Òåðè Ïðàò÷åò
ØÎÂÈÍÈÑÒ

Íîùòà áåøå áåçëóííà è òîâà áåøå äîáðå çà öåëèòå íà Ñòàáèëíèÿ Äæåêñúí.
Áå èçëÿçúë íà ëîâ çà ëþáîïèòíà ñåïèÿ, íàðè÷àíà òàêà çàùîòî, îò åäíà ñòðàíà, å ñåïèÿ, à îò äðóãà - ìíîãî ëþáîïèòíà. Ñ äðóãè äóìè - ëþáîïèòñòâîòî å ëþáîïèòíîòî ïðè ëþáîïèòíèòå ñåïèè.
Ñêîðî ñëåä ïðîÿâàòà íà ëþáîïèòñòâî êúì âåòðîóïîðíèÿ ôåíåð, êîéòî Ñòàáèëíèÿ Äæåêñúí ïðîâåñâàøå çàä êúðìàòà íà ëîäêàòà ñè, òå çàïî÷âàõà äà ëþáîïèòñòâàò çà íà÷èíà, ïî êîéòî íÿêîè îò òÿõ âíåçàïíî èç÷åçâàõà ñ ïëÿñúê êúì íåáåòî. Íÿêîè ñåïèè äîðè óñïÿâàõà äà ïðîÿâÿò ëþáîïèòñòâî - íàèñòèíà çà ìíîãî êðàòêî âðåìå - êúì îñòðîòî òðèçúáî íåùî, äîáëèæàâàùî ãè óæàñíî áúðçî.
Ëþáîïèòíèòå ñåïèè ñà íàèñòèíà ìíîãî ëþáîïèòíè ñúùåñòâà. Çà íåùàñòèå íå ãè áèâà äà ïðàâÿò âðúçêà ìåæäó ñúáèòèÿòà.
Ñòàáèëíèÿ Äæåêñúí òðÿáâàøå äà ïëàâà òâúðäå äúëãî äî òî÷íî òîçè ðèáîëîâåí ðàéîí, íî ïúòåøåñòâèåòî îáèêíîâåíî ñè çàñëóæàâàøå óñèëèÿòà. Òúé êàòî ëþáîïèòíèòå ñåïèè áÿõà ìàëêè, áåçîáèäíè, òðóäíè çà íàìèðàíå è îöåíÿâàíè îò ïîçíàâà÷èòå êàòî ñúùåñòâàòà ñ íàé-ãàäíèÿ âêóñ íà ñâåòà, òå áÿõà ìíîãî òúðñåíè â åäèí îïðåäåëåí âèä ðåñòîðàíòè, êúäåòî âèñîêîêâàëèôèöèðàíè ãîòâà÷è ïðèãîòâÿõà ñ èçêëþ÷èòåëíà ïðåäïàçëèâîñò áëþäà, íå ñúäúðæàùè è ñëåäà îò êàêâàòî è äà å ñåïèÿ.
Ãëàâíèÿò ïðîáëåì íà Ñòàáèëíèÿ Äæåêñúí ïðåç òàçè áåçëóííà íîù òî÷íî ïî ñðåäàòà íà ðàçìíîæèòåëíèÿ ñåçîí, êîãàòî ñåïèèòå ñà îñîáåíî ëþáîïèòíè êúì àáñîëþòíî âñè÷êî, áåøå, ÷å âúïðîñíèòå êâàëèôèöèðàíè ãîòâà÷è ìàé áÿõà èçëåçëè â ìîðåòî è ãè áÿõà èçëîâèëè ïðåäè íåãî.
Íå ñå âèæäàøå äîðè åäíî-åäíè÷êî ëþáîïèòíî î÷åíöå. Áåøå èç÷åçíàëà è îñòàíàëàòà ðèáà, à ñâåòëèíàòà îáèêíîâåíî ÿ ïðèâëè÷àøå íîùåì. Âñúùíîñò Ñòàáèëíèÿò Äæåêñúí óñïÿ äà çúðíå åäíà-åäèíñòâåíà ðèáêà - òÿ ñå îòäàëå÷àâàøå èçêëþ÷èòåëíî áúðçî ïî ïðàâà ëèíèÿ.
Òîé îñòàâè òðèçúáåöà ñè è îòèäå äî äðóãèÿ êðàé íà ëîäêàòà, êúäåòî ñèíúò ìó Ëåñ ñúùî ñå âçèðàøå ñúñðåäîòî÷åíî â îãðÿíîòî îò ôàêëàòà ìîðå.
