Áåøå ïî-øèðîê îò Äóìèéñêèòå ïúòèùà, àëà â ñåíêèòå íà íàäâèñíàëàòà ñòåíà èçãëåæäàøå ïî-òúíè÷úê îò êîíåö.
	— Íÿêîé äà çíàå íåùî ïîâå÷å çà Âîðòãîðíèòå? — ïîïèòà Ïèñìèð. — ×åë ñúì çà òÿõ, íî íå ñè ñïîìíÿì äàëè ñúì ãè ñðåùàë.
	— Ñúùèòå ñà êàòî Äóìèéöèòå, àëà áåç òåõíèòå âñåèçâåñòíè íþõ è ñòðàñò — ðå÷å Áðîêàíäî.
	— Áëàãîäàðÿ — ñåðèîçíî êèìíà Áåéí.
	— À, àêî æèâååø ïðåç öÿëîòî âðåìå âúðõó ìåòàë, ñèãóðíî ïðèäîáèâàø äîñòà ìðà÷íè è ìèñòè÷íè âúçãëåäè çà æèâîòà — îáàäè ñå Ïèñìèð.
	— Òå íà ÷èÿ ñòðàíà ñà? — çàèíòåðåñóâà ñå Áðîêàíäî.
	— Íà ÷èÿ ñòðàíà ñà ëè? Àìè íà ñîáñòâåíàòà ñè, ïðåäïîëàãàì, ñúùî êàòî âñè÷êè äðóãè.
	Ìîóëèòå ñå ìîòàåõà íàîêîëî áåç öåë è ïîñîêà — ÿâíî ÷àêàõà íåùî.
	— Ïðåäïîëàãàì, ÷å ÷àêàìå äà ñå êà÷èì òàì ãîðå — ðå÷å Áðîêàíäî. — Àìà êàê?
	— Äóìèéñêè ïàòðóëè ñà îáèêîëèëè öÿëàòà Çåìÿ è íå ñà îòêðèëè íèêàêâè ïúòèùà çà íàãîðå — ðå÷å Áåéí.
	Ïèñìèð, êîéòî îò èçâåñòíî âðåìå ñå âçèðàøå íàãîðå, ñå îáàäè:
	— À, òàêà ëè? Àç ïúê ìèñëÿ, ÷å òàéíàòà å â îíçè çàáåëåæèòåëåí ìåõàíèçúì.
	Âèñîêî íàä òÿõ êðàé ñòåíàòà ñå âèæäàøå íÿêàêâî ïåòúíöå. Òî áàâíî ïîðàñíà è ñå ïðåâúðíà â øèðîêà ïëàòôîðìà, êîÿòî ñå ïëúçãàøå íàäîëó ïî áðîíçà. Âèäÿõà è ãëàâè äà ñå ïîäàâàò íàä íåÿ.
	Ùîì ñå ïðèçåìè çàä ãðóïàòà, Ïèñìèð çàáåëÿçà, ÷å òîâà å ïðîñò êâàäðàò, íàïðàâåí îò êîñìåíè òðóïè, è îãðàäåí ñ ïàðàïåò. ×åòèðè áðîíçîâè âåðèãè — ïî åäíà íà âñåêè úãúë — ñå ãóáåõà íàãîðå â ìúãëèòå. Íà âñåêè îò úãëèòå áå çàñòàíàë ïî åäèí ÷îâåê. Âñè÷êè áÿõà âèñîêè êîëêîòî Áåéí. Áÿõà îáëå÷åíè â øëåìîâå è ðèçíèöè îò êîâàí áðîíç, à îòñòðàíè èì âèñÿõà äúëãè áðîíçîâè ìå÷îâå. Ùèòîâåòå èì ñúùî áÿõà áðîíçîâè è êðúãëè êàòî ñàìàòà Çåìÿ íà Âèñîêàòà Ïîðòà, à è êîñèòå èì áÿõà ñ öâåòà íà ìåòàëà. Èìàõà êúñè, êâàäðàòíè áðàäè è ñèâè î÷è, âçðåíè áåçñòðàñòíî
íàïðåä. Òâúðäå ìíîãî ìåòàë — ïîìèñëè ñè Ïèñìèð. — Òîé âëèçà â äóøàòà.
	— Úúú...— çàìúíêà Áðîêàíäî, êîãàòî ãè çàáëúñêàõà êúì ïëàòôîðìàòà. — Äà ñè âèäÿë, úú, èëè äà ñè ÷óë íÿêîé, òúé äå, äà íè ñëåäâà? Íÿêîé, êàòî íàïðèìåð âàøèÿ âîæä? Îíçè åäðèÿò?
	— Íè âåñò, íè êîñò îò íåãî, îòêàêòî íàïóñíàõìå Ïîäêèëèìèåòî — ðå÷å Ïèñìèð. — Ìíîãî âíèìàòåëíî ñëóõòÿõ è íàáëþäàâàõ.
	— Îõ, ìàëå...
	— Î, íå. Òîâà å äîáðà íîâèíà. Çíà÷è, ÷å å íÿêúäå íàâúí. Àêî ñúì âèäÿë èëè ÷óë íåùî, çíàì, ÷å íå å áèëî Ãëúðê. Áèë å íÿêîé ëîâåö, íàëè ðàçáèðàø.
	— Äîáðå ãî ðå÷å. Îõ! — Åäèí êàìøèê èçïëþùÿ ïðåç íîçåòå íà Áðîêàíäî, äîêàòî Ìîóëèòå âêàðâàõà áåñíèòå ñè çâåðîâå íà ïëàòôîðìàòà.
	Êîãàòî è ïîñëåäíèÿò ñå êà÷è, åäèí îò áðîíçîâèòå ñòðàæè èçâàäè îò ïîÿñà ñè òðîìïåò è ñâèðíà. Âåðèãèòå ñå ðàçêëàòèõà è çàäðúíêàõà, îïúíàõà ñå, è ïîñëå ïëàòôîðìàòà ñå çàêëàòè ñúñ ñêúðöàíå, îòëåïè ñå îò ìÿñòîòî ñè è ñå çàèçäèãà.
	Æèâîòíèòå áÿõà ïðèòèñíàëè Ïèñìèð êúì ïàðàïåòà è òîé ñúçðÿ íÿêàêâà ñÿíêà, êîÿòî ñå îòäåëè îò ïðàõñòàëàêà êðàé îñíîâàòà íà ñòåíàòà è ñå ìåòíà êúì èçäèãàùàòà ñå ïëàòôîðìà. Ïîñëå çàòúðñè êúäå äà ñå çàëîâè îòäîëó.
	Âèäÿ ÿ êàê ïîäñêî÷è: àëà â òîçè ìèã ïëàòôîðìàòà ñå îëþëÿ è òîé èçãóáè ñÿíêàòà îò ïîãëåä.
	Âèñîêî ãîðå, ñðåä âèõðåùèòå ñå ìúãëè, ñå âúçïðàâè âõîäúò êúì Çåìÿòà — è òîãàâà òîé îñúçíà, ÷å ãëåäà Êèëèìà îòâèñîêî. Âúðõàðèòå íà êîñìèòå ïîä íåãî áëåñòÿõà â ðåõàâàòà îìàðà. Çàâè ìó ñå ñâÿò, è òîé ñå îïèòà äà ñå ðàçñåå ñ èçíàñÿíåòî íà êðàòêà ëåêöèÿ ïðåä îñòàíàëèòå.
	— Äåôòìåíèòå ðàçêàçâàò, ÷å òàçè Çåìÿ áèëà ïàäíàëà îòãîðå ïðåäè ìíîãî, ìíîãî ãîäèíè. À Âîðòãîðíèòå ñà áèëè ïðîñòî ìàëêî ïëåìå, êîåòî æèâååëî â ñúñåäñòâî. Èçêàòåðèëè ñå ãîðå, è îòòîãàâà âå÷å ïî÷òè íå ñëèçàò äîëó.
	— Àìè Ìîóëèòå êàêâî òúðñÿò òàì?
	— Íå ìè ñå ìèñëè — ðå÷å Ïèñìèð. — Âÿðíî, Âîðòãîðíèòå íå ñà íàé-ãîëåìèòå óìíèöè íà òîÿ ñâÿò, àëà íèêîãà íå ñúì ãè ñìÿòàë çà çëè.
	Ïëàòôîðìàòà ïðîäúëæè äà ñòúðæå ñòåíàòà è íàé-íàêðàÿ ðÿçêî ñïðÿ. Ïðåä òÿõ èçíèêíà áðîíçîâà ïîðòà — áå èçäèãíàòà îòãîðå âúðõó ñòåíàòà. Òî÷íî íàä íåÿ òåæêè ïîäïîðè êðåïÿõà ñêðèïöèòå, êîèòî âäèãàõà è ñâàëÿõà ïëàòôîðìàòà. Áÿõà îáëèöîâàíè ñ áðîíç è îáêîâàíè ñ øèïîâå. Ïîðòàòà áå ñúùî öÿëàòà â øèïîâå, à ðåøåòêàòà é — äàæå îùå ïîâå÷å. À ïîä òÿõ — äàëå÷å, äàëå÷å ïîä òÿõ — áå Êèëèìúò.
	— Íà òÿõ ìàé èì õàðåñâà äà ñà ñè ñàìè÷êè — ðå÷å Áåéí.
	Ãîðìàëèéø ïðîñúñêà îòçàä:
	— Õâúðëåòå ñåòåí ïîãëåä êúì ñâèäíèÿ âè Êèëèì. Íå ùå ãî âèäèòå íèâãà âå÷.
	— Àõ, ÷å ìåëîäðàìàòè÷íî — îáàäè ñå Ïèñìèð.
	— Òàêà ñè ìèñëèø... — ðå÷å Ãîðìàëèéø.
	Ïîñëåäíàòà äóìà ïðåìèíà â ñêèìòåíå. Áðîêàíäî áå çàáèë çúáè â êðàêà íà ìîóëà.
	Õëåí÷åéêè îò ãíÿâ è áîëêà, Ãîðìàëèéø âäèãíà äåôòìåíñêèÿ êðàë íàä ãëàâàòà ñè è ñå âòóðíà êúì ïàðàïåòà. Ïîñëå ãî ñìúêíà äîëó è ñå óõèëè.
	— Íååå — ïðîòî÷è òîé. — Íå. Çàùî? Ìíîãî ñêîðî ùå òè ñå ïðèèñêà äà ñúì òå õâúðëèë. Àêî òå èçõâúðëÿ ñåãà, òîâà áè áèëî ìèëîñò îò ìîÿ ñòðàíà. Ïúê íåùî õè÷ íå ñúì ìèëîñòèâî íàñòðîåí...
	Òîé ïóñíà ðàçòðåïåðàíèÿ Áðîêàíäî è òî÷íî òîãàâà ðåøåòêàòà ñå èçäèãíà.
	Ìîóëèòå çàìàðøèðóâàõà êúì Çåìÿòà íà Âèñîêàòà Ïîðòà. Ïèñìèð ñúçðÿ îáøèðíî ìåòàëíî ïëàòî, ïîêðèòî ñ íåùà, êîèòî îòäàëå÷ ïðèëè÷àõà íà õúëìîâå. Äîêàòî âúðâÿõà, è îò äâåòå èì ñòðàíè ñå òî÷åõà êëåòêè ñ ðåøåòêè îò äåáåëè ïðúòè. Âúòðå èìàøå ñíàðãîâå. Äðåáíè êàôÿâè ñíàðãîâå îò çåìèòå êðàé Äúðâåíàòà Ñòåíà, ÷åðâåíè ñíàðãîâå îò çàïàäíèòå êðàèùà, ÷åðíè ñíàðãîâå ñ äúëãè-äúëãè çúáè. Áåç çíà÷åíèå íà öâåòà, â óìà íà âñè÷êèòå ñå âúðòåøå åäíî-åäíè÷êî íåùî. Êîãàòî ïëåííèöèòå ìèíàâàõà êðàé òÿõ, òå ñå õâúðëÿõà êúì ðåøåòêèòå.
	Âúðâÿõà ëè, âúðâÿõà. Èìàøå è çàëè çà îáóçäàâàíå è îáó÷åíèå íà ñíàðãîâå. À ïî-íàòàòúê ñå çàðåäèõà ïàê êëåòêè — ïî-ãîëåìè îò ñíàðãîâèòå. À âúòðå èìàøå... ñòðàííè-ïðåñòðàííè ñúùåñòâà.
	Áÿõà îãðîìíè. Òåëàòà èì áÿõà òëúñòè êàòî áú÷âè, à îòãîðå èì ñòúð÷àõà íåëåïè êðèëöà; èìàõà òúíêè, äúëãè øèè, âúðõó êîèòî áàâíî ñå ïîêëàùàõà ãëàâè è ãè ñëåäÿõà ñ ïîãëåä. Íà îòñðåùíèÿ êðàé ñòúð÷àõà îïàø÷èöè. Êðàêàòà èì êàòî ÷å íå áÿõà äîñòàòú÷íî äåáåëè, ÷å äà ãè äúðæàò. Î, íå ÷å íå áÿõà äåáåëè — àëà òàêîâà îãðîìíî íåùî áè òðÿáâàëî äà èìà êðàêà, äåáåëè êàòî êîñìè.
	Åäíî îò ñúùåñòâàòà ïðîìóøè ãëàâà ïðåç ïðúòèòå è ïîãëåäíà íàäîëó êúì Ïèñìèð. Î÷èòå ìó áÿõà îãðîìíè, àëà ÿñíè è ïî ñòðàíåí íà÷èí èíòåëèãåíòíè, à íàä òÿõ ñå âúñåõà îãðîìíè ðîøàâè âåæäè.
	— Ïîóí! — âúçêëèêíà øàìàíúò. — Òîâà å ïîóí! Îò äàëå÷íèÿ èçòîê, ÷àê îòòàì, êúäåòî ðåñíèòå äîêîñâàò Ïîäà. Íàé-åäðèòå ñúùåñòâà íà Êèëèìà. Î, àêî ñè èìàõìå íÿêîëêî òàêèâà ïîä íàøà êîìàíäà...
	— Òèÿ ìàé ñà ïîä ìîóëñêà êîìàíäà, êàòî ãëåäàì — îáàäè ñå Áåéí.
	Ïîóíúò ãî ïðîñëåäè ñ ïîãëåä.
	Ñòèãíàõà ðúáåñòèòå ìåòàëíè õúëìîâå è âëÿçîõà ïîä òúìåí ñâîä. Âúòðå ãè ïîåõà äðóãè, ïî-ìóðãàâè ìîóëè.
	Íàâëÿçîõà â ëàáèðèíò îò òóíåëè. „Äóì! Äóì!" — îòåêíàõà ÷óêîâå. Ïîäìèíàõà ãè, íàâëÿçîõà ïî-íàâúòðå è íàé-íàêðàÿ ñòèãíàõà äî ñëàáîîñâåòåíà çàëà ñ ìíîãîáðîéíè âðàòè ïî ñòåíèòå. Îòâîðèõà åäíà è ãè áëúñíàõà âúòðå.
	Äîêàòî ñå òúðêàëÿõà ïî âëàæíèÿ ïîä, çàä ðåøåòêèòå ñå ïîÿâè óõèëåíàòà ôèçèîíîìèÿ íà Ãîðìàëèéø, îñâåòåíà îò ÷åðâåíàòà ñâåòëèíà íà ôàêëèòå.
	 — Íàñëàäåòå ñå íà ãîñòîïðèåìñòâîòî íà íàøèòå çàíäàíè, äîêàòî âñå îùå èìàòå âúçìîæíîñò. Ñêîðî ùå ñå îòïðàâèòå êúì ìèíèòå. À òàì íå ùå èìà ñúí çà âàñ. Àëà è Ôðåé íÿìà äà âè çàñòðàøàâà!
	— Àìà òå çàùî ãîâîðÿò òàêà? — çà÷óäè ñå Ïèñìèð. — Ìåëîäðàìà è ïîëîâèíà. Íàïðàâî ñå øàøíàõ, ÷å íå äîáàâè íàêðàÿ è „õððð-õððð-õððð".
	— Ãîðìàëèéø! — âèêíà Áåéí.
	Ìîóëúò ñå ïîÿâè.
	— Äà, íèçêà èçìåò?
	— Íèçêà èçìåò! — òðîñíà ñå Ïèñìèð. — Òîÿ èìà âúîáðàæåíèå êîëêîòî ñàìóí õëÿá!
	— Êîãàòî ñå èçìúêíåì îòòóê, ùå òå îòêðèÿ è ùå òå óáèÿ — ðå÷å Áåéí ñúñ ñúâñåì íîðìàëåí òîí, ñÿêàø ñè áúáðåõà. — Ñìÿòàõ, ÷å å ðåäíî îùå ñåãà äà òè ãî êàæà. Íå ìè ñå ùå äà ìè ðàçïðàâÿø ïîñëå, ÷å íå ñúì òå áèë ïðåäóïðåäèë.
	Ãîðìàëèéø îòñòúïè íàçàä.
	— Çàïëàõàòà òè ìå èçïúëâà åäèíñòâåíî ñ ïðåçðåíèå. Õððð-õððð-õððð!
	Ïèñìèð êèìíà óõèëåí.
	— Çíàåõ ñè, ÷å ðàíî èëè êúñíî ùå ñè ãî êàæå! — èçìúðìîðè òîé ïîä íîñà ñè.
	Ëåæàõà ñðåä ìðàêà è ñå âñëóøâàõà â äàëå÷íèÿ òðÿñúê íà ÷óêîâåòå.
	— Çíà÷è, òîâà áèëè ìèíèòå — îáàäè ñå Áðîêàíäî. — Çíà÷è, òóê ñà äîêàðâàëè ìîèòå õîðà. Ìåòàë äà êîïàÿò.
	— Òúé êàòî ñëóøàì, íå ùå äà ñà áèëè ñàìî òâîèòå — ïîäìåòíà Ïèñìèð.
	Òîé ëåæåøå âòîðà÷åí â òúìíîòî è ñå ÷óäåøå êàêâî ëè ïðàâè Ãëúðê. Îíàçè ñÿíêà ìîæå è äà ìó ñå áåøå ïðèâèäÿëà. À ïúê Ñíèáðèë...å, ìîæå ïúê íàèñòèíà äà å óñïÿë äà èçñêî÷è, ïðåäè äà ðóõíå ïîêðèâúò...
	Ñúáóäè ãè ãðóáî ðú÷êàíå ñ ïèêà.
	Íà âðàòàòà ñòîÿõà äâàìà ìîóëè è ñå õèëåõà ñðåùó òÿõ.
	— Òèÿ òðèìàòà ñà çà ìèíèòå, à?
	— Òúé! — èçðúìæà íÿêîé îòâúí. Ïèñìèð íàîñòðè óøè.
	— Òîÿ å ìàëêî äðåáíè÷úê, à ïúê îíçè, äðóãèÿò — èçêóôÿë äúðòàê. Àìà õàéäå äà óïîòðåáèì ïúðâî äúðòèòå, à?
	— ß ãè äàéòå äà ãè âèäèì — ÷ó ñå ãëàñ îòâúí.
	Ìîóëèòå ñãðàá÷èõà ïëåííèöèòå è ãè âäèãíàõà íà êðàêà. Îãëåäàõà ðåìúöèòå, ñ êîèòî áÿõà âúðçàíè, à ïîñëå ãè èçáóòàõà â ìðà÷íàòà ñòàÿ. Òàì ñòîåøå âîðòãîðí â áðîíçîâà áðîíÿ — ñòðàõîâèòà ãëåäêà ñðåä ïîëóìðàêà.
	— Åé, âèå, òúïîóìíè èçðîäè! — èçðúìæà òîé íà ìîóëèòå. — ß âèæòå êàê ñà âúðçàíè! Ðåìúöèòå åé-ñåãà ùå èì ïàäíàò! — Òîé ïðèñòúïè íàïðåä è ñãðàá÷è Ïèñìèð çà ðúöåòå. Ñòàðåöúò ñå âãëåäà â êàôÿâèòå î÷è — îïðåäåëåíî ìó áÿõà ïîçíàòè îòíÿêúäå. Åäíîòî îêî ìó íàìèãíà.
	— Àìà íèå ñïåöèàëíî ãè ñâúðçàõìå! — âúçìóòè ñå åäèíèÿò ìîóë.
	— Òúé ëè? ß ãî îãëåäàéòå òîÿ òîãàâà!
	Äâàìàòà ìîóëè ñå ïëúçíàõà íàïðåä è çàñòàíàõà îò äâåòå ñòðàíè íà  âîðòãîðíà.
	— Ñòåãíàòè ñà êàòî...—çàïî÷íà åäèíèÿò.
	Âîðòãîðíúò ïðîòåãíà âúçëåñòèòå ñè ðúöå è ñãðàá÷è è äâàìàòà çà êîñìàòèòå âðàòîâå. Ãëàñúò íà ìîóëà ïðåìèíà â ñïîäàâåíî êâè÷åíå. Âîðòãîðíúò ñúáðà ðúöå — òå èçïðàùÿõà äîâîëíî — è ïóñíà øàøàðäèñàíèòå çâåðîâå íà ïîäà.
	Ãëúðê ñâàëè øëåìà ñè.
	— Å, åòî íè è íàñ.
	Íå óñòîÿ è èçòðîïà êðàòêà äæèãà ïðåä îáëåùåíèòå èì çúðêåëè. Ïîñëå îòíîâî íàõëóïè øëåìà.
	— Àìà íàëè òå îñòàâèõìå â Ïîäêèëèìèåòî!
	— Òè êàê òàêà ñè òóê?
	— Àìà àç òåáå ëè ñúì âèäÿë? — âúçêëèêíà Ïèñìèð. — Îíîâà ñè áèë òè, íàëè?
	— Ïúðâî — áåçîïàñíîñòòà. Çàíèìàòåëíèòå ðàçêàçè ùå ãè îñòàâèì çà ïîñëå! — ðå÷å Ãëúðê.
	Èçâàäè îò ïîÿñà ñè íîæ è ðàçðÿçà âúæåòàòà. Ïîðàçòðèõà è ñúæèâèõà èçòðúïíàëèòå ñè êèòêè, à ïðåç òîâà âðåìå âîæäúò çàâëå÷å ñòðàæèòå â êèëèÿòà è èì òóðè êëþ÷à — ìàêàð ÷å Áðîêàíäî íå ïðîïóñíà äà ïîñî÷è, ÷å íàé-óäîáíèÿò ìîìåíò äà ëèêâèäèðàø âðàãà áèë, äîêàòî òîé å â áåçñúçíàíèå.
	Ãëúðê ñå âúðíà ñ ìå÷îâåòå èì.
	— Ãàäíè ñà, àìà âñå å ïî-äîáðå îò íèùî, îïðå ëè äî áîé — ðå÷å òîé. — ß ñå îïèòàéòå äà ñè äîêàðàòå ïëåííè÷åñêè âèä, ÷å íÿêîé ìîæå è äà âè âèäè. Òóêà ãè èìà âñÿêàêâè. Ìîæå è èçîáùî äà íå âè çàáåëåæàò.
	Ãëúðê ãè ïîâåäå, âíóøèòåëåí âúâ âîðòãîðíñêèòå ñè äîñïåõè. Íà äâà ïúòè çàñÿêîõà ñòðàæè-ìîóëè, êîèòî èçîáùî íå èì îáðúùàõà âíèìàíèå, äîêàòî íå ñòàíåøå òâúðäå êúñíî.
	— Êúäå îòèâàìå? — ïîïèòà Ïèñìèð.
	— Íàìåðèõ ïðèÿòåëè òóê.
	— Òðÿáâà äà îñâîáîäèì ïëåííèöèòå! — îáàäè ñå Áðîêàíäî.
	— Òå ñà õèëÿäè. À è Ìîóëèòå ñà õèëÿäè — ïîêëàòè Ãëúðê ãëàâà. — Ìíîæêî ùå íè äîéäàò.
	— Ïðàâ ñè — ïîäêðåïè ãî Áåéí. — Òðÿáâà äà ñå ìàõàìå îòòóê. Ïî-íàòàòúê ìîæåì äà äîâåäåì è ïîìîù. È õè÷ íå ìè ðàçïðàâÿé, ÷å ùîì ñðåä ïëåííèöèòå èìà ìíîãî äåôòìåíè, òî ðàçïîëàãàìå ñ öÿëà àðìèÿ ñðåä òåõíèòå ðåäèöè.
	— È àç âèäÿõ íÿêîè îò ïëåííèöèòå — ðå÷å Ãëúðê. — Ìåíå àêî ïèòàø, õè÷ íå ñòàâàò çà áèòêè.
	— Åé, ãîâîðèø çà äåôòìåíè! — ñîïíà ñå Áðîêàíäî.
	Ãëúðê íàäíèêíà èççàä åäèí úãúë è èì êèìíà äà ãî ïîñëåäâàò.
	— Çíàì — îáàäè ñå òîé. — È âñå ïàê òîâà, äåòî ãî êàçâàì, ñè å òúé. Èñêàì äà êàæà, íå å êàòî äà ñâèåø âðúçêà êëþ÷îâå, äà îòêëþ÷èø íÿêîÿ è äðóãà âðàòà è äà êðåñíåø „Õððð-õððð-õððð, õåé, ìîè õîðà, õâúðëÿéòå áóêàèòå!" Òîâà òóêà ñòàâà. Íàèñòèíà! Ïúê è ïîäî÷óõ òîâà-îíîâà. Çíàåø ëè çàùî Ìîóëèòå ñà íàïàäíàëè Äæåîïàðä?
	— Äà ïîêîðÿò è äà ïîðîáÿò ãîðä íàðîä — ïðåäïîëîæè Áðîêàíäî.
	— Çàðàäè ïÿñú÷íèêà.
	— Ïÿñú÷íèê ëè ?
	— Òà íàëè Äæåîïàðä å ïîñòðîåí âúðõó ïÿñú÷íèê? Çà êàìåííè ðåçöè, íàëè ðàçáèðàòå. Äîêàòî êúðòÿò ìåòàëà, ãè õàáÿò ñ äóçèíè.
	— Ìîÿò ïðåêðàñåí ãðàä...
	— Ïÿñú÷íèê — ïîâòîðè Ãëúðê.
	— Äâîðåöúò ìè...
	— È òîé å îò ïÿñú÷íèê.
	— Ìåòàë — îáàäè ñå Áåéí. — Èñêàò äà äîáèâàò êîëêîòî ñå ìîæå ïîâå÷å ìåòàë. Ìåòàëíèòå îðúæèÿ áèÿò îòâñÿêúäå è äúðâåíèòå, è ëàêîâèòå.
	— Àìà çàùî ëè òîëêîç ñå íàïúâàò, äà èì ñå íåíà÷óäè ÷îâåê? — âäèãíà ðàìåíå Ïèñìèð.
	— Óåúð å ñàìî íà íÿêîëêî äíè ïúò îòòóê — îòâúðíà ìó Áåéí. — Åòî çàùî. Òðÿáâà äà ïðåäóïðåäèì õîðàòà.
	— Õàéäå, âëèçàéòå òóê — êèìíà èì Ãëúðê.
	„Òóê" èçëåçå äúëúã òóíåë, èçäúëáàí â áðîíçà. Ïðåç äóïêèòå â òàâàíà ñå ïðîöåæäàøå ñâåòëèíà è õâúðëÿøå ìúòíè ñåíêè ïîêðàé ñòåíèòå. Âúçäóõúò áå òîïúë è ìèðèøåøå íà æèâîòíè. Ïëåííèöèòå äî÷óõà òúòðåíåòî íà îãðîìíèòå êðàêà è ìîùíîòî èì äèøàíå. Íåùî ñå ðàçìúðäà è â ïîëóìðàêà ïðåä òÿõ ñâåòíàõà ÷èôò çåëåíè î÷è.
	— Êàêâî òúðñèòå òóê? — ïîïèòà ìîóëñêèÿò ñòðàæíèê.
	— Àìè — îáàäè ñå Ãëúðê, — âîäÿ ïëåííèöèòå! Õððð-õððð-õððð!
	Ñòðàæúò ãè èçãëåäà ïîäîçðèòåëíî.
	— È çà êàêâî?
	Ãëúðê ïðåìèãà.
	— Ñòèãà ñìå ñè ïðèêàçâàëè, õððð-õððð-õððð — êàçà òîé íàé-íàêðàÿ è ñ âñå ñèëà ôðàñíà ñòðàæíèêà ïî ãëàâàòà.
	Çåëåíèòå î÷è óãàñíàõà.
	— ×àò-ïàò õâàùà ìåíå ëèïñà íà èäåè — ðå÷å Ãëúðê.
	Î÷èòå íà Ïèñìèð áÿõà ïðèâèêíàëè êúì òúìíîòî. Ïåùåðàòà áå ãîëÿìà, àëà íå èçãëåæäàøå ÷àê òîëêîâà ãîëÿìà, êîëêîòî áå âñúùíîñò, çàùîòî ãúìæåøå îò åäíè òàêèâà îãðîìíè...
	— Ïîóíè, íàëè? — ïîçíà ãè Áðîêàíäî.
	— Ìîæåø ëè ãè ñáúðêà òÿõ. À êàêâî ïðàâÿò òóê? — ïîïèòà Ïèñìèð.
	— Âúðòÿò êîëåëàòà íà èçäèãàùà ñå ïëàòôîðìà — îáÿñíè Ãëúðê. — Èçïîëçâà òÿõ äà âúðøàò òåæêà ðàáîòà. È çíàåø ëè êâî? Ðàçóìíè ñà!
	— Àìè, àìè, ñàìî òàêà ðàçïðàâÿò — ïîäõâúðëè Ïèñìèð. — Óìíè÷êè èçãëåæäàò, òúé äå, àìà ãëàâèòå èì ñà ñúâñåì ìúíè÷êè â ñðàâíåíèå ñ òÿëîòî! Ìîçúêúò èì å êîëêîòî ñóøåíî çðúíöå ãðàõ!
	— Äà, àìà ìíîãî óìíî çðúíöå ãðàõ — îïúíà ñå Ãëúðê.
— Ñíîùè áÿõ ñå ñêàòàë òóê. Òå ñè èìàò åçèê. Òðîïàò è òðúáÿò ïðåç íîñà. ß ãëåäàéòå ñåãà.
	Åäíà ìàëêà ãëàâèöà èçíèêíà îò ñåíêèòå è ñå íàâåäå êúì íåãî. Äâå óìíè î÷è ìèãíàõà.
	— Ú... Àêî ìå ðàçáèðàø êàêâî òè ãîâîðÿ, òðîïíè äâà ïúòè — äðåçãàâî èçðå÷å âîíãñúò.
	— Òóï. Òóï.
	×àê è Ãëúðê ñå èçíåíàäà.
	— Òåçè òóê ñà íè ïðèÿòåëè. Õàéäå äà íè ïîìîãíåø, ñòàâà ëè?
	- Òóï. Òóï.
	— Òóé ùå ðå÷å „äà" — îáÿñíè Ãëúðê.
	— Àìè? — âúçêëèêíà Ïèñìèð.
	— Ñåäëîòî ìó å åé-òàì äî ÿñëàòà.
	Áåøå ïî-ñêîðî ìàëúê çàìúê. Èìàøå øèðîêè ïðåïàñêè îò ÷åðâåí ïëàò, èíêðóñòèðàíè ñ áðîíç, è ïîêðèâ îòãîðå — îò íåãî âèñÿõà çàâåñêè è áå îêè÷åí ñúñ çâúí÷åòà. Âúòðå èìàøå ñåäàëêè ñ âúçãëàâíè÷êè, à âúðõó áîãàòî óêðàñåíèÿ õàìóò áå èçïèñàíà ñ ïàòèíèðàíè áðîíçîâè áóêâè äóìàòà „Àêðåòîíã".
	Ïèñìèð ïðèñòúïè ïëàõî êúì ïîóíà, äîêàòî îñòàíàëèòå ñå çàíèìàâàõà ñúñ ñåäëîòî, è âäèãíà ðàçòâîðåíà äëàí.
	— Êîëêî ïðúñòà ñúì âäèãíàë? — ïîïèòà òîé ïîäîçðèòåëíî.
	— Òóï. Òóï. Òóï. Òóï.
	— Àõà. Çíà÷è, äîòóêà áåøå ñúñ...
	- Òóï.
	— ×èñò êúñìåò. Ïðîñòî ãî óöåëè.
	Ïîóíúò êîëåíè÷è è èì ïîçâîëè äà çàêðåïÿò ñåäëîòî íà ãúðáà ìó. Ïîñëå îòâîðè óñòà è ïðîòðúáè. Ïðîçâó÷à êàòî ñêúðöàíå íà âðàòà, óâåëè÷åíî õèëÿäîêðàòíî — ñàìî ÷å ñå êúäðåøå è èçâèâàøå, à âúòðå â çâóêà áðúì÷àõà êàêâè ëè íå äðóãè çâóê÷åòà. Åçèê, ïîìèñëè ñè Ïèñìèð. Åçèê áåç äóìè — àëà âñå ïàê åçèê.
	×óäÿ ñå, äàëè è íåãî ñà ãî èçìèñëèëè óàéòèòå? È õîðàòà åäíî âðåìå ñà ñè ãîâîðåëè áåç äóìè. ×å òî íèå è ñåãà ñè ãîâîðèì. Íàëè êàçâàìå íàïðèìåð „Õììì", è „Óôôô" è„Óààà"... Àìà... êàêâè ñè ãè ìèñëÿ àç? ×å òå ñà æèâîòíè! Ñàìî ÷å âåðîÿòíî ñà äîñòà ñõâàòëèâè. Ìíîãî ñõâàòëèâè, íàèñòèíà. Îñòàíàëèòå ïîóíè âäèãíàõà ãëàâè è ìó îòâúðíàõà ñ íàé-ðàçëè÷íè ãúðìÿùè è òðåïòÿùè çâóöè.
	— Ìîóëèòå íÿìà êàê äà íå ñà ãè ÷óëè — ðå÷å Ïèñìèð.
	— À, íÿìà çíà÷åíèå — îòâúðíà Ãëúðê. — Ïîóíèòå ñà ðåøèëè äà ñè õîäÿò.
	— Èñêàø äà êàæåø, ÷å ñà ìîãëè äà ñè òðúãíàò îòòóê, êîãàòî ñè èñêàò? — Áðîêàíäî ãëåäàøå êàê îãðîìíèòå æèâîòíè ñå èçíèçâàò îò ÿñëèòå â ñïðåòíàòà êîëîíêà.
	— Êîãàòî Âîðòãîðíèòå óïðàâëÿâàëè òîâà ìÿñòî, íà òÿõ òóê èì õàðåñâàëî — çàðàçïðàâÿ Ãëúðê. — Òå õàðåñâà ðàáîòè, äåòî íàìèðà èíòåðåñíè. Ìîóëè âå÷å íå èì èíòåðåñíè. Òå òÿõ íå õàðåñâà. Àç ìèñëÿ òå ìèñëè íèå èíòåðåñíè.
	— Âèæ ñåãà, Ãëúðê — ñîïíà ìó ñå Ïèñìèð. — Íå ÷å èñêàì äà òè êàæà, òàêîâà äå, ÷å ñè ïàäàø òúïè÷úê, àëà íå ìèñëÿ, ÷å áè ìîãúë äà íàó÷èø òîëêîç áúðçî öÿë åçèê, è ÷å âñè÷êîòî òîâà ñè å...
	— Àìà àç íå ñúì ãî íàó÷èë — óõèëè ñå ñàìîäîâîëíî Ãëúðê. — Àç ñè çíàåõ ïðåäâàðèòåëíî êàêâî äà î÷àêâàì òóêà.
	— Àìà êàê...
	— Ñòèãà äðúíêàëè ñìå, õððð-õððð-õððð — ðå÷å Ãëúðê.
— Ùå òè êàæà ïî-êúñíî. Ìåæäó äðóãîòî, äðúæ ñåáå ñè ó÷òèâî. Òÿ ìè êàçà, ÷å ìíîãî äîáðå ðàçáèðàëè õîðàòà.
	— Íå ìè ñå âÿðâà — çàèíàòè ñå Ïèñìèð.
	— Ïðððð! — ðå÷å åäèí ïîóí ïðàâî â óõîòî ìó.
	— Òîâà çíà÷è, ÷å òå ñìÿòàò çà èíòåðåñåí — îáÿñíè Ãëúðê.
	— À ïúê êîÿ å òàÿ „òÿ"? — íàñòîÿ Ïèñìèð.
	— Ñêîðî ùå òè êàæà — îòâúðíà ìó Ãëúðê. Òàéíè÷êî ñå ðàäâàøå íà ñàìèÿ ñåáå ñè. Öÿë æèâîò âñå Ïèñìèð âñè÷êî çíàåøå ïî-äîáðå îò íåãî. Áåøå ñòðàøíî ïðèÿòíî è òè ïîíå âåäíúæ äà ñè ãîñïîäèí Âñåçíàéêî.
	Â êðàÿ íà ïåùåðàòà èìàøå äåáåëà áðîíçîâà âðàòà. Ïúðâèòå äâà ïîóíà ìèíàõà íàïðàâî ïðåç íåÿ, êàêòî ñè áåøå çàòâîðåíà, è ÿ èçòðúãíàõà îò ïàíòèòå. Ñòàäîòî ñå èçíèçà íàâúí è ïðåïóñíà â òðúñ. Àêðåòîíã äðúïíà íàïðåä è çàñòàíà íà÷åëî.
	Òîé ïðîòðúáè ñèãíàë è Ïîóíèòå ìèíàõà â ãàëîï. Áÿõà òðîìàâè è ñìåøíè — äî ìîìåíòà, â êîéòî ñå óñåòèø, ÷å òèÿ ãðàìàäàíñêè ïîäðèïâàùè òîïêè áèõà ìèíàëè è ïðåç êúùà, áåç èçîáùî äà ÿ çàáåëåæàò.
	Íà ãúðáà íà Àêðåòîíã è ÷åòèðèìàòà ñå êàíäèëêàõà êàòî ãðàõîâè çðúíöà â îãðîìíî ãúðíå. Ïèñìèð çàáåëÿçà, ÷å ãè ïðåñëåäâà ãàëîïèðàùà ìîóëñêà ïîòåðÿ. Êúì òÿõ âñåêè ìèã ùÿõà äà ïîëåòÿò êîïèÿ. È Àêðåòîíã ìàé ãè áå âèäÿë, çàùîòî èçðåâà êàòî ñòðåñíàò òðîìïåò.
	Òðè ïîóíà ñå îòäåëèõà îò ñòàäîòî è ñå îáúðíàõà. Ìîóëèòå èçâåäíúæ îñúçíàõà, ÷å íå ïðåñëåäâàò èçáÿãàëî ñòàäî äîáèòúê, à...
	Ïèñìèð ñå èçïðàâè íà êðàêà â ñåäëîòî.
	— Ñãàçèõà ãè!
	— Êàêâî? Ñêî÷èëè ñà îòãîðå èì? — âäèãíà ãëàâà Áðîêàíäî.
	— Íå, ïðîñòî... ìèíàõà ïðåç òÿõ.
	— Òå ìðàçÿò Ìîóëèòå — îáàäè ñå Ãëúðê. — Ìðàçÿò ãè ïîâå÷å îò âñè÷êè äðóãè. Ñìÿòàò ãè çà êðàéíî áåçèíòåðåñíè.
	Ïðåä òÿõ ñå âèæäàøå ñâîäúò, îáêðúæåí îò ðàçâúëíóâàíà òúëïà ìîóëè è âîðòãîðíè.
	— Àìà òå ñàìî äà ïóñíàò òàÿ ïëàòôîðìà, è êðàé ñ íàñ! — çàâàéêà ñå Ïèñìèð.
	— Íÿìà äà ÿ ïóñíàò! — ðåâíà Ãëúðê. — Òîé ÿ çàäâèæâà.
	È ÷àê òîãàâà çàáåëÿçàõà îãðîìíèÿ ìåõàíèçúì ñ âúðòÿùî ñå êîëåëî çàä ïîðòàòà. Â íåãî áåøå âïðåãíàò ïîóí. Íåêîëöèíà ìîóëè ãî øèáàõà ñ êàìøèöè è ãî ðú÷êàõà ñ îñòåíè. Àëà òîé íå ïîìðúäâàøå è òðúáåøå ëè, òðúáåøå. Àêðåòîíã ðåâíà â îòãîâîð.
	— Ñåãà ùå ãî èçìúêíàò îòòàì — ïðîäúëæè Ãëúðê. — Ìåæäó äðóãîòî, úú... êàêâî áåøå... à, äà. Òå ìðàçÿò îñòðèòå íåùà ïîâå÷å è îò Ìîóëèòå, òúé ÷å òðÿáâà äà âíèìàâàìå ñ òèÿ êîïèÿ è ðàçíèòå ìó òàì...
	Íÿêîëêî ïîóíà ñå ìåòíàõà êúì êîëåëîòî è ðàçïèëÿõà Ìîóëèòå êàòî øèêàëêè. Òåæêèòå èì ÷åëþñòè ùðàêíàõà êðàé ðåøåòêèòå. Ïîóíúò â êëåòêàòà ñå èçìúêíà íà ñâîáîäà, ïîñïðÿ ñå äà ñòúï÷å äâàòà ìîóëà, äåòî ãî áîäÿõà íàé-óñúðäíî îò âñè÷êè, è ñêî÷è ïðåç ïîðòàòà.
	— Òå ñà ëóäè! — âúçêëèêíà Ïèñìèð. — Ïëàòôîðìàòà íÿìà äà ãè èçäúðæè!
	— Ùå âèäèì — ðå÷å Ãëúðê, ùîì ïîä òÿõ çàñêúðöà.
	Îñòàíàëèòå ïîóíè ñå ñòðóïàõà çàä òÿõ è Ïèñìèð çàáåëÿçà, ÷å ìàêàð è ïîñòîÿííî äà êðèââàõà, çà äà ñòúï÷àò íÿêîé ìîóë, èçáÿãâàõà òúð÷àùèòå âîðòãîðíè. Âîðòãîðíèòå ÿâíî âñå îùå èì áÿõà ïîíå ìúíè÷êî èíòåðåñíè.
	Î÷àêâàøå ïëàòôîðìàòà äà ñå ðàçöåïè ïîä òåæåñòòà íà Ïîóíèòå. Íå ÷å ñå ðàçöåïè, àëà íåùî íàä òÿõ ðå÷å „Äðúííí!" è îñòàíêèòå îò êîëåëîòî ñå çàâúðòÿõà áÿñíî, äîêàòî íàêðàÿ òî ñå ïðåâúðíà â ðàçìàçàíî ïåòíî. Âåðèãèòå èçïèùÿõà âúðõó ñêðèïöèòå. Ñòåíàòà ñå âòóðíà ïðåçãëàâà êðàé òÿõ. Ñàìî Ãëúðê ñè ñåäåøå íàé-ñïîêîéíî. Äàæå è Ïèñìèð ñå áå ñãúð÷èë íà ñåäëîòî. Âåäíàãà ùîì óäàðåõà çåìÿòà, ùÿõà äà ñå ðàçìàæàò íà ïèõòèÿ — çíàåøå ñè ãî. Áðîêàíäî ñå ïðîñíà è çàõëåí÷è, ñòèñíàë êëåïà÷è. Äîðè è Áåéí áå îêëþìàë è ñå áåøå ïîäïðÿë, ãîòîâ äà ïîñðåùíå
øîêà îò óäàðà.
	Òúé ÷å ñàìî Ãëúðê âèäÿ êàê Ïîóíèòå âçåõà äà ñêà÷àò îò ïëàòôîðìàòà åäèí ïî åäèí. Ðàçïåðèõà êðèëöà. Òå áÿõà òâúðäå ìàëêè, ÷å äà çàäúðæàò Ïîóíèòå âúâ âúçäóõà, àëà âúðøåõà ðàáîòà. Ïîóíèòå ïëÿñêàõà áÿñíî ñ òÿõ è ñå ñïóñêàõà ëåêî íàäîëó ñðåä êîñìèòå.
	Ùîì íà ïëàòôîðìàòà îñòàíà äà òåæè ñàìî Àêðåòîíã, òÿ çàáàâè õîä è íàêðàÿ òåæêî òóïíà âúðõó ïðàõà. Àêðåòîíã ñå çàòúòðóçè âñòðàíè, à îñòàíàëèòå ïîóíè âçåõà äà òóïàò ìåæäó êîñìèòå êàòî çðåëè êðóøè. 
	Îñòàíàëèòå èçâúðíàõà ïîãëåäè êúì Ãëúðê.
	— Òè çíàåøå, ÷å íÿìà äà ñå ðàçìàæåì! — îáâèíèòåëíî ðå÷å Ïèñìèð.
	— Íàäÿâàõ ñå — îòâúðíà Ãëúðê. — Íå áÿõ ÷àê òîëêîç ñèãóðåí, äàæå è ñëåä êàòî Êóëåéíà ìè êàçà âñè÷êî îíîâà...
	— Êîé å Êóëåéíà? Äà íå áè òîé äà å îíàÿ „òÿ"? — Ïèñìèð áå äîñòà çëå ïîðàçòúðñåí. Áåøå äîñòà ó÷òèâ ïî ñâîé ñè íà÷èí, àëà òîâà, ÷å çíàå ïîâå÷å îò Ãëúðê çà ïî÷òè âñè÷êî, áå åäíî îò ìàëêîòî íåùà, â êîèòî âÿðâàøå, ÷å å íàèñòèíà äîáúð. Íå áåøå ñâèêíàë íà òàêèâà ðàáîòè.
	Â ïðàõà êðàé òÿõ òóïíà îùå åäèí ïîóí. Ïî-ñõâàòëèâè ñà, îòêîëêîòî èçãëåæäàò — ïîìèñëè ñè òîé. Áàëîíè ñ êðèëöà! Íèùî ÷óäíî, ÷å íå îáè÷àò îñòðè ïðåäìåòè...
	— Òðóäíî å äà ñå îïèøå Êóëåéíà — ïîäõâàíà Ãëúðê. — Ìèñëÿ, ÷å å íåùî êàòî óàéò, àìà íå ñúâñåì.
	— Óàéò? Àìà íå ñúâñåì?
	— Ùå òè ñå íàëîæè ñàì äà ÿ ïîïèòàø — ðå÷å Ãëúðê. — Ñåãà îòèâàìå ïðè íåÿ. — Àêðåòîíã ñãóøè ãëàâà â ïëåùè è òðîìàâî ñå çàïðîìúêâà ñðåä êîñìèòå.
	— Íå, íå îòèâàìå ïðè íåÿ — îïúíà ñå Áåéí. — Òðÿáâà äà òðúãíåì çà Óåúð!
	— Äà ñå âðúùàìå â Äæåîïàðä, èñêàø äà êàæåø!
	— Óåúð å ñàìî íà íÿêîëêî äíè ïúò. Òðÿáâà äà ðàçêàæà íà âñè÷êè çà òîâà!
	— Òå ìîæå è äà ñà íàó÷èëè âå÷å — ìðà÷íî ðå÷å Ïèñìèð.
	— Íå ñà ãî íàó÷èëè — îáàäè ñå Ãëúðê.
	— Òè ïúê îòêúäå ãî çíàåø?
	— Íèå ñìå åäèíñòâåíèòå, êîèòî çíàÿò çà ìîóëñêàòà âîéñêà. Çàòîâà è òðÿáâà äà îòèäåì â Óåúð è äà ïðåäóïðåäèì õîðàòà. Íî ïúðâî òðÿáâà äà ñå âúðíåì è äà ãîâîðèì ñ Êóëåéíà.
	— Ñ îíàçè óàéòêà ëè? Àìà çàùî?
	— Çà äà é êàæåì êàêâî ñìå âèäåëè — óñìèõíà ñå Ãëúðê äîñòà îçàäà÷åíî. Ïî÷åñà ñå ïî ãëàâàòà. — Òàêà, ÷å äà ìîæå äà çàïîìíè êàêâî ùå é ðàçêàæåì ñåãà è äà ìè ãî ðàçêàæå ïðåäè äâà äíè. Êîãàòî ÿ ñðåùíàõ.
	Áðîêàíäî çÿïíà, àëà Ïèñìèð ìó ìàõíà äà ìúë÷è.
	— Óàéòèòå ïîìíÿò è áúäåùå, è ìèíàëî — ðå÷å òîé. — Íî... âèæ êàêâî, òå íèêîãà íà íèêîãî íå ãî ðàçêàçâàò, Ãëúðê.
	— Äà, àìà òàçè ãî êàçâà — ðå÷å Ãëúðê. — È íå ìå ãëåäàé òàêà. Äà íå ñè ìèñëèø, ÷å ìîãà äà ñè èçìèñëÿ òàêîâà íåùî?!