- Àáñîëþòíî íèùî âå÷å ïîëîâèí ÷àñ - êàçà Ñòàáèëíèÿò.
- Òàòå, ñèãóðåí ëè ñè, ÷å ñìå íà âÿðíîòî ìÿñòî?
Ñòàáèëíèÿ õâúðëè ïîãëåä ïðåç ðàìî êúì õîðèçîíòà. Òàì ñå âèæäàøå áëåäîòî ñèÿíèå íà ãðàä Àë Êõàëè íà Êëà÷èàíñêèÿ áðÿã. Ïîãëåäíà â îáðàòíà ïîñîêà. Äðóãèÿò õîðèçîíò ñèÿåøå îò ñâåòëèíèòå íà Àíêõ-Ìîðïîðê. Ëîäêàòà ñå ïîëþøâàøå ëåêè÷êî íà ïîëîâèíàòà ïúò ìåæäó äâàòà ãðàäà.
- Ðàçáèðà ñå - îòãîâîðè òîé, íî âèäèìî íåóâåðåí â äóìèòå ñè.
Çàùîòî ìîðåòî èçãëåæäàøå ñòðàííî ïðèòèõíàëî. Íåùî îïðåäåëåíî íå áåøå íàðåä. Ëîäêàòà íàèñòèíà ñå ïîêëàùàøå ïîä òÿõ, íî çàðàäè ñîáñòâåíèòå èì ñòúïêè, íå îò âúëíèòå.
Óñåùàíåòî áåøå òî÷íî êàòî ïðåä áóðÿ. Íî çâåçäèòå áëåùóêàõà ìåêî íàä òÿõ è íà íåáåòî íå ñå âèæäàøå êüîðàâî îáëà÷å. Çâåçäèòå ñå îòðàçÿâàõà îò ïîâúðõíîñòòà íà âîäàòà. À òîâà íå ñå ñëó÷âàøå âñåêè äåí.
- Ñòðóâà ìè ñå, ÷å òðÿáâà äà ñå ðàçêàðàìå áúðçî îòòóêà - ðåøè Ñòàáèëíèÿ.
Ëåñ êèìíà êúì ïðîâèñíàëîòî ïëàòíî:
- Êàêâî ùå èçïîëçâàìå âìåñòî âÿòúð, òàòå? Â òîçè ìîìåíò ñå ÷ó ïëÿñúê íà âåñëà. Âòîðà÷åí íàïðåãíàòî, Ñòàáèëíèÿ óñïÿ äà ðàçëè÷è ñèëóåòà íà äðóãà ëîäêà, êîÿòî ñå áåøå íàñî÷èëà êúì òÿõ. Òîé ñãðàá÷è ðèáîëîâíàòà ñè êóêà.
- Çíàåõ ñè, ÷å ñè òè, êðàäëèâî ÷óæäîçåìíî êîïåëå!
Øóìúò íà âåñëàòà ñòèõíà. Íàä âîäàòà ïðîçâó÷à:
- Äàíî òå èçÿäàò õèëÿäà äÿâîëè, ïðîêëåò ÷îâåê!
Äðóãàòà ëîäêà ñå ïëúçíà êúì òÿõ ïî âîäàòà. Èçãëåæäàøå ÷óæäîçåìíî, ñ èçðèñóâàíè íà íîñîâàòà ÷àñò î÷è.
- Âñè÷êèòå ñè ãè èçëîâèë, à? Åé ñåãà ùå íàáó÷à çàäíèêà òè íà òðèçúáåöà, èçìåò òàêàâà!
- Ìîÿò ÿòàãàí ñåãèíêà ùå ïðåðåæå âðàòà òè, íå÷èñòè ñèíå íà êó÷å îò æåíñêè ïîë!
Ëåñ íàäíèêíà ïðåç áîðäà. Ìàëêè ìåõóð÷åòà âúçäóõ ñå ïóêàõà ñúñ ñúñêàíå íà âîäíàòà ïîâúðõíîñò.
- Òàòå?
- Òîâà òàì å Ìàçíèÿ Àðèô! - ñîïíà ñå áàùà ìó. - Äîáðå ãî ðàçãëåäàé! Èäâà òóê îò ãîäèíè, êðàäå íàøàòà ñåïèÿ, çëèÿò ëúæëèâ äðåáåí äÿâîë!
- Òàòå, òàì èìà...