	ÃËÀÂÀ 13
	
	— Äîñòà ëåñíî ñè áåøå äà âè ïðîñëåäÿ — çàðàçêàçâà Ãëúðê. — Èñêàì äà êàæà, ñëåä äâàéñåò äóøè îñòàâà íå äèðÿ, àìè öÿëà ïúòåêà, ïðîáëåìúò íå áåøå íèêàêúâ. Ïðåç ïîëîâèíàòà âðåìå òðÿáâàøå äà âíèìàâàì äà íå ñå áëúñíà âúâ âàñ. Ïîñëå ñè ïîìèñëèõ...àìè, òå âúðâÿò íà þã ïî ïðàâà ëèíèÿ, òà àç ìîãà è äà ãè èçïðåâàðÿ, äà ïîîãëåäàì êúäå êàêâî èìà, äà âèäÿ êúäå êàêâî ñòàâà. Åäèí ÷îâåê âúðâè ìíîãî ïî-áúðçî îò äâàéñåò, òúé ÷å çàùî íå? Íàìåðèõ ñè è  ñíàðã çà ÿçäåíå. Êàòî ñå îòíåñåø ìàëêî ïî-ìèëî ñ òÿõ, è òå ñå äúðæàò äîáðå ñ òåá. Å, äà âè êàæà, íàëàãà ñå ïîêðàé òîâà äà ïðèëîæèø è æåñòîêîñò. Òà, òúé ñðåùíàõ Êóëåéíà. Ìíîãî å ñòðàííà.
	Ïîñëåäâà ïàóçà. Ïîñëå Ïèñìèð ñå îáàäè:
	— Ìàé íåùî íè ñå ãóáè...
	— Ùå ÿ âèäèòå êúäå æèâåå — ðå÷å Ãëúðê. — Àç, òàêîâà... úú, ìèñëÿ, ÷å íèêîé íå ìîæå äà ÿ çúðíå, îñâåí àêî òÿ íå èñêà. Íèêîãà íå ñúì âèæäàë íèùî ïîäîáíî. Òà çíà÷è, òÿ... òÿ áåøå òàì è ìè êàçà íàêúäå ñòå òðúãíàëè è êàê äà ñå çàêà÷à îòäîëó íà îíàÿ êàðóöà, è êàê äà îòìúêíà áðîíÿòà íà âîðòãîðíà, è êàê äà ïóñíà Ïîóíèòå, è ÷å òå ìîãàò äà ëåòÿò... âñè÷êî.
	— Òÿ ïúê îòêúäå ãî çíàå? — íå îòñòúïâàøå Áðîêàíäî.
	— Àìè ñåãà ùå é ãî ðàçêàæåì — îáÿñíè Ãëúðê. — Íå ìå ïèòàé êàê òî÷íî ñòàâà. 
	— Òå ïîìíÿò è íàïðåä, è íàçàä — îáàäè ñå Áåéí.
	— Íî òå íèêîãà íà íèêîãî íå òðÿáâà äà ãî êàçâàò! — íàñòîÿ Ïèñìèð. — Èíà÷å ìîãàò äà ñòàíàò ãîëåìè óæàñèè!
	— Çà óæàñèèòå íå çíàì — îòáðàíèòåëíî ðå÷å Ãëúðê — Òúé, êàêòî àç ãî âèæäàì, òè áåøå îñâîáîäåí... à òîâà íå ïðèëè÷à ìíîãî íà óæàñèÿ!
	— Íî íèå òðÿáâà äà ñå âðúùàìå ïðè ïëåìåòî! — îïúíà ñå Ïèñìèð.
	— Àìè ìîÿ íàðîä? — âèêíà Áðîêàíäî. — Íèå ñìå ìó íóæíè!
	— Ìèñëèõ ñè çà âñè÷êî òîâà — ðå÷å Ãëúðê. — Òàì ñà äâåñòà äóøè Ìóíðóíãè è òðè õèëÿäè äåôòìåíè, òå ñà çàåäíî, è âñè÷êèòå ñà äîáðå âúîðúæåíè, è... îò ÍÀÑ èìàëè íóæäà, êàçâàø? Â ïëåìåòî èìàìå äîñòà ñâåñòíè ìîì÷åòà... À è Ñíèáðèë å ñ òÿõ... íå å ëè?
	— Úú... Íàäÿâàìå ñå — ðå÷å Áðîêàíäî.
	— Äîáðå òîãàâà. À è òâîèòå õîðà çíàÿò äà ñå áèÿò. Òóê ñìå ÷åòèðèìà, ñðåä íåïîçíàòà çåìÿ, à íàîêîëî ãúìæè îò âðàãîâå... Ìàé òå íè òðÿáâàò íà íàñ. Êàêòî è äà å, òðÿáâà äà ñå ñðåùíåì ñ Êóëåéíà.
	— Àìà òÿ íàëè òè ãî å ðàçêàçàëà. È òî÷íî òúé ñè ñòàíà — îáàäè ñå Áðîêàíäî. — Ìîæåì äà é êàæåì „áëàãîäàðÿ" è íÿêîé äðóã ïúò...
	— Íå — ïðåêúñíà ãî Ïèñìèð. — Àêî Ãëúðê å ïðàâ è òÿ ìó å ðàçêàçàëà íåùî, êîåòî ñè ñïîìíÿ îò áúäåùåòî, è íèå íå îòèäåì...òîãàâà, äå äà çíàì, ìîæå äà ñå ñëó÷è êàêâî ëè íå. Öÿëàòà òúêàí íà Êèëèìà ùå ñå íàâèå íà ðóëî, èëè ïúê êîé ãî çíàå. Ùå å íàé-ëîøîòî, äåòî áè ìîãëî äà ñå ñëó÷è êúäåòî è äà áèëî.
	— Ïî-ëîøî îò...— ïîíå÷è äà ñå íàìåñè Áðîêàíäî.
	— Ïî-ëîøî îò âñè÷êî, äåòî èçîáùî ìîæåø äà ñè ãî ïðåäñòàâèø!
	Âñè÷êè ñå çàìèñëèõà íàä òîâà.
	— Â òàêúâ ñëó÷àé, òÿ òðÿáâà äà òè èìà ãîëÿìî äîâåðèå — ðå÷å Áåéí.
	Ïðåç îñòàíàëàòà ÷àñò íà äåíÿ Ïîóíèòå ïðîäúëæèõà äà âúðâÿò. ×åòèðèìàòà íà ãúðáà íà Àêðåòîíã èëè äðåìåõà, èëè áåçìúëâíî íàäíè÷àõà êúì óäúëæàâàùèòå ñå ñåíêè. Íî ïðåç ïîâå÷åòî âðåìå âñåêè áå çàåò ñúñ ñîáñòâåíèòå ñè ìèñëè.
	Ïîä êðàêàòà èì èçáóÿâàøå âñå ïî-èçîáèëåí ïðàõ, ñðåä êîéòî áðúì÷àõà è ùðàêàõà íåâèäèìè ìàëêè ñúçäàíèéöà. à ñðåä ÿáúëêîâîçåëåíèÿ ìúõ, ñòåëåù ñå íà ùåäðè âîëàíè âèñîêî ãîðå, ðàñòÿõà öâåòÿ, ìúõîâè  öâåòÿ, ïî-ãîëåìè îò ÷îâåê, ñ âåí÷åëèñò÷åòà, ïðîáëÿñâàùè â õèëÿäè íþàíñè íà çåëåíîòî — îò ìàñëèíåíî äî áëåäîðåçåäàâî, è ìèðèñúò èì èçïúëâàøå âúçäóõà è èìàøå âêóñ íà çåëåíî.
	— Åé-òîâà å ìíîãî èíòåðåñíî, âèæòå — ðå÷å Ïèñìèð è ñå íàäèãíà. Îò åäèí ÷àñ íàñàì íÿêîé çà ïðúâ ïúò ïðîãîâàðÿøå.
	Òîé ìëúêíà è âïåðè ïîãëåä îòâúä ïîëÿíêàòà. Âñè÷êè ïîóíè îáúðíàõà ãëàâè íàòàì.
	— Òàêîâà íåùî íå ìîæåø ÷åñòî äà âèäèø — äîäàäå òîé. È äðóãèòå ïîãëåäíàõà íàòàì, íàêúäåòî ñî÷åøå.
	Ñðåä çåëåíèíàòà â äàëå÷íèÿ êðàé íà ïðîñåêàòà â òÿõ áå âòðåí÷èëî óãðèæåí ïîãëåä åäíî äèâî ïðàñå. Ùîì âñè÷êè ãî çÿïíàõà, òî ïðèïðÿíî ñå äðúïíà â õðàñòèòå. Êîñìèòå çàïóêàõà êàòî ñú÷êè.
	— ×å êàêâî ìó å èíòåðåñíîòî? Ïðàñå êàòî ïðàñå! — èçñóìòÿ Áåéí.
	— Äà, àìà êàôÿâî — îòáåëÿçà Ïèñìèð. — À òðÿáâà äà å çåëåíî. Ïî÷òè âñè÷êè äèâè æèâîòíè â Êèëèìà ïðèåìàò öâåòà íà êîñìèòå, ñðåä êîèòî ñà ðîäåíè. Çàùèòíà îêðàñêà.
	— Ìîæå ïúê äà ñå å çàáëóäèëî... — ðå÷å Áåéí.
	— Íå å — óõèëè ñå Ãëúðê. — Íåùî ãî å äîâåëî òóê. Ïî÷òè ñòèãíàõìå. Íàïðàâî ùå ñå øàøíåòå. Àìà íàèñòèíà!
	Ïîóíèòå çàâèõà è ñè çàïðîïðàâÿõà ñâîÿ ïúòå÷êà. Äîêàòî ñè ïðîáèâàõà ïúò ïðåç ãúñòàòà ïàïðàò, öåëè ñòàäà äðåáîñú÷åòà áúðçî ñå ðàçáÿãâàõà ïðåä òÿõ. Áÿõà ñ âñè÷êè öâåòîâå íà Êèëèìà. À ïîñëå Ïîóíèòå íàâëÿçîõà âúâ...
	Êîñìèòå ñå áÿõà ñáèëè íàãúñòî ïîêðàé åäíà øèðîêà ïîëÿíà è îòðàçÿâàõà ìåêîòî ñèÿíèå íà îíîâà íåùî â ñðåäàòà é.
	Òîâà áå åäèí íåäîêîñíàò îò íèêàêâî ñå÷èâî çàõàðåí êðèñòàë. Âèñîê êîëêîòî Êðèñòàëíèÿ Äâîðåö â Äæåîïàðä, ïî-áÿë îò êîñò, êðèñòàëúò õâúðëÿøå ñòóäåíè îòáëÿñúöè ñðåä çåëåíèÿ ïîëóìðàê. Ñúáèðàøå âñè÷êàòà ñâåòëèíà, êîÿòî ñå ïðîöåæäàøå ïðåç ãúñòèÿ ïðàõòàëàê, à âúòðå â ïðåêðàñíèÿ ìó êóá òàíöóâàøå áÿëî ïëàìú÷å. Íà ìåñòà ñèÿåøå êàòî ëàê è îòðàçÿâàøå ìóöóíèòå íà ñêóï÷èëèòå ñå êðàé íåãî ñúùåñòâà.
	Òàì èìàøå ïðàõîçàéöè è íèøêîâðúòè îò âñÿêàêâè öâåòîâå, öÿëî ñòàäî ïðàñåòà, äúëãîâðàòè ñîðàòè, òúðïåëèâè òëúñòè òðîìïè, ãðîìïàéïúðè, ùóðàùè ñå íàñàì-íàòàì êîçè ñ âèòè ðîãà è ñúùåñòâà, êîèòî äîðè è Ïèñìèð íå ìîæåøå äà ðàçïîçíàå: íåùî ëþñïåñòî ñ øèïîâå ïî ãúðáà è äëúãíåñòà òâàð, êîÿòî ìàé îñâåí êðàêà íèùî äðóãî ñè íÿìàøå. Ïîëÿíêàòà åõòåøå îò çâóêà íà... õèëÿäè áëèæåùè åçèöè.
	Àêðåòîíã è ñòàäîòî ìó ñå âòóðíàõà íàïðåä è ïî÷òè èçõâúðëèõà Ãëúðê è îñòàíàëèòå îò ñåäëîòî. Ïî-ñèòíèòå ñúùåñòâà áúðçî ñå çàìÿòàõà âñòðàíè, çà äà èì íàïðàâÿò ìÿñòî.
	— Òîâà å... ïðåêðàñíî! — ïðîøåïíà íàé-ñåòíå Áðîêàíäî. Áåéí ñòîåøå çÿïíàë è îïóëåí. Äîðè è Ïèñìèð áå ñìàÿí.
	Òå ñå ñìúêíàõà äîëó íà çåìÿòà è ïëàõî äîáëèæèõà ãëàäêàòà ïîâúðõíîñò. Æèâîòíèòå ñè áëèæåõà çàõàðòà è õè÷ íå èì îáðúùàõà âíèìàíèå.
	Ãëúðê îòêúðòè ñ íîæà ñè ïàð÷åíöå è âçå çàìèñëåíî äà ãî ãðèçå.
	— Áëèçíè ñè — ïîäõâúðëè ãî òîé íà Áåéí. Áåéí îòõàïà ïðåäïàçëèâî.
	— Çàõàð... — ðå÷å òîé. — Ñàìî âåäíúæ ñúì ÿ âêóñâàë äîñåãà. Äîëó êðàé Çåìèòå íà ×åðäæåòî èìàøå åäèí êðèñòàë. Èìïåðàòîðúò ÿ ïðèåìàøå â ìíîãî ìàëêè äîçè.
	— Êàòî ìåäà å, àìà ïî-ðàçëè÷íî — ðå÷å Áðîêàíäî. — Àìè îòêúäå ñå å âçåëà òóê?
	— Ñúùî îòòàì, îòêúäåòî è Ïÿñú÷íèêúò, è Ñîëòà, è Ïåïåëòà. Îòãîðå — ïîÿñíè Ïèñìèð. — Òîëêîâà çíàåì, è íèùî ïîâå÷å.
	Òå èíñòèíêòèâíî âäèãíàõà ïîãëåä êúì ðàçñòëàëèòå ñå êîñìè.
	— Å, êàêòî è äà å, ïîíå îáÿäúò íè íè ÷àêà — íàðóøè òèøèíàòà ãëàñúò íà Áðîêàíäî. — Ñàìî ñè èçáèðàéòå — ïúðæåí òðîìï èëè ïå÷åí ãðîìåð. Íèùî ÷óäíî, ÷å ñà îò âñÿêàêâè öâåòîâå. Òîâà íåùî òóê ãè ïðèâëè÷à îòâñÿêúäå. Àìà äà âè êàæà — äîáàâè òîé, — ìàé íå å ìíîãî ðåäíî äà ãè óáèâàø, êàòî íå òå ãëåäàò.
	— Òîãàâà ïóñíè íîæà ñè — îáàäè ñå íîâ ãëàñ.
	Ïèñìèð ñå çàäàâè ñúñ çàõàðòà.
	Ìàëêî ïî-íàäàëå÷ ñå áå ïîÿâèëà ôèãóðà. Ñ âèñîê ðúñò è ñ èçÿùíî óàéòñêî ëèöå, òÿ èçãëåæäàøå ïðèçðà÷íà â ñâåòëèíàòà íà êðèñòàëà. Èìàøå äúëãà è ãúñòà áÿëà êîñà — òðóäíî áåøå äà ñå êàæå êúäå ñâúðøâà êîñàòà è êúäå çàïî÷âà äúëãàòà áåçôîðìåíà ðîáà. Áåøå ìëàäà, íî ïîìðúäíåøå ëè, èçãëåæäàøå òó ñòàðà, òó íà ñðåäíà âúçðàñò. Âðåìåòî ïðåìèíàâàøå êàòî ñÿíêà ïðåç ëèöåòî é. Â åäíàòà îò ðúöåòå ñè äúðæåøå çà íàøèéíèêà áÿë ñíàðã, êîéòî çàïëàøèòåëíî ðàçìàõâàøå îïàøêà.
	— Õúì — ðå÷å Ãëúðê. — Òîâà å Êóëåéíà.
	Óàéòêàòà ñå äîáëèæè äî òÿõ è ïîòóïà Àêðåòîíã ïî õúëáîêà. Ïîóíúò èçâè äúëúã âðàò è âïåðè î÷è÷êè â Êóëåéíà. Ïîñëå êîëåíè÷è íåïîõâàòíî è ïîëîæè ãëàâà íà çåìÿòà.
	Êóëåéíà ñå îáúðíà è ñå óñìèõíà. Ñÿêàø öÿëàòà ïîëÿíà ñå óñìèõâàøå çàåäíî ñ íåÿ. Ïðîìÿíàòà áåøå ìíîãî ðÿçêà è äðàìàòè÷íà.
	— Òà, åòî âè è âàñ — ðå÷å òÿ. — À ñåãà òðÿáâà äà ìè ðàçêàæåòå ïðèêëþ÷åíèÿòà ñè. Çíàì, ÷å òî÷íî òàêà è ùå íàïðàâèòå, çàùîòî ñè ñïîìíÿì, ÷å ãî íàïðàâèõòå. Åëàòå ñ ìåí. Òàì èìà ÿäåíå.
	Äîìúò íà Êóëåéíà ñå íàìèðàøå íà äðóãèÿ êðàé íà ïîëÿíêàòà — èëè åäèí îò íåéíèòå äîìîâå. Íå áåøå íèùî ïîâå÷å îò èçòúêàí îò ïðàõ íàâåñ, îïíàò âúðõó íÿêîëêî ïðúòà. Íÿìàøå íè ñòåíè, íè âðàòè, íèòî ïúê ðîâ èëè îãðàäà äà ÿ ïàçÿò íîùåì; íèòî ñå âèæäàõà ñëåäè îò îãúí. Íàä íàâåñà âèñåøå îãðîìíî ãíåçäî íà Õèìåòîðè. Òâàðèòå êðîòêî ñúáèðàõà ïðàøåö è äðåìåõà íàîêîëî.
	Ùîì Ãëúðê è îñòàíàëèòå ãè äîáëèæèõà, òå çàæóæàõà ÿäíî è ñå èçäèãíàõà íàä ãíåçäîòî â áåñåí ðîÿê. ×åòèðèìàòà ïðèêëåêíàõà è çàêðèõà ëèöà ñ ðúöå; íàé-íàêðàÿ Êóëåéíà ïîäñâèðíà.
	Ñúçäàíèÿòà ïîñëóøíî ñå âòóðíàõà íàä ãëàâèòå èì êúì äîìà ñè ñðåä êîñìèòå. Ãëúðê ìåðíà äúëãèòå èì îñòðè æèëà.
	— Èçïðàòè ãè îáðàòíî! — ïðîøåïíà ïðèïðÿíî Áðîêàíäî. — Ñàìî èì ñâèðíà, è âåäíàãà ÿ ïîñëóøàõà!
	Íà ïîäà ïîä íàâåñà èìàøå êóï÷èíà ïëîäîâå è íÿêîëêî ïàíèöè, ïúëíè ñúñ çåëåíà òå÷íîñò.
	— Òîâà è ïðåäè ñúì ãî ÿë — îáàäè ñå Ãëúðê. — Ìúçãà îò çåëåíè êîñìè. Âåäíàãà òå îïðàâÿ!
	Ñåäíàõà. Ïèñìèð ñå ðàçìúðäà íåñïîêîéíî è Êóëåéíà ìó ñå óñìèõíà.
	— ß ñè êàæè êàêâî ìèñëèø — ïîäêàíè ãî òÿ. — Ñïîìíÿì ñè, ÷å ãî íàïðàâè. Íÿìà êàê äà íå ãî êàæåø.
	— Óàéòèòå íå òðÿáâà äà ðàçêðèâàò íà õîðàòà áúäåùåòî! — èçñòðåëÿ Ïèñìèð. — Òîâà âñåêè ãî çíàå! Òå íèêîãà íå ãî ðàçêðèâàò! Çà õîðàòà å òâúðäå îïàñíî äà çíàÿò êàêâî ãè ÷àêà! Âñè÷êî òîâà å...
	— Ñïîìíÿì ñè, ÷å òî÷íî òóê òå ïðåêúñíàõ — îáàäè ñå óàéòêàòà. — Äà, çíàì ïðàâèëàòà. Òå ñà òî÷íî òîâà — ïðàâèëà è íèùî ïîâå÷å. ×èñòî è ïðîñòî ïðàâèëà. Ïèñìèð, àç íå ñúì äîñóù êàòî îñòàíàëèòå óàéòè. Äà ñè ÷óâàë  íÿêîãà äóìàòà... òóíîðã? Çíàì, ÷å ñè ÿ ÷óâàë.
	— Î, äà — òîâà ñà òàêèâà óàéòè, êîèòî ìîãàò äà ïîìíÿò è íåùà, äåòî... Îõ! Äà ñè ïðèçíàÿ ÷åñòíî — Ïèñìèð èçãëåæäàøå ïîòðåñåí, — àç ñè ìèñëåõ, ÷å òîâà å ñàìî ëåãåíäà. Ìèñëåõ ñè, ÷å òóíîðãèòå ñà ÷óäîâèùà. 
	— Äà, òîâà ñè å ñàìî ëåãåíäà. Êîåòî íå îçíà÷àâà, ÷å òÿ íå å âÿðíà. Ïðàâèëàòà íå âàæàò çà ìåí. Òå ñà ñè ïðàâèëà è íèùî ïîâå÷å. Íå å çàäúëæèòåëíî ïðàâèëàòà âèíàãè äà âàæàò... òå íå âèíàãè âàæàò. Íå ÷å ìå å ìíîãî ãðèæà çà ãðàäîâåòå. Àëà âñè÷êè òåçè êàòàñòðîôè è ðàçðóøåíèÿ íàâðåä ïî Êèëèìà... Òîâà êîâàíå íà áðîíç, ïîòúïêâàíå íà ïðàõà...
	Òÿ ðàçòúðñè ãëàâà.
	— Íå. Òîâà íå áèâà äà ñòàâà. Óòðå ùå îòèäåòå â Óåúð ïðåäè Ìîóëèòå äà ñà íàïóñíàëè Äæåîïàðä. Ùå èìà áèòêà. Âèå òðÿáâà äà ïîáåäèòå. Íÿìà äà âè êàæà êàê. Àëà òðÿáâà äà ïîáåäèòå. Ìåæäóâðåìåííî, òàçè íîù ìîæåòå äà ïðåñïèòå òóê. Íå ñå ñòðàõóâàéòå. Â ìîÿ äîì íå èäâà íèêîé, êîãîòî íå î÷àêâàì.
	— Íå — îáàäè ñå Áåéí. — Àç òðÿáâà äà çíàì: òè çàùî íè ïîìàãàø? Óàéòèòå ïîìíÿò âñè÷êî, êîåòî ñå å ñëó÷èëî è ùå ñå ñëó÷è. Àëà íå ãî êàçâàò. Òè ñ êàêâî ñè ïî-ðàçëè÷íà?
	Êóëåéíà íàêëîíè ãëàâà íà åäíà ñòðàíà.
	— ×óâàø ëè ìå? — íàñòîÿ Áåéí.
	— ×óâàì òå. Â ìîìåíòà ñè ñïîìíÿì êàêâî òè îòãîâàðÿì. Äà, ñåãà ñè ãî ñïîìíèõ. Ñúùåñòâóâàò òîëêîâà ìíîãî, íàëè ðàçáèðàø, òîëêîâà... — òÿ ñå èçïðàâè è ñå ïîîòäàëå÷è îò òÿõ. Ïîñëå ñå îáúðíà. — Ïèñìèð òðÿáâà äàãî çíàå. Ïîíÿêîãà, ìíîãî, ìíîãî ðÿäêî, òîëêîâà ðÿäêî, êîëêîòî ñå ñðåùàò è ñíàðãîâåòå-àëáèíîñè êàòî ìîÿ, ñå ðàæäà óàéò, êîéòî å ðàçëè÷åí, òîëêîâà ðàçëè÷åí îò äðóãèòå óàéòè, êîëêîòî òå îò âàñ. Íàëè ðàçáèðàòå, íèå ïîìíèì... âñè÷êî.
	— Âñåêè óàéò ãî ïîìíè — ïîäõâúðëè Áåéí.
	— Íå — âúçðàçè Êóëåéíà. — Òå ïîìíÿò ñàìî îíåçè íåùà, êîèòî ùå ñòàíàò. Íèå ïîìíèì è íåùàòà, êîèòî áèõà ìîãëè äà ñòàíàò. Àç ïîìíÿ è êàêâî ùå ñòàíå, àêî íå ïîáåäèòå. Çíàì âñè÷êè âåðîÿòíîñòè. Êîãàòî åäíî íåùî ñòàíå, íå ñòàâàò ìèëèîí íåùà. Àç ãè èçæèâÿâàì âñè÷êèòå. Ïîìíÿ è êàê ïîáåæäàâàòå, è êàê ãóáèòå. Ïîìíÿ ëèêóâàíåòî íà Ìîóëèòå, ïîìíÿ è âàøåòî. È äâåòå çà ìåí ñà èñòèíà. Çà ìåí è äâåòå ñà ñå ñëó÷èëè. Óàéòèòå, ìîèòå áðàòÿ è ñåñòðè, ïîìíÿò ñàìî íèøêàòà íà èñòîðèÿòà. Àëà àç ïîìíÿ è âñè÷êè îíåçè íèøêè, êîèòî íèêîãà íå ñå âòúêàâàò â íåÿ. Çà ìåí âñè÷êè âúçìîæíîñòè ñà èñòèíñêè. Àç æèâåÿ âúâ âñè÷êèòå.
	— Àìà çàùî? — óïîðñòâàøå Áåéí.
	— Âñå íÿêîé òðÿáâà äà ãî ïðàâè. Èíàê òå íèêîãà íå áèõà ìîãëè äà ñå ñëó÷àò.
	Òÿ ïðèñòúïè â ñÿíêàòà. ×óõà ãëàñà é. Ñÿêàø èäâàøå íåéäå ìíîãî, ìíîãî îòäàëå÷.
	— Íèùî íå ñå ñëó÷âà çàäúëæèòåëíî. Èñòîðèÿòà íå å íåùî, êîåòî èçæèâÿâàòå. Òÿ å íåùî, êîåòî âèå ñúçäàâàòå. Åäíî ðåøåíèå. Åäíà ëè÷íîñò. Â íóæíèÿ ìîìåíò. È íàé-íàé äðåáíîòî íåùî ìîæå äà ïðîìåíè íåùàòà. Âñè÷êî ìîæå äà ñå ïðîìåíè.
	Ãëàñúò çàãëúõíà. Ñëåä ìàëêî Áåéí ñå âäèãíà íà êðàêà — ÷óâñòâàøå ñå ìíîãî ïî-òðîìàâ — è íàäíèêíà â ñåíêèòå.
	— Îòèäå ñè.
	— ×óäÿ ñå äàëè èçîáùî ìîæå äà ñå íàìèðà ñàìî íà åäíî ìÿñòî — ðå÷å Ïèñìèð. — À ñåãà êàêâî ùå ïðàâèì?
	— Ëè÷íî àç ñìÿòàì äà ñïÿ — ðå÷å Ãëúðê. — Íå çíàì çà òåáå, àìà çà ìåíå áåøå òåæúê äåí.
	Áåéí ñå áóäè íà íÿêîëêî ïúòè ñ ìèñúëòà, ÷å ÷óâà êðÿñúöè è òðÿñúöè âúâ âÿòúðà, àëà ùîì íàîñòðåøå óøè, òå çàãëúõâàõà.
	Ïèñìèð ñúíóâà ñúí. Âèäÿ êîñìè, ïðåêúðøåíè è íàâåäåíè, âñå åäíî êëàòåíè îò ñèëåí âÿòúð, è ñèÿíèåòî íà äåñåò õèëÿäè î÷è — çåëåíè, ÷åðâåíè è áåëè, è ñèëóåòà íà Êóëåéíà — âÿòúðúò äúðïàøå êîñàòà é, à òÿ ñêèòàøå ñðåä èçïúëíåíèÿ ñ øóì ìðàê è èçæèâÿâàøå âñè÷êî, êîåòî áè ìîãëî äà áúäå, è ùå áúäå, è å áèëî.
	Ãëúðê ñúíóâà ñòðîéíè òåëà, ïðîìúêâàùè ñå ïúðãàâî ïðåç øóáðàöèòå. Ïðåìèíàõà è ñëåä òÿõ Êèëèìúò ñÿêàø îæèâÿ. Êàòî öîïâàíå â ÷àøà — âúëíè÷êèòå ñå ðàçáÿãâàõà âñå ïî-íàäàëå÷ è ñòàâàõà âñå ïî-ãîëåìè. Äúëáîêî â ïîäçåìíèòå ïåùåðè ñå áóäåõà ñ âîé ñïÿùè ÷óäîâèùà. Ñúçðÿ Òèìáðóë, ïðîñòèðàù ñå äàëå÷ çàä Ëàêîîëì —  îãðîìåí ñðåáúðåí êóïîë. Âèäÿ ñèÿíèåòî êðàé óàéòèòå— êîïàåõà ëàê â Ëàêîîëì, à èç ïåùòà èì èçâèðàõà ïëàìúöè.
	Â ñúíÿ ñè òîé ñå íîñåøå ñðåä íîùíèòå êîñìè êàòî äóõ, è íàé-íàêðàÿ ñòèãíà Áåçêðàéíàòà Ïëîñêîñò. Êèëèìúò èçâåäíúæ ñâúðøè, à îò áðåãîâåòå ìó íàòàòúê ñå ïðîñòèðàõà áåçêðàÿò è áåçíà÷àëèåòî íà Ïëîñêîñòòà. Îãëåäà ñå çà êîñìè, àëà íÿìàøå — ñàìî ïëîñêîñò áåç íà÷àëî è áåç êðàé, à ñàìîòíèÿò âÿòúð ïîäìÿòàøå âúëìà ïðàõ. Êóëåéíà  ñòîåøå äî ïîñëåäíèÿ êîñúì, à ðîáàòà é ïëþùåøå âúâ âèõúðà.
	Ãëúðê ñå ñåïíà è ñå íàäèãíà. Áå óòðî. Æúëòàòà ñâåòëèíà èçïúñòðÿøå ïîëÿíêàòà è êîñìèòå ñèÿåõà ïîä íåÿ êàòî áðîíç. Áðîêàíäî îùå ñïåøå. Îñòàíàëèòå òèõî ñè ïðèêàçâàõà.
	Ñàìî åäèí ïîãëåä ìó áå äîñòàòú÷åí.
	— Íå ñà òî÷íî ñúíèùà — îáÿñíÿâàøå Ïèñìèð. — Îíîâà, äåòî ñìå ãî ñúíóâàëè, íå ñà òî÷íî ñúíèùà. Òÿ æèâåå âñè÷êèòå ñè æèâîòè íàâåäíúæ, à íèå ñìå óëîâèëè òÿõíîòî åõî...
	— Àç âèäÿõ êàê Êóëåéíà âúðâè ïðåç êèëèìà — îáàäè ñå Ãëúðê. — Ìàé è Ñíèáðèë âèäÿõ.
	— Àç ïúê — Çåìèòå íà ×åðäæåòî ïðåä Êàìèíàòà è îãúíÿ â íåáåòî — ñïîäåëè Ïèñìèð.
	— Êàêâè ëè íå ñúùåñòâà èìàøå... — äîäàäå Ãëúðê.
	Áðîêàíäî ñå ïðåîáúðíà è îòâîðè î÷è. Âñëóøà ñå çà ìèã è êèìíà.
	— Àç ïúê áÿõ îòíîâî â Çåìÿòà íà Âèñîêàòà Ïîðòà. Òàì èìàøå åäíà ïåùåðà ñ êóïîë, à ïîä êóïîëà — áðîíçîâ òðîí, íà êîéòî ñåäåøå åäèí âîðòãîðí. Áåøå ñ æúëòà áðàäà è ñ êîðîíà. À ïðåä íåãî ñòîÿõà äâà ìîóëà, è, êúëíà âè ñå, åäèíèÿò áåøå Ãîðìàëèéø! Ñìååõà ñå! Ïîñëå åäèíèÿò ñãðàá÷è êîðîíàòà, àëà îíçè âîðòãîðí ñè ñåäåøå è ñè ïîäïèðàøå áðàäè÷êàòà — íè ìðúäíà, íè ãúêíà.
	— Ñòàãáàò ùå äà å áèë, òåõíèÿò êðàë — ðå÷å Ãëúðê. — Ïîäñëóøàõ êàêâî ñè ãîâîðåõà âîðòãîðíñêèòå ñòðàæè. Ìîóëèòå ñå ïîÿâèëè åäèí äåí ñëåä êàòî Ôðåé óäàðèë íàáëèçî è ðåêëè, ÷å Ôðåé áèë íÿêàêâî äóìèéñêî îðúæèå. Êàçàëè è ÷å ùå èì áúäàò ñúþçíèöè. Ñåãà, åñòåñòâåíî, òå êîìàíäâàò.
	— Ôðåé íå ìîæåø ãî îáóçäà — ðå÷å Ïèñìèð. — Àìà ïàê âè ïîâòàðÿì, òîé å ïðèðîäíî ÿâëåíèå!
	— Òå âèíàãè íè íàïèïâàò ñëàáèòå ìåñòà! — èçñóìòÿ Ãëúðê. Ïîãëåäíà ìúë÷àùèÿ Áåéí.
	— Àìè òè êàêâî ñúíóâà?
	— Ñúíóâàõ... Ñúíóâàõ... — ïîäõâàíà Áåéí è ñÿêàø èçâåäíúæ ñå ñúáóäè. — Íèùî íå ñúíóâàõ. Ñïàõ äîáðå. Íÿìàøå è ïîìåí îò Êóëåéíà. Ïîóíèòå ñè áÿõà òàì.
	— Ìèñëÿò ñè, ÷å æèâîòúò ùå ñòàíå èíòåðåñåí — ðå÷å Ãëúðê. — Äîêàòî Ïîóíèòå ðàáîòåëè çà Âîðòãîðíèòå, ðàçíè õîðà èäâàëè äà èì ÷åòàò ðàçíè èñòîðèè è òÿì ïîäîáíè. Êîëêî ëè ùå äà å ìú÷íî — äà èìàø ìîçúê, ïúê äà ,íÿìàø ðúöå äà ïðàâèø ðàçíè ðàáîòè...
	— ß ïî-äîáðå äà ïîòåãëÿìå çà Óåúð — íàìåñè ñå Áåéí.
— Ìèñëÿ, ÷å íÿìàìå äðóã èçáîð.
	— Èçáîðè äà èñêàø — îáàäè ñå Ïèñìèð. — Ñàìî äåòî íè ñå íàëàãà äà èçáåðåì èìåííî äà òðúãíåì çà Óåúð.
	Ãëúðê îñåäëà Àêðåòîíã.
	— Èíòåðåñíè âðåìåíà ñå çàäàâàò — ìðà÷íî ïðîìúðìîðè òîé.
	Áåéí îãëåäà çà ïîñëåäåí ïúò çàõàðíàòà ïîëÿíà.
	— Òÿ... òÿ å òóê íÿêúäå.
	— Òÿ å íàâñÿêúäå — îáàäè ñå Ïèñìèð. — Íàâñÿêúäå, êúäåòî òðÿáâà äà ñå íàïðàâè íÿêàêúâ èçáîð.
	Ïîãëåäúò íà Áåéí áå àáñîëþòíî îòíåñåí.
	— Êàêâî ëè å... äà çíàåø âñè÷êî, êîåòî áè ìîãëî äà ñå ñëó÷è?
	—	Óæàñíî — îòâúðíà Ïèñìèð. — Äàâàéòå ñåãà äà òðúãâàìå. Åé, Áåéí? Êàçàõ, äàâàé äà...

	ÃËÀÂÀ 14
	
	Ñëåä áóðÿòà Ñíèáðèë ïîâåäå ãðóïà çà èçäèðâàíå. Ïðåñÿõà ðàçâàëèíèòå êàòî ïðåç ñèòî. Ñëÿçîõà â Ïîäêèëèìèåòî, íàâúðçàíè åäèí çà äðóã, è êðåùÿõà èìåíàòà íà çàãóáèëèòå ñå. Íèùî íå îòêðèõà.
	Àëà, êàêòî áè èçòúêíàë Ïèñìèð, äà íå îòêðèåø íèùî å ïî-äîáðå, îòêîëêîòî äà îòêðèåø... íåùî ñè.
	Ïîñëå ñå íàòúêíàõà íà ñëåäèòå ïðåç îíàçè îòäàëå÷åíà ïîëÿíêà. Ìíîãî æèâîòíè áÿõà ìèíàëè îòòàì. Íà Ñíèáðèë ìó ñå ñòðóâàøå, ÷å è íÿêîé äðóã ãè å ñëåäèë — åòî, òóê ñè áåøå ïîëåãíàë çà ìàëêî â øóáðàêèòå... àëà âñè÷êî áå çàñòëàíî ñ ïðàõ è ðàçáóòàíî îò áóðÿòà, òà áåøå òðóäíî ÷îâåê äà å ñèãóðåí. Ñëåäèòå, êàêòî ñå îêàçà, âîäåõà íà þã.
	Ìóíðóíãèòå áÿõà ïîìîãíàëè íà Áðîêàíäîâèÿ íàðîä äà ïîñòðîè íàíîâî ñòåíèòå è âñè÷êî îñòàíàëî, ìàêàð ñàìàòà ñêàëà äà ñå áå êèëíàëà çàáåëåæèìî íàñòðàíè. È, êàêòî íÿêîé ïîñî÷è, è äà ñå âúðíåøå Ôðåé, òå ïîíå áÿõà íàó÷èëè êàê ñå ñëèçà â Ïîäêèëèìèåòî. Òàì íèùî íå áè ìîãëî äà ãè äîêîïà.
	Çà òîâà ìèñëåøå Ñíèáðèë, äîêàòî ÿçäåøå Ðîëàíä ñðåä êîñìèòå è ñå îãëåæäàøå çà îùå ñëåäè.
	— Â Ïîäêèëèìèåòî âèíàãè ìîæåì äà ñëåçåì — ïîìèñëè ñè òîé. — È òîãàâà... ùå ïðåñòàíåì äà áúäåì õîðà. È ùå ñè ðîâèì ëè ðîâèì â òúìíîòî...
	Äåôòìåíèòå ñè ìèñëÿò, ÷å íÿìà âðàã, òîëêîâà ãîëÿì, ÷å äà íå ìîæåø äà âëåçåø â áèòêà ñ íåãî, àëà òå íå ñà è âèæäàëè Ôðåé.
	Äóìèéöèòå ïúê ìèñëÿò èíà÷å. Òå ìèñëÿò, ÷å àêî âðàãúò å òâúðäå ãîëÿì, òðÿáâà äà ñè íàìåðèø ïî-ìàëúê.
	Ñèãóðíî Ïèñìèð å ïðàâ. Ôðåé íå ìîæåì äà ãî ñïðåì. Àëà ïîíå ìîæåì äà ñïðåì äà ñå ñòðàõóâàìå îò íåãî.
	— Îòèâàì â Óåúð — ñúîáùè òîé ñúùàòà âå÷åð íà ïëåìåòî. Îáçå ãè óæàñ. Íà ïðàêòèêà Ãëúðê âñå îùå áåøå âîæä... àêî âñå îùå áåøå æèâ. Íå èñêàõà äà ãóáÿò îùå åäèí âîæä.
	— Íå ìîæåø äà íè çàðåæåø òàêà — îáàäè ñå Äîäîð Ïëèíò, îáóùàðÿò. — Òè ñè íè âîäà÷úò.
	— Óåúð å ìíîãî âàæåí — âúçðàçè Ñíèáðèë. — Àêî íå áåøå Èìïåðèÿòà, ùÿõìå äà ñìå ñè ïðîñòè ëîâöè.
	— Íèå ñìå ñè ïðîñòè ëîâöè — ðå÷å Ïëèíò.
	— Äà, àìà ïîíå ñè ãî çíàåì — îïúíà ñå Ñíèáðèë. Êàêòî è äà å, âå÷å ñå ïîíàó÷èõìå íà òîâà-îíîâà...
	— Âÿðíî å — îáàäè ñå ñòàðèÿò Êðóëè Âóëô, êîéòî áåøå ïî÷òè íàáîð íà Ïèñìèð. — Õîðàòà âå÷å íå ñå ìëàòÿò òîëêîç ÷åñòî ïî òèêâèòå ñ áîçäóãàíè, êîëêîòî êàòî áÿõ ìàëúê. Ïîâå÷å ñå êàðàò.
	— Òîâà íå çíà÷è, ÷å ñìå ñòàíàëè ïî-äîáðè! — ñîïíà ñå Ïëèíò.
	Êðóëè Âóëô ñå ïî÷åñà ïî ãëàâàòà.
	— Äå äà çíàì. Àìà ñåãàøíèòå ñà è ïî-âèñî÷êè. Ïúê è íå îõêàò è íå ïúøêàò ÷àê òîëêîç.
	— Õú! Àìè äåôòìåíèòå, òå ïúê íèùî îáùî íÿìàò ñ Äóìèéñêàòà èìïåðèÿ — íå îòñòúïâàøå Ïëèíò. — Ïúê ñå îïðàâÿò.
	— Òå ñå áèÿò ñ Äóìèéöèòå — ïðîñòè÷êî îòâúðíà Ñíèáðèë. — Íàïðàâî äà íå ïîâÿðâàø êàê ñå îøëàéôâàò íåùàòà, äàæå è êàòî ñå áèåø ñ íÿêîãî ïîñòîÿííî! Ïî÷âàò äà òè èäâàò ðàçíè èäåè... êàòî íàïðèìåð äà íå òðåïåø õîðà íåïðåêúñíàòî è òÿì ïîäîáíè.
	Åäèí äåôòìåí âäèãíà ðúêà.
	— Âÿðíî å — ïîòâúðäè òîé. — Åäíî âðåìå êðàëÿò òîêó áóòàøå íÿêîãî îò ñêàëàòà.
	— Îùå ñè ãî ïðàâè — äîáàâè äðóã äåôòìåí.
	— Äà, àìà êàòî ãî ïðàâè, ïîíå íå ñå ðàäâà ÷àê òîëêîç. È ðàçïðàâÿ, ÷å ãî ïðàâåë çà òÿõíî ñîáñòâåíî äîáðî.
	— Âèäÿõòå ëè? — Ñíèáðèë íàïðàâî ñå áå îò÷àÿë. — Çíà÷è îò Äóìèéöèòå èìà íÿêàêâà ïîëçà. Äîðè è àêî ñè èì âðàã. Àç òðúãâàì íà þã. Ìîæå áè ùå îòêðèÿ è äðóãèòå. Ìîæå áè Èìïåðèÿòà ùå íè ïîìîãíå.
	— Äà, àìà òè ñè íàøèÿ âîäà÷... — ïîäå ïàê Ïëèíò.
	— Àìè êàòî ñúì âîäà÷, ùå âîäÿ òîãàâà! — ñîïíà ñå Ñíèáðèë. — Êîé èäâà ñ ìåí?
	Íÿêîè îò ïî-ìëàäèòå Ìóíðóíãè âäèãíàõà ðúöå.
	Åäèí äåôòìåí ñå íàäèãíà.
	— Ùå ñå áîðèì ëè ñ íåïðåîäîëèìè ïðåïÿòñòâèÿ?
	— Ñèãóðíî.
	— Óðà! Áðîé íè è íàñ! — çàÿâèõà ìíîçèíà äåôòìåíè.
	Äðóã äåôòìåí äîáàâè:
	— À ùå èìàìå ëè âúçìîæíîñò äà ñå áîðèì äî ñìúðò?
	— Ùå èìàòå âúçìîæíîñò äà ñå áîðèòå äî âðàæà ñìúðò — êèìíà Ñíèáðèë.
	— Òîâà ñúùî òîëêîâà äîáðî ëè å êàòî äðóãîòî?
	— Äàæå îùå ïî-äîáðî.
	— Òîãàâà ñòàâà. Ñ òåá ñìå!
	Íàé-íàêðàÿ äîáðîâîëöèòå íàáðîÿâàõà òðèñòà è ïåòäåñåò äåôòìåíè è ïåòäåñåò Ìóíðóíãè. Íà Ñêàëàòà ñåìåéñòâàòà èì ùÿõà äà áúäàò ñúùî òîëêîâà â áåçîïàñíîñò, êîëêîòî è íàâñÿêúäå äðóãàäå ïî Êèëèìà, ñúãëàñèõà ñå òå, íî íàëè âñå íÿêîé òðÿáâàøå äà îñòàíå. Ìîæåøå äà ñå ñëó÷è êàêâî ëè íå. ×åòèðèñòîòèí — ïîìèñëè ñè Ñíèáðèë. — Êîé çíàå êîëêî ùå òðúãíàò ñðåùó íàñ?
	Îò äðóãà ñòðàíà, òúé êàòî íå çíàåì êîëêî ùå òðúãíàò, ÷åòèðèñòîòèí ìîæå è äà ñòèãíàò...
	Âèíàãè ñè èçáèðàé ïî-åäúð âðàã. Ïî-ëåñíî ñå óëó÷âà. Òðÿáâà äà ñòèãíåì â Óåúð. Êàòî ñè ïîìèñëèø, îòòàì òðúãâà âñè÷êî. Òàì õîðàòà çà ïðúâ ïúò ñà ðàçáðàëè, ÷å èìà è ïî-äîáúð íà÷èí íà äåéñòâèå îò òîâà äà ñå ìëàòÿò åäèí äðóã ïî òèêâèòå.

	ÃËÀÂÀ 15
	
	Èçìèíàõà äâà äíè. Â åäíà äîëèíà, ïîêðèòà ñ ÷åðâåíè êîñìè, íà ãðàíèöàòà ñúñ ñèíèòå çåìè, ñåäìèíà óàéòè ñå áèåõà ñ ìîóëè. Áåøå íåùî íå÷óâàíî íÿêîé äà íàïàäíå óàéòè.
	Òå íèêîãà íå íîñåõà îðúæèå, îñâåí îíîâà, êîåòî ïðàâåõà çà ïðîäàí.
	Òàçè ìîóëñêà ãëóòíèöà áåøå ãîëÿìà, à âîäà÷úò é — ïî-õèòúð è ïî-ëóêàâ îò îñòàíàëèòå. Âå÷å çàïî÷âàøå äà ñúæàëÿâà çà ðåøåíèåòî ñè.
	Óàéòèòå íå íîñåõà îðúæèå, íî ïúê ñè íîñåõà ñå÷èâà. À åäèí ÷óê å îðúæèå, àêî ñ íåãî óäðÿø ïî ãëàâè âìåñòî ïî ïèðîíè. Áÿõà îáêðúæèëè ñâîÿ îãðîìåí êîòåë çà òîïåíå íà ëàê è ñå áðàíåõà — ñ ÷óêîâå; èçïîëçâàõà ÷åðïàöèòå çà áîçäóãàíè, à ãîðÿùè êîñìåíè ãëàâíè — çà êîïèÿ.
	Àëà Ìîóëèòå ãè ïðåâúçõîæäàõà ïî ÷åò. È óàéòèòå ùÿõà äà èçãèíàò äî åäèí. Çíàåõà ãî. À îíàçè, êîÿòî íàáëþäàâàøå áèòêàòà, ñúùî ãî çíàåøå.
	Êóëåéíà ãè ãëåäàøå, ñïîòàèëà ñå äúëáîêî ñðåä êîñìèòå. Íåâúçìîæíî å äà ñå îïèøå êàê òî÷íî âèæäàò òóíîðãèòå. Ùå å âñå åäíî äà îáÿñíÿâàø íà íÿêîÿ ðèáà êàêâî ïðåäñòàâëÿâàò çâåçäèòå. Êàê äà ãî êàæåì, ÷å òÿ ãëåäàøå áèòêàòà ìèëèîíè ïúòè — è âñè÷êèòå íàâåäíúæ, â åäèí è ñúùè ìèã, àëà âèíàãè óàéòèòå ãóáåõà?
	Òîâà îïèñàíèå å êðàéíî íåòî÷íî. Íî ñå íàëàãà äà ñå ïðèìèðèì ñ íåãî.
	Àëà ñðåä âñè÷êè èçõîäè íà áèòêàòà èìàøå è åäèí-åäèíñòâåí — ñàìè÷úê êàòî ïåðëà âúðõó ïîêðèò ñ ÷åðåí ïÿñúê ìîðñêè áðÿã — êîéòî áå ðàçëè÷åí.
	Òÿ ñå îáúðíà áåç äà ìðúäíå è ñå ñúñðåäîòî÷è...
	Îò êîñìèòå èçðèãíàõà õîðà. Ìîóëèòå ñå îáúðíàõà, çà äà ñå îòáðàíÿâàò, àëà èçâåäíúæ ñå îêàçàõà ìåæäó äâà âðàãà.
	Äåôòìåíèòå è ìóíðóíãèòå áÿõà îòêðèëè áåçîòêàçåí áîåí ìåòîä. Âèñîêèòå Ìóíðóíãè çàñòàâàõà çàä äðåáíè÷êèòå äåôòìåíè è ñå áèåõà íàä ãëàâèòå èì; íèòî åäèí âðàã íå áè ìîãúë äà ñå ñïðàâè ñ òÿõ, ùîì ìó ñå íàëàãà äà ñå áèå íà äâå íèâà åäíîâðåìåííî. 
	Áåøå êðàòêà ñõâàòêà. Àëà ñòðàøíî ðåçóëòàòíà.
	Ñëåä íÿêîëêî ìèíóòè îñòàíàëèòå æèâè ìîóëè ñè ïëþõà íà ïåòèòå. Íÿêîè îò íîâîïðèñòèãíàëèòå íàïàäàòåëè ñå îòêúñíàõà è ñå âòóðíàõà ñëåä òÿõ.
	È ïîñëå âñè÷êî ñâúðøè — â îíçè ìèã, åäèíñòâåí êàòî ïåðëà íà áðåãà, êîãàòî íÿêîé, ÷èéòî öÿë æèâîò áå ðåçóëòàò íà åäèí-åäèíñòâåí èçáîð, ïî÷òè ñå ðåøè äà íàïðàâè èçáîð ñàì.
	Àòàí, ìàéñòîðúò íà ïåùòà, âîäà÷úò íà òàçè ãðóïà óàéòè, èçãëåäà ñ óæàñ áåëèÿ êîí, êîéòî èçòðîïîëè ìåæäó ðåäèöèòå íà òåõíèòå ñïàñèòåëè. Íîñåøå íà ãðúá äðåáíè÷úê åçäà÷.
	— Àìà êàê å âúçìîæíî! Òà íèå òðÿáâàøå äà óìðåì! — âúçêëèêíà òîé. — Äî åäèí!
	— Äà íå áè äà ãî èñêàõòå? — Ñíèáðèë ñêî÷è îò êîíÿ.
	— Äà ãî èñêàìå? Äà ãî èñêàìå?! Íå ñòàâà âúïðîñ çà íèùî ïîäîáíî! — Àòàí ìåòíà ñâîÿ ÷óê. Ñðåä êîñìèòå èçêâè÷à ìîóë.
	— Òè ïðîìåíè âñè÷êî — çàâàéêà ñå Àòàí. — Ñåãà ùå ïî÷íàò äà ñòàâàò óæàñíè íåùà...
	— Íå å çàäúëæèòåëíî — ñïîêîéíî ìó îòâúðíà Ñíèáðèë. — Íèùî íå å äëúæíî äà ñå ñëó÷è. Ìîæåø äà ïîçâîëèø íà íåùî äà ñå ñëó÷è. Àìà òî íå å ñúùîòî. Íèå ñìå òðúãíàëè çà Óåúð. Ìóíðóíãè, äåôòìåíè è íåêîëöèíà äðóãè áåãúëöè, êîèòî ïîäáðàõìå ïî ïúòÿ. Çàùî íå äîéäåòå è âèå ñ íàñ?
	Àòàí èçãëåæäàøå ñòðåñíàò è ÿäîñàí.
	— Íèå? Óàéòèòå? Äà ñå áèåì?!
	— ×å íàëè òîêó-ùî òîâà ïðàâåõòå.
	— Äà, àìà çíàåõìå, ÷å ùå çàãóáèì...
	— À êàêâî ùå êàæåòå ïàê äà ñå áèåòå, àëà ñ íàäåæäàòà äà ïîáåäèòå? — Ñíèáðèë ñå îáúðíà êúì ïðèáëèæàâàùèÿ ãè Ìóíðóíã, ïîíåñúë íà ðúöå óàéòñêî ìîìè÷å.
	— Îò íàøèòå å ìúðòúâ Ãåðäèàí, ñúùî è åäèí äåôòìåí — ðå÷å ìóíðóíãúò. — È åäèí óàéò. Àëà òÿ å æèâà... âñå îùå.
	— Òîâà å Äåðíà — èçõðèïòÿ Àòàí. — Òÿ ìè å... äúùåðÿ. Ìàé å ìúðòâà. Âñúùíîñò... Òðÿáâà äà å ìúðòâà...
	— Èìàìå ðàçíè ëåêàðñòâà — òèõî ãîâîðåøå Ñíèáðèë.
	— Ïúê, àêî èñêàø, ìîæåì îùå ñåãà äà ÿ ïîãðåáåì...
	Òîé ïîãëåäíà èç÷àêâàòåëíî ìàéñòîðà íà ïåùòà. Áåøå áÿë-ïðåáëåäíÿë.
	— Íå... — ïî÷òè ïðîøåïíà òîé.
	— Õóáàâî. Ùîòî è áåç òîâà íÿìàøå äà ãî íàïðàâèì — îæèâè ñå Ñíèáðèë. — À ïîñëå èäâàòå ñ íàñ!
	— Àëà àç íå... íå çíàì... íå çíàì êàêâî ùå ñòàíå ïî-íàòàòúê — çàòþõêà ñå óàéòúò. — Íå ãî ïîìíÿ!
	— Âèå ñå ïðèñúåäèíÿâàòå êúì íàñ è çàåäíî îòèâàìå â Óåúð — ïîäñêàçà ìó Ñíèáðèë.
	— Íå ìîãà äà ñè ñïîìíÿ êàêâî ùå ñå ñëó÷è ïî-íàòàòúê!
	— Ïðèñúåäèíÿâàòå ñå êúì íàñ — ïîâòîðè Ñíèáðèë.
	Ïî ëèöåòî íà Àòàí ñå ðàçëÿ îáëåê÷åíèå. Èçâåäíúæ òîé ñÿêàø ïîëóäÿ îò ùàñòèå — êàòî äåòå, òîêó-ùî ïîëó÷èëî íîâà èãðà÷êà.
	— Òàêà ëè?
	— ×å çàùî íå? — ðå÷å Ñíèáðèë. — Âñå ùå å ïî-äîáðå îò òîâà äà ñè óìðÿë...
	— Àìà òîâà å... Òóíîðãèòå òàêà ìèñëÿò — ðå÷å Àòàí. — Áúäåùåòî å áúäåùå, à íå... íå... — òîé ñå ïîêîëåáà, îáúðêàí — àìà... àìà òî ìàé íå å òàêà, à? Áúäåùåòî áè ìîãëî äà áúäå âñÿêàêâî è íàé-ðàçëè÷íî.
	— Èçáåðè ñè åäíî çà òåáå — ðå÷å ìó Ñíèáðèë.
	— Íî Ñúäáàòà...
	— Ñúäáàòà å íåùî, äåòî ñè ãî ïðàâèø ñàìè÷úê, åé òàêà, äîêàòî ñè æèâååø — ðå÷å Ñíèáðèë. — Îò ñîáñòâåí îïèò ãî çíàì.
	Òîé ñå îñëóøà — áå äîëîâèë ïëàõ çâóê, äîñòàòú÷íî ïëàõ, ÷å äà íå ìîæå äà ãî äîëîâè íèêîé äðóã îñâåí ëîâåö, ÷èéòî æèâîò çàâèñè îò òîâà äàëè äîëàâÿ ëåêèòå øóìîâå. Çà ìèã ìó ñå ñòîðè, ÷å ñúçðÿ ñðåä ñåíêèòå íÿêàêâà áÿëà ôèãóðà, êîÿòî ìó ñå óñìèõâàøå. Ïîñëå òÿ èç÷åçíà.
	Ãåðäèàí áå ïîãðåáàí ñðåä êîñìèòå çàåäíî ñ õðàáðèÿ äåôòìåí Ïàðëåîí, ñèí íà Ëåîíäî, óáèò îò ñíàðã, è ñ ìúðòâèÿ óàéò.
	Îñòàíàëèòå óàéòè ñå ñêóï÷èõà âñòðàíè è Ñíèáðèë äî÷ó, ÷å ñå êàðàò. Àëà çíàåøå, ÷å å ñïå÷åëèë. Òå âå÷å ñè íÿìàõà áúäåùå. Òðÿáâàøå äà ïðèåìàò îíîâà áúäåùå, êîåòî òîé áå äàë íà Àòàí. Íå áÿõà ñâèêíàëè ñàìè÷êè äà ñè ãî ñúçäàâàò.
	Îò ïîñëåäíèÿ ãîðåù ëàê îòëÿõà ìå÷îâå è íàêðàéíèöè çà êîïèÿ è ãè ñòðóïàõà òàêà, ÷å îïúðïàíàòà âîéñêà äà ìîæå äà ñè èçáåðå îðúæèå; è ùîì òÿ ïîòåãëè, òðúãíàõà è òå, çàðÿçàëè êàðóöàòà ñè ñàìè÷êà è ñòóäåíà.
	Ìèëèîíè ïúòè óàéòèòå ãóáåõà è ãè èçòðåáâàõà. Íî òîâà ñòàâàøå íÿêúäå äðóãàäå, â íÿêàêúâ ñâÿò, êîéòî ìîæåøå è äà ñúùåñòâóâà íÿêúäå. À ñåãà òå áÿõà æèâè. À òîâà íåùî å èçâåñòíî êàòî Èñòîðèÿòà è òÿ ñå ïèøå ñàìî îò æèâèòå.

	ÃËÀÂÀ 16
	
	Ïîåõà ïî òåñíè ïúòå÷êè, ëúêàòóøåùè ñðåä ðàçðàñíàëèÿ ñå ãúñòàê. Íà ìåñòà îãðîìíè ïàäíàëè êîñìè áÿõà ïðåïðå÷èëè ïúòÿ. Ïðàõîëÿêúò è ìúõîâåòå ðàñòÿõà íàãúñòî, çàäóøèëè ïðîñòðàíñòâîòî ìåæäó êîñìèòå, òàêà ÷å ìîæåõà äà ñå ïðèäâèæâàò ñàìî êàòî ïðàâåõà ïðîñåêè ñðåä äåðÿùèòå è áîäÿùè øóáðàöè.
	Âåäíúæ ñðåä åäíà ãúñòà òóôà îðàíæåâè êîñìè íåùî èçôó÷à îò çàïëåòåíèÿ ãúñòàëàê è ñå çàáè â ñòâîëà íà åäèí êîñúì, äîñàìè ãëàâàòà íà Ñíèáðèë. Áåøå êîïèå.
	Íÿêàêâà ñÿíêà ïðîôó÷à ñðåä êîñìèòå íàä òÿõ è ñå ãìóðíà ñðåä ëèøåèòå, à äåôòìåíñêèòå ñòðåëè ñâèñòÿõà ïîêðàé íåÿ êàòî Õèìåòîðè. Íèêîãà íå ðàçáðàõà êàêâî áåøå òîâà, ìàêàð ÷å áè ìîãëî äà èìà íåùî îáùî ñ ôàêòà, ÷å ìàëêî ïî-íàòàòúê ïîïàäíàõà íà ãðàä.
	Òîçè ãðàä ãî íÿìàøå íà íèêîÿ êàðòà íà Êèëèìà. Áÿõà âúðâåëè èçâåñòíî âðåìå ïî îáðàñëèòå ìó óëèöè, áåç äà îñúçíàâàò, ÷å òîâà ñà óëèöè, äîêàòî íàé-íàêðàÿ íå ñå íàòúêíàõà íà ñòàòóèòå. Ñèòíè öâåò÷åòà îò ñèí ïðàõ ãè ïîêðèâàõà, à íàâñÿêúäå êðàé òÿõ áå ïëúçíàë ìúõ, àëà òå âñå îùå ñòîÿõà, âúçïðàâåíè ñðåä ñâîÿ èçãóáåí ãðàä. Áÿõà  ÷åòèðèìà êðàëå; äúðâåíè êîðîíè êè÷åõà äúðâåíèòå èì ãëàâè, è âñåêè îò òÿõ ñî÷åøå ñ ðúêà ÷åòèðèòå ðàçëè÷íè ïîñîêè íà êîìïàñà. Íîçåòå èì òúíåõà â ïàïðàò, à ñðåä ñãúð÷åíèòå èì ðúöå è äúðâåíèòå ãúíêè íà îäåæäèòå èì ñå áÿõà çàñåëèëè äðåáíè ãàäèíêè.
	Ïîêðàé òÿõ — àêî çíàåø êàêâî äà òúðñèø, òî ñè ëè÷åøå ïî íà÷èíà, ïî êîéòî ðàñòÿõà êîñìèòå è áÿõà íàòðóïàíè ìîãèëèòå îò ïðàõ — ñå áå øèðíàë ãðàäúò. Âåêîâåòå áÿõà íàäâèñíàëè íàä íåãî êàòî äèì. Ãúñòè êîñìè áÿõà èçáóÿëè ñðåä ðàçâàëèíèòå, ïðàõ çàñòèëàøå óëèöèòå. Ìúõîâåòå è ëàñòàðèòå ñè áÿõà ñâúðøèëè ðàáîòàòà — áÿõà ïîðóòèëè çèäîâåòå è ïðîíèêíàëè âúâ âúòðåøíèòå ñòåíè. Áóáóëå÷êèòå ÷îïëåõà ñúáîðåíèòå ïîðòè. Ïðàøåöúò îò öâåòîâåòå íà êîñìèòå áëåñòåøå.
	— Ïîçíàâàòå ëè òîâà ìÿñòî? — ïîïèòà Ñíèáðèë.
	Íèêîé íå ãî çíàåøå. Äîðè è Àòàí íèêîãà íå áå è ÷óâàë çà íåãî.
	— Ãðàäîâåòå ïîíÿêîãà ñå èçãóáâàò — ðå÷å òîé. — Õîðàòà ãè íàïóñêàò. Èçðàñòâàò êîñìè. Îáðàñòâàò ïúòèùàòà.
	— Êàòî ãëåäàì òåçè ñòàòóè, ìàé ñà ìèñëåëè, ÷å òîÿ ãðàä ùå å âå÷åí — ðå÷å Ñíèáðèë.
	— Àìà íå å — îòñå÷å Àòàí.
	— À ñåãà òÿõ ãè íÿìà — ïîìèñëè ñè Ñíèáðèë. — Èëè ñà îñòàíàëè ñàìî íåêîëöèíà è ëîâóâàò îêîëî ðóèíèòå íà ñâîÿ ãðàä. Íèêîé íå çíàå íèòî êîè ñà áèëè òå, íèòî ñ êàêâî ñà ñå çàíèìàâàëè. Íèêîé íå ïîìíè èìåòî èì äîðè. Ñ íàñ òîâà íå òðÿáâà äà ñå ñëó÷âà.
	Óàéòèòå ñåãà íå áÿõà ìíîãî ïðèêàçëèâè. Ñèãóðíî çà òÿõ å ñúùî êàòî äà ñè ñëÿï — ïîìèñëè ñè Ñíèáðèë. — Íèå ñìå ñè ñâèêíàëè äà íå çíàåì êàêâî ùå íè ñå ñëó÷è, àìà òå...
	Äâà-òðè ÷àñà ïî-êúñíî ñòèãíàõà åäèí Äóìèéñêè ïúò. Òîé áåøå áÿë, íàñòëàí ñ ðàçöåïåíè êîñìè, íàðåäåíè ðúá äî ðúá. Íà âñåêè íåêîëêîñòîòèí ÿðäà áå çàáó÷åí êîñúì ñ èçðÿçàí âúðõó íåãî ïðúñò.  Âñè÷êè ïðúñòè ñî÷åõà êúì Óåúð.
	Èçâåñòíî âðåìå ÿçäèõà ïî òîçè ïúò. Òóê-òàì òîé ñå áå ðàçìåñòèë — êúäåòî Êèëèìúò áå ìðúäíàë — è ñå íàëîæè äà çàîáèêàëÿò ïðåç êîñìàëàêà.
	Òî÷íî òàêà ñå íàòúêíàõà íà ëåãèîíà — èëè ïîíå íà îñòàíêèòå îò íåãî. Ïîêðàé ïúòÿ áÿõà íàñÿäàëè è íàëÿãàëè Äóìèéñêè âîéíèöè. Íÿêîè ñïÿõà. Äðóãè áÿõà ðàíåíè.
	Â Òðåãîí Ìàðóñ òîé áåøå âèæäàë ìíîãî âîéíèöè, àëà òå ïðîñòî ñòîÿõà íà ïîñò. Òåçè èçãëåæäàõà íàïúëíî ðàçáèòè, óíèôîðìèòå èì áÿõà ðàçïàðöàëèâåíè, íåðÿäêî ïîêðèòè ñ êúðâàâè ïåòíà.
	Êîãàòî Ñíèáðèë ìèíà ïîêðàé òÿõ, ïîâå÷åòî íå ñè íàïðàâèõà òðóäà äà ãî ïîãëåäíàò. Àëà îíåçè, êîèòî ñè íàïðàâèõà òîçè òðóä, ñúçðÿõà äåôòìåíèòå è âçåõà äà ðú÷êàò êîëåãèòå ñè. Åäèí-äâàìà äîðè ñå ïðîòåãíàõà çà ìå÷îâåòå ñè.
	È äåôòìåíèòå ñå ðàçìúðìîðèõà. Ñãúñòèõà ðåäèöè è çàìÿòàõà êúì Äóìèéöèòå ïîäîçðèòåëíè ïîãëåäè.
	Ñíèáðèë ñå èçâúðíà íà ñåäëîòî ñè.
	— Äà íå ñòîðèòå íÿêîÿ áåëÿ, åé! — ñêàðà èì ñå òîé.
	— ×å çàùî íå? — îáàäè ñå êèñåë ãëàñ ñðåä äåôòìåíñêèòå ðåäèöè. — Òèÿ ñà äóìèéöè!
	— Ïî áè âè õàðåñàëî äà ñà ìîóëè, à?
	Òîé ïîäêàðà Ðîëàíä êúì ãðóïà âîéíèöè, íàñÿäàëè âúðõó åäèí ïîâàëåí êîñúì.
	— Êúäå å âàøèÿò âîäà÷?
	Äóìèåöúò ãî èçãëåäà îòãîðå äîäîëó.
	— Íÿìàìå ñè — îòâúðíà òîé. — Ãåíåðàëà ãî óáèõà.
	Ìúë÷àíèå.
	— Ïðåäïîëàãàì, ÷å íè ñå ÷óäèòå êîè ñìå — íàðóøè ìúë÷àíèåòî Ñíèáðèë.
	— Ìíîãî ñúì óìîðåí, òà äà ñå ÷óäÿ — ðå÷å âîéíèêúò è ñå îáëåãíà íà åäèí êîñúì.
	— Ìèðð-íî! Âåä-íà-ãà!
	Çà ìèã Ñíèáðèë ñå çà÷óäè êîé ëè ïúê êàçà òîâà. Ïîñëå îñúçíà, ÷å å áèë ñàìèÿò òîé.
	Çà íåãîâà èçíåíàäà âîéíèêúò ñêî÷è íà êðàêà.
	— À ñåãà ìå çàâåäè ïðè îôèöåðà ñ íàé-âèñîê ÷èí! — èçêîìàíäâà Ñíèáðèë. — Íå å íóæíî äà äîáàâÿì è „ìîëÿ", ïîìèñëè ñè òîé. Íå áèâà äà ìó äàâàì âúçìîæíîñò äà ìèñëè. Ñâèêíàë å íà çàïîâåäè. Ïî-ëåñíî ìó å äà ñå ïîä÷èíÿâà íà çàïîâåäè, îòêîëêîòî äà ìèñëè.
	— Úú... àìè òîâà ùå äà å ñåðæàíò Êàðåóñ. Àêî å îùå æèâ.
	— Çàâåäè ìå âåäíàãà ïðè íåãî!
	Âîéíèêúò ïîãëåäíà ðàçïàñàíàòà âîéñêà çàä Ñíèáðèë. Íàáúð÷è ÷åëî.
	— Ùå ãîâîðÿ ñúñ ñåðæàíòà! — íàñòîÿ Ñíèáðèë. Âîéíèêúò ñå ñåïíà.
	— Òúéâÿðíîñúð! Îòòóê!
	Òîé ïîâåäå Ñíèáðèë ïîêðàé ãðóïè÷êà íàâúñåíè âîéíèöè è íàêðàÿ ãî çàâåäå ïðè åäèí íàáèò áîåö, ñåäíàë íà çåìÿòà. Åäíàòà ìó ðúêà âèñåøå ïðåâúðçàíà íà âðàòà, à ëèöåòî ìó áå ïðåáëåäíÿëî. Ìàé íå ìó ïóêàøå ìíîãî êîé âñúùíîñò å Ñíèáðèë.
	— Ñåðæàíò Êàðåóñ îò Ïåòíàéñòè ëåãèîí — ïðåäñòàâè ñå òîé. — Èëè ïîíå îò îñòàòúöèòå ìó. Èçâèêàõà íè ñïåøíî â Óåúð îò Óëòèìà Ìàðóñ, íî ïî ïúòÿ...
	— ... âè ïðåñðåùíà áóðÿ... — ìåõàíè÷íî äîäàäå Ñíèáðèë.
	— À ïîñëå...
	— ... âè íàïàäíàõà ìîóëè, Âúçñåäíàëè ñíàðãîâå — äîâúðøè Ñíèáðèë.
	— Äà. Òî÷íî òàêà. Òè ïúê îòêúäå çíàåø?
	— Ìíîãî ìå áèâà äà îòãàòâàì. Âèå òóêà êîëêî ñòå?
	— Îêîëî òðèñòà äóøè, äåòî ñå êðåïèì ùî-ãîäå, è ìíîçèíà ðàíåíè.
	— Çíàì åäèí ãðàä, êúäåòî âàøèòå ðàíåíè ùå áúäàò â áåçîïàñíîñò. Ìîæåì äà ãè îòâåäåì òàì. Òîé å ñàìî íà äâà äíè ïúò îòòóê, è òåðåíúò å ëåê. Ùå âè ïðåäîñòàâèì íÿêîëêî âîéíèêà äà ãè ïðèäðóæàâàò.
	— Ìíîãî âîéíèöè ñà íè íóæíè — ðå÷å ñåðæàíòúò. — Ìîóëèòå ñà ïëúçíàëè íàâñÿêúäå.
	— Íå è òàì, êúäåòî ñìå ìèíàëè íèå — òèõî ðå÷å Ñíèáðèë. — Òàì âå÷å ãè íÿìà. À îñòàíàëèòå ùå äîéäåì ñ âàñ â Óåúð.
	Ñåðæàíòúò ñå âòðåí÷è çàìèñëåíî â ïðàõà ïîä êðàêàòà ñè.
	— Àìè òî âñúùíîñò íè å íóæåí âñåêè, êîéòî áè ìîãúë äà äîéäå ñ íàñ... Òà, êúäå, êàçâàø, å òîçè ðàé?
	— Â Äæåîïàðä.
	— Òè äà íå ñè ëóä!
	Òî÷íî â òîçè ìèã îòêúì ïúòÿ ñå ðàçíåñå ðåâ. È äâàìàòà ñå çàâòåêîõà íàòàì — êúì ìÿñòîòî, êúäåòî ñåãà ñå áëúñêàøå îãðîìíà òúëïà îò äóìèéöè è äåôòìåíè, à ìóíðóíãèòå ñå ìú÷åõà äà ãè ðàçòúðâàâàò. Ñíèáðèë ñè ïðîïðàâè ïúò ñ ëàêòè è ñòèãíà äî åäèí äåôòìåí è åäèí âîéíèê, êîèòî ñå âúðãàëÿõà íà ïúòÿ è ñå ìëàòåõà ñ þìðóöè.
	Ñíèáðèë ãè ïîãëåäà, ïîãëåäà è çàõâúðëè êîïèåòî ñè.
	— Ïðåñòàíåòå âåäíàãà! — êðåñíà èì òîé. — Òà âèå ñòå âîéíèöè! Êàê òàêà ùå ñå áèåòå!
	Äîðè è äâàìàòà ïðîòèâíèöè ñïðÿõà, çà äà îáìèñëÿò ïîñëåäíîòî.
	— Íå âè ðàçáèðàì! — ïðîäúëæè Ñíèáðèë. Ãëàñúò ìó îòåêíà ñðåä êîñìèòå. — Îêîëî íàñ å ïúëíî ñ âðàãîâå, ïúê âèå íàëèòàòå åäèí íà äðóã! Çàùî?
	— Òå ñà íè ïî-áëèçêî — ÷ó ñå ãëàñ îò Äóìèéñêèòå ðåäèöè.
	— Òîé ìè êàçà „ìúðëüî"! — îïëàêà ñå äåôòìåíúò.
	— Å, àìè ÷å íå ñè ëè — âäèãíà ðàìåíå Ñíèáðèë. — È òîé ñúùî å ìúðëüî. Âñè÷êèòå ñìå ìúðëÿâè! À ñåãà ñå âäèãàéòå è...
	Òîé ìëúêíà. Âñè÷êèòå äóìèéöè áÿõà âïåðèëè ïîãëåä çàä ãúðáà ìó, êúì Àòàí è óàéòèòå. Ñíèáðèë ãè ÷ó êàê ñè øåïíàò.
	— È óàéòè èìà ñ òÿõ. È óàéòèòå ñå áèÿò!
	Ïîãëåäíà Àòàí — ñòîðè ìó ñå ìíîãî íåùàñòåí. Ñíèáðèë ìúëêîì ãî äîáëèæè.
	— Íå èì ñå èçäàâàé, ÷å íå ïîìíèø òîâà áúäåùå! — ïðîøóøíà ìó òîé.
	— Òå çíàÿò áúäåùåòî. È ñåãà ñà ñ òÿõ!
	— ×å çàùî äà ñå áèåì çà òÿõ, ùîì ñå äúðæàò òàêà ñ íàñ? — íàöóïè ñå åäèí äåôòìåí. Ñíèáðèë ñå âðúòíà è äîêîïà ñìàÿíèÿ âîéíèê çà ÿêàòà.
	— Íå ñå áèåòå çà òÿõ! Çà ñåáå ñè ñå áèåòå!
Äåôòìåíúò áå ïîòðåñåí, íî íå è óïëàøåí.
	— Âèíàãè ñìå ñå áèëè çà ñåáå ñè — ðå÷å òîé. — È íèêîãà íå ñà íè Áðîèëè!
	— Íå ñà, àìà Èìïåðèÿòà âè îáãðàæäàøå îòâñÿêúäå, íàëè òàêà? È âè ïàçåøå! Äóìèéöèòå ïàçåõà ìèðà ïî ïîëîâèíàòà Êèëèì! Íàâñÿêúäå êðàé âàñ! È âàñ ïàçåõà!
	— Íèêîãà íå ñà íè ïàçèëè!
	— ß ñè ïîìèñëè! Âàøèÿò ãðàä å çàîáèêîëåí èçöÿëî ñ Äóìèéñêè ãðàäîâå! Êîãàòî òå ñà ñå çàùèùàâàëè, ñà çàùèùàâàëè è âàñ! Áèëè ñà ñå íàèñòèíà, òà âèå ïîñëå äà ìîæåòå äà ñå áèåòå ñ òÿõ íà ìàéòàï!
	Ñíèáðèë ñå òðåñåøå îò ãíÿâ.
	Âñè÷êè ìëúêíàõà.
	Òîé ïóñíà äåôòìåíà è îíçè òóïíà íà çåìÿòà.
	— Àç îòèâàì â Óåúð... Àêî íÿêîé èñêà äà äîéäå ñ ìåí — òîé ñè ðåøàâà...
	Íèêîé íå ñå îòöåïè îñâåí ìàëêàòà ãðóïè÷êà, êîÿòî ùåøå äà ïðèäðóæè ðàíåíèòå äî Äæåîïàðä. Ñ òÿõ ïîòåãëèõà è äâàìà óàéòè. Äóìèéöèòå ñå ÷óâñòâàõà ìíîãî ïî-äîáðå â ïðèñúñòâèåòî íà óàéòè. Ìàé ñè ìèñëåõà, ÷å óàéòèòå õîäÿò ñàìî òàì, êúäåòî íÿìà îïàñíîñò. Òî÷íî òîâà è áÿõà íàïðàâèëè, àëà...
	Îñòàíàëèòå ïîåõà ïî ïúòÿ. Ñíèáðèë îòêðè, ÷å òóê êîìàíäâà òîé. Ìóíðóíãèòå èñêàõà äà ãî ñëåäâàò, äåôòìåíèòå áÿõà ïî÷íàëè äà ñè ìèñëÿò, ÷å êîéòî ìîæå ÷àê òîëêîç äà ñè èçòúðâàâà íåðâèòå, íàé-âåðîÿòíî å êðàë, à ïúê Äóìèéöèòå... å, àìè Äóìèéöèòå ñëåäâàõà ñåðæàíò Êàðåóñ, à ñåðæàíò Êàðåóñ ÿçäåøå ðåäîì ñúñ Ñíèáðèë. Ïîâå÷åòî  àðìèè âñúùíîñò ñå êîìàíäâàò îò ñåðæàíòèòå — îôèöåðèòå ãè èìà ñàìî çà äà ïðèäàâàò èçâåñòåí öâÿò íà êàðòèíàòà  äà ïðå÷àò âîéíàòà äà ñå îáúðíå â ïðîñòà ìàõëåíñêà ñâàäà.
	Ñåðæàíòúò ñå èçâúðíà íà ñåäëîòî ñè è õâúðëè ïîãëåä êúì äåôòìåíèòå îòçàä.
	— Õóáàâî å, ÷å ïàê ñè èìàìå êàâàëåðèÿ — ðå÷å òîé. — Íèùî, ÷å ñà ïî-äðåáíè îò ïåõîòàòà. Áèë ñúì ñå ñðåùó òÿõ åäèí-äâà ïúòè. ßêè ñà è ñà óïîðèòè, ìàêàð è äà ñà äðåáíè, òèÿ ñèòíè... ìîì÷åòà. Ïî âðåìåòî íà Áåéíåóñ áåøå. Óâàæàâàøå ãè òîé òÿõ. È çàòîâà ãè îñòàâè íà ìèðà. Íà îíåçè â Óåúð òîâà íå èì ñå õàðåñà, àìà òîé âñå ñè ïîâòàðÿøå, ÷å ñè ñòðóâàëî äà ñè äúðæèì ïîêðàé íàñ ïî íÿêîé è äðóã âðàã — çà òðåíèðîâêà, íàëè ðàçáèðàø. Ñïîðåä  ìåí Áåéíåóñ äîñòà ãè õàðåñâàøå. Àìà ÷å ñà øàíòàâè, òèÿ äðåáíè, ñèòíè... ïðèÿòåë÷åòà.
	— Áåéíåóñ...  — ïðåäïàçëèâî èçðå÷å Ñíèáðèë. — Äà. Úú... Àìà êàêâî å ñòàíàëî ñ íåãî? Íåùî óæàñíî ëè å èçâúðøèë?
	— Òè äà íå áè äà ãî ïîçíàâàø?
	— Àìè... ÷óâàë ñúì çà íåãî.
	— Óáèë ÷îâåê. Åäèí óáèåö. Òúé, êàêòî àç ñúì ÷óâàë, íÿêîé ñå îïèòàë äà óáèå ìëàäèÿ èìïåðàòîð ïî âðåìå íà êîðîíàöèÿòà ìó. Ñêðèë ñå çàä åäíà êîëîíà ñ ëúê. Áåéíåóñ ãî çàáåëÿçàë è ìåòíàë ìå÷à ñè ïî íåãî. Òúêìî íàâðåìå ãî ñïèïàë. È ãî óòðåïàë íà ìÿñòî. Îíÿ ïàäíàë ñòóäåí êàòî ïÿñú÷íèê. Ñòðåëàòà ìèíàëà íà ïåäÿ îò Òàðãîí. Ñìåøíîòî å, ÷å Áåéíåóñ ìðàçåøå Òàðãîí! Ïîñòîÿííî ñè äîêàðâàøå áåëè íà ãëàâàòà — ðàçïðàâÿøå, ÷å èìïåðàòîðèòå íå òðÿáâàëî äà ïîëó÷àâàò òèòëàòà ïî íàñëåäñòâî, àìè äà ãè èçáèðàò, êàòî åäíî âðåìå. Ãåíåðàëúò ñòðàøíî ìíîãî  äúðæåøå íà  ÷åñòíîñòòà, íàïðàâî ñè áåøå ïåäàíò. À êðàìîëèòå ñè áÿõà íåùî îáè÷àéíî. Àìà ñëåä òîçè ñëó÷àé ñå  íàëîæè äà ãî ðàçæàëâàò, ðàçáèðà ñå.
	— Å êàê òàêà äà ñå ðàçáèðà?!
	— Íèêîé íÿìà ïðàâî äà âàäè ìå÷ íà ðàçñòîÿíèå ïåòäåñåò êðà÷êè îò èìïåðàòîðà — îáÿñíè ñåðæàíòúò.
	— Íî òîé ìó å ñïàñèë æèâîòà!
	— Äà, àìà ïðàâèëàòà òðÿáâà äà ñå ñïàçâàò — ÷å èíà÷å äîêúäå ùå ñòèãíåì?
	— Íî...
	— Ïîñëå Èìïåðàòîðúò ïðîìåíè çàêîíà è ïðàòèõà õîðà äà èçäèðâàò ãåíåðàëà.
	— Íàìåðèõà ëè ãî?
	— Ìàé ÷å äà. Äîêàðàëè ãî, âúðçàí çà êîíÿ ñè è ñ íàòèêàíà ÿáúëêà â óñòàòà. Ãåíåðàëúò ìàé ñå áèë ïîðàçñòðîèë.
	— Äåôòìåíèòå ñà ëóäè, à ïúê Äóìèéöèòå ñà ðàçóìíè — ïîìèñëè ñè Ñíèáðèë. — À ïúê òî å ãîðå-äîëó ñúùîòî êàòî äà ñè ëóä, ñàìî ÷å ïî-êðîòè÷êî ñúñòîÿíèå. Àêî ìîæåõà íÿêàê ñè äà ñå îìåøàò, íàêðàÿ áèõà èçëåçëè íîðìàëíè õîðà. Ñúùî êàòî ìåíå.
	— Àêî ñåãà òîé áåøå ñ íàñ, ùÿõìå íèå äà íàäâèåì. Ôàêò — ðå÷å ñåðæàíòúò.
	— Äà — êèìíà Ñíèáðèë. — Ìäà. Àìè ñåãà êàêâî äà ïðàâÿ? Íàëàãà ñå äîâå÷åðà äà ëàãåðóâàìå. Èñêàì äà êàæà, íå çíàì êàêâà òî÷íî çàïîâåä ñå ïðåäïîëàãà, ÷å òðÿáâà äà äàì...
	Ñåðæàíòúò ãî ïîãëåäíà ëþáåçíî.
	—	Êàçâà ñå „Îïúâàéòå ëàãåðà òóêà" — ïîäñêàçà ìó òîé.

	ÃËÀÂÀ 17
	
	Ðàçïðúñíàòèòå ëàãåðíè îãíüîâå áëåùóêàõà ñðåä ìðàêà. Âòîðà íîù ïîðåä âñè÷êèòå ÷åòèðè ðàñè ïúòóâàõà çàåäíî. Âñå îùå íèêîé íå áå óáèë íèêîãî.
	Ñíèáðèë è ñåðæàíòúò ïîäñèãóðèõà ïî åäèí ìóíðóíã àðáèòúð êðàé âñåêè îãúí.
	— Ùåøå ìè ñå äà ïðèäóìàìå è äðóãè óàéòè äà ñå áèÿò — îáàäè ñå Êàðåóñ. — Îäåâå, ïî âðåìå íà òðåíèðîâêàòà, ãëåäàõ êàê åäèí îò òÿõ ñå ñïðàâÿ ñ ëúêà. ×å òå, òàêîâà äå, êîãà ñà èìàëè ðàáîòà ñ ëúêîâå? À òîé ñàìî ãî ïîãëåäà, ïîãëåäà, è ïðàòè ñòðåëàòà ïðàâî â öåíòúðà íà ìèøåíàòà! Êàòî íà øåãà!
	— Ñèãóðíî òî÷íî çàòîâà íå ñå áèÿò — ïðåäïîëîæè Ñíèáðèë. — Ñèãóðíî ñìÿòàò, ÷å å ïî-äîáðå äà îñòàâÿò òîâà íà òèÿ õîðà, äåòî íå ãè áèâà ÷àê òîëêîâà. Êàêúâ å ïëàíúò?
	— Ïëàí ëè? Íÿìàì ïðåäñòàâà. Àç ïðîñòî ñè ñå áèÿ. Öÿë æèâîò ñúì ñå áèë. Âîéíèê ñúì îòêàê ñå ïîìíÿ. Âñè÷êî, êîåòî çíàì, å îíîâà, äåòî ìè ãî êàçà âåñòîâîÿò... âñè÷êè ëåãèîíè äà ñå âðúùàò â Óåúð.
	— Âñè÷êèòå ïåòíàéñåò? — Ñíèáðèë ñå ïî÷åñà ïî ãëàâàòà. ×óâñòâàøå ÿ... ìàëêî íåùî ñïëåñêàíà. Ñåðæàíòúò ÿâíî ñå èçíåíàäà.
	— Ïåòíàéñåò ëè? ×å òå íå ñà ïåòíàéñåò. À, äà, íàðè÷àìå ñå „Ïåòíàéñòè ëåãèîí". Íî ìíîãî ëåãèîíè ãè ðàçïóñíàõà. Íÿìàøå íóæäà îò òÿõ, íàëè ðàçáèðàø? Îñòàíàõà ñàìî êîëêîòî äà èìà íÿêîé äà ñå áèå. Òî ñ èìïåðèèòå å òàêà. Åäèí äåí ñå áèåø ñ âñè÷êè, à íà ñëåäâàùèÿ âñè÷êè âå÷å ñà ñå êðîòíàëè, ïîä÷èíÿâàò ñå íà çàêîíà è âîéñêà ïî÷òè íå òè òðÿáâà.
	— Òà êîëêî ñà ñåãà ëåãèîíèòå, êàçâàø?
	— Òðè.
	— Òðè? Òîâà êîëêî äóøè ïðàâè?
	— Êúì òðè õèëÿäè.
	— È òîâà ñà âñè÷êèòå?
	Êàðåóñ ñâè ðàìåíå.
	— Àìè â ìîìåíòà ñèãóðíî ñà äàæå è ïî-ìàëêî. È ñà ðàçïðúñíàòè êúäå ëè íå.
	— Íî òîâà íå å äîñòàòú÷íî, çà äà... — Ñíèáðèë ìëúêíà, ïîñëå áàâíî âäèãíà ðúöå êúì ãëàâàòà ñè. — Êàæè íà âñè÷êè äà çàëåãíàò! — ñìîòîëåâè òîé. — Äà ãàñÿò îãíüîâåòå è äà çàëÿãàò!
	Íà êîíåâðúçà åäèí îò êîíåòå ñå ðàçöâèëè.
	— Çàùî äà çàëÿãàò? — ó÷óäè ñå ñåðæàíòúò. — Êàêúâ å ïðî...
	— È äà ñà ãîòîâè çà áîé! — Ñÿêàø íÿêîé ãàçåøå ïî ãëàâàòà íà Ñíèáðèë. Åäâà ñìîãâàøå äà ìèñëè. Íÿêúäå ñðåä êîñìèòå èçêâè÷à æèâîòíî.
	Êàðåóñ ãî ãëåäàøå, âñå åäíî äà áå ïðåâúðòÿë.
	— Êàêúâ å ïðî... — ïîíå÷è äà çàïèòà òîé ïàê.
	— Ìîëÿ òå! Íå ìîãà äà òè îáÿñíÿ ñåãà. Ñàìî ãî íàïðàâè!
	Êàðåóñ õóêíà. Ñíèáðèë ãî ÷ó êàê êðåùè çàïîâåäè íà åôðåéòîðèòå. Íà äåôòìåíèòå è íà ìóíðóíãèòå íÿìàøå íóæäà äà èì ñå ïîâòàðÿ.
	Ñëåä ìèã Ôðåé âðúõëåòÿ.
	Íàëÿãàíåòî òîëêîâà ñå ïîêà÷è, ÷å äîðè è Äóìèéöèòå ãî óñåòèõà. Êîñìèòå ñå ïðèâåäîõà, ïîñëå çàïëþùÿõà áÿñíî, à âèõúðúò ïîäêàðà îáëàöè ïðàõ ïðåç êèëèìà. Âÿòúðúò ïîäáðà îíåçè âîéíèöè, êîèòî íå áÿõà óñïåëè äîñòàòú÷íî áúðçî äà ñå ïîä÷èíÿò íà çàïîâåäòà, è ãè çàïðåìÿòà ñðåä ïðàõà.
	Ïîñëå íåùî òóïíà.
	Ïîñëåäâà åäíà îò îíåçè äúëãè, íàïðåãíàòè ïàóçè, êîãàòî âñåêè ðåøàâà, ÷å ìàêàð è äà å ðàçòúðñåí èç îñíîâè è ïî âñÿêà âåðîÿòíîñò êðàêàòà ìó äà ñòúð÷àò íàãîðå, çà íåãîâà ñîáñòâåíà ãîëÿìà èçíåíàäà å âñå îùå æèâ.
	Êàðåóñ ïðèïúëçÿ è óñïÿ äà îòêðèå øëåìà ñè. Ïîñëå, áåç äà ñòàâà, ñå çàòúòðè êúì Ñíèáðèë.
	— Òè ãî óñåòè! — ðå÷å òîé. — Îùå ïðåäè è æèâîòíèòå äà ãî óñåòÿò!
	— È Ìîóëèòå ãî óñåùàò — îáÿñíè Ñíèáðèë. — Ïî-äîáðè ñà è îò ìåí! Òå íå ïðèçîâàâàò Ôðåé! Òå óñåùàò êîãà èäâà! È ïîñëå, äîêàòî âñè÷êè îùå òðåïåðÿò, íàïàäàò...
	Äâàìàòà ñ Êàðåóñ ñå âòðåí÷èõà â êîñìèòå.
	— Âñè÷êè íà îðúæèå! — èçêðåùÿ ñåðæàíòúò.
	Åäèí äåôòìåí âäèãíà ðúêà.
	— Êàêâî ùå ðå÷å òîâà? — ïîïèòà òîé. — Äà ñå ïîêàòåðèì íà ìå÷îâåòå êàòî íà êîêèëè, èëè êàêâî?
	— Îçíà÷àâà, ÷å ùå ñå áèåòå!
	— Î, òîâà ëè áèëî. Äîáðå.
	Ñàìî ìèãîâå ïî-êúñíî Ìîóëèòå íàïàäíàõà. Íî ìèãîâåòå áÿõà äîñòàòú÷íè. Ñòî ìîóëà íàõëóõà â ãàëîï ñðåä îíîâà, êîåòî ïðåäè ìàëêî áå ëàãåðúò íà ãðóïà îáúðêàíè, ðàíåíè è íåïîäãîòâåíè æåðòâè. Âìåñòî íà òÿõ îáà÷å ñå íàòúêíàõà íà ãðóïà îáúðêàíè, ðàíåíè è èçêëþ÷èòåëíî ïîäãîòâåíè, ÷å è ïîáåñíåëè îò ãíÿâ íà òóé îòãîðå, áîéöè.
	Èçíåíàäàõà ñå. Àëà èçíåíàäàòà èì íå òðàÿ äúëãî. Áåøå íàé-ãîëÿìàòà èçíåíàäà â æèâîòà èì. Äðóãà è áåç òîâà íÿìàøå äà èìà.
	Íàïàäåíèåòî íà Ìîóëèòå ïðîìåíè íåùàòà. Äåôòìåíèòå è Äóìèéöèòå îòêðàé âðåìå ñè ñå áèåõà çàåäíî, íî âñå åäèí ñðåùó äðóã. Íî òðóäíî áè ìîãúë äà ìðàçèø íÿêîãî ñ âñè÷êè ñèëè, êîãàòî âúïðîñíèÿò íÿêîé ñíîùè å ïîïðå÷èë íà äðóãè õîðà äà òå ìëàòÿò ñ áðàäâè è òÿì ïîäîáíè ñå÷èâà.
	Ìàëêàòà àðìèÿ ëúêàòóøåøå ïî ïúòÿ çà Óåúð ñ ïåñåí íà óñòà. Ïî-òî÷íî ñ òðè ðàçëè÷íè ìàðøà ñ òðè ðàçëè÷íè ìåëîäèè íà óñòà åäíîâðåìåííî, àëà îáùîòî âïå÷àòëåíèå áå äîñòà õàðìîíè÷íî — àêî íÿìàòå íèùî ïðîòèâ äà íå ìîæåòå äà õâàíåòå è äóìèöà îò òåêñòà.
	— Ïîíÿêîãà ìîì÷åòàòà ïåÿò è åäíà ïåñåí çà ìåíå — îáàäè ñå ñåðæàíòúò. — Ñúñ ñåäåì ñòèõà. Íÿêîè îò òÿõ ñà ìíîãî ãðóáè, à ïúê åäèí ñè å íàïðàâî íåâúçìîæåí. Íàëàãà ñå äà ñå ïðåñòðóâàì, ÷å íå ãî ÷óâàì... Çàáåëÿçàë ëè ñè, ÷å óàéòèòå èçáÿãàõà íîùåñ?
	— Íå ñà èçáÿãàëè — ðå÷å Ñíèáðèë. — Íå âÿðâàì äà ñà èçáÿãàëè. Íå èì ïðèëè÷à. Ìèñëÿ, ÷å... ÷å ñà ðåøèëè äà ïðàâÿò íåùî äðóãî.
	— Ñëåä áèòêàòà ñå ñêóï÷èõà è...
	— Ñèãóðíî ñà êðîÿëè íÿêàêúâ ïëàí — ïîäõâàíà Ñíèáðèë. È ìëúêíà.
	Òúêìî ìèíàâàõà ïðåç îáëàñò, êúäåòî áå ïðîôó÷àë Ôðåé. Êîñìèòå íàâðåä áÿõà ïðåêúðøåíè è èçòðúãíàòè. À íàä ïúòÿ ñå èçâèñÿâàøå ïîðòà. Åäíî âðåìå ñå áåøå èçâèñÿâàëà ïîðòà.
	Íàáëèçî ëåæàõà íÿêîëêî âîéíèøêè òðóïà è åäèí ìúðòúâ ìîóë.
	Ëåãèîíúò ñå ïðúñíà â ìúë÷àíèå è çàïî÷íà âíèìàòåëíî äà îãëåæäà êîñìàëàêà. Èçïðàòèõà îòðÿä äà ïîãðåáå ìúðòâèòå.
	— Àêî íå áåøå òè, ìîæåõìå äà ñìå è íèå — âúçäúõíà Êàðåóñ. — Êîãà ãî óñåùàø?
	— Ìèíóòà-äâå ïðåäè äà âðúõëåòè, òîëêîç — îòâúðíà Ñíèáðèë. — Àêî å òèõî, ìîæå è ìàëêî ïî-ðàíî.
	— È êàòî êàê å?
	— Âñå åäíî íÿêîé ìè ãàçè ïî ãëàâàòà! Êúäå ñìå ñåãà?
	— Òîâà å åäíà îò ïîðòèòå êúì Óåúðñêèòå Çåìè. Ãðàäúò å ìàëêî ïî-íàòàòúê.
	— Âèíàãè ñúì ñå ÷óäèë êàê ëè èçãëåæäà... — âúçäúõíà Ñíèáðèë.
	— È àç — äîäàäå ñåðæàíòúò.
	— Äà íå áè äà ìè êàçâàø, ÷å íèêîãà íå ñè ãî âèæäàë?!
	— Íå ñúì. Ðîäåí ñúì â ãàðíèçîííî ñåëèùå, íàëè ðàçáèðàø. Ñëóæáàòà âñå ïî ãàðíèçîíèòå ñúì ÿ èçêàðàë. À â Óåúð íèêîãà íå ñúì õîäèë. Àìà ñúì ÷óâàë, ÷å áèë íåâåðîÿòíà ãëåäêà. Áè áèëî äîáðå äà ãî ïîñåòèì... Ñëåä íÿêîëêî ÷àñà ñìå òàì.
	—	Óåúð! — âúçêëèêíà Ñíèáðèë.

	ÃËÀÂÀ 18
	
	Óåúð áå ïîñòðîåí ïîêðàé ïåò ãèãàíòñêè êîñúìà. Âñúùíîñò òîâà áÿõà òðè ãðàäà, ïîñòðîåíè åäèí îêîëî äðóã.  Äåáåëà ñòåíà îïàñâàøå Èìïåðñêèÿ Óåúð — ãðàä ñ øèðîêè áóëåâàðäè, çàñòëàíè ñ äúðâî è ñîë è óêðàñåíè ñúñ ñòàòóè,  ãðàä ñ êèòíè àëåè è âåëè÷åñòâåíè çäàíèÿ, à íà âñåêè çàâîé ñå èçâèñÿâàõà ïàìåòíèöè â ÷åñò íà îòêîëåøíè áèòêè è  ñëàâíè ïîáåäè, ÷å è íà åäíî-äâå îò ïî-ñëàâíèòå ïîðàæåíèÿ.
	Âñúùíîñò â Èìïåðñêèÿ Óåúð æèâååõà ìàëöèíà — íÿêîé è äðóã ïàçà÷ è ãðàäèíàð, è åäíà òàéôà ñêóëïòîðè. Òîâà áåøå ãðàä çà ðàçãëåæäàíå, à íå çà æèâååíå.
	Îêîëî íåãî, îãðàäåí ñúñ ñòåíà îò îñòðè êîñìåíè êîëîâå, ñå ïðîñòèðàøå Óåúð íà Òúðãîâöèòå — ãðàäúò, êîéòî ïîâå÷åòî õîðà ñìÿòàõà çà èñòèíñêèÿ Óåúð. Îáèêíîâåíî òåñíèòå ìó óëè÷êè áÿõà ïðåòúïêàíè ñúñ ñåðãèè è õîðà îò öåëèÿ Êèëèì, è âñè÷êè äî åäèí ñå îïèòâàõà äà ñå ïðåìåòíàò åäèí äðóã ïî îíçè îòêðèò è ÷åñòåí íà÷èí, èçâåñòåí êàòî „ïðàâåíå íà áèçíåñ". Òóê ìîæåøå äà ÷óåø êàêâè ëè íå åçèöè, íàé-÷åñòî íà ìíîãî âèñîê ãëàñ.  Óåúð áå ìÿñòîòî, êúäåòî õîðàòà èäâàõà, çà äà òúðãóâàò.
	Äóìèéöèòå áÿõà ïîñòðîèëè ñâîÿòà Èìïåðèÿ ñ ìå÷, àëà ÿ êðåïÿõà ñ ïàðè. Òå ãè áÿõà èçìèñëèëè. Ïðåäè äà ñå  ïîÿâÿò ïàðèòå, õîðàòà ñè êóïóâàõà ðàçíè íåùà ñðåùó êðàâè è ïðàñåòà, êîèòî íå áÿõà ìíîãî óäîáíè çà òàçè öåë, òúé êàòî ñå íàëàãàøå ïðåç öÿëîòî âðåìå äà ãè õðàíèø è êúòêàø, ïúê ñå ñëó÷âàøå è äà îïúíàò ïåòàëàòà. È òîãàâà èçâåäíúæ òè èçëèçàò Äóìèéöèòå ñ òóé íåùî, íàðå÷åíî ïàðè, à ïúê òî áåøå äðåáíî è ëåñíî çà êúòàíå — ìîæåøå äà ñè ãî ïúõíåø â íÿêîé ÷îðàï è äà ñè ãî ñêðèåø ïîä äþøåêà, à ÿ ñå îïèòàé äà íàïðàâèø ñúùîòî ñ íÿêîÿ êðàâà èëè ïðàñå! À ïúê òî ìîæåøå äà ñå ïðåâðúùà â êðàâà èëè ïðàñå. Îñâåí òîâà îòãîðå ìó áÿõà èçðèñóâàíè èìïåðàòîðè è ðàçíè äðóãè êàðòèíêè, êîèòî áÿõà èíòåðåñíè çà Ãëåäàíå. Èëè ïîíå ïî-èíòåðåñíè îò ïðàñåòàòà è êðàâèòå.
	È — ïîíå Ïèñìèð òàêà ðàçïðàâÿøå — òî÷íî ñ òîâà äóìèéöèòå óêðåïèëè èìïåðèÿòà ñè. Çàùîòî ïî÷íåø ëè äà èçïîëçâàø Äóìèéñêèòå ïàðè — òîëêîç ëåñíè è òîëêîç óäîáíè çà óïîòðåáà, äà íå ãîâîðèì ÷å íå òè ìó÷àò ïî öÿëà íîù — ïî÷âàø è äà ïåñòèø çà òîâà-îíîâà è äà ïðîäàâàø â íàé-áëèçêèÿ ïàçàðåí ãðàä åäíî-äðóãî, è äà íå íàëèòàø íà ñúñåäíèòå ïëåìåíà ÷àê òîëêîç ÷åñòî êàòî åäíî âðåìå. À ìîæåøå è äà ñè êóïèø îò ïàçàðà  íåâèæäàíè äîñåãà íåùà — øàðåíè ïëàòîâå, íàé-ðàçëè÷íè ïëîäîâå, êíèãè... È ñúâñåì ñêîðî ïî÷âàø âñè÷êî äà âúðøèø êàòî Äóìèéöèòå, çàùîòî òàêà ñå æèâåå ïî-äîáðå. Î, ïî-íàòàòúê ïî÷âàø è äà ñå òþõêàø êîëêî ïî-õóáàâ áèë æèâîòúò åäíî âðåìå, ïðåäè äà ñå ïîÿâÿò âñè÷êèòå òèÿ ïàðè, ìèð, ïîêîé è òÿì ïîäîáíè, è êîëêî ïî-çàáàâíî å áèëî, êîãàòî âå÷åð õîðàòà ñå èçòóïâàëè ñ íàé-íîâèòå ñè îðúæèÿ è èçëèçàëè äà ñè ïðàâÿò âåñåëîòî — íî âñúùíîñò íèêîé íå ñè ïàäà ÷àê òîëêîç ïî èäåÿòà îíèÿ âðåìåíà äà ñå âúðíàò.
	„Èêîíîìè÷åñêè èìïåðèàëèçúì!" — áå ðåêúë âåäíúæ Ïèñìèð è áå íàãðàáèë øåïà ìîíåòè. — Ïðåêðàñíà èäåÿ. Òàêàâà åäíà ÷èñòè÷êà è ïðîñòè÷êà. Âåäíúæ êàòî ÿ ïóñíåø, ñàìè÷êà ñè ðàáîòè. Íàëè ðàçáèðàòå,  Èìïåðàòîðúò å îíçè, êîéòî âè ãàðàíòèðà, ÷å ñ òèÿ ïàðè ìîæåòå äà ñè êóïèòå íåùî. Âñåêè ïúò, êîãàòî íÿêîé äàäå íÿêîìó ìîíåòà èëè ïðîòåãíå ðúêà äà âçåìå òàçè ìîíåòà, ñå ïðåâðúùà â ìúíè÷úê âîéíèê, çàùèòíèê íà Èìïåðèÿòà. Äà ñå ñìàåø!
	Íèêîé íèùî íå ðàçáðà îò âñè÷êî òîâà, íî ïúê ñè ïðîëè÷à, ÷å òîé ñàìèÿò ãî ñìÿòà çà îñîáåíî âàæíî.
	À íàé-íàêðàÿ, âñòðàíè îò òðåñêàâèÿ ãðàä, èìàøå åäíî ìàëêî îãðàäåíî ìåñòåíöå, ãîðå-äîëó êîëêîòî ìàõàëà.
	Òîâà áå Óåúð. Ìàëêîòî ñåëöå, îòêúäåòî áå çàïî÷íàëà Äóìèéñêàòà Èìïåðèÿ. Âñúùíîñò íèêîé íå çíàåøå íèòî êàê, íèòî çàùî Ñúäáàòà å èçáðàëà òîâà ìúíè÷êî ïëåìå, à ïîñëå ãî å îïúíàëà êàòî ãîëÿìà ãóìåíà ïðàøêà è ãî å çàïðàòèëà äà ïîêîðè ñâåòà. Â äíåøíî âðåìå ïî÷òè íèêîé íå õîäåøå â ñòàðèÿ Óåúð. Ñèãóðíî ñêîðî ùÿõà äà ãî ðàçáóòàò, òà äà ñå îòâîðè ìÿñòî çà îùå ñòàòóè.
	Ñíèáðèë çàáåëÿçà ñòàðèÿ Óåúð ìíîãî ïî-êúñíî. Ïúðâî ñúçðÿ çèäîâåòå íà ãðàäà, øèðíàëè ñå íàäàëå÷ è â  äâåòå ïîñîêè. Âèæäàøå è áëÿñúêà íà áðîíè âúðõó ñòåíèòå — êàðàóëúò ãè îáèêàëÿøå ñ áàâíà êðà÷êà. Âñè÷êî èçãëåæäàøå ìèðíî è ñïîêîéíî, âñå åäíî Ôðåé íèêîãà íå å ñúùåñòâóâàë.
	Êàðåóñ ñâàëè øëåìà ñè è òàéíè÷êî ãî ïîèçëúñêà.
	— Ìîæå è äà ñè íàâëå÷åì íåïðèÿòíîñòè, àêî ñå îïèòàìå äà âêàðàìå äåôòìåíèòå âúòðå — ïðîøåïíà òîé íà Ñíèáðèë.
	— Íå ñàìî ÷å „ìîæå" — ñúãëàñè ñå òîé, — àìè „ùå".
	— Çíà÷è, çàñåãà îïúâàìå ëàãåðà îòâúí. À òè ïî-äîáðå åëà ñ ìåí â ãðàäà.
	Ñíèáðèë âíèìàòåëíî îãëåäà ñòåíèòå.
	— Òîëêîç å òèõî è ìèðíî... À àç ñè ìèñëåõ, ÷å òóê áóøóâà âîéíà! Èíàê çàùî ùå âè ïðèâèêâàò?
	— Òúêìî òîâà îòèâàì äà ðàçáåðà. — Êàðåóñ ïëþíà íà ðúöåòå ñè è ñå îïèòà äà ñè ïîïðèãëàäè êîñàòà. — Èìà íåùî ãíèëî òóêà... Íàëè ñå ñåùàø òè êàê ïðåäóãàæäàø êîãà ùå âðúõëåòè Ôðåé?
	— Äà.
	— Å, àç ïúê òàêà óñåùàì êîãà ñå å çàäàëà íÿêîÿ íåïðèÿòíîñò. Òî÷íî òîâà íè ÷àêà. Óõ, êàê ãî óñåùàì! Äàâàé äà âúðâèì.
	Ñíèáðèë ÿçäåøå ïîäèð ñåðæàíòà ïî óåúðñêèòå óëèöè. Íàãëåä âñè÷êî ñè áåøå íîðìàëíî. Èëè ïîíå èçãëåæäàøå òàêà, êàêòî ñïîðåä íåãî áè òðÿáâàëî äà èçãëåæäà, êîãàòî âñè÷êî å íîðìàëíî. Áåøå ñúùîòî êàòî â Òðåãîí Ìàðóñ, àìà ïî-ãîëÿìî. Ìíîãî ïî-ãîëÿìî. Îïèòâàøå ñå äà íå èçîñòàâà çàðàäè èçïúëíèëàòà óëèöèòå òúëïà è äà ñè äàâà âèä, ÷å âñè÷êî òóé ìó å ïîçíàòî.
	Êàòî ïî-ìàëúê, êîãàòî è äà ñè ïîìèñëåøå çà Óåúð, ñè ïðåäñòàâÿøå, ÷å òîé èçëú÷âà íåùî êàòî ñèÿíèå. Òî÷íî òàêà ãîâîðåõà çà íåãî õîðàòà. Áå ñè ïðåäñòàâÿë Óåúð ïî êàêâè ëè íå ñòðàííè íà÷èíè, àëà òàêîâà íåùî íå ìó áå èäâàëî íàóì — ÷å ùå å ïðîñòî ïî-åäðà âåðñèÿ íà íàé-îáèêíîâåí ãðàä, ñ ïîâå÷å õîðà è ñ ïîâå÷å ñòàòóè.
	Êàðåóñ ãî çàâåäå â åäíà êàçàðìà òî÷íî çàä ñòåíàòà íà Èìïåðñêèÿ Ãðàä, à ïîñëå ñïðÿõà äî åäíà ìàñà íà  îòêðèòî, êúäåòî çàä êàìàðà õàðòèè ñå áå ñãóøèë äðåáíè÷úê, õèëàâ äóìèåö. Ïîñòîÿííî ïðèñòèãàõà âåñòîâîè è ãðàáâàõà ïî íÿêîé ëèñò îò ìàñàòà, à äðóãè ïîñòîÿííî íîñåõà íîâè. Äóìèåöúò èçãëåæäàøå èçíåðâåí.
	— Äà? — âäèãíà ïîãëåä òîé.
	— Àç ñúì...— îòâîðè óñòà ñåðæàíòúò.
	— Îõ, çíàì ëè âå÷å, òóêà ñàìî ìè ñå ìúêíàò êàêâè ëè íå, à òè ñèãóðíî íèêàêâè äîêóìåíòè íå ñè íîñèø, à? ÍÅ? Íå íîñèø, êàê ùå íîñèø... — Äðåáîñúêúò âçå íåðâíî äà ðîâè÷êà â ñîáñòâåíèÿ ñè êóï áóìàãè. —  Î÷àêâàò âñå àç âñè÷êî äà ñëåäÿ, ïúê ìîãà ëè äà ãî ñëåäÿ?! Òàêà ëè ñå óïðàâëÿâà àðìèÿ?! Å, õàéäå, èìå è ÷èí, èìå è ÷èí...
	Ñåðæàíòúò âäèãíà ðúêà. Çà ìèã Ñíèáðèë ñè ïîìèñëè, ÷å ñå ãëàñè äà öàïàðäîñà õèë÷îòî, íî èçëåçå ÷å å òðúãíàë äà êîçèðóâà.
	— Ñåðæàíò Êàðåóñ, Ïåòíàéñòè ëåãèîí! — ïðåäñòàâè ñå òîé. — Íèå ñìå ïðåä ãðàäà — îíåçè îò íàñ, êîèòî îñòàíàõà æèâè! Ðàçáèðàòå ëè? Ìîëèì çà ðàçðåøåíèå äà áúäåì äîïóñíàòè â êàçàðìàòà! Íèå ñå áèõìå...
	— Ïåòíàéñòè ëåãèîí, Ïåòíàéñòè ëåãèîí... — ïðîäúëæè äà ðîâè÷êà õèë÷îòî èç áóìàãèòå.
	— Áÿõìå ïðèçîâàíè — ïðîäúëæè Êàðåóñ. — Ïðèñòèãíà âåñòîâîé. „Âúðíåòå ñå âåäíàãà â Óåúð". Íàëîæè ñå äà ñå áèåì ïî÷òè ïðåç öå...
	— Ìíîãî ïðîìåíè ñòàíàõà — îáàäè ñå íàé-ïîñëå áóìàãîðîâåöúò.
	Íåùî â òîíà ìó ïîðàçè Ñíèáðèë ïî÷òè êîëêîòî ïðèáëèæàâàíåòî íà Ôðåé.
	— Ùî çà ïðîìåíè? — îáàäè ñå áúðçî Ñíèáðèë. ×îâå÷åöúò ãî ïîãëåäíà.
	— Òîçè ïúê êîé å? — èçãëåäà ãî òîé ïîäîçðèòåëíî. — Íåùî íà òóçåìåö ìè ïðèëè÷à...
	— Âèæòå — òúðïåëèâî ïîäõâàíà Êàðåóñ, — íèå ñå âúðíàõìå òîëêîâà îòäàëå÷å, çàùîòî...
	— À, îíàçè ðàáîòà ñ Ôðåé ëè? — ïðåêúñíà ãî õèëàâèÿò. — Âñè÷êî å óðåäåíî. Ñêëþ÷èõìå äîãîâîð.
	— Äîãîâîð?! Ñ Ôðåé?! — èçóìè ñå Ñíèáðèë.
	— Ìèðåí äîãîâîð ñ Ìîóëèòå, åñòåñòâåíî. Àìà âèå íèùî ëè íå çíàåòå?!
	Ñíèáðèë çÿïíà. Êàðåóñ ñå âêîï÷è â ðúêàòà ìó.
	— Î...— íàìåñè ñå òîé âèñîêî è îò÷åòëèâî. — Äîáðå. Íå å ëè ÷óäåñíî, à? Íÿìà äà âè îòíåìàìå ïîâå÷å âðåìå. Õàéäå, Ñíèáðèë.
	— Àìà...!
	— Ñèãóðåí ñúì, ÷å òîçè ãîñïîäèí èìà ìíîãî âàæíà ðàáîòà ñ òåçè äîêóìåíòè — ïîñî÷è ñåðæàíòúò.
	— Çàùî ãî íàïðàâè?!— èçñòðåëÿ Ñíèáðèë âåäíàãà ùîì ñåðæàíòúò ïðèïðÿíî ãî èçòèêà íàâúí.
	— Çàùîòî àêî èñêàìå íåùî äà ðàçáåðåì, íÿìà äà ãî ðàçáåðåì, àêî ùå è äà íàêàðàìå îíçè ÷èíîâíèê äà ñè èçÿäå âñè÷êèòå õàðòèéêè! — ñîïíà ìó ñå Êàðåóñ. — À ñåãà ùå ïîøïèîíèðàìå ìúíè÷êî, ùå ñõâàíåì êúäå å èçìàìàòà, ùå ïîîãëåäàìå êàêâî ñòàâà — ïúê ïî-êúñíî ìîæåì è äà ñå âúðíåì è äà ãî íàêàðàìå äà ñè èçÿäå õàðòèéêèòå äî øóøêà!
	— Äîðè è âîéíèöè íå âèäÿõ! Íèêàêâè!
	— Ñàìî íåêîëöèíà ñòðàæíèöè — ñúãëàñè ñå Êàðåóñ è äâàìàòà èçòè÷àõà íà óëèöàòà.
	— Äðóãèòå ëåãèîíè åäâà ëè ñà ïðèñòèãíàëè — ðå÷å Ñíèáðèë.
	— Ìèñëèø ëè, ÷å èçîáùî ùå ïðèñòèãíàò?
	— Êàêâî èñêàø äà ìè êàæåø?
	— Íèå ñðåùíàõìå âàñ è äðåáíèòå õîðà. Àêî íå áÿõìå âè ñðåùíàëè, ñåãà åäâà ëè ùÿõìå äà ñìå òóê — ìðà÷íî îáÿñíè Êàðåóñ.
	— Èñêàø äà êàæåø, ÷å... íÿìà äðóãè îñâåí íàñ?!
	— Íèùî ÷óäíî.
	— À íèå íå íàáðîÿâàìå è õèëÿäà — ïîìèñëè ñè Ñíèáðèë. È êàê òàêà ñå ïîäïèñâà ìèðåí äîãîâîð ñ Ìîóëèòå? Òå ñàìî ðóøàò è óáèâàò! Êàêâî òúðñÿò òóê ñ òèÿ äîãîâîðè?!
	Âîéñêàòà áå îïúíàëà ëàãåð ñðåä êîñìèòå. Êàêòî áå êàçàë åäèí îò äåôòìåíèòå, òðóäíî áå äà ñå îòïóñíåø,  ùîì ñè çàîáèêîëåí îò âðàãîâå, îñîáåíî ïúê àêî òèÿ âðàãîâå ñà íà òâîÿ ñòðàíà. Íî ïîíå ñå óñìèõíà õèòðî, êàòî ãî êàçà.
	Îòêðèõà Ïîóíèòå, äîêàòî ñúáèðàõà ñðåä êîñìàëàêà ñú÷êè çà îãúíÿ. Áÿõà äóçèíà. Ïîóíèòå óñïÿâàõà äà ñå ñêðèÿò äîñòà ëåñíî ñðåä êèëèìà. ×å íàëè áÿõà òîëêîç ãîëåìè! Õîðàòà ñè ìèñëÿò, ÷å íàé-ëåñíî ñå êðèÿò ñèòíèòå íåùà. Íî å ïî÷òè òîëêîâà ëåñíî äà ñêðèåø è òâúðäå åäðèòå íà âèä íåùà. Ïîóíèòå ïðèëè÷àõà äîñóù íà ìîãèëè — ñàìî äåòî ïðåæèâÿõà è ñåãèç-òîãèç ñå îðèãâàõà. Âñè÷êè äî åäèí èçâúðíàõà ãëàâè êúì îòêðèâàòåëèòå ñè, îðèãíàõà ñå è ïàê ñå çàçÿïàõà ðàçñåÿíî íàíÿêúäå.
	Èçãëåæäàõà, ñÿêàø íÿêîé èì áå íàðåäèë äà ãî ÷àêàò. Íà òàáåëàòà ïèøåøå „Ôàðìàöåâò", êîåòî îçíà÷àâàøå, ÷å ñîáñòâåíèêúò íà ìàãàçèíà å åäèí âèä äðåâåí õèìèê, êîéòî áè ìîãúë äà òè äàâà áèëêè è òÿì ïîäîáíè äîêàòî òè ñòàíå ïî-äîáðå èëè ïîíå äîêàòî ïðåñòàíå äà òè ñòàâà âñå ïî-çëå.
	Èìåòî íà ôàðìàöåâòà áåøå Óõëüî Áóõëîó. Â ìîìåíòà áúðêàøå íåùî â çàäíàòà ñòàè÷êà è ñè òàíàíèêàøå. Áåøå îòêðèë íîâ âèä ñèí ìúõ è ñåãà òúêìî ãî ñòðèâàøå â õàâàí÷åòî. Ñèãóðíî âñå íåùî öåðåøå. Òðÿáâàøå äà ãî îïèòà âúðõó òîçè-îíçè, çà äà ðàçáåðå êàêâî èìåííî.
	Íÿêàêâà ðúêà ãî äîêîñíà ïî ðàìîòî.
	— Õì? — ðå÷å òîé è ñå îáúðíà. Íàäíèêíà íàä î÷èëàòà ñè, íàïðàâåíè îò äâå ãðèæëèâî èçðÿçàíè êðúã÷åòà ëàê.
	— Ïèñìèð?!
	— Ïî-òèõî! Âìúêíàõìå ñå ïðåç çàäíàòà ïîðòà! — ñãúë÷à ãî Ïèñìèð.
	— Òî÷íî òúé ñòå íàïðàâèëè, íå ñå è ñúìíÿâàì — êèìíà Óõëüî Áóõëîó. — Ñïîêîéíî, íÿìà íèêîé â ìàãàçèíà. — Òîé ïîãëåäíà Ãëúðê, Áåéí è Áðîêàíäî, êîèòî ñå áÿõà ñêóï÷èëè çàä ãúðáà íà ñòàðåöà. — Ãëåäàé òè! Ñëåä òîëêîç âðåìå, à? Àìè... äîáðå äîøëè. Ìîÿò äîì å è âàø äîì — èçâåäíúæ ñâúñè ÷åëî è ïðèäîáè óãðèæåí âèä. — Ñàìî â ïðåíîñåí ñìèñúë, íàëè ìå ðàçáèðàòå, òúé êàòî àç, ìàêàð è âèíàãè äà ñúì ïèòàåë òàêîâà âúçõèùåíèå êúì òâîÿ ïðÿì ïîäõîä è äîáëåñòíàòà òè îñàíêà, íå áèõ òè äàë âñúùíîñò ìîÿ äîì, ïîíåæå å åäèíñòâåíèÿò äîì, ïðèòåæàâàí îò ìåí, è åòî çàùî ãîðåñïîìåíàòèÿò òåðìèí å ðàçøèðèë çíà÷åíèåòî ñè ïî, êàêòî ñå êàçâà, íåîáîñíîâàí íà÷èí...
	Óõëüî Áóõëîó ìàé ñðåùàøå ñåðèîçíè ïðå÷êè äà ñòèãíå êðàÿ íà èçðå÷åíèåòî. Ãëúðê ïîòóïà Ïèñìèð ïî ðàìîòî.
	— È òîé ëè å ôèëîñîô?
	— Âåäíàãà ñå ïîçíàâà, íàëè? — óõèëè ñå Ïèñìèð. — Õì, Óõëüî... Ìíîãî ñúì òè çàäúëæåí.
	Ôàðìàöåâòúò ñå îòêàçà äà ñå áîðè ñ èçðå÷åíèåòî è ñå óñìèõíà.
	— Íóæíà íè å õðàíà — ðå÷å Ïèñìèð. — À è ïîâå÷åòî îò íàñ...
	— Èñêàìå èíôîðìàöèÿ — ïðåêúñíà ãî Áåéí. — Êàêâî ñòàâà òóê?
	— Êîå ùå èñêàòå ïúðâî?
	— Ìàíäæàòà! — îòñå÷å Ãëúðê. Îñòàíàëèòå ãî èçãëåäàõà íà êðúâ.
	— Àìè òîé êàòî ïîïèòà, ìåíå ãëåäàøå — îïðàâäà ñå âîæäúò.
	— ×óâñòâàéòå ñå êàòî ó äîìà ñè — ðå÷å Óõëüî Áóõëîó. — Ìàêàð ÷å êàòî êàçâàì „ó äîìà", íÿìàì ïðåäâèä êîíêðåòíî...
	— Äà, äà, ìíîãî òè áëàãîäàðÿ — ïîáúðçà äà êàæå Ïèñìèð. Óõëüî Áóõëîó ñå âòóðíà êúì åäèí áþôåò. Ãëúðê âïè î÷è â áóðêàí÷åòàòà è ãúðíåíöàòà, ñ êîèòî áå îñåÿíà öÿëàòà ñòàÿ. Íÿêîëêî áóðêàí÷åòà ñúùî âïèõà î÷è÷êè â íåãî.
	— Ñ Óõëüî ñìå ñúó÷åíèöè — çàîáÿñíÿâà Ïèñìèð. — Ïîñëå òîé ðåøè äà èçó÷àâà Êèëèìà. Îò êàêâî å íàïðàâåí, ñâîéñòâàòà íà ðàçëè÷íèòå âèäîâå êîñìè, ðàçíè ðåäêè è íåîáèêíîâåíè æèâîòíè, è ïðî÷èå...
	— À ïúê Ïèñìèð ðåøè äà èçó÷àâà õîðàòà. — Óõëüî èçìúêíà ñàìóí õëÿá è áóöà ìàñëî. — À ïîñëå ãî îñúäèõà íà ñìúðò, çàäåòî íàðåêúë èìïåðàòîðà... õà äå, êàê áåøå?
	— Å, àìè òîé ñè ãî çàñëóæàâàøå — âäèãíà ðàìåíå Ïèñìèð. — Íå ùåøå äà ìè äàäå ïàðè çà Áèáëèîòåêàòà. À êíèãèòå áÿõà ïî÷íàëè äà ñå ðàçïàäàò!!! Ïúê íàëè è ñå ïðåäïîëàãàøå, ÷å àç òðÿáâà äà ñå ãðèæà çà íåÿ! Òà òîâà ñà çíàíèÿ! È òîé äà ìè êàæå, ÷å íå ìó òðÿáâàëè åäíà êàìàðà âåõòè êíèãè, ùîòî îíîâà, äåòî òðÿáâàëî äà ãî çíàåì, íèå ñìå ñè ãî çíàåëè! Ïðîñòî ñå îïèòàõ äà èçòúêíà, ÷å åäíà öèâèëèçàöèÿ èìà íóæäà îò êíèãè, çà äà òå÷å îáîñíîâàí, äîáðå àðãóìåíòèðàí îáìåí íà ìíåíèÿ!
	— Àç ñå îïèòâàì äà ñè ñïîìíÿ íåãî êàê ãî íàðå÷å...
	— Íåâåæ ñèáàðèò, êîéòî èìà ïî-ìàëêî ìîçúê îò åäíà áàíèöà ñ òèêâà — ëþáåçíî ìó ïîäñêàçà Ïèñìèð.
	— Ìíîãî ãàäíî ìè ñå ñòðóâà äà îñúäèø æèâ ÷îâåê íà ñìúðò çàðàäè òàêâàç äðåáîëèÿ! — Ãëúðê ñëîæè ñàìóíà â ÷èíèÿòà ñè. Ïðîäúëæàâàøå ñåãèç-òîãèç äà ñå îáðúùà êúì áóðêàíà çàä íåãî. Âúòðå èìàøå íåùî ðîøàâî.
	— Âñúùíîñò ãî îñúäèõà íà ñìúðò, çàùîòî ñå èçâèíè — äîäàäå Óõëüî Áóõëîó.
	— Êàê òàêà — îñúæäàò òå íà ñìúðò, çàäåòî ñè ñå èçâèíèë?!
	— Àìè òîé êàçà, ÷å ñå èçâèíÿâà, çàùîòî ñëåä êàòî ðàçìèñëèë, ñòèãíàë äî èçâîäà, ÷å íå áèë ïðàâ — èìïåðàòîðúò èìàë ìîçúê òî÷íî êîëêîòî åäíà áàíèöà ñ òèêâà, à íå ïî-ìàëêî — îáÿñíè Óõëüî. — À ïúê äîêàòî ñå èçâèíÿâàøå, áÿãàøå.
	— Ïîíÿêîãà ÷àê è êðàêàòà ìè ìèñëÿò — ãîðäî ðå÷å Ïèñìèð.
	— Òè ñè îáèäèë èìïåðàòîðà?! — ñìàÿ ñå Áðîêàíäî. — Àìà çàùî íå ãî êàçà? Íå çíàåõ, ÷å ñè çíàìåíèò!
	— È ìíîãî ïðàâèëíî ñè ïîñòúïèë! — äîáàâè Áåéí. — Áàùàòà íà Òàðãîí áå ïîçîð çà Èìïåðèÿòà!
	— È êúäå ñå áåøå ïîêðèë òîëêîâà ãîäèíè? — ïîïèòà Óõëüî Áóõëîó è ïðèäúðïà åäèí ñòîë. — Ðàçáèðà ñå, êàòî êàçàõ ïîêðèë, íÿìàõ ïðåäâèä...
	— Î, àìè â åäíî çàáóòàíî ñåëöå, äåòî íèêîé íå ãî å ÷óâàë.
	— Èìàø ëè íåùî ïðîòèâ äà ãî îáúðíà òîÿ áóðêàí? — îáàäè ñå Ãëúðê. — Ìíîãî ìðàçÿ äà ìå çÿïàò êàòî ÿì.
	— Êàêâî ñòàâà òóê, â Óåúð? — íàñòîÿ äà ðàçáåðå Áåéí.
	— Íà ïîðòàòà íÿìà ïóêíàò ñòðàæíèê. Îòâðàòèòåëíî! Õîðàòà íå çíàÿò ëè êàêâî ñòàâà? Èìïåðèÿòà å â îïàñíîñò! Ìîÿòà Èìïåðèÿ!
	— Àêî íèêîé íå ãî èñêà îíîâà ñèðåíå, äàéòå ãî íàñàì... — îáàäè ñå Ãëúðê.
	— ×óõìå — êèìíà Óõëüî Áóõëîó. — Àëà èìïåðàòîðúò òâúðäè, ÷å Óåúð áèë â ïúëíà áåçîïàñíîñò. À î÷åâèäíî è îíåçè, íîâèòå ìó ñúâåòíèöè, òâúðäÿò ñúùîòî.
	— Òóðøèéêà äà òè ñå íàìèðà? Íÿìàø, à?
	— Ñúâåòíèöè çíà÷è — íàòúðòè Áåéí. — À íÿêîé òÿõ äà ãè å... âèæäàë?
	— Ìèñëÿ, ÷å íå — îòâúðíà Óõëüî. — ×óõ, ÷å ãåíåðàë Âàãåðóñ áèë ðàçæàëâàí, çàäåòî ñâèêàë ëåãèîíèòå. Èìïåðàòîðúò ðåøèë, ÷å ðàçïðîñòðàíÿâà èçëèøíà òðåâîãà ñðåä âîéñêàòà. Ïúê è ñòðàæèòå ïðåä Äâîðåöà íå ïóñêàò íèêîãî âúòðå.
	— Èìà ëè îùå îò òèÿ êðàñòàâèöè?
	— Òå òàêà ïðàâÿò — êèìíà Áåéí. — Çíàåòå ãè. Îòâúòðå. Ñúùî êàòî â Äæåîïàðä. È â Çåìÿòà íà Âèñîêàòà Ïîðòà ñúùî.
	— Êîé, êðàñòàâèöèòå ëè?
	— Äà, àìà íå è â Óåúð — âúçðàçè Ïèñìèð. — Íå è òóê. Íå ìîãà äà ãî ïîâÿðâàì! Íå è â ñòîëèöàòà! Ñúñ ñèãóðíîñò íå!
	— ×å êîé ùå òè ñå ñåòè äà ïðîâåðÿâà êàêâî ñòàâà â ñòîëèöàòà? — ïàðèðà ãî Áåéí.
	— Êàòî ñè ãîâîðèì çà òîâà, àç äà íå áè äà ñúì ãè î÷àêâàë â Äæåîïàðä! — ïîäêðåïè ãî Áðîêàíäî.
	— Àìà íèå çà êðàñòàâèöèòå ëè ñè ãîâîðèì?
	— Äà, íî íå è â... Óåúð — îòðîíè Ïèñìèð.
	— Òàêà ëè ìèñëèø? Àç ïúê ñè ãî ìèñëåõ ñúùîòî çà Äæåîïàðä.
	— Íàïîñëåäúê íå ïóñêàò ïî÷òè íèêîãî â ãðàäà — îáàäè ñå Óõëüî Áóõëîó.
	— Àáå âèå ìàé íå ãîâîðèòå çà êðàñòàâèöè, à?
	— Êàêâî äà ãè ïðàâèì?! — ïîïèòà Ïèñìèð.
	— Íàêúëöàéòå ãè! — Ãëúðê ðàçìàõà âîéíñòâåíî åäíà êðàñòàâèöà.
	Áåéí ñëîæè ðúêà íà ìå÷à ñè.
	— Äà... çíàåõ ñè àç, ÷å òàêà ùå ñòàíå. Óåúð íàâðåìåòî áå âåëèê ãðàä! Íèå ñå áîðåõìå çà âñè÷êî. È êàòî ãî ïîëó÷èõìå, ïðîñòî ìó îòïóñíàõìå êðàÿ. Íèêàêâè óñèëèÿ... Íèòî ãîðäîñò. Íèòî ÷åñò. Ñàìî òëúñòè ìëàäè èìïåðàòîðè è òúïèòå èì ïðèäâîðíè. Å, àç òîâà íå ãî èñêàì. Íå è â Óåúð. Äà  âúðâèì — íàäèãíà ñå òîé.
	— Î, íå — ñïðÿ ãî Ïèñìèð. — Òè êàê ÿ ñìÿòàø? Äà íàõëóåø â Äâîðåöà, ðàçìàõàë ìå÷, è äà òðåïåø äå ùî âèäèø ìîóë?
	È Áðîêàíäî ñå íàäèãíà.
	— Êàêâà óìíà ìèñúë! Êàêúâ ïðåêðàñåí ïëàí! Ìíîãî ñå ðàäâàì, ÷å íàé-íàêðàÿ ãî äîãîäèõìå. Íàïðåä...
	— Àìà òîâà å íåëåïî! — èçáóõíà Ïèñìèð. — ×å êàêúâ ïëàí å òîâà! Êàæè èì, Ãëúðê! Òè ïîíå ìîæåø äà ïîãëåäíåø îòâèñîêî!
	— Äà, ÷å å íåëåïî — íåëåïî å — ñúãëàñè ñå åäðèÿò âîæä.
	— Òî÷íî òàêà! — êèìíà Ïèñìèð.
	— Ïúðâî ùå ñè äîïèåì ÷àé÷åòî — ïðîäúëæè Ãëúðê, — ïúê òîãàâà ùå íàïàäàìå Äâîðåöà. Íå å õóáàâî äà ñå íàïàäà íà ãëàäíî.
	— Òèÿ ñà îòêà÷èëè! — ðåâíà Ïèñìèð.
	— ×óé ñåãà — íàäèãíà ñå Áåéí. — Íàëè çíàåø òÿ êàêâî êàçà. Íÿìà òîëêîâà äðåáíî íåùî, ÷å äà íå ìîæå äà
ïðîìåíè âñè÷êî îñòàíàëî. Åäèí ÷îâåê, â íóæíèÿ ìîìåíò...
	— Àìà íèå ñìå òðèìà — îáàäè ñå Áðîêàíäî.
	— Îùå ïî-äîáðå!
	— Îõ, äà ìó ñå íå âèäè! Ìàé ùå å ïî-äîáðå è àç äà äîéäà! — âúçêëèêíà Ïèñìèð. — Àêî ùå è çàðàäè òîâà äà âè âàðäÿ äà íå ñâúðøèòå íÿêîÿ îùå ïî-ãîëÿìà ãëóïîñò!
	— Ìîæå ëè è àç äà äîéäà? — îáàäè ñå Óõëüî Áóõëîó.
	— Âèäÿ ëè? — ðå÷å Áåéí. — ß ñè ïðåäñòàâè, ùîì åäèí ìîæå äà ïðîìåíè âñè÷êî, ïåòèìà ïúê êàê áèõà ìîãëè äà ãî ïðîìåíÿò! À è äà ñáúðêàìå, íÿìà äà èìà íèêàêâî çíà÷åíèå. Íî àêî ñìå ïðàâè... ×å êàêâî äðóãî íè å îñòàíàëî? Äà òúð÷èì íàñàì-íàòàì? Äà êðåùèì? Äà ñå îïèòàìå äà âäèãíåì âîéñêàòà íà êðàê? ß ñåãà äà âèäèì...
	— Êàêòî è äà å, ñòåíèòå íà äâîðåöà ñà òâúðäå âèñîêè. È ìíîãî äåáåëè — íàïîìíè Ïèñìèð.
	— Íèùî íå ìîæå äà ñïðå åäèí ïîóí, ùîì å òðúãíàë íàíÿêúäå — ðå÷å Áåéí. — Íèòî ïúê ìåí!
	— Âèíàãè ñúì ñå ÷óäèë... — íàðóøè Áðîêàíäî âíåçàïíàòà òèøèíà. — È ñåãà íàé-ïîñëå ãî ðàçáðàõ.
	— Ñåãà ïúê êàêâî ñè ðàçáðàë? — Ïèñìèð âå÷å áå èçïàäíàë â ïúëåí ïîòðåñ.
	— Çàùî Äóìèéöèòå ñà çàâëàäåëè Êèëèìà — ðå÷å Êðàëÿò. — Çàùîòî âñåêè ïúò, êîãàòî ñà òðúãâàëè íàíÿêúäå, ñà ìèñëåëè ïî òîçè íà÷èí.
	Ñëåä ìàëêî Ãëúðê ñå îáàäè.
	—	Íÿêîé äà èìà ïðåäñòàâà êàê ùå âëåçåì?

	ÃËÀÂÀ 19
	
	È Ñíèáðèë ðàçáðà íåùî. Ðàçáðà ñ êàêâà âëàñò ðàçïîëàãàò ñåðæàíòèòå.
	Êàðåóñ áå îòêðèë äâîðöîâàòà êóõíÿ — ñåðæàíòèòå âèíàãè íàäóøâàò êúäå ñà êóõíèòå. Òÿ ïðåäñòàâëÿâàøå äúëãî ñõëóïåíî ïîìåùåíèå ñ äóçèíà ïå÷êè è ïî÷åðíÿë îò ñàæäè òàâàí.
	Ïîñëå áå íàìåðèë è ãëàâíèÿ ãîòâà÷ — íåãîâ ñòàð ïðèÿòåë.
	— Òîâà å Áðàøíÿí — òîé ïðåäñòàâè Ñíèáðèë íà åäèí øèøêî ñ ÷åðâåíäàëåñòî ëèöå, áåëåã íà íîñà, ïðåâðúçêà íà îêîòî è åäíà-åäèíñòâåíà ðúêà. — Íàâðåìåòî ñëóæåõìå çàåäíî.
	— È òîé ëè áåøå ñåðæàíò? — ïîèíòåðåñóâà ñå Ñíèáðèë.
	— Ïîçíà! — óõèëè ñå Áðàøíÿí. È áåëåãúò ìó ÷àê ñå óõèëè. Èçëåçå èçâúí ìàñàòà è Ñíèáðèë çàáåëÿçà, ÷å åäèíèÿò ìó êðàê å äúðâåí.
	— Äåñåòêè êàìïàíèè ñúì ïðåæèâÿë — óëîâè ïîãëåäà ìó Áðàøíÿí. — À ïîñëå åäèí äåí Êàðåóñ ìå íàãðàáè è ìå èçíåñå îò áîÿ, è ìè âèêà åé, Áðàøíÿíå, ÷óé ìå, ìîéòî ìîì÷å, ïî-äîáðå âåäíàãà äà ñå  óâîëíÿâàø, äîêàòî âñå íåùî å îñòàíàëî îò òåáå, òà äà èìà êàêâî äà èçïðàòèì ó âàñ. Ðàäâàì ñå, ÷å ïàê òå âèæäàì, äðóæå.
	— Àìà ÷å ñòðàííè ðàáîòè ñòàâàò íàïîñëåäúê, Áðàøíÿíå — ðå÷å ñåðæàíòúò.
	— Õè÷ íå ñè ñáúðêàë. Óâîëíèõà äå ùî èìàøå âèñøå íà÷àëñòâî. Èìïåðàòîðà íèêîé íå ãî å âèæäàë âå÷å öåëè äâå ñåäìèöè. Âñå â ïîêîèòå ñè ñòîè. ßäåíåòî âñè÷êîòî ìó ãî ïðàùàìå òàì.
	— Àìè òèÿ ñúâåòíèöè — îáàäè ñå Ñíèáðèë. — Òå ïúê êàêâè ñà?
	— Íèêîé íå ãè å âèæäàë — ïî÷åñà ñå Áðàøíÿí ïî ãúðáà ñ ÷åðïàêà. — Àìà àç âåäíúæ ñå êà÷èõ òàì ñ ïîäíîñà. Òà, äà òè êàæà, ñìúðäÿò íà...
	— Íà ìîóëè?!
	Íåêîëöèíà ãîòâà÷è ñå áÿõà ïðèìúêíàëè ïî-íàáëèçî è áÿõà íàîñòðèëè óøè. Âñè÷êèòå äîñóù ïðèëè÷àõà íà Áðàøíÿí. Áÿõà îêîëî ïîëîâèí äóçèíà, íî èìàõà ðúöå, êðàêà, î÷è è óøè êàæè-ðå÷è êîëêîòî çà ÷åòèðèìà. À ïîâå÷åòî èìàõà òîëêîâà áåëåçè ïî êîæàòà ñè, ÷å íà ìîðñêè øàõ äà èãðàåø âúðõó íåÿ.
	— À òàêà - êèìíà Áðàøíÿí. - Ïúê àç äîñòà ïúòè ñúì ïðèáëèæàâàë ìîóë, çíàì ãè êàê ñìúðäÿò! Íà íàñ òóêà òàÿ ðàáîòà õè÷ íå íè õàðåñâà. Àìà ñìå ñàìî øåïà íàðîä! Äà èìàøå îùå íÿêîé ñ íàñ...
	Êàðåóñ è Ñíèáðèë ñå ñïîãëåäàõà.
	— Àìè ÷å òîÿ íÿêîé å òóê, â äâîðåöà — ðå÷å Ñíèáðèë.
Îãëåäà ãîòâà÷èòå. Íà ðúñò âñè÷êèòå áÿõà ìúæå è ïîëîâèíà.
	— Âñè÷êèòå ñòå áèëè ñåðæàíòè, à? Ëè÷è ñè âè!
	— Å, íàëè ðàçáèðàø — îáÿñíè Áðàøíÿí, — êàòî ñè ñåðæàíò, ñå íàó÷àâàø äà ñå âðåæäàø — êàê, êàòî ñå óâîëíèø, äà ãåïèø íà áàíèöàòà ìåêîòî. Öÿë äåí íà òîïëè÷êî, ìàíäæà òðè ïúòè äíåâíî... Ñòàð ñåðæàíò íàâñÿêúäå ñå âðåæäà.
	— Õàéäå äà îòèäåì äà... — ïîäå Ñíèáðèë. Ìëúêíà è ñå âçðÿ â òúìíèÿ îòñðåùåí êðàé íà çàäèìåíàòà êóõíÿ.
	— Òàçè ïúê êîÿ å?
	— Êîé? — èçâúðíàõà ãëàâè ñåðæàíòèòå.
Ñíèáðèë ñå ïîêîëåáà.
	— Òàì èìàøå æåíà — ñìúíêà òîé. — Â áÿëî. È ñ íÿêàêâî áÿëî æèâîòíî. È ðàçïðàâÿøå, ÷å... Ìëúêíà.
	— Íèêàêâè æåíè íå ñå äîïóñêàò â êóõíÿòà! — ðå÷å Áðàøíÿí. — Ïî ïðè÷èíà, ÷å çà ñåðæàíòè íå ãè áèâà.
	Ñíèáðèë ðàçòúðñè ãëàâà. Ñèãóðíî ìó ñå å ïðèâèäÿëî — ðå÷å ñè òîé. Íàïîñëåäúê ìíîãî ñå íàïðÿãàøå...
	— Ñåðæàíò Êàðåóñ, ùå ñå âúðíåø ëè äà äîâåäåø âîéñêàòà?
	— È ùå íàïàäíåì Óåúð?
	— Ùå ãî çàùèùàâàìå...
	— Ñ êîãî ùå ñå áèåì?
	— Íàäÿâàì ñå, ÷å êàòî ñå âúðíåø, è âðàã ùå ñå å íàìåðèë... Åé, ãîòâà÷èòå, äà èìàòå íÿêàêâî îðúæèå?
	Áðàøíÿí ñå óõèëè. Èçìúêíà èçïîä åäíà ãîëÿìà äúðâåíà ìàñà îãðîìåí êàñàïñêè ñàòúð, ðàçìàõà ãî ñ åäèíñòâåíàòà ñè ðúêà è ãî ñòîâàðè âúðõó åäèí äðúâíèê. Äðúâíèêúò ñå ñöåïè íà äâå.
	— Êîé, íèå ëè? — âäèãíà âåæäè òîé.
	Ñòðàæèòå ïðè äâîðöîâàòà ïîðòà è áåç òîâà ñè áÿõà èçíåðâåíè. Íå ñè õàðåñâàõà ïðîôåñèÿòà. Àëà çàïîâåäèòå ñà ñè çàïîâåäè, äîðè êîãàòî íå ñè ñèãóðåí îòêúäå èäàò. Èëè ïîíå çà äóìèéöèòå å òàêà. ×å êúäå ùÿõìå äà ñòèãíåì, àêî íå ñå ïîä÷èíÿâàõìå íà çàïîâåäè? È îùå ïîâå÷å ñå èçíåðâèõà, êîãàòî ÷åòèðèìà óàéòè, çàãúðíàòè â òåæêè íàìåòàëà, ñå ïîÿâèõà íà ïîðòàëà, òèêàéêè êîëè÷êà. Åäèíèÿò îò ñòðàæèòå ïðèñòúïè íàïðåä.
	— Ñïðè! — çàïîâÿäà òîé.
	Êîëåãàòà ìó ãî ñðúãà.
	— Àìà òîâà ñà óàéòè! Ñïîðåä ìåíå íà óàéòè íå ìîæå äà ñå êàçâà „Ñïðè". Òå òðÿáâà äà ñè èìàò ïðè÷èíà, ùîì èñêàò äà âëÿçàò.
	— Ïðàâ ñè — îáàäè ñå åäèí îò óàéòèòå.
	— Àìà åäèíèÿò ÿäå êðàñòàâèöà... — íåóâåðåíî ïðîòî÷è ïúðâèÿò ñòðàæ.
	— Ïðåäïîëàãàì, ÷å è óàéòèòå ÿäàò.
	— Ïúê è ñà ñàìî ÷åòèðèìà. Ñåäåì òðÿáâà äà ñà — óïîðñòâàøå ïúðâèÿò.
	— Íèå áÿõìå ñå ðàçáîëåëè — îáÿñíè äðóã óàéò.
	— Ìàêàð ÷å, åñòåñòâåíî, êàòî êàçâàìå „íèå", òî íÿìàìå ïðåäâèä... — ïîäõâàíà òðåòè.
	Îíçè äî íåãî ãî ñðúãà â ðåáðàòà. 
	Ïúðâèÿò ñòðàæ ìàé íàèñòèíà ñè áåøå íàóìèë äà íå ñå ïðåäàâà òîëêîç ëåñíî.
	— Ñïîðåä ìåíå âèå íå ñòå íèêàêâè óàéòè! — îòñå÷å òîé. Óàéòúò, êîéòî íàãúâàøå êðàñòàâèöà, îáúðíà êà÷óëêà êúì íåãî.
	— Ìîãà äà òè ãî äîêàæà — èçìëÿñêà òîé. — Ìîãà äà òè êàæà êàêâî ùå òå ñïîëåòè â áúäåùå.
	— Àìè?!
	Óàéòúò âçå åäèí áîçäóãàí îò êàðó÷êàòà.
	— Ùå áúäåø öàïàðäîñàí — îáÿâè Ãëúðê.
	— Íåäåé ìíîãî ñèëíî! — áóòíà Áåéí êà÷óëêàòà ñè. — Òîé ïðîñòî íè ñå èçïðå÷è íà ïúòÿ. Íå íè å âðàã.
	Ãëúðê òðåñíà ñòðàæíèêà ïî âúçìîæíî íàé-äðóæåëþáíèÿ íà÷èí. Âòîðèÿò ïîñåãíà êúì ìå÷à ñè è îòâîðè óñòà äà çàêðåùè, àëà óñåòè, ÷å â ãúðáà ìó îïðÿ íåùî îñòðî.
	— Ïóñíè ìå÷à! — çàïîâÿäà Ïèñìèð.
	— À êàòî êàçâàìå „ïóñíè", èìàìå ïðåäâèä „ïîçâîëè ìó äà ïîåìå â ïîñîêà íàäîëó" — óòî÷íè Óõëüî Áóõëîó, êîéòî ïîäñêà÷àøå êàòî íà ïðóæèíêè. — Êîëêî âúëíóâàùî!
	Áðàøíÿí ïî÷óêà íà ãîëÿìàòà ðåçáîâàíà ïîðòà. Äâàìàòà ãîòâà÷è çàä íåãî áóòàõà êîëè÷êà. Áåøå ãîëÿìà, à áÿëàòà ïîêðèâêà ñå ñïóñêàøå äîçåìè è îò ÷åòèðèòå é ñòðàíè.
	Ñëåä ìàëêî åäèí ïðèäâîðåí îòâîðè ïîðòàòà.
	— Âå÷åðÿòà — îáÿâè Áðàøíÿí. — Äà ÿ âíàñÿìå ëè?
	— Î, ãîòâà÷úò. Ìíîãî äîáðå — êèìíà ïðèäâîðíèÿò.
Âêàðàõà êîëè÷êàòà. Â ñòàÿòà èìàøå äâàìà ñòðàæè — ñåäÿõà íà åäíà ïåéêà. Íå èçãëåæäàøå äà öúôòÿò îò ùàñòèå.
	Èìàøå è îùå åäíà âðàòà. Ïðèäâîðíèÿò ÿ îòâîðè.
	È çàä íåÿ èìàøå ñòàÿ. Ïðàçíà. Íà îòñðåùíàòà ñòåíà ïàê ñå âèæäàøå çàòâîðåíà âðàòà.
	— Îñòàâåòå ÿäåíåòî òóê — íàðåäè ïðèäâîðíèÿò. — È ñå îìèòàéòå.
	— Âåäíàãà, âåäíàãà — çàêèìà Áðàøíÿí. Ãîòâà÷èòå èçáóòàõà êîëè÷êàòà â ñòàÿòà. Ïîñëå ïîñëóøíî ñå èçíèçàõà íàâúí. Ïðèäâîðíèÿò õëîïíà âðàòàòà.
	— Íèêîãà ëè íå ñè ñå ÷óäèë êàêâî ñòàâà ïî-íàòàòúê? — ïîïèòà ãî Áðàøíÿí.
	— Íå ìè å ðàáîòà äà ñå ÷óäÿ íà èìïåðàòîðñêèòå ðàáîòè — èçôó÷à ïðèäâîðíèÿò. — Ïúê äà ãè áèñòðÿ ñ ãîòâà÷à — ñúâñåì íå!
	— Âñúùíîñò — Áðàøíÿí ñìúêíà âèñîêîòî ñè áÿëî áîíå — àç ñúì ñåðæàíò. Åé, âèå òàì — ìèðíî!
	Äâàìàòà ñòðàæè çàñòàíàõà ìèðíî, îùå ïðåäè äà îñúçíàÿò êàêâî ïðàâÿò. Â ñòàÿòà íàõëóõà îùå íåêîëöèíà ãîòâà÷è. Âñè÷êè ìúêíåõà ïî íåùî îñòðî.
	— Âèå... — çàäúõà ñå ïðèäâîðíèÿò è ÷àê òîãàâà ìó ñòèãíà äî óìà, ÷å ñå íàìèðà â åäíà ñòàÿ ñ ïîëîâèí äóçèíà åäðè âúîðúæåíè ìúæàãè, êîèòî ìàé íèêàê íå æåëàÿò äà èì ñå êðåùè. — Âèå ïðåñòúïèõòå âñè÷êè çàïîâåäè! — äîâúðøè òîé.
	— Âíåñîõìå õðàíàòà êúäåòî òðÿáâà. Òîâà áåøå çàïîâåäòà — ðå÷å ìó Áðàøíÿí. Çàêóöóêà êúì âðàòàòà è äîëåïè óõî äî íåÿ. — À ñåãà ïðîñòî ñè ÷àêàìå äà âèäèì êàêâî ùå ñòàíå ïî-íàòàòúê.
	Äúëãàòà ïîêðèâêà ïðåäñòàâëÿâàøå åäèí âèä ïîäâèæíà ïàëàòêà.
	Òîé ÷ó êàê âðàòàòà ñå õëîïíà çàä íåãî. Ñëåä ìèíóòêàäâå ñå îòâîðè äðóãà âðàòà.
	Çàìèðèñà íà ìîóë. Âñúùíîñò, ìèðèçìàòà íå áåøå îñîáåíî ïðîòèâíà: ìîóëèòå ìèðèøåõà íà êîæåíî ïàëòî, êîåòî å áèëî ÷åòêàíî çà ïîñëåäåí ïúò òâúðäå îòäàâíà.
	Êîëè÷êàòà ñå çàäâèæè. Âðàòàòà õëîïíà — òîçè ïúò çàä íåãî, íåäâóñìèñëåíî îáÿâÿâàéêè ôèíàëà.
	Ìèðèçìàòà íà ìîóë åäâàì ñå èçäúðæàøå. È ÷àê ñåãà òîé ÷ó ãëàñîâå.
	— Âå÷åðÿòà âè, ñèð. — Áåøå ìîóëñêè ãëàñ.
	— Íå ñúì ãëàäåí — îáàäè ñå ÷îâåøêè ãëàñ, íî ñ åäíà òàêàâà êàïðèçíà, õëåí÷åùà íîòêà, êîÿòî ïðåäïîëàãàøå, ÷å ñîáñòâåíèêúò ìó êàòî ìàëúê å ïîëó÷àâàë òâúðäå ìíîãî áîíáîíè è òâúðäå ìàëêî êîíñêè åâàíãåëèÿ. Áåøå îò îíåçè ãëàñîâå, äåòî öÿë æèâîò ñà ÿëè ñàìî ìåêîòî íà áàíèöàòà.
	— Ñèð òðÿáâà äà ïîõàïíå. — Ìîóëñêè ãëàñ. — Èíàê íèùè÷êî íÿìà äà îñòàíå îò ñèð.
	— Êàêâî ñòàâà íàâúí? Íÿìà ëè íàé-ïîñëå äà ìå îñâåòëèòå êàêâî ñòàâà íàâúí? Çàùî íèêîé íå ïðàâè êàêâîòî ìó êàçâàì? — Íà Ñíèáðèë ìó ñå ñòîðè, ÷å ÷ó òðîïàíå ñ êðàê. Íèòî çà ìèã íå áå ïîâÿðâàë, ÷å îíîâà, êîåòî ìó ðàçïðàâÿò çà íàâúí, å èçìèñëèöà.
	— Ãðàæäàíñêàòà âîéíà áóøóâà ñ ïúëíà ñèëà! — Ïàê ìîóëñêè ãëàñ. — Âèå ñòå îáêðúæåí îò âðàãîâå! Ñàìî íèå ìîæåì äà âè îïàçèì. Òðÿáâà äà íè ïîçâîëèòå, ñèð.
	— Èçâèêàéòå Ôðåé äà ãè ðàçãðîìè! — Èìïåðàòîðúò, ïîìèñëè ñè Ñíèáðèë ñ óæàñ. Ñàìî äîáðå ãëåäàíèòå õîðà ìîãàò äà ñà òîëêîç íàõàëíè.
	— Ñêîðî, ñêîðî ùå ãî èçâèêàìå, òî÷íî êàêòî íàïðàâèõìå è â Äæåîïàðä. — Òðåòè ìîóëñêè ãëàñ. — Ìåæäóâðåìåííî, ìîèòå âîéñêè ñå áèÿò õðàáðî íà âàøà ñòðàíà! Ìîæå áè ùå ñå íàëîæè äà èçâèêàìå è Ôðåé, êàòî ìó äîéäå âðåìåòî.
	— Îáêðúæåí ñúì îò âðàãîâå! — èçöèâðè èìïåðàòîðúò.
	— Äà, äà — îáàäè ñå ìîóëñêè ãëàñ. Âñå åäíî ïðèêàçâàøå íà áåáå.
	— È âñåêè òðÿáâà äà ïðàâè îíîâà, êîåòî àç ìó êàæà!
	— Äà, äà. — Ìîóëñêè ãëàñ. — Â ãðàíèöèòå íà ðàçóìíîòî.
	— Íàëè çíàåòå êàêâî ñå ïðàâè ñ âðàãîâåòå? — îáàäè ñå èìïåðàòîðúò. — Èçïðàùàò ãè íà íÿêîå çàáóòàíî è ìíîãî ãàäíî ìÿñòî!
	×å íàøåòî ñåëî íå áåøå ÷àê òîëêîç ãàäíî, ïîìèñëè ñè Ñíèáðèë. Ïèñìèð ðàçïðàâÿøå, ÷å áèëî ïðîïèòî ñ äîìàøåí óþò. Ïúê àç ñè ìèñëåõ, ÷å èìïåðàòîðúò å õðàáúð è áëàãîðîäåí!
	— Âå÷å îãëàäíÿõ. Ñâúðøèõòå ëè äà îïèòâàòå õðàíàòà ìè?
	— Íå ñúâñåì, ñèð.
	— Àìà òî ïî÷òè íèùè÷êî íå å îñòàíàëî!
	— Îòðîâàòà ìîæå äà ñå êðèå äîðè è â ïîñëåäíàòà õàïêà, ñèð — îáàäè ñå ìîóëñêè ãëàñ è íà Ñíèáðèë ìó ïðîñâåòíà, ÷å îíçè ãîâîðè ñ ïúëíà óñòà.
	— Äà. Äà, ðàçáèðà ñå, âèå ñòå ïðàâè — íåñèãóðíî ðå÷å èìïåðàòîðúò. — Íèêîãà íå ñúì èìàë äîâåðèå íà îíèÿ ãîòâà÷è. Òâúðäå ìíîãî íåùà èì ëèïñâàò. Àìà... õàéäå ïîíå åäíà êîðè÷êà, à?
	— Î, çàùî íå, ðàçáèðà ñå, ñèð. Ìèñëÿ, ÷å è íà åé òîçè ñîñ ìîæåì äà ñå äîâåðèì äîíÿêúäå...
	— È ñìå áèëè òîëêîâà ïúò, çà äà çàùèòèì òîçè?! — óæàñè ñå Ñíèáðèë.
	À ïîñëå ñè ïîìèñëè: À êàêâî áè êàçàë Áåéí? Åòî êàêâî áè êàçàë: êàêúâòî ùå äà å, íî òîé å íàøèÿò èìïåðàòîð. Òðÿáâà íåùî äà ñå íàïðàâè.
	Äîáðå, àìè Ïèñìèð êàêâî áè êàçàë? Áè êàçàë: ñëóøàé è íàáëþäàâàé, à ïîñëå ïðåäïðèåìè äåéñòâèÿ, êîèòî äà íå ñà ïðèáúðçàíè è äà ñå îñíîâàâàò íà ïîëó÷åíàòà èíôîðìàöèÿ. Å, òîâà íå å êîé çíàå êàêâà ïîìîù.
	Áðîêàíäî áè êàçàë... íå, áè èçêðåùÿë: Àòàêààààà!!!
	Ãëúðê íÿìàøå è äà èçêðåùè.
	Îõ, ñòèãà âå÷å. Ñàìî ñå íàäÿâàì Áðàøíÿí îùå äà å òàì îòâúí.
	Áåéí íàäíèêíà èççàä åäèí úãúë è ìàõíà íà îñòàíàëèòå. 
	— È ãëåäàéòå äà íå ïðèëè÷àòå ìíîãî íà êîíñïèðàòîðè — ïîñúâåòâà ãè Ïèñìèð. — Àêî ñè ñå ðàçõîæäàìå, âñå åäíî ïî ïðàâî íè ñå ïîëàãà, ñòðàæèòå èçîáùî íÿìà è äà íè çàáåëåæàò.
	— Ïèñíà ìè äà ñå ñïîòàéâàì — èçõëåí÷è åäèí ìíîãî äðåáíè÷úê óàéò íàé-îòçàä. — Òàêà ëè òðÿáâà äà ñå äúðæè åäèí êðàë?!
	Áåéí çàõâúðëè íàìåòàëîòî ñè.
	— Ñïîðåä ìåí òåçè ñòðàæè ãî ïðèåõà ìíîãî äîáðå, êàòî ñå èìà ïðåäâèä, ÷å...
	— Êàòî ñå èìà ïðåäâèä êàêâî? — îáàäè ñå Ãëúðê.
	— ×å èçÿäîõà ïî íÿêîé è äðóã òóïàíèê. Òå îïðåäåëåíî èñêàõà äà ãè îâúðæåì, ñïîðåä ìåí. Íå èì õàðåñâàøå îíîâà, êîåòî ñå íàëàãàøå äà âúðøàò.
	— Äà, àìà ãî âúðøåõà — îáàäè ñå Áðîêàíäî. — Ïîä÷èíÿâàõà ñå íà çàïîâåä. Àìà ÷å ãëóïàâî. ×å àêî íèå, äåôòìåíèòå, ïðåç öÿëîòî âðåìå ñå ïîä÷èíÿâàõìå íà çàïîâåäè, Äîêúäå ùÿõìå äà ñòèãíåì?
	— Ñèãóðíî ùÿõòå äà âëàäååòå Êèëèìà — îáàäè ñå Ïèñìèð.
	— Õà! — ñìàÿ ñå Áðîêàíäî. — Äà, àìà ïðîáëåìúò ñ ïîä÷èíÿâàíåòî íà çàïîâåäè å, ÷å ïî íÿêîå âðåìå òè ñòàâà íàâèê. Ïúê è âñè÷êî çàâèñè îò òîâà êîé òè ãè äàâà.
	Ñòèãíàõà äî íîâà ïîðòà. Òàì ñúùî èìàøå äâàìà ñòðàæè. Ãëúðê ñòèñíà òîÿãàòà ñè.
	— Íå — ïðåñå÷å ãî Áåéí. — Íåêà àç.
Ïðèñòúïè íàïðåä.
	— Õåé, âèå — ìèððððíî! Çà ïîîîîî÷åñò! ×óäåñíî, ÷óäåñíî. Õàéäå, íàøòå.
	Åäèíèÿò âîéíèê ìàé íåùî ñå óñúìíè.
	— Èìàìå çàïîâåä äà íå ïóñêàìå âúòðå êîãîòî è äà å! — îñìåëè ñå äà êàæå òîé.
	— Íèå íå ñìå êîè äà å — ñðÿçà ãî Áåéí. — È òîâà å çàïîâåä!
	Ñòðàæíèêúò çàñòàíà ìèðíî.
	— Äàñúð! Òúéâÿðíîñúð!
	— Íå ìè ïðèêàçâàé, ìåíå òóê ìå íÿìà — ðå÷å Áåéí.
	Ñòðàæúò òúêìî ïîíå÷è äà ìó êàæå íåùî, è êèìíà áåçìúëâíî.
	— Äîáðî ìîì÷å. Õàéäå!
	Ìèíàâàéêè, Óõëüî Áóõëîó ïîòóïà âîéíèêà ïî ðàìîòî.
	— Ðàçáèðà ñå, êàòî êàçâàìå „òóê ìå íÿìà", ãî óïîòðåáÿâàìå ñàìî â ïðåíîñåí ñìè...
Ïèñìèð ãî ñãðàá÷è çà ÿêàòà.
	— Ìúðäàé!
	Â ñòàÿòà èìàøå ÷åòèðèìà ìîóëè, îöúêëèëè ñå â ïî÷óäà ñðåùó Ñíèáðèë. Èìàøå è åäèí ìëàäåæ, ãîðå-äîëó íà íåãîâèòå ãîäèíè, êîéòî, ñòðàííî, ðåàãèðà ïî-áúðçî îò ìîóëèòå. Äî ìîìåíòà, â êîéòî ïðîãîâîðè, ïî÷óäàòà âå÷å ìó áåøå ìèíàëà è ãî áå ïðèõâàíàë ãíåâúò. Èìïåðàòîðúò âäèãíà ïóõêàâà äëàí, öÿëà â ïðúñòåíè.
	— Òîÿ íå å ãîòâà÷! — çàâè òîé. — Âñè÷êî ñè èìà! Êàêâî òúðñè òóêà?
	Ñíèáðèë ïóñíà êîïèåòî ñè è ãî ñãðàá÷è çà ðúêàòà.
	— Èäâàø ñ ìåí — íàðåäè òîé, è äîáàâè, — ñèð. Ðàçìàõà ìå÷ êúì ìîóëèòå.
	— ×åòèðèìà íà åäèí ñìå. Òîâà çíà÷è, ÷å èìà ÷åòèðè ïúòè ïî-ãîëÿìà âåðîÿòíîñò àç äà ïîñåêà íÿêîé îò âàñ, ïúê êàçâà ëè âè íÿêîé êîé ùå áúäå?
	Ìîóëèòå íå áÿõà è øàâíàëè. Ïîñëå åäèíèÿò ñå óñìèõíà. Èìïåðàòîðúò ñå áîðåøå ñ æåëÿçíàòà õâàòêà íà Ñíèáðèë.
	— Ìíîãî ìúäðî, ñèð — ðå÷å ìîóëúò, êîéòî ñå áå óñìèõíàë.
	— Òóê ñúì, çà äà òå ñïàñÿ! — îáúðíà ñå Ñíèáðèë êúì èìïåðàòîðà. — Òîâà ñà ìîóëè! Òå ùå óíèùîæàò Èìïåðèÿòà!
	— Èìïåðèÿòà ñè å íàðåä è å â ïúëíà áåçîïàñíîñò — ñàìîäîâîëíî çàÿâè èìïåðàòîðúò.
	Ñíèáðèë ñå ñìàÿ.
	— Àìè Ôðåé?
	— Äæîðíàðèëèéø è íåãîâèòå õîðà ìîãàò äà êîìàíäâàò Ôðåé! Ôðåé íàïàäà ñàìî ìîèòå âðàãîâå. Íå å ëè òàêà?
	— Òî÷íî òàêà å, ñèð — îáàäè ñå îíçè, êîãîòî áÿõà íàðåêëè Äæîðíàðèëèéø. Áåøå âèñîê, åäúð ìîóë.
	Òîÿ íå å êàòî Ãîðìàëèéø — ïîìèñëè ñè Ñíèáðèë. — Èçãëåæäà óìåí.
	— Òîé âðúõëèòà íàâñÿêúäå! — èçêðåùÿ Ñíèáðèë.
	— Òîâà äîêàçâà, ÷å èìàì ìíîãî âðàãîâå — ñåðèîçíî çàÿâè èìïåðàòîðúò.
	Ìîóëèòå ïðèñòúïâàõà âñå ïî-íàïðåä, è èçâåäíúæ äåôòìåíñêèÿò íà÷èí çà îöåíêà íà ïðåïÿòñòâèÿòà âçå äà ìó ñå ñòðóâà äàëå÷ ïî-íåïðèâëåêàòåëåí.
	— Ïóñíè ìå÷à è îñòàâè èìïåðàòîðà íà ìèðà — îáàäè ñå Äæîðíàðèëèéø. — Èíàê ùå ïîâèêàì Ôðåé!
	— Êîãà, ñåãà ëè? — ðå÷å Ñíèáðèë.
	— Äà!
	— Àìè õàéäå äå!
	— Íå! — èçöèâðè èìïåðàòîðúò.
	Ìèñúëòà íà Ñíèáðèë áå ñúâúðøåíî ÿñíà.
	— Íå ìîæåòå — óñìèõíà ñå òîé. — Òå íå ìîãàò, ñèð. Ñàìî çàïëàøâàò. Òå íå ãî ìîãàò. Òå íå ñà ïîðàçëè÷íè îò ìåí!
	Åäâà ñåãà óñïÿ äà ñå îãëåäà è çàáåëÿçà â åäèíèÿ îò úãëèòå äóïêà ñ ïîëåïíàëà ïî ðúáà é êîçèíà.
	— Äîøëè ñòå îò Ïîäêèëèìèåòî — ðå÷å òîé. — Õèòðî èçìèñëåíî. Äóìèéöèòå ñå ïîä÷èíÿâàò íà çàïîâåäè, çíà÷è íà âàñ âè å îñòàâàëî ñàìî äà ïîïàäíåòå â öåíòúðà, òàì, êúäåòî òå ñå èçäàâàò. Òðÿáâàëî å ñàìî äà óïëàøèòå òîÿ... òîÿ èäèîò!
	Èìïåðàòîðúò ïî÷åðâåíÿ îò ãíÿâ.
	— Ùå íàðåäÿ äà òå åêçå...
	— Îõ, ÿ ìëúê! — ñðÿçà ãî Ñíèáðèë.
	Ìîóëèòå èçâàäèõà ìå÷îâå è ñå íàõâúðëèõà âúðõó ìó. Íî ÷åòèðè íà åäèí ñè å íåèçãîäíî ñúîòíîøåíèå: îçíà÷àâà, ÷å âñåêè îò ÷åòèðèìàòà ÷àêà íÿêîé îò îñòàíàëèòå äà óäàðè ïðúâ åäèíèÿ.
	Íÿìàøå íè óäàðè, íè àòàêè, íè îòáèâàíèÿ — òîâà ãî èìà, êîãàòî õîðàòà ñå áèÿò ñ ìå÷îâå çà êåô è ðàçíîîáðàçèå. Êîãàòî ñå áèÿò íàèñòèíà, òî âñå åäíî ãëåäàø äâå âÿòúðíè ìåëíèöè ñ íàòî÷åíè êðèëà. Èäåÿòà å äà ñúñå÷åø äðóãèÿ, è òî ìíîãî çëå, à íå äà ïðàâèø ïðåêðàñíî âïå÷àòëåíèå.
	Ñíèáðèë çàîòñòúïâà êúì âðàòàòà, êàòî îòáèâàøå óäàðèòå, äîêîëêîòî ìîæåøå. Åäèí ìîóë èçêðåùÿ íåùî íà ñâîÿ ñè åçèê è íà ðúáà íà äóïêàòà öúôíàõà îùå äâå ãëàâè.
	Ñíèáðèë ðèòíà âðàòàòà.
	— Áðàøíÿíå! Îòâàðÿé!
	Âðàòàòà ñå îòâîðè èçâåäíúæ. Ñòàÿòà îòçàä áå ïðàçíà. Ñíèáðèë íàáóòà âúòðå èìïåðàòîðà.
	À ìîóëèòå íàïðàâèõà ãðåøêàòà äà òðúãíàò äà ãè ïðåñëåäâàò. Ãîòâà÷èòå áÿõà ñå ñêðèëè çàä âðàòèòå. Ïðèñòúïèõà — èëè ïî-ñêîðî ñêîêíàõà — íàâúí.
	Áðàøíÿí öàïíà åäèí ìîóë ïî ãëàâàòà ñ ÷åðïàêà.
	— Íèå ñìå ñåäåì, à òå ñà ñàìî ÷åòèðèìà — êàçà òîé. — Íå å ÷åñòíî. Òðèìà îò íàñ íÿìà êîãî äà óäðÿò! Õâàíåòå ãè, ìîì÷åòà!
	— Îò äóïêàòà íà ïîäà èäâàò îùå! — èçðåâà Ñíèáðèë, âñå îùå âêîï÷åí â èìïåðàòîðà.
	— Äîáðå!
	— Àìà êàêâî ñòàâà? Çàùî å âñè÷êî òîâà? — Èìïåðàòîðúò âå÷å íå èçãëåæäàøå ÿäîñàí. Èçãëåæäàøå óïëàøåí è äîñòà ïî-ìëàä. Íà Ñíèáðèë ïî÷òè ìó äîæàëÿ çà íåãî.
	Ãîòâà÷èòå áÿõà ðàçî÷àðîâàíè. Ïîâå÷åòî ìîóëè ñå âòóðíàõà íàçàä êúì ïîêîèòå íà èìïåðàòîðà è âçåõà äà ñå ìÿòàò åäèí ïî åäèí â äóïêàòà, êàòî ñå áëúñêàõà åäèí â äðóã íà âúðõà â îò÷àÿí îïèò äà èçáÿãàò.
	Êóõíåíñêàòà àðìèÿ íà Áðàøíÿí èçáóòà åäíà òåæêà ìàñà ïðåç ñòàÿòà, ïðåêàòóðè ÿ è çàïðå÷è ñ íåÿ äóïêàòà.
	Áðàøíÿí èçáúðñà ðúöå â ïðåñòèëêàòà ñè.
	— Åé òè íà — ðå÷å òîé. — Ãîòîâî. Ñâúðøè.
	— Áîÿ ñå, ÷å òúêìî ñå çàïî÷âà — îáàäè ñå Ñíèáðèë. — Â ìîìåíòà ïîä íàñ ìîæå è äà èìà õèëÿäè îò òÿõ...
	— Âñè÷êè òðÿáâà äà ïðàâÿò îíîâà, êîåòî àç êàæà! — ðàçêðåùÿ ñå èìïåðàòîðúò. — Àç êîìàíäâàì òóê!
	Ñåðæàíòèòå ñå èçâúðíàõà è ãî ïîãëåäíàõà.
	— Òðÿáâà äà çàùèòàâàìå èìïåðàòîðà — ðå÷å åäèí.
	— Ìîæåì äà ãî áóòíåì â äóïêàòà ïðè íåãîâèòå ïðèÿòåë÷åòà — ðå÷å Áðàøíÿí. — Òå äà ñè ãî çàùèòàâàò.
	Ìúíè÷êèòå ñâèíñêè î÷è÷êè íà èìïåðàòîðà çàñíîâàõà ìåæäó Áðàøíÿí, ìàñàòà è Ñíèáðèë.
	Ïîñëå òîé èçâèêà:
	— Ñòðàæà!
	Âðàòèòå íà êîðèäîðà ñå îòâîðèõà ñ òðÿñúê è â ñòàÿòà ïðèñòúïèõà äâàìà âúîðúæåíè ìúæå.
	— Õâúðëåòå ãè â òúìíèöà! — ðåâíà èìïåðàòîðúò.
	— Òàêà ëè? — ðå÷å Áåéí. — Àìà çàùî?
	Çà åäèí ÷àñ íåùàòà ìîãàò ìíîãî äà ñå ïðîìåíÿò.
	Âêàðàõà âîéñêàòà âúòðå. Çà äà ñå èçáåãíàò ìíîãîòî îáÿñíåíèÿ, íàïðàâèõà ãî ñúñ çàïîâåä, ïîäïèñàíà îò èìïåðàòîðà.
	Òÿ áåøå ïîäïèñàíà îò íåãî ïî ñîáñòâåíà äîáðà âîëÿ, ñëåä êàòî Ãëúðê òúðïåëèâî ìó îáÿñíè, ÷å àêî íå ÿ ïîäïèøå ïî ñîáñòâåíà äîáðà âîëÿ, ùå ñè äîêàðà áåëÿ íà ãëàâàòà.
	Ïîñëå ñå ñúñòîÿ âîåíåí ñúâåò.
	— Âèíàãè ñúì çíàåë, ÷å òàêà ùå ñòàíå — ðå÷å Áåéí. — Åäíî âðåìå èìïåðàòîðúò å áèë èçáèðàí. Ïîñëå Òàðãîí íàïðàâè òèòëàòà íàñëåäñòâåíà, òà òúïîóìíîòî ìó ñèí÷å äà ÿ ïîåìå îò íåãî. È íèêîé íå ñå îñìåëè äà ïðîòåñòèðà! ×å òî å ñúùî òîëêîç ëîøî, êàòî äà èìàø êðàë!
	— Åé, ìåðè ñè äóìèòå! — êèïíà Áðîêàíäî.
	— Èçâèíÿâàé. Ïðàâ ñè. Äåôòìåíèòå ïîíå îòêðàé âðåìå ñè èìàòå êðàë — ñâèêíàëè ñòå ñè. È âàñ ïîíå âè áèâà çà êðàëå.
	— Áåç êàðàíèöè — íàìåñè ñå Ñíèáðèë. — Ïî-äîáðå äà ñå çàìèñëèì êàêâî ëè ïðàâÿò â ìîìåíòà ìîóëèòå.
	— Ïðàâÿò, êàêâîòî âèíàãè ñè ïðàâÿò — ðå÷å Áåéí. — ×àêàò Ôðåé, òà äà íàïàäíàò, äîêàòî âñè÷êè ñà â ïàíèêà.
	Àìà òóêà íåùî ñà ñòàíàëè íåòúðïåëèâè.
	— Ìîæåì ïúê äà èìàìå êúñìåò — îáàäè ñå Óõëüî Áóõëîó. — Ðàçáèðà ñå, ïîä „êúñìåò" àç èìàì ïðåäâèä...
	— Íåèçáåæíî å! — ðå÷å Ïèñìèð îò÷àÿíî è ðàçìàõà åäíà êàðòà ïîä íîñà ìó. — Âèæ, ñåëîòî, Äæåîïàðä è Óåúð ñà ðàçïîëîæåíè ãîðå-äîëó ïî ïðàâà ëèíèÿ!
	— Òîâà çíà÷è ëè íåùî? — ñåïíà ñå Ñíèáðèë.
	— Íå çíà÷è íèùî äîáðî. — ìðà÷íî êèìíà Ïèñìèð, — êúäå å èìïåðàòîðúò?
	— Ãëúðê è ãîòâà÷èòå ãî çàêëþ÷èõà â êóõíÿòà — ìàõíà ñ ðúêà Áåéí. — Òúé å íàé-äîáðå. Íå ìîæå õåì äà ÿäå, õåì äà êðåùè. — Òîé ïîãëåäíà êúñ÷åòî õàðòèÿ ïðåä ñåáå ñè.
	— Êàòî âçåìåì ïîä âíèìàíèå âñè÷êè áîéöè, ñ êîèòî ðàçïîëàãàìå, ïàê ñìå ïî-ìàëêî îò ïåòíàéñåò õèëÿäè — ïðîäúëæè òîé.
	— Îùå ïî-ìàëêî ñìå äàæå — îáàäè ñå Ïèñìèð. — Íå ìîæåì äà çàðåæåì æåíèòå, äåöàòà è ñòàðöèòå â ãðàäà, ß ñè ñïîìíè Òðåãîí Ìàðóñ! Ñãðàäèòå ùå ðóõíàò. Òðÿáâà äà ãè çàâåäåì íà áåçîïàñíî ìÿñòî è äà ãè  îõðàíÿâàìå.
	— Íå. Âúîðúæåòå æåíèòå — îáàäè ñå Áðîêàíäî.
	— ß íå ñòàâàé ãëóïàê! — ñðÿçà ãî Áåéí. — Æåíèòå íå ìîãàò äà ñå áèÿò.
	— Äåôòìåíêèòå ìîãàò! — íå îòñòúïâàøå Áðîêàíäî.
	— Î, íèìà? È ñ êîãî?
	— Áðîêàíäî èìà ïðàâî — îáàäè ñå Ïèñìèð. — Ìîéòà áàáà áåøå ñúùèíñêà ôóðèÿ. Èñòèíñêè áîåö. Ñèãóðíî ùåøå äà ìèíå ïðåç ìîóëèòå êàòî ãîðåù íîæ ïðåç ìàñëî!
	— Àáñîëþòíî ãî çàáðàíÿâàì! — òâúðäî çàÿâè Áåéí. — Æåíè äà ñå áèÿò? ×å òîâà âîéíà ëè å? Òîâà å ïðîñòî âóëãàðíà ìàõëåíñêà ïàòàêëàìà! Íå. Ñåðèîçíî ãî êàçâàì. Èñêàì òîâà íàïúëíî äà ñå ðàçáåðå, Âàøå Âåëè÷åñòâî. Äà ãè çàâåäåì íà áåçîïàñíî ìÿñòî — äà, íî ïîâå÷å íèêàêâè òàêèâà èçìèøëüîòèíè! Îñâåí òîâà, òå ïðåäñòàâà ñè íÿìàò îò âîåííà òàêòèêà.
	— ×óäåñíî — îáàäè ñå Áðîêàíäî. — Ïðåêðàñíî. Æåíèòå íÿìà äà ñå áèÿò. — Ñíèáðèë çàáåëÿçà, ÷å íåùî ñå ïîäñìèõâà ïîä ìóñòàê.
	— Îñâåí òîâà — ïðîäúëæè Áåéí, — òàêà è òàêà îðúæèåòî íå ñòèãà.
	— Â äâîðåöà èìà öÿëà îðúæåéíà! — îáàäè ñå Óõëüî Áóõëîó.
	— Îòêëþ÷èõìå ÿ, ñàìî ÷å âúòðå íå íàìåðèõìå íèùî, îñâåí äóïêà íà ïîäà — îòáåëÿçà Áåéí. — Ìîóëèòå âñè÷êî ñà îòìúêíàëè.
	— Å, àìè òîãàâà... — ïîäõâàíà Áðîêàíäî.
	— Ñåãà ùå ïðåäëîæèø äà íàïàäíåì ìîóëèòå è äà ñè âçåìåì îò òÿõ îðúæèåòî, íàëè? — ñðÿçà ãî ñòóäåíî Áåéí.
	— Àìè...
	— Íåäåé — ïðåêúñíà ãî Áåéí è óäàðè øóìíî ïî ìàñàòà. - Òå ñà íàâúí. Òå ñà è äîëó. Çíàì. Ïðîñòî ÷àêàò. Ñëåä êàòî Ôðåé âðúõëåòè, ùå íàïàäíàò è òå. Òî÷íî òàêà ùå ñòàíå. Òàêà ïðàâÿò, ùîì íå ìîãàò äà çàâçåìàò îòâúòðå.
	Ñíèáðèë èçñëóøà âñè÷êî òîâà âíèìàòåëíî Êîãàòî íàé-íàêðàÿ ñå îáàäè, ÷óâñòâàøå, ÷å âñå åäíî ÷åòå äóìèòå ïî êíèãà.Òî÷íî òîâà òðÿáâàøå äà êàæå ñåãà.
	— Àç ìîãà äà ïîìîãíà. - Âñè÷êè îáúðíàõà î÷è êúì íåãî.
	— Àç óñåùàì ïðèáëèæàâàíåòî íà Ôðåé. Íå òîëêîâà äîáðå, êîëêîòî ìîóëèòå, íî ïî-äîáðå îò ïîâå÷åòî æèâîòíè.
	— Âÿðíî å — îáàäè ñå ñåðæàíò Êàðåóñ. — Âèæäàë ñúì ãî.
	— Å, òîâà âñå ùå íè å îò ïîìîù — ñúãëàñè ñå Áåéí.
	— Íå, íå ìå ðàçáðàõòå — ïîäñêî÷è Ñíèáðèë. — Êàêâî ïðàâÿò ìîóëèòå, ïðåäè äà âðúõëåòè Ôðåé?
	— ×å îòêúäå äà çíàì — âäèãíà ðàìåíå Áåéí. — Çàëÿãàò è çàêðèâàò î÷è ñ ðúöå, àêî ñà äîñòàòú÷íî ðàçóìíè. È ïîñëå âåäíàãà íàïàäàò. Ìàé ñå ïîçàìèñëè.
	— Êîãàòî î÷àêâàò, ÷å ùå íàìåðÿò âðàãà ñè âå÷å ðàçãðîìåí... — äîâúðøè òîé.
	Ñíèáðèë êèìíà.
	Ïèñìèð ñå îáàäè:
	— Çíàåø ëè, ìîæå è äà ñâúðøè ðàáîòà. Êîéòî çàíàïðåä ñè çíàå, òîé å äâà ïúòè âúîðúæåí.
	Íàñòúïè òèøèíà. À ïîñëå Áðîêàíäî ñå îáàäè:
	— Äâà ïúòè âúîðúæåí? Òîâà äà íå çíà÷è, ÷å ùå ñè íîñèì äâîéíî ïîâå÷å ìå÷îâå?

	ÃËÀÂÀ 20
	
	Òå ïîáåäèõà.
	Ñ òîâà ãîðå-äîëó ñå èç÷åðïâà íàïèñàíîòî ïî-êúñíî â êíèãèòå ïî èñòîðèÿ, ñëåä êàòî íàä ðàçâàëèíèòå áå èçäèãíàò Íîâèÿò Óåúð. Ìíîãî ïîâå÷å âíèìàíèå ñå îòäåëè íà èçáèðàíåòî íà Áåéí çà ïðåçèäåíò — òúé êàòî õîðàòà ãî ñìÿòàõà çà ÷åñòåí, õðàáúð è áåç êàïêà âúîáðàæåíèå. Äóìèéöèòå íÿìàõà âÿðà íà âúîáðàæåíèåòî — ñïîðåä òÿõ òî ïðàâåøå õîðàòà íåáëàãîíàäåæäíè.
	Õîðàòà, êîèòî ñà ïèñàëè èñòîðè÷åñêèòå êíèãè îáà÷å, íå ñà áèëè òàì. Íå ñà çíàåëè êîå êàê å ñòàíàëî.
	Íèòî ïúê ñà èì áèëè èçâåñòíè âñè÷êè äðóãè ïúòèùà, ïî êîèòî å ìîæåëî äà ñå òðúãíå.
	Íà ïúðâî ìÿñòî ñòîåøå âúïðîñúò çà îðúæèÿòà. Ñ íåãî ñå çàå Áðàøíÿí. Êîïèÿòà íàïðèìåð. Âðúçâàø åäèí êóõíåíñêè íîæ íà ïðú÷êà — è ãîòîâî, äîñóù êàòî èñòèíñêî! Îñîáåíî ïúê àêî òå íàìóøè. À êàòî íàáèåø øåïà ïèðîíè ïî åäíà êîñìåíà öåïåíèöà, ñòàâàøå áîçäóãàí, êîéòî õè÷ íå ïðèäèðÿøå — âñåêèãî ìîæåøå äà öàïíåø ñ íåãî. Ñåðæàíòèòå ñòðîèõà äå ùî èìàøå çäðàâ-ïðàâ ìúæ èëè ìîì÷å è ïðîâåäîõà ïðåä òÿõ êðàòêî ïîêàçíî.
	Ãëúðê îòäåëè äîñòà âðåìå äà èì ïîìàãà. Áðàøíÿí ñå èçêàçà, ÷å Ãëúðê ñè áèë ðîäåí ñåðæàíò, êàêâîòî è äà îçíà÷àâàøå òîâà.
	Íà Áðîêàíäî ïîâåðèõà çàäà÷àòà äà ïàçè æåíèòå è äåöàòà. Ñïîðåä Ñíèáðèë òîé íåùî ìíîãî ñå  óñìèõâàøå, êàòî ñå ñúãëàñè. À Áåéí áåøå íàâñÿêúäå è ðàçäàâàøå ëè, ðàçäàâàøå çàïîâåäè. Êðîåøå ëè, êðîåøå ïëàíîâå. Íàäçèðàâàøå ñïåöèàëíèòå ñòðîèòåëíè ðàáîòè, ñïåøíî ïðîâåæäàíè èçâúí ñòåíèòå.
	Ïèñìèð è Óõëüî Áóõëîó èãðàåõà íà åäíà èãðà. Òÿ ñå ñúñòîåøå â ìåñòåíå íà ìúíè÷êè ôèãóðêè íà âîéíèöè ïî äúñêà íà ÷åðíè è áåëè êâàäðàò÷åòà. Ïèñìèð òâúðäåøå, ÷å èãðàåë, çàùîòî òàçè èãðà ñúñðåäîòî÷àâàëà ìèñúëòà, à îñâåí òîâà è çàùîòî Óõëüî çàëàãàë ìíîãî íà åäðî è íå áèë îò íàé-äîáðèòå.
	Ñíèáðèë ñå ìîòàåøå êàòî ìóõà áåç ãëàâà. Íàé-íàêðàÿ íàìåðè Áåéí, îáëåãíàë ñå íà áîéíèöèòå íà åäíà îò ãëàâíèòå ïîðòè — âçèðàøå ñå íàïðåãíàòî â îòñðåùíèÿ êîñìàëàê. Òóê ïîñòîÿííî ïàçåõà ñòðàæè ñ ëîâäæèéñêè ðîãîâå — äà ïðåäóïðåäÿò ãðàäà, àêî íÿêîé íàïàäíå.
	— Íèùî íå âèæäàì — çàïðèêàçâà Ñíèáðèë. — Èçïðàòèõìå ïàòðóëè. È òå íèùî íå ñà îòêðèëè.
	— Íå òúðñÿ ìîóëè — îñâåäîìè ãî Áåéí.
	— Àìè êàêâî òúðñèø òîãàâà?
	— Õììì? À, íèùî, íèêîãî...
	— Åäíà äàìà â áÿëî — óñìèõíà ñå Ñíèáðèë. — È àç ÿ âèäÿõ.
	— Òÿ òðÿáâà äà ãëåäà, çà äà íàêàðà íåùàòà äà ñå ñëó÷âàò... — Áåéí ÿâíî ñå ïîñòåãíà. — Íåùî íå ìè õàðåñâà òàÿ ðàáîòà. Ìíîãî å òèõî.
	— Ïî-äîáðå å îò „ìíîãî øóìíî"...
	— Êàê òè å ãëàâàòà?
	— Íèùî é íÿìà.
	— Ñèãóðåí ëè ñè?
	— Ìíîãî ñè ìè å äîáðå!
	— Î...
	Áåéí õâúðëè ïîãëåä êúì ñïåöèàëíèòå óêðåïëåíèÿ. Âñåêè, êîéòî ìîæåøå äà ñå âêëþ÷è, ñå áå âêëþ÷èë â ðàáîòàòà ïî òÿõ — áå êîïàë îêîïè â ïðàõòà è áå ÿ òðóïàë â íèñúê âàë îòïðåä. Êàòî ïîãëåäíåø îòêúì êîñìèòå, íèùî íå ñå âèæäàøå.
	— Åäíî âðåìå è Óåúð å ïðåäñòàâëÿâàë ñàìî òîâà — ðå÷å òîé. — Ñàìî åäíà êàíàâêà è åäíà ñòåíà, è íàâñÿêúäå êðàé íåãî å ãúìæàëî îò âðàãîâå...
	— Ãëúðê ìèñëè, ÷å âñè÷êè ìîóëè äî åäèí ñà ñè îòèøëè. Òðÿáâà äà ñà íè ÷óëè. Àìà òå âñúùíîñò çàùî ñàìî íè íàïàäàò?
	— Âñåêè âñå íåùî òðÿáâà äà âúðøè. — Áåéí âñå îùå áåøå êèñåë.
	— Âèæ — çàãîâîðè Ñíèáðèë. — Âñè÷êè ñà ãîòîâè! Áåçäðóãî ïî-ãîòîâè íå ìîãàò è äà áúäàò. Çàâàðäèëè ñìå âñè÷êè äóïêè! Àìè êàêâî ùå ñòàíå ïî-íàòàòúê? Òè õâúðëè èìïåðàòîðà â çàòâîðà, àìè ïî-íàòàòúê?
	— Ìèñëèø ëè, ÷å ùå èìà ïî-íàòàòúê?
	— Âèíàãè èìà ïî-íàòàòúê — ðå÷å Ñíèáðèë. — Ãëúðê ìè êàçà, ÷å òè ãî å êàçàëà Êóëåéíà. Ðàáîòàòà å â òîâà äà ïîëó÷èø îíîâà „ïî-íàòàòúê", êîåòî èñêàø.
	Òîé ñå ïî÷åñà ïî ãëàâàòà. Íåùî ãî çàñúðáÿ çàä óõîòî.
	— Àìà òî òîâà äîêîëêî ìîæåì äà ïîääúðæàìå ãîòîâíîñò ñè èìà ãðàíèöà! — çàáåëÿçà Áåéí.
	Ñíèáðèë ïàê ñå ïî÷åñà ïî óõîòî.
	— Áåéí!!!
	— Àêî èçîáùî ñìå ãîòîâè. Êàòî ìè ãî êàçà îíîâà, ñè ïîìèñëèõ, ÷å óàéòèòå ìîãàò è äà íè ïîìîãíàò, àìà òå ïðîñòî îôåéêàõà...
	— Áåéí!!!
	Ñíèáðèë óñåùàøå êàê íÿêîé ñÿêàø ñå îïèòâà äà ìó çàâðå óøèòå âúòðå â ãëàâàòà, è òî ÷àê ïî ñðåäàòà.
	— Ôðåé? — âäèãíà âåæäè Áåéí.
	Ñíèáðèë êèìíà — äîðè è îò òîâà ãî çàáîëÿ.
	— Êîëêî âðåìå èìàìå?
	Ñíèáðèë ïðîòåãíà ðúêà, ðàçïåðèë ïðúñòè. Áåéí èçòè÷à ïðè íàé-áëèçêèÿ ñòðàæ, íàäèãíà ðîãà è ãî íàäó. Îò ðîãà èçðèãíà ïðàõ.
	Òî ñè å ñìåøíî: êîãàòî ñúùåñòâóâà äàäåí ñèãíàë „òðåâîãà" — è õîðàòà îòêðàé âðåìå ñè çíàÿò, ÷å òàêúâ ñúùåñòâóâà, è âúïðîñíàòà „òðåâîãà" ïðîçâó÷è çà ïðúâ ïúò... õîðàòà èçîáùî íå ðåàãèðàò êàêòî òðÿáâà. Ìîòàÿò ñå êàòî èçòúðâàíè è ñè ïðèêàçâàò åé-òàêèâà íåùà: „Íÿêîé ñè ïðàâè áúçèê ñ òðåâîãàòà ìàé" è „Êîé å òîÿ, äåòî ñâèðè òðåâîãà, áå? ×å ñ òîâà ìàéòàï áèâà ëè!"
	Òà òî÷íî òîâà ñòàíà è ñåãà. Áåéí ïîãëåäíà íàäîëó êúì óëèöèòå, ïðåïúëíåíè ñ îáúðêàíè õîðà, è èçîõêà.
	— Ïî÷âà ñå! — èçêðåùÿ òîé. — Åé-ñåãà!!!
	Åäèí äóìèåö êîëåáëèâî âäèãíà ðúêà.
	— È òàÿ òðåâîãà ëè å ó÷åáíà? — ïîïèòà òîé. Òèÿ äíè èìàøå ìíîãî ó÷åáíè òðåâîãè.
	— Íå!
	— Î, òàêà ëè. Àìè äîáðå.
	Ìèã ïî-êúñíî âúâ âúçäóõà åêíàõà çàïîâåäè. Ñíèáðèë çàëèòíà è ïàäíà íà êîëåíå. Óåúð áúðçî îïóñòÿâàøå.
	— ... òðåòè îòðÿä! Íà öåíòðàëíèÿ ïëîùàä! Ïî-äàëå÷å îò ñãðàäèòå!
	— ... áèíòîâåòå, áèíòîâåòå, ó êîãî ñà áèíòîâåòå?
	— ... ïîìíåòå, ìîãàò äà íàõëóÿò èçáòäîëó!
	Íà Ñíèáðèë ìó ñå èñêàøå åäèíñòâåíî äà ñå çàâðå â íÿêîÿ äóïêà è äà ÿ çàïóøè ñëåä ñåáå ñè. Óñåùàøå ãëàâàòà ñè êàòî ñïëåñêàíà.
	— Äîáðå, ñòðîéòå ïîóíèòå â ðåäèöà!
	Å, âñå ïàê ìîæåøå äà âúðâè. Ñúñ çàëèòàíå, áåç íèêîé äà ìó îáðúùà âíèìàíèå, òîé ïî÷òè ñå èçòúðêîëè íàäîëó ïî ñòúëáàòà è âçå äà ñè ïðîïðàâÿ ïèïíåøêîì ïúò êúì êîíåâðúçà, êúäåòî áå çàâúðçàë Ðîëàíä. Èçêàòåðè ñå âúðõó ãúðáà íà êîíÿ è ñå âëÿ â ïîòîêà îò õîðà, íàïóñêàùè Óåúð.
	È òî÷íî òîãàâà æèâîòíèòå óñåòèõà Ôðåé. Ïîóíèòå, âå÷å îòâúä ïîðòàòà, çàòðúáèõà. Êîíåòå ñå ðàçöâèëèõà, à íÿêîè òúðòèõà êúì êîñìàëàêà êðàé ãðàäñêèòå ñòåíè. Ìåæäó êðàêàòà íà õîðàòà ñå ñòðåëêàõà êó÷åòà è êîòêè.
	— Èñêàò äà ñå ìàõíàò îòòóê — óíèëî ñè ïîìèñëè Ñíèáðèë.
	Êúùèòå çàòðåïåðèõà — ìíîãî ëåêî.
	Ïîñëå — âñå îùå áåççâó÷íî — íàäâåñèëèòå ñå íàä ãðàäà êîñìè âçåõà äà ñå ïðåâèâàò.
	À ïîñëå ñå ðàçíåñå è ñêúðöàíåòî — äúëãî è ïðîòÿæíî, âñå åäíî ãðàìàäíà òåæåñò ïðèòèñêàøå õèëÿäè êîñìè.
	— Òî÷íî íàä ãëàâàòà ìè å! — ïîìèñëè ñè Ñíèáðèë.
	Õîðàòà, êîèòî íàïóñêàõà Óåúð, âå÷å õè÷ íÿìàõà íóæäà îò óâåùàíèÿ. Êîñìèòå íàä ãðàäà âñå ïîâå÷å è ïîâå÷å ñå íàêëàíÿõà åäèí êúì äðóã, ïúøêàõà è ñêúðöàõà, à òåæåñòòà ãè ïðèòèñêàøå...
	Íèêîãà íèùî íå ñìå óñïåëè äà ñâúðøèì íàâðåìå...
	Ðîëàíä ïðåëåòÿ ïðåç ïîðòàòà â ãàëîï.
	Çèäîâåòå ðóõíàõà. Çåìÿòà øàâàøå êàòî êîæàòà íà íÿêàêâî æèâîòíî. Êúùèòå ñå ñðóòâàõà. Óåúð ñàìè÷úê ñå ðóøåøå.
	Óøèòå íà Ñíèáðèë èçïðàùÿõà è ãëàâàòà ãî îòïóñíà. Åäâà íå çàïëàêà.
	Îáúðíà ïîãëåä êúì ãðàäà îòçàä. Êèëèìúò ñå áå âäëúáíàë ïîä Ôðåé, çèäîâåòå ïðîäúëæàâàõà äà ïàäàò, àëà ïî÷òè âñè÷êè ñå áÿõà èçìúêíàëè íàâðåìå. Äâîéêà âîéíèöè ñå èçòúðêîëè ïðåç ïîðòàëà, òúêìî ïðåäè òîé äà ñå ñòðîïîëè.
	— Òî÷íî íàä íàñ å — ïîìèñëè ñè Ñíèáðèë. — Âñå åäíî íÿêîé èñêà äà íè óáèå. Àëà Ïèñìèð ñìÿòà, ÷å Ôðåé å ïðîñòî íÿêàêâà íåïîíÿòíà ïðèðîäíà ñèëà. Òîâà äàëè å ïî-äîáðå? Õèëÿäè îò íàñ — óáèòè îò íåùî, êîåòî äîðè è íå ïîäîçèðà, ÷å íè èìà?
	Êðàé ãðàäà âñå îùå ñå âèæäàõà íåêîëöèíà äóøè. Ïîóíèòå íèùî íå ìîæåøå äà ãè ñêðèå. Âçðÿ ñå â êîñìèòå êðàé Óåúð. È îòòàì èçðèãíàõà ìîóëè. Èìàøå âðåìå êîëêîòî äà îáúðíå Ðîëàíä è äà ïðåïóñíå îáðàòíî êúì ãðàäà. Êîíÿò ïðåñêî÷è åäíà êàíàâêà è îò íåÿ ùðúêíà ãëàâàòà íà Áåéí.
	— Òå ñà õèëÿäè!
	— ×àêàé ãè äà äîéäàò ïî-áëèçî — ðå÷å Áåéí.
	Ìîóëèòå è ñíàðãîâåòå ïðîäúëæàâàõà äà èçâèðàò îò ãîðàòà.
	Ñíèáðèë ïîãëåäíà â êàíàâêàòà. Ïîâå÷åòî çàùèòíèöè òóê áÿõà äóìèéñêè ñòðåëöè — ëåæàõà ñè ñïîêîéíî è ãëåäàõà êàê ïðèèæäà ÷åðíàòà ñòåíà.
	— Îùå ëè íå ñà äîñòàòú÷íî áëèçêî?
	— Îùå íå... Ñåðæàíò Êàðåóñ, äàéòå ñèãíàë çà ãîòîâíîñò.
	— Òúéâÿðíîñúð!
	Ñíèáðèë âå÷å óñïÿâàøå äà ðàçëè÷è îòäåëíè ìîóëè.
	Áåéí ñå ïî÷åñà ïî áðàäè÷êàòà.
	— Îùå íå. Îùå íå. Ïúðâèÿò óäàð å íàé-âàæíèÿò. 
	Âúðõó ïðàõîâàòà ìîãèëà çàä òÿõ íåùî ïðîáëåñíà.
Ñíèáðèë è Áåéí ñå îáúðíàõà è ìÿðíàõà áÿë ñèëóåò, ñúñðåäîòî÷åíî âïåðèë âçîð â ïðèèæäàùèòå îðäè. Ïîñëå òîé ñå ñòîïè.
	— Ñåðæàíò Êàðåóñ? — òèõî ïîâèêà Áåéí.
	— Ñúð?
	— Ñåãà! — Ñåðæàíò Êàðåóñ èçïú÷è ðàìåíå è ñå óñìèõíà ïîä ìóñòàê.
	— Òúéâÿðíîñúð! Ïúðâè îòðÿä... ÷àêàéòå, ÷àêàéòå... ïúúúúúðâè'òðÿä! Îãúí, áèé! Ïúðâè'òðÿä — íàçàä! Âòîðè'òðÿä — íàïðåä! Âòîîîîîîðè'òðÿä! Îãúí, áèé! Ïúðâè'òðÿä — çàðåååååäè! Ïúðâè'òðÿä — íàïðåä! Ïúúúúðâè'òðÿä! Îãúí, áèé!
	Ìàëöèíà ñà âèäåëè êàê áîðàâÿò ñ ëúêîâåòå ñè äóìèéñêèòå ñòðåëöè — ïî-òî÷íî ìíîçèíà ñà ãè âèäåëè, íî òúé êàòî ñòðåëèòå ñà áèëè ïðèöåëåíè ïðàâî â òÿõ, íå ñà èìàëè êîé çíàå êàêâà âúçìîæíîñò äà ñè âîäÿò ïîäðîáíè çàïèñêè. Òåõíèêàòà èì áåøå ïðîñòà — âíèìàâàõà ñàìî ñòðåëèòå äà ëåòÿò ïðàâî êúì âðàãîâåòå. Íå ñå íàëàãàøå ñòðåëöèòå äà ñà äîáðè. Ïðîñòî òðÿáâàøå äà ñà áúðçè. Âñå åäíî ãëåäàø ìàøèíà â äåéñòâèå.
	Íàïàäàòåëèòå íàäàäîõà âîé. È òîâà áåøå äóìèéñêè óðîê — „óäðÿé ïðåäíàòà ëèíèÿ íà âðúõëèòàùèÿ íàïàäàòåë". Â òîçè ñëó÷àé íà âðàãà ìó ñå íàëàãàøå äà ãóáè äîñòà âðåìå â îïèòè äà íå ñå ñòúï÷å ñàìè÷úê. Ñòðåëöèòå ñå âòóðíàõà ïî êàíàâêàòà è â äâåòå ïîñîêè è îñòàâèõà ñàìî åäèí ìàëúê îòðÿä äà äúðæè ôðîíòà.
	Ñíèáðèë òðúãíà ñ òÿõ.
	Ñòðåëöè ñ ëúêîâå èìàøå ïî öåëèÿ êðúã, êîéòî êàíàâêàòà îïèñâàøå îêîëî ãðàäà. Ñàìî íà åäíî ìÿñòî ìîóëèòå áÿõà óñïåëè äà ñå äîáåðàò äî îêîïà è òàì âúðâÿõà äâå áèòêè åäíîâðåìåííî — Äåôòìåíèòå ñå áèåõà ñ ìîóëèòå, à ïúê äðóãè äåôòìåíè ñå áèåõà ñ ïúðâèòå äåôòìåíè, çà äà ñå äîêîïàò è òå äî áèòêàòà ñ ìîóëèòå.
	Äåôòìåíèòå ñè èìàõà ñîáñòâåíà òåõíèêà çà áîé ñ òðè ïúòè ïî-âèñîê îò òÿõ ïðîòèâíèê — òå ñå èçêàòåðâàõà ïî íåãî, è êàòî ìó ñòèãíåõà ãîðå-äîëó äî ïëåøêèòå, ñ åäíàòà ðúêà ñå êðåïÿõà, à ïúê ñ äðóãàòà ñå áèåõà. Êîåòî çíà÷è, ÷å ïîëîâèíàòà ìîóëè óëó÷âàõà ñ ìå÷îâåòå ñîáñòâåíèòå ñè ãëàâè.
	Ïîñëåäâàõà îùå äâå àòàêè, ïðåäè íà ìîóëèòå äà èì ïðîñâåòíå, ÷å ðàáîòàòà îòèâà íà çëå.
	Òå ñå ñêóï÷èõà êðàé êîñìèòå — è âñå îùå áÿõà òâúðäå, òâúðäå ìíîãî.
	— Ìîæåì öÿë äåí òàêà äà ñè îòêàðàìå — îáàäè ñå Áðîêàíäî.
	— Íå, íå ìîæåì — âúçðàçè Áåéí.
	— Îùå íå ñìå äàëè æåðòâè!
	— Äà, àìà çàùî íå îòèäåø òè äà ïîìîëèø ìîóëèòå äà íè âúðíàò ñòðåëèòå? 
	— Î...
	— Èìàìå êîëêîòî çà îùå åäíà àòàêà, è òîëêîç. Ïúê àêî îïðå äî ðúêîïàøåí áîé, òå ðàçïîëàãàò ñ ïîâå÷å ðúöå îò íàñ.
	— À íèå ïúê íàëè ùÿõìå äà íîñèì äâîéíî ïîâå÷å ìå÷îâå! Òè íàëè òúé ðå÷å!
	— Òîâà å ïðîñòî ïîãîâîðêà. Òå íè ïðåâúçõîæäàò è ïî áðîé, è ïî îðúæèå...
	— Ìíîãî õóáàâî — êèìíà Áðîêàíäî. — Íèå îáè÷àìå ïðåäèçâèêàòåëñòâàòà!
	— Åé ãè, èäàò ïàê — îáàäè ñå Ñíèáðèë. — ß çàäðúæòå — ìàëêî ñà. Âèæòå ãè.
	Ïîëîâèí äóçèíà ñíàðãîâå òè÷àõà â òðúñ ïðåä ìîóëñêèòå ðåäèöè. Ñïðÿõà ïî ñðåäàòà ìåæäó ìîóëñêàòà àðìèÿ è ðóèíèòå íà ñòîëèöàòà.
	— Èñêàò äà ïðåãîâàðÿìå — óñòàíîâè Áåéí.
	— Ìîæåì ëè äà èì èìàìå äîâåðèå? — óñúìíè ñå Ãëúðê.
	— Íå.
	— Äîáðå. Ìíîãî ìðàçÿ äà èìàì äîâåðèå íà òàêèâà êàòî òÿõ.
	— Àëà òðÿáâà äà ïðåãîâàðÿòå — íàñòîÿ Ïèñìèð. — Âèíàãè ñè ñòðóâà äà ñå ïðåãîâàðÿ.
	Íàé-íàêðàÿ îòèäîõà ïðè ìîóëèòå. Ñíèáðèë ïîçíà âîäà÷à èì — ñåãà áåøå ñ êîðîíà îò ñîëíè êðèñòàëè íà ãëàâàòà è ãè ãëåäàøå ñ âëàñòåí ïîãëåä. Àëà íà Áåéí ìó áå ïî-èíòåðåñåí Ãîðìàëèéø — è òîé áåøå â òàéôàòà.
	— Å? — ðå÷å Áåéí. — Êàêâî èìàòå äà íè êàæåòå?
	— Èìåòî ìè å Äæîðíàðèëèéø — ïðåäñòàâè ñå ìîóëúò ñ êîðîíàòà. — Ïðåäëàãàì âè ìèð. Âèå íå ìîæåòå äà ïîáåäèòå. Øàíñúò å íà íàøà ñòðàíà.
	— Ðàçïîëàãàìå ñ ìíîãî îðúæèå è ñ äîñòàòú÷íî ìúæå äà ãî èçïîëçâàò! — âúçðàçè ìó Áåéí.
	— È ñ ìíîãî õðàíà?
	Áåéí ãî ïðîïóñíà ïîêðàé óøèòå ñè.
	— È ùî çà ìèð íè ïðåäëàãàòå?
	— Õâúðëåòå îðúæèåòî — íàñòîÿ Äæîðíàðèëèéø. — Ñàìî òîãàâà ùå ïðîäúëæèì.
	— Àç ëè ïðúâ äà ãî õâúðëÿ? — ðå÷å Áåéí, ñÿêàø íàèñòèíà ñå áå çàìèñëèë íàä âúïðîñà.
	— Äà. Íÿìàø èçáîð. — Ïîãëåäúò íà Äæîðíàðèëèéø ñêà÷àøå îò ëèöå íà ëèöå. — Íèòî åäèí îò âàñ íÿìà èçáîð. Ïðèåìåòå ìîèòå óñëîâèÿ — èíàê ùå óìðåòå! Âèå øåñòèìàòà ùå óìðåòå îùå òóê, à è îñòàíàëèòå ñêîðî ùå âè ïîñëåäâàò.
	— Íå ãî ñëóøàéòå! — êèïíà Ñíèáðèë. — Àìè Äæåîïàðä? Àìè Çåìÿòà íà Âèñîêàòà Ïîðòà?
	— Äà ñè õâúðëÿ ìå÷à, çíà÷è — ïðîâëà÷è Áåéí. — Àáå êàòî ñè ïîìèñëè ÷îâåê, òîâà å ìíîãî ïðèâëåêàòåëíà èäåÿ, à? Èçâàäè ìå÷à ñè è ãî âäèãíà.
	— Ãîðìàëèéø?
	Ðúêàòà íà Áåéí ñå ïðåâúðíà â ðàçìàçàíî ïåòíî — òîëêîç áúðçî çàìàõíà. Ìå÷úò ðàçñå÷å âúçäóõà êàòî íîæ è ñå âðÿçà â ãúðëîòî íà ìîóëà. Ãîðìàëèéø ñå ñòðîïîëè áåçìúëâíî, îöúêëèë â óæàñ î÷è.
	— Âèäÿõòå ëè — ðå÷å Áåéí. — Íèå â Óåúð òàêà ñè õâúðëÿìå ìå÷îâåòå. Áÿõ ãî ïðåäóïðåäèë, àìà òîé êàòî íå ìå ñëóøàøå...
	Îáúðíà êîíÿ ñè è ïðåïóñíà îáðàòíî êúì ãðàäà. Îñòàíàëèòå ñå âòóðíàõà ñëåä íåãî. È ìóñêóë íå áå òðåïíàë ïî ëèöåòî íà Äæîðíàðèëèéø.
	— Ìíîãî íåäóìèéñêî îò òâîÿ ñòðàíà — ðå÷å Ïèñìèð. — Íàïðàâî ìå èçíåíàäà.
	— Íå, èçíåíàäàíèÿò áåøå Ãîðìàëèéø. Òè ïðîñòî ñå øàøíà— ðå÷å Áåéí. — Áåøå òðúãíàë äà ñè âàäè ìå÷à, íå ãî ëè âèäÿ?
	— Ãîòâÿò ñå çà íîâà àòàêà — îáàäè ñå Ãëúðê.
	— Íàïðàâî ñúì èçíå... øàøíàò, ÷å íå ñà ñå îïèòàëè îùå äà ñè ïðîêîïàÿò ïúò íàãîðå îò Ïîäêèëèìèåòî.
	— À, íÿêîè ñå îïèòàõà — äîâîëíî ñå óõèëè Ãëúðê. — Òî÷íî ïîä îòðÿäà íà Áðàøíÿí ãî èçêîïàõà. Íà áàñ, ÷å íÿìà äà ñå ïðîáâàò ïàê.
	Áåéí ñå âãëåäà â òðåâîæíèòå ëèöà íà çàùèòíèöèòå.
	— Çíà÷è, ùå å ïðè ñëåäâàùàòà èì àòàêà. Ùå ãè íàêàðàìå äà ÿ çàïîìíÿò! Ãîòâåòå ïîóíèòå! Ùå èçïîëçâàìå âñè÷êî, ñ êîåòî ðàçïîëàãàìå!
	— Âñè÷êî? — îáàäè ñå Áðîêàíäî. — Áèâà! — Òîé ñðú÷êà ïîíèòî ñè è ïðåïóñíà â òðúñ ïîêðàé êàíàâêàòà. Çà÷àêàõà.
	— Êàê ñìå ñ ïðîâèçèèòå? — ïîïèòà ñëåä ìàëêî Ñíèáðèë.
	— Èìàìå êîëêîòî çà ÷åòèðè-ïåò ÿäåíåòà íà ÷îâåê — ðàçñåÿíî îòâúðíà Áåéí.
	— Íå å ìíîãî...
	— Ìîæå äà èçëåçå è ïðåäîñòàòú÷íî. 
	Èç÷àêàõà îùå ìàëêî.
	— ×àêàíåòî ìó å íàé-ãàäíîòî — îáàäè ñå Ïèñìèð.
	— Íå, íå å — âúçðàçè Óõëüî Áóõëîó, íà êîãîòî èçîáùî íå áÿõà ïîñìåëè äà äîâåðÿò ìå÷. — Ïðåäïîëàãàì, ÷å íàé-ãàäíîòî å îò òåáå äà ñòúð÷è çàáèòà äúëãà îñòðà ñàáÿ. À ÷àêàíåòî å ïðîñòî äîñàäíî. Êàòî êàçâàì äîñàäíî, àç âñúùíîñò èñêàì äà êàæà...
	— Åé ãè, èäâàò. — Ãëúðê ñãðàá÷è êîïèåòî ñè.
	— Ðàçìúðäàëè ñà ñå — óñòàíîâè Áåéí. — Òðóïàò ñå íà åäíî ìÿñòî. Íà íÿêîé äà ìó ñå íàìèðà èçëèøåí ìå÷?
	È íàé-íàêðàÿ èäâà áîÿò. Àòàêè, êîíòðààòàêè. Íàâñÿêúäå ñòðåëè è êîïèÿ. Ïîñëå èñòîðèöèòå ÷åðòàÿò êàðòè è ðèñóâàò ïî òÿõ øàðåíè ïðîäúëãîâàòè ïåòúíöà è ãîëåìè-ãîëåìè ñòðåëêè, êîèòî ñî÷àò, ÷å åé-òóê Äåôòìåíèòå ñà ñãàùèëè èçíåâèäåëèöà öÿëà ãëóòíèöà ìîóëè, à ïúê òóê ïîóíèòå ñà ñòúïêàëè íÿêîëêî ñíàðãà, åé-òàì ïúê Èçâúíðåäíèÿò îòðÿä íà Áðàøíÿí ïîïàäíàë â êàïàí è áèë ñïàñåí åäèíñòâåíî îò ðåøèòåëíèÿ íàáåã íà ãðóïà ìóíðóíãè. À òóê-òàìå èìà è êðúñò÷åòà — òóê Áåéí å çàêëàë ìîóëñêè âîæä, òàì ïúê Óõëüî Áóõëüî áåç äà èñêà óòðåïàë åäèí ñíàðã.
	Êàðòèòå îáà÷å íå ìîãàò äà ïîêàæàò íèòî ñòðàõà, íèòî ñóìàòîõàòà, íèòî âúëíåíèåòî. Ïîñëå å ïî-äîáðå. Çàùîòî èìà ëè ïîñëå, çíà÷è ñè îæèâÿë. Äîêàòî íå ñâúðøè, ïðåç ïîëîâèíàòà îò âðåìåòî íèêîé íå å íàÿñíî êàêâî ñòàâà. Ïîíÿêîãà äàæå íå å ÿñíî è êîé å ïîáåäèë, äîêàòî íå ìèíå ïðåáðîÿâàíåòî.
	Ñíèáðèë ñè ïðîïðàâÿøå ïúò ïðåç ìåëåòî ñ ëàêòè è ðèòíèöè.
	Ìîóëèòå êàòî ÷å áÿõà íàâñÿêúäå. Åäèí äàæå ìó ïîñå÷å ðàìîòî, à òîé çàáåëÿçà ÷àê ïî-êúñíî.
	Ïîñëå èçâåäíúæ ñå îçîâà íà åäíî ïî-ðàç÷èñòåíî ìÿñòî, à íàâñÿêúäå îêîëî íåãî — ìîóëè, èçäèãíàëè ìå÷îâå...
	— ×àêàéòå!
	Áå Äæîðíàðèëèéø, âîæäúò íà ìîóëèòå. Âäèãíà ëàïà.
	— Íå ñåãà. Ïîãðèæåòå ñå äà íå íè áåçïîêîÿò — Òîé èçãëåäà Ñíèáðèë. — È òè áåøå òàì ñ îíåçè äðóãèòå. È ñå îïèòà äà ñïàñèø îíçè ìàëúê øèøêî — èìïåðàòîðà. Ëþáîïèòåí ñúì — çàùî ïðîäúëæàâàòå äà ñå áèåòå? Ãðàäúò âè å ñúñèïàí. Íåâúçìîæíî å äà ïîáåäèòå.
	— Ùîì îùå ñå áèåì, è Óåúð íå å ñúñèïàí!
	— Íèìà? Àìà êàê òàêà?!
	— Çàùîòî... çàùîòî àêî Óåúð ñúùåñòâóâà íÿêúäå, òîé ñúùåñòâóâà âúòðå â íàñ!
	— Àìè òîãàâà ùå ñå íàëîæè äà ïðîâåðèì äàëè íàèñòèíà å òàì — ïðîòî÷è Äæîðíàðèëèéø ìíîãîçíà÷èòåëíî.
	Çàä íåãî ñå ðàçíåñå òðúáåíå è ãðóïè÷êàòà ñå ïðúñíà ïðåä åäèí ïîóí, êîéòî èçòðîïîëè â ïàíè÷åñêè áÿã ïðåç áîéíîòî ïîëå. Ñíèáðèë ñå ìåòíà ïî î÷è. Êîãàòî ïîãëåäíà íàãîðå, ìîóëèòå áÿõà ïîäíîâèëè áîÿ.
	À çàùèòíèöèòå ãóáåõà. Óñåùàøå ñå âúâ âúçäóõà. Íà ìÿñòîòî íà âñåêè ïàäíàë ìîóë èçíèêâàõà ïî äâàìà.
	Ñïóñíà ñå ïî åäèí õúëì è îòêðè Áåéí, êîéòî ñå áèåøå ñ äâàìà âðàãîâå íàâåäíúæ. Ùîì Ñíèáðèë òóïíà íà çåìÿòà, òóïíà è åäèí ìîóë. Óäàð îòçàä ïðîñíà è äðóãèÿ.
	— Ãóáèì — ðå÷å Ñíèáðèë. — ×óäî òðÿáâà äà ñòàíå...
	— Ñ ÷óäåñà áèòêè íå ñå ïå÷åëÿò — îòâúðíà ìó Áåéí.
Ïîëîâèí äóçèíà ìîóëè èçíèêíàõà èççàä åäíà ïîëóñðóòåíà ñãðàäà. — ×èñëåíîòî ïðåâúçõîäñòâî è ïîäîáðàòà òàêòèêà...
	Çàä òÿõ èçñâèðè ðîã. Ìîóëèòå ñå èçâúðíàõà. 
Îòòàì ïðèèæäàøå îùå åäíà àðìèÿ. Íå áåøå ìíîãî ãîëÿìà, íî çàòîâà ïúê íàïðåäâàøå ñòðàøíî ðåøèòåëíî. Âîäåøå ÿ Áðîêàíäî. Äî÷óõà íåãîâèÿ âèê ñðåä âðÿâàòà: 
	— Ãîñïîæî! Çà äðóãèÿ êðàé ãî õâàíåòå, çà äðóãèÿ! Åé, åé, äàìè, íå ñå áëúñêàéòå òàêà íàïðåä âñè÷êèòå! Åé, ìàäàì, âíèìàâàéòå ñ òîâà êîïèå, äà íå âçåìå äà ñòàíå íÿêîÿ áåëÿ...
	— Àìà íå å ëè òîâà îñòðèåòî, ìëàäåæî? — îáàäè ñå âúçðàñòíàòà ãîñïîæà, êîÿòî áè áèëî ðåäíî èçîáùî äà íå ïðèïàðâà äî áîéíî ïîëå.
	— Íå, ãîñïîæî, òúïèÿò êðàé å òîâà! Îñòðèåòî å åé-îíóé îò äðóãàòà ñòðàíà, ñ íåãî ñå ìóøêà!
	— Òîãàâà ñå äðúïíè, ìëàäåæî, òà äà ãî óïîòðåáÿ!
	Ìîóëèòå ñå áëåùåõà â ïî÷óäà. Ñíèáðèë öàïíà äâàìà ïî ãëàâèòå, ïðåäè îñòàíàëèòå äà óñïåÿò äà ðåàãèðàò — à ïîñëå ñòàíà âå÷å òâúðäå êúñíî.
	Æåíèòå íå áÿõà íàé-ñðú÷íèòå áîéöè, êîèòî Áåéí áå âèæäàë, íî Áðîêàíäî ãè áå îáó÷àâàë òàéíî ïðåç ïîñëåäíèòå äâà-òðè äíè. È Áðàøíÿí ìó áå ïîìîãíàë. Ïúê è ìíîãî ñå âæèâÿâàõà. Îñâåí òîâà, ëèïñàòà íà èñòèíñêà áîéíà ïîäãîòîâêà ñå îêàçà äîðè îò ïîìîù. Äóìèéñêèòå âîéíèöè ñè íàó÷àâàõà óïðàæíåíèÿòà ñ ìå÷à è ïîñëå åäíî ñè çíàåõà — òèê-òàê, òèê-òàê — è áÿõà êðàéíî íåïîäàòëèâè íà îíåçè íîâîâúâåäåíèÿ, êîèòî ÷îâåê ìîæå äà èçìèñëè â ïðîöåñà íà áîÿ — êàòî íàïðèìåð äà ïåðíåø âðàãà ïî ñâèâêèòå íà êîëåíåòå ñ äðúæêàòà íà êîïèåòî è ïàäíå ëè, äà ãî íàìóøêàø. Æåíèòå ñå áèåõà ïî-ãàäíî.
	È òîâà íå áåøå âñè÷êî. Êðúãúò íà çàùèòíèöèòå áå èçòëàñêâàí âñå ïî-íàçàä è ïî-íàçàä, äîêàòî íå ñïðÿ äîñàìè ðóèíèòå íà ãðàäà.
	È... âîéñêèòå èì áÿõà ðàçáèòè. Òå ïàäíàõà õðàáðî. Çàãóáèõà. Óåúð íèêîãà íå áå ñúãðàäåí îòíîâî. È íèêàêâà íîâà Ðåïóáëèêà íå âúçíèêíà. Îöåëåëèòå èçáÿãàõà ïðè îñòàíêèòå íà ñâîèòå äîìîâå è òîâà áå êðàÿò íà èñòîðèÿòà íà öèâèëèçàöèÿòà. Çàâèíàãè.
	Âäúí êîñìàëàöèòå áåçøóìíî ñå ïëúçãàøå Êóëåéíà, òóíîðãúò. Ìèíàâàøå ïðåç áúäåùå ñëåä áúäåùå è âñè÷êèòå äî åäíî ñè ïðèëè÷àõà.
	Ïîðàæåíèå. Êðàÿò íà Èìïåðèÿòà. Êðàÿò íà õîðàòà áåç âúîáðàæåíèå, êîèòî ñè ìèñëåõà, ÷å èìà è ïî-äîáúð íà÷èí íà äåéñòâèå îò âîéíàòà. Ñìúðòòà íà Áåéí. Ñìúðòòà íà Ñíèáðèë. Âñè÷êè ìúðòâè äî åäèí. Çà íèùî.
	Ñåãà òÿ ñå ïëúçãàøå, áåç äà òè÷à, âñå ïî-áúðçî ïðåç öÿëîòî îíîâà áúäåùå, êîåòî áè ìîãëî äà ñå ñëó÷è. Òå ñòðóÿõà ïîêðàé íåÿ — âñè÷êè áúäåùåòà, êîèòî íèêîãà íå áÿõà çàïèñàíè, îíåçè áúäåùåòà, â êîèòî õîðàòà ãóáåõà, ñâåòîâåòå ñå ðóøàõà, è ïîñëåäíèòå, íàé-íåâåðîÿòíèòå âúçìîæíîñòè íå ñòèãàõà... Âñè÷êè òå òðÿáâàøå äà ñå ñëó÷àò íÿêúäå.
	Íî íå è òóê, ðå÷å òÿ. È òîãàâà äîéäå îíîâà — åäèíñòâåíîòî. Òÿ ñå ñìàÿ. Íîðìàëíî áúäåùåòàòà ñå ïîÿâÿâàõà íà ñíîïè, ïî õèëÿäè, ñ åäâà çàáåëåæèìè ìúíè÷êè ðàçëèêè ïîìåæäó ñè. Íî òîâà áå ñàì-ñàìè÷êî. Òî åäâà ìúæäóêàøå. Íÿìàøå ïðàâî äà ñúùåñòâóâà. Òîâà áå øàíñúò åäíî íà ìèëèîí çàùèòíèöèòå äà ïîáåäÿò.
	Òÿ ñÿêàø áå îìàãüîñàíà. Ñòðàííè õîðà ñè áÿõà äóìèéöèòå. Ìèñëåõà ñè, ÷å ñà ïðàâîëèíåéíè êàòî ðúáà íà ìàñà è ïðàêòè÷íè êàòî ìîòèêè, è âñå ïàê, â òîçè òúé ãîëÿì ñâÿò, ïúëåí ñ õàîñ è ìðàê, è ñ íåùà, êîèòî íå ïðîóìÿâàõà íèêàê, òå äåéñòâàõà òàêà, ñÿêàø íàèñòèíà âÿðâàõà â ìúíè÷êèòå ñè îòêðèòèÿ êàòî „çàêîí" è „ñïðàâåäëèâîñò". È èì ëèïñâàøå äîñòàòú÷íî âúîáðàæåíèå äà ñå ïðåäàäàò.
	Ñòðàííî áåøå äîðè òîâà, ÷å âúîáùå èìàò íÿêàêúâ øàíñ çà áúäåùå.
	Êóëåéíà ñå óñìèõíà.
	È ïðîäúëæè — äà âèäè êàêâî å òî... Ïîãëåäíåø ëè íåùî, òè ãî ïðîìåíÿø.
	Ìîóëèòå ñå äðúïíàõà îòíîâî íàçàä, íî ñàìî çà äà ñå ïðåãðóïèðàò. Â êðàÿ íà êðàèùàòà, äóìèéöèòå íÿìàøå êúäå äà èì èçáÿãàò. È Ñíèáðèë ñè ïîìèñëè, ÷å Äæîðíàðèëèéø å îò îíåçè, äåòî èì å ïðèÿòíî äà ñè ïðåäñòàâÿò êàê íÿêîé ãè ÷àêà è ñå ÷óäè êàê ëè ùå ñâúðøè âñè÷êî òîâà.
	Íàìåðè Ãëúðê è Áåéí — áÿõà ñå ïîäïðåëè íà åäíà ïîðóòåíà ñòåíà, êàïíàëè îò óìîðà. Ñ òÿõ èìàøå è òðè äóìèéêè — åäíàòà ïðåâúðçâàøå ðàíàòà íà ðúêàòà íà Ãëúðê ñ èâèöè îò íåùî, êîåòî íÿâãà å áèëî õóáàâà ðîêëÿ.
	— Å... — ðå÷å òîé. — Ïîíå ùå ðàçêàçâàò, ÷å ñìå ïàäíàëè â áèòêà — óóóóõ!
	— Íå ìúðäàé, ñòàâà ëè? — ïðåêúñíà ãî äóìèéêàòà.
Áåéí ñå îáàäè:
	— Íå ìèñëÿ, ÷å ìîóëèòå ìíîãî ñå èíòåðåñóâàò îò èñòîðèÿ. Íèêàêâè êíèãè íÿìà äà èìà âå÷å. È íèêàêâà èñòîðèÿ. È íèêàêâè êíèãè ïî èñòîðèÿ.
	— Òîâà ìàé ìè èçãëåæäà íàé-ëîøîòî — îòáåëÿçà Ñíèáðèë.
	— Èçâèíåòå ìå — îáàäè ñå åäíà îò æåíèòå. — Ú... Àç ñúì ëåéäè Ñåðèëèí Âîðòåêñ. Âäîâèöà íà ïîêîéíèÿ ìàéîð Âîðòåêñ.
	— Ïîìíÿ ãî. Ìíîãî äîáëåñòåí âîéíèê — êèìíà Áåéí.
	— Èñêàì äà êàæà ñàìî, ÷å íå å íàé-ëîøîòî òîâà, ÷å âå÷å íÿìà äà èìà êíèãè ïî èñòîðèÿ, ìëàäåæî. Óìèðàíåòî ìàé å íàé-ëîøîòî — îáÿñíè ëåéäè Âîðòåêñ. — Èñòîðèÿòà ñàìà ùå ñå ïîãðèæè çà ñåáå ñè.
	— Óâåðÿâàì âè, ÷å ñìå âè ìíîãî... õì... áëàãîäàðíè çà ïîìîùòà — èçìúíêà Áåéí, ÿâíî ïðèòåñíåí.
	— Íå ñìå âè ïîìàãàëè! Âçåõìå ó÷àñòèå! — ñðÿçà ãî ëåéäè Âîðòåêñ.
	Íàâñÿêúäå èç ðóèíèòå íà Óåúð áÿõà íàñÿäàëè õîðà íà ãðóïè÷êè — èëè ïúê ñå ãðèæåõà çà ðàíåíèòå. Äâà ïàóíà áÿõà óáèòè. Òå ïîíå ëåñíî ñå áðîÿõà. Ñíèáðèë îò äúëãî âðåìå íå áåøå âèæäàë íè Áðîêàíäî, íè Ïèñìèð.
	Âðàãúò ñå ðàçäâèæè.
	Ñíèáðèë âúçäúõíà è ñå èçïðàâè.
	— Ïàê ñå ïî÷íà...
	— Èñòîðèÿ, à? — Ãëúðê õâàíà êîïèåòî ñè.— Ïîñëåäåí ñëàâåí íàïúí.
	Ëåéäè Âîðòåêñ ãðàáíà åäèí ìå÷. Òàêà ñå áåøå ÿäîñàëà, ÷å ÷àê èñêðè õâúð÷àõà. 
	— Çà ïîñëåäåí ùå âèäèì! — êàçà ãî ñ òàêúâ òîí, ÷å Ñíèáðèë ñè ïîìèñëè ÷å îíçè ìîóë, äåòî áè ïîñìÿë äà ÿ íàïàäíå, ùåøå äà èìà òâúðäå ëîø êúñìåò.
	Òÿ ñå îáúðíà êúì Áåéí. — À êàòî ñå èçìúêíåì îò òàÿ êàøà, ìëàäåæî — îçúáè ìó ñå òÿ, — ùå òðÿáâà ñåðèîçíî äà ñè ïîïðèêàçâàìå! Ùîì ùå ñå áèåì, è çà íàñ òðÿáâà äà èìà íÿêàêâî áúäåùå...
	Ìîóëèòå ñå õâúðëèõà â àòàêà.
	Àëà òÿ íåùî íå áåøå êîé çíàå êîëêî âúîäóøåâåíà. Îíåçè îòïðåä ñè íàïèðàõà, íî îíåçè îòçàä  ïîñòåïåííî çàáàâÿõà êðà÷êà. Êðåùÿõà ñè íåùî è ñå îãëåæäàõà ïðåç ðàìî êúì êîñìàëàêà. Ñëåä íÿêîëêî ñåêóíäè âçåõà äà ñå ùóðàò íàñàì-íàòàì, êàòî äà áÿõà îòêà÷èëè.
	Çàùèòíèöèòå ñå îïóëèõà.
	— Àìà òå çàùî ñïðÿõà? — îáàäè ñå Ãëúðê.
Ñíèáðèë ñå âçðÿ â ñåíêèòå ìåæäó êîñìèòå.
	— Òàì... èìà íåùî...
	— Îùå ìîóëè ëè?
	— Íå âèæäàì ÿñíî... áèÿò ñå... çàäðúæòå... — Òîé ïðåìèãà. — Óàéòè! Õèëÿäè è õèëÿäè óàéòè! Íàïàäàò  ìîóëèòå!
	Áåéí îãëåäà çàùèòíèöèòå.
	— Òîãàâà è íèå èìàìå ñàìî åäèí èçáîð — ðå÷å òîé. — Àòàêà!
	Ïðèêëåùåíè ìåæäó äâåòå àðìèè, ìîóëèòå íÿìàõà âå÷å øàíñ ìèëèîí êúì åäíî. À óàéòèòå ñå áèåõà êàòî ëóäè... íåùî ïî-ëîøî, áèåõà ñå êàòî ðàçóìíè, ñ íàé-äîáðîòî îðúæèå, êîåòî ìîæåõà äà íàïðàâÿò, êúëöàõà ëè, êúëöàõà... Êàòî õèðóðçè — ðå÷å ïî-êúñíî Ïèñìèð. Èëè êàòî õîðà, îòêðèëè, ÷å íàé-õóáàâîòî áúäåùå å îíîâà, êîåòî ñàì ñè ñúçäàäåø.
	Ïî-êúñíî îòêðèõà, ÷å óàéòúò Àòàí å çàãèíàë â áèòêàòà. Íî ïîíå íå ãî å çíàåë ïðåäâàðèòåëíî. À óàéòèòå ãîâîðÿò ïîìåæäó ñè ïî ñòðàíåí íà÷èí, èç öåëèÿ Êèëèì, íàäëúæ è øèð — íåãîâèòå íîâè èäåè áÿõà ïðåñêî÷èëè êàòî èñêðè îò óàéò íà óàéò: íå ñè äëúæåí äà ïðèåìàø îíîâà, êîåòî ùå òè ñå ñëó÷è, òè ìîæåø äà ãî ïðîìåíèø!
	Íèêîãà ïðåäè íå èì áåøå õðóìâàëî.
	
	*    *    *
	
	À ïîñëå âñè÷êî ñâúðøè.
	Íèêîé íèêúäå íå îòêðè èìïåðàòîðà. Ïúê è íèêîé íå ãî ïîòúðñè îñîáåíî óñúðäíî. Íèêîé íèùî íå áå êàçàë, íî íÿêàê îò ñàìî ñåáå ñè âñè÷êè ïðèåõà, ÷å ñåãà Áåéí îòãîâàðÿ çà  âñè÷êî.
	— Íå âñè÷êî ïðèêëþ÷âà ñ áîÿ — ïîìèñëè ñè Ñíèáðèë. — Íàïðîòèâ, ñ êðàÿ íà áèòêèòå çàïî÷âàò ïðîáëåìèòå, áåç çíà÷åíèå äàëè ñè ïîáåäèë èëè çàãóáèë. Èìà õèëÿäè õîðà, äåòî õðàíàòà èì ñòèãà ñàìî çà åäèí äåí, à êúùè âúîáùå íÿìàò, íàîêîëî âñå îùå ñíîâàò ìîóëè — ìàêàð ÷å ñïîðåä ìåí èçâåñòíî âðåìå ùå íè èçáÿãâàò. À ïúê Èìïåðèÿòà å íà ïàð÷åíöà. Ïúê è ñúñ Çåìÿòà íà Âèñîêàòà Ïîðòà òåïúðâà ùå ñå îïðàâÿìå.
	Ïîíå âúïðîñúò ñ õðàíàòà ñå óðåäè ëåñíî. Íàâñÿêúäå áåøå ïúëíî ñ òðóïîâå íà ñíàðãîâå. À Ãëúðê êàçà, ÷å õè÷ íå áèëî ðàçóìíî äà ãè îñòàâÿìå åé-òúé äà ñè èçãíèÿò çàëóäî.
	Áåéí ïðåêàðà öÿë äåí, ñåäíàë âúðõó ðàçâàëèíèòå íà äâîðåöà — ñëóøàøå êàêâî ãîâîðÿò ìèíàâàùèòå êðàé íåãî òúëïè è ñåãèç-òîãèç äàâàøå ïî íÿêîÿ çàïîâåä. Èçïðàòèõà â Äæåîïàðä îòðÿä äà äîêàðà îñòàíàëèòå ìóíðóíãñêè êàðóöè.
	Íÿêîé ïðåäëîæè äà ïðàçíóâàò. 
	- Íÿêîé äåí, îòâúðíà Áåéí.
	À ïîñëå äîâåäîõà Äæîðíàðèëèéø. Áåøå ëîøî ðàíåí ñ êîïèå, àëà îòðÿäúò íà Ãëúðê ïî ñíàðãîñúáèðàíåòî ãî áå  íàìåðèë æèâ. Îïèòàõà ñå äà ãî òðúøíàò ïðåä Áåéí, íî òúé êàòî òîé è áåç òîâà åäâà ñå äúðæåøå íà êðàêà, íÿìàøå êîé çíàå êàêúâ ñìèñúë.
	— Òðÿáâà äà èìà ïðîöåñ — ðå÷å Ïèñìèð. — Ñïîðåä äðåâíèÿ îáè÷àé...
	— È ïîñëå äà ãî óòðåïåì — äîïúëíè Ãëúðê.
	— Íÿìàìå âðåìå — ïðåêúñíà ãè Áåéí. — Äæîðíàðèëèéø?
	Âúïðåêè ðàíèòå ñè, ìîóëúò âäèãíà ãîðäî ãëàâà.
	— Ùå âè ïîêàæà êàê óìèðà åäèí ìîóë!
	— À, òîâà âå÷å ñìå ãî âèæäàëè — ñïîêîéíî îòáåëÿçà Áåéí. — Îíîâà, êîåòî èñêàì äà çíàì, å... çàùî? Çàùî íè íàïàäíàõòå?
	— Íèå ñëóæèì íà Ôðåé! Ôðåé ìðàçè æèâîòà íà Êèëèìà!
	—   Íàé-îáèêíîâåíî  ïðèðîäíî  ÿâëåíèå  —  èçìúðìîðè Ïèñìèð. — Áè òðÿáâàëî äà ïîäëåæè íà íàó÷íî íàáëþäåíèå è èçñëåäâàíå.
	Äæîðíàðèëèéø ìó èçðúìæà.
	— Õâúðëåòå ãî â íÿêîÿ êèëèÿ — ðå÷å Áåéí. — Íÿìàì âðåìå äà ãî ñëóøàì.
	— Òóê ìàé èçîáùî íÿìà êèëèè — âäèãíà ðàìåíå Ãëúðê.
	— Àìè òîãàâà ãî íàêàðàéòå äà ñè ïîñòðîè è ïîñëå ãî õâúðëåòå âúòðå!
	— Àìà òðÿáâà äà ãî óáèåì!
	— Íå! Ìàé ìíîãî äàâàòå óõî íà Áðîêàíäîâèòå ïðèêàçêè!
	Áðîêàíäî ñå íàåæè.
	— Çíàåø ãî êàêúâ å! Çàùî íå ãî... — çàïî÷íà òîé, íî ãî ïðåêúñíàõà.
	— Çàùîòî íÿìà çíà÷åíèå êàêúâ å òîé. Îíîâà, êîåòî èìà çíà÷åíèå, å êàêâè ñìå íèå.
	Âñåêè ñå îãëåäà. Äîðè Äæîðíàðèëèéø.
	Àç ñúì áèë, îñúçíà Ñíèáðèë. Íå óñåòèõ êàê ñúì ãî êàçàë íà ãëàñ. Å, àìè...
	— Ñàìî òîâà èìà çíà÷åíèå — ïðîäúëæè Ñíèáðèë. — Çàòîâà å áèë ïîñòðîåí è Óåúð. Çàùîòî õîðàòà ñà èñêàëè äà èçíàìåðÿò ïî-äîáúð íà÷èí îò âîéíàòà äà ñå îïðàâÿò ïîìåæäó ñè. È äà ïðåñòàíàò äà ñå ïëàøàò îò áúäåùåòî.
	— Íèå íèêîãà íå ñìå áèëè ÷àñò îò Èìïåðèÿòà! — ñîïíà ñå Áðîêàíäî.
	— À êàòî äîéäå âðåìå äà èçáèðàòå, íà ÷èÿ ñòðàíà çàñòàíàõòå? Êàêòî è äà å, è âèå ñòå áèëè ÷àñò îò Èìïåðèÿòà. Ñàìî äåòî íå ñòå ãî çíàåëè. Òîëêîç âðåìå ñòå ïðåêàðàëè â ãîðäååíå, ÷å íå ñòå ÷àñò îò èìïåðèÿòà, ÷å íàêðàÿ ñòå ñòàíàëè... àìè, ÷àñò îò íåÿ. ×å êàêâî ùÿõòå äà ïðàâèòå, àêî íå ñúùåñòâóâàøå Èìïåðèÿòà? Ïàê ùÿõòå äà ïî÷íåòå äà áóòàòå õîðà îò ñêàëèòå!
	— Àç íå áóòàì õîðà îò ñêàëèòå!
	Äæîðíàðèëèéø, ïîòðåñåí, ìåñòåøå ïîãëåä îò åäèíèÿ êúì äðóãèÿ.
	— Çàùî ìëúêíà? — ïîãëåäíà ãî Ñíèáðèë.
	— Å, àìà òî íå áåøå... êàðàé!
	— Òèÿ?! — ñìàÿíî ïðîðîíè òîé. — Òèÿ ñà ìå ïîáåäèëè?! Òèÿ òúïîóìíè ñëàáàöè, êîèòî ïðåç öÿëîòî âðåìå ñå äúðëÿò?!
	— Äà ñå ñìàåø, à? — ïîäõâúðëè Áåéí. — Ìàõíåòå ãî îòòóê è ãî õâúðëåòå íÿêúäå ïîä êëþ÷.
	— Íàñòîÿâàì äà óìðà äîñòîéíî!
	— ×óé ìå ñåãà — ðå÷å Áåéí. Ãëàñúò ìó êúíòåøå êàòî áðîíç. — Óáèõ Ãîðìàëèéø, çàùîòî íà òàêèâà êàòî íåãî íå òðÿáâà äà ñå ïîçâîëÿâà äà ñúùåñòâóâàò! Çà òåáå íå ñúì ÷àê äîòàì ñèãóðåí. Íî õà ñè ìå íåðâèðàë îùå âåäíúæ, õà ñúì òå óáèë íà ìÿñòî. À ñåãà... îòâåäåòå ãî.
	Äæîðíàðèëèéø çÿïíà, ïîñëå çàõëîïíà óñòà. Ñíèáðèë ñå îáëåùè ñðåùó äâàìàòà. Ùå ãî íàïðàâè êàòî íèùî! — ìèíà ìó ïðåç óì. — Îùå òóê è ñåãà, àêî ùåø. Íå îò ãíÿâ, íèòî ïúê îò æåñòîêîñò, à ïðîñòî çàùîòî òàêà òðÿáâà.
	Õðóìíà ìó, ÷å ïî-ñêîðî áè ñå èçïðàâèë â áîé ëèöå â ëèöå ñ ïîùóðåëèÿ Áðîêàíäî, èëè ñ ðàçáåñíåëèÿ ñå Äæîðíàðèëèéø, íî íå è ñ Áåéí.
	— Îáà÷å Ñíèáðèë å ïðàâ — îáàäè ñå Ïèñìèð, ùîì áúðçåøêîì îòâåäîõà áåçìúëâíèÿ ìîóë. — Âñè÷êè ñè ÿ êàðàò ïî ñòàðîìó. Ñåãà îáà÷å ùå òðÿáâà äà èçíàìåðèì äðóã íà÷èí. Ùîòî èíà÷å ïî íèêîé íà÷èí íÿìà äà ÿ áúäå. Íå ñìå ìèíàëè ïðåç âñè÷êî òîâà, ñàìî çà äà çàïî÷íåì äà ñå äðàïàìå ïàê çà íåùî äðóãî. Èìïåðèÿòà... 
	— Íå ñúì ìíîãî ñèãóðåí, ÷å ùå å ïàê èìïåðèÿ — ïðåêúñíà ãî Áåéí.
	— Êàêâî?! Íî... Èìïåðèÿ òðÿáâà äà èìà!
	— Ìàé èìà è íåùî ïî-äîáðî.. Äîñòà ñè ìèñëåõ ïî òîâà íàïîñëåäúê. Ìíîæåñòâî ìàëêè äúðæàâèöè è ãðàäîâå, îáåäèíåíè ïî íÿêàêúâ íà÷èí. Ìîæå äà èçëåçå ïî-äîáðî îò îãðîìíà Èìïåðèÿ. Çíàì ëè.
	— È ïðàâî íà ãëàñ çà æåíèòå! — îáàäè ñå íåéäå èç òúëïàòà ëåéäè Âîðòåêñ.
	— Äà, ìîæå áè äîðè òîâà — êèìíà Áåéí. — Çà âñåêèãî òðÿáâà äà èìà ïî íåùî.
	Ïîãëåäíà êúì òúëïàòà. Îòçàä èìàøå íåêîëöèíà óàéòè. Íèêîé íå çíàåøå êîè ñà.
	— Çà âñåêèãî ïî íåùî — ïîâòîðè Áåéí. — Òðÿáâà äà ïîãîâîðèì çà âñè÷êî òîâà...
	Åäèí óàéò ïðèñòúïè íàïðåä è îòìåòíà êà÷óëêàòà ñè. Èçëåçå, ÷å íå áèë òîé, àìè òÿ.
	— Òðÿáâà äà òè êàæà íåùî.
	Âñè÷êè óàéòè â çàëàòà îòìåòíàõà êà÷óëêèòå ñè. 
	— Êàçâàì ñå Òàðèëîí, ãîñïîäàðêà íà ìèíèòå. Ñåãà íèå ñè òðúãâàìå. Ìèñëèì... ìèñëèì, ÷å çàïî÷âàìå äà óñåùàìå íÿêàêâî áúäåùå. Íèå... çàïî÷âàìå îòíîâî äà ñè ãî ñïîìíÿìå.
	— Ìîëÿ? — çÿïíà Áåéí.
	— Èçáðàõìå íîâà Íèøêà.
	— Íå ðàçáèðàì...
	— Íèå îòíîâî ñìå óàéòè. Èñòèíñêè óàéòè. Ìèñëèì, ÷å çàïî÷âàìå äà ñè ñïîìíÿìå íîâàòà Èñòîðèÿ — òúé ÷å ñåãà, àêî ïîçâîëèòå, ùå ñå âúðíåì êúì îáè÷àéíèÿ ñè æèâîò — òÿ ñå óñìèõíà. — Ñïîìíÿõ ñè, ÷å ñúì ãî êàçàëà!
	— Î... — Áåéí èçãëåæäàøå êðàéíî îáúðêàí: ìúæ ïðàêòè÷åí, ñáëúñêàë ñå ñ íåùî, êîåòî íå ìîæå äà ïðîóìåå, çàùîòî å òâúðäå çàåò. — Àìè äîáðå. Õóáàâî òîãàâà. Ðàäâàì ñå çà âàñ. Àêî ìîæåì ñ íåùî äà...
	— Ïàê ùå ñå ñðåùíåì... ñèãóðíè ñìå!
	— Å, àìè ùîì å òàêà... Ïàê âè áëàãîäàðèì...
	Óàéòèòå âå÷å ñå èçíèçâàõà ïðåç âðàòàòà. Ñíèáðèë ñå èçìúêíà ñëåä òÿõ. ×ó êàê çàä ãúðáà ìó õîðàòà íàíîâî ïî÷íàõà äà ñå êàðàò.
	Áå óòðî. Óàéòèòå áúðçàõà ñðåä ðàçâàëèíèòå, è ñå íàëîæè äà ïîòè÷à, äîêàòî ãè íàñòèãíå.
	— Òàðèëîí?
	Òÿ ñå îáúðíà.
	— Äà?
	— Çàùî òðÿáâà äà ñè òðúãâàòå? Êàêâî èñêàøå äà êàæåø?
	Òÿ ñå íàìðúùè.
	— Îïèòàõìå ãî îíîâà, êàê áåøå... âçåìàíåòî íà ðåøåíèÿ. Èçñëóøàõìå Àòàí. Òîé íè ðàçêàçà êàêâî å òîâà äà ïðàâèø èçáîð. Îïèòàõìå ãî. Óæàñíî å! Âèå êàê èçäúðæàòå òàêà? Æèâååòå, áåç äà çíàåòå êàêâî âè î÷àêâà... Âñÿêà ñóòðèí ñå ñúáóæäàòå, è íå ìîæåòå äà áúäåòå ñèãóðíè äîðè äàëè ùå äîæèâååòå íîùòà... Íèå áèõìå ïîëóäåëè íà âàøå ìÿñòî! Àëà íèå ñìå óàéòè. Íå ìîæåì äà ñå ïðîìåíèì. Ïîìîãíàõìå äà ñå ñúçäàäå íîâà èñòîðèÿ. Ñåãà îòíîâî ìîæåì äà ñè ÿ ñïîìíÿìå.
	— Î...
	— Êàêúâ ëè êóðàæ òðÿáâà äà ïðèòåæàâàòå, âñè÷êè âèå, ùîì âñåêè äåí ñå èçïðàâÿòå ëèöå â ëèöå ñ òàêàâà íåñèãóðíîñò!
	— Íèå ãî ñìÿòàìå çà íåùî íîðìàëíî — ñâè ðàìåíå Ñíèáðèë.
	— Àìà ÷å ñòðàííî! Ñòðàííî! Êàêâà ñìåëîñò ñàìî! Å... ñáîãîì. Òè ñè ðåøèë äà íàïóñíåø Óåúð.
	— Äà, àç... àìà îòêúäå ãî ðàçáðà?
	Òÿ ñå óñìèõíà ðàäîñòíî.
	— Íàëè òè êàçàõ — îòíîâî ïîìíèì è ìèíàëîòî, è áúäåùåòî!
	Îòêðè Ðîëàíä òàì, êúäåòî ãî áå âúðçàë. Ñåãà òîðáàòà íà Ñíèáðèë íå áåøå êîé çíàå êîëêî ïðåòúïêàíà. Ïàð÷åíöåòî êúñìåòëèéñêí ïðàõ ñå áå çàòðèëî, ìîíåòèòå — è òå. Ðåçåðâíèÿò ÷èôò îáóùà áåøå íà êðàêàòà ìó. Ñåãà ñè èìàøå ñàìî åäíî îäåÿëî, äâà-òðè íîæà, åäíî âúæåíöå... êîïèå... âñúùíîñò, òî äðóãî íå òè è òðÿáâà.
	Òúêìî íàãëàñÿøå ñåäëîòî, è ÷ó òî÷íî çàä ãúðáà ñè ãëàñà íà Ïèñìèð:
	— Òðúãâàø, à?
	— Îõ! Íå òå ÷óõ êîãà ñè äîøúë.
	— Ìíîãî âðåìå ïðåêàðàõ ñ âàñ, ìóíðóíãèòå. Çíàåòå êàê äà ñå ïðèìúêâàòå. À ñúùî áèõ äîáàâèë — è êàê äà ñå èçìúêâàòå.
	— Óáåäåí ñúì, ÷å õîðàòà òàì âñå ùå ñå îïðàâÿò íÿêàê — ðå÷å Ñíèáðèë.
	— Å, àêî ñïðàò ñ êàðàíèöèòå... — âäèãíà ðàìåíå Ïèñìèð. — Êàðàíèöè. Âàæíî íåùî ñà òóé êàðàíèöèòå!
	Ñíèáðèë ñå îáúðíà.
	— Èñêàì äà èçñëåäâàì Êèëèìà... Êàêâî å Ôðåé? Êàêâî çàïî÷âà òàì, êúäåòî âñè÷êî ñâúðøâà? Íàëè òè êàçâàøå, ÷å íå òðÿáâà äà ïðåñòàâàìå äà çàäàâàìå âúïðîñè...
	— Òî÷íî òàêà. Âàæíî íåùî ñà òóé âúïðîñèòå!
	— Ìèñëèø ëè, ÷å îò èäåÿòà íà Áåéí ùå èçëåçå íåùî?
	— Êîé ãî çíàå? Âðåìå å äà ïðîáâàìå íåùî íîâî...
	— Äà. — Ñíèáðèë ñå ïîêà÷è íà ñåäëîòî. — Çíàåø ëè, óàéòèòå íè ìèñëåëè çà ìíîãî ñìåëè, çàùîòî ìîæåì äà âçåìàìå ðåøåíèÿ? Òå íå ìîãàò! Èçîáùî íå ìîãàò äà ñå ñïðàâÿò!  À  ïúê  íèå  òÿõ  ìèñëåõìå  çà  èçêëþ÷èòåëíè... Êàêâè ëè íå ñìàéâàùè íåùà íàó÷àâà ÷îâåê!
	— Íå ñúì ëè ãî êàçâàë âèíàãè? — óñìèõíà ñå Ïèñìèð.
	— Å, àç èñêàì äà íàó÷à îùå! È îùå, è îùå! È èñêàì äà òðúãíà âåäíàãà, çàùîòî àêî ãî îòëîæà, íÿìà äà òðúãíà íèêîãà! Èñêàì äà ãî âèäÿ âñè÷êî îíîâà, çà êîåòî òîëêîâà ñè ìè ðàçêàçâàë! Êðàêíàñòîëà, ×åðäæåòî ïðåä Êàìèíàòà, Êðàÿ íà Êèëèìà.
	— Òîãàâà íàëè ùå ìè ðàçêàæåø ïîñëå êàê èçãëåæäàò! — ïðèìîëè ñå Ïèñìèð. — Àç ñàìî ñúì ÷åë çà òÿõ!
	Ñíèáðèë ñå ñåïíà.
	— Àìà íàëè êàòî áÿõ ìàëúê, òè ìè ðàçêàçâàøå êàêâè ëè íå èñòîðèè çà Êèëèìà! Äà íå èñêàø äà êàæåø, ÷å ñà áèëè èçìèñëèöè?
	— Î, íå, èñòèíà ñè áÿõà. ×å èíà÷å çàùî ùå ãè ïèøå â êíèãèòå? — ñâè ðàìåíå Ïèñìèð. — Àç ñàìèÿò âèíàãè ñúì èñêàë äà ïúòóâàì. Àìà íèêîãà íå óñïÿõ äà íàìåðÿ âðåìå, íå çíàì çàùî òàêà. Àêî ìîæåø, òúé äå, äà îòäåëèø íÿêîÿ ìèíóòêà, äðàñíè íÿêîé ðåä...
	— Äîáðå. Õëúö. Äà. Ùå äðàñíà. Àêî íàìåðÿ âðåìå. Å, àìè òîãàâà... äîâèæäàíå, à?
	— Äîâèæäàíå.
	— È äà êàæåø äîâèæäàíå îò ìåíå è íà...
	— Ùå êàæà.
	— Çíàåø êàê å.
	— Ñèãóðíî. Äîâèæäàíå. Âúðíè ñå íÿêîé ïúò äà íè ðàçêàæåø.
	Ïîñëåäíàòà äóìà áå ïî-ñêîðî âèê, çàùîòî Ñíèáðèë âå÷å áå ïðèøïîðèë Ðîëàíä. È âå÷å ñå áå ïðåâúðíàë â ïåòúíöå íà õîðèçîíòà, êîãàòî ñå îáúðíà è ïîìàõà ïàê. 
	Ïèñìèð ñå ïîòúòðè îáðàòíî êúì êàðàíèöèòå.
	Íåäàëå÷ îò Óåúð Ñíèáðèë ñïðÿ è ïîå ñ ïúëíè ãúðäè âúçäóõà íà Êèëèìà. Áåøå ìó ìàëêî òúæíè÷êî, íî íàëè âèíàãè ùåøå äà èìà êúäå äà ñå âúðíå — âñå íÿêúäå... Òîé ñå óñìèõíà è
ïîòóïà Ðîëàíä ïî øèÿòà. À ïîñëå, ïúëåí ñ íàäåæäà, âåéíàë êîñè, ïðèøïîðè áåëèÿ êîí. Æðåáåöúò ïðåïóñíà â ãàëîï è äâàìàòà ñå ñòîïèõà ñðåä êîñìàëàêà.
	
	ÊÐÀÉ