- Òè íàòèñíè ãðåáëàòà, à àç ùå èçáèÿ ÷åðíèòå ìó çúáè åé ñåãè÷êà!
Ëåñ óñïÿ äà ÷óå îò ñúñåäíàòà ëîäêà ãëàñ:
- ...âèæäàø ëè, - ñèíêî, òîâà å íåïî÷òåíèÿ êðàäåö íà ðèáà...
- Ãðåáè! - ïðîâèêíà ñå áàùà ìó.
- Íà âåñëàòà! - èçâèêà ãëàñúò îò äðóãàòà ëîäêà.
- ×èè ñà âñúùíîñò òåçè ñåïèè, òàòå? - ïîäâîóìè ñå Ëåñ.
- Íàøè.
- Êàê, äîðè ïðåäè äà ãè íàëîâèì ëè?
- Ïðîñòî ìëúêíè è ãðåáè!
- Íå ìîãà äà ïîìðúäíà ëîäêàòà, òàòå, çàêà÷èëè ñìå ñå çà íåùî!
- Òóêà å äúëáîêî ñòî ôàòîìà*, ìîì÷å! Íà êàêâî äà ñå çàêà÷èì?
Ëåñ ñå îïèòà äà îòêà÷è âåñëîòî îò ïðåäìåòà, êîéòî áàâíî èçïëóâàøå îò áúëáóêàùîòî ìîðå.
- Ïðèëè÷à ìè íà... ïåòëå, òàòå! Èçïîä ïîâúðõíîñòòà ñå ðàçíåñå íåîáè÷àåí øóì. Çâó÷åøå ìàëêî êàòî áàâíè óäàðè íà ãîíã.
- Ïåòëèòå íå ìîãàò äà ïëóâàò!
- Íî òîçè å æåëåçåí, òàòå!
Ñòàáèëíèÿ ïðîëàçè êúì çàäíèÿ êðàé íà ëîäêàòà.
Íàèñòèíà áåøå ïåòëå, íàïðàâåíî îò æåëÿçî. Ïîêðèâàõà ãî âîäîðàñëè è ìèäåíè ÷åðóïêè è âîäàòà ñå îòòè÷àøå îò íåãî, äîêàòî òî ñå èçäèãàøå ñòðåìèòåëíî, íî áåçøóìíî íàãîðå êúì çâåçäèòå.
Áåøå ïðèêðåïåíî êúì êðúñòîñàíà ìåòàëíà ðàìêà. È êàòî ÷å íà âñåêè îò ÷åòèðèòå é êðàèùà áåøå èçïèñàíà áóêâà.
Ñòàáèëíèÿò ïðèáëèæè ôåíåðà îùå ìàëêî.
- Êàêâî, ïî... - Îñâîáîäè ïðèïðÿíî âåñëîòî è ñåäíà äî ñèíà ñè. - Ãðåáè ñ âñè÷êè ñèëè!
- Êàêâî ñòàâà, òàòå?
- Ìúë÷è è ãðåáè! Äà ñå èçìúêâàìå îòòóê!
- Òàòå, ìîðñêî ÷óäîâèùå ëè å òîâà?
- Ïî-ëîøî îò ÷óäîâèùå, ñèíêî! - èçêðåùÿ Ñòàáèëíèÿò, êàòî áúõòåøå âîäàòà ñ âåñëàòà.
Ñòðàííèÿò ïðåäìåò âå÷å ñå èçâèñÿâàøå äîñòà íàä òÿõ, ïðèêðåïåí íà íåùî êàòî êóëà...
- Íî êàêâî å òîâà, òàòå?! Êàêâî å?
- Òîâà å ïðîêëåò âåòðîïîêàçàòåë!
Îò ãåîëîæêà ãëåäíà òî÷êà íÿìàøå íÿêàêâî îñîáåíî ðàçäâèæâàíå íà çåìíèòå ïëàñòîâå. Ïîòúâàíåòî íà êîíòèíåíòèòå îáèêíîâåíî å ñúïðîâîäåíî îò âóëêàíè, çåìåòðåñåíèÿ è àðìàäè ìàëêè ëîäêè, êîèòî ïðåâîçâàò âúçðàñòíè õîðà, íåòúðïåëèâè äà ñúãðàæäàò ïèðàìèäè èëè ìèñòè÷íè êàìåííè êðúãîâå ñðåä íîâè çåìè, â êîèòî îáëàäàâàíåòî íà èñòèíñêà äðåâíà îêóëòíà ìúäðîñò èçãëåæäà ïðèâëè÷à êàòî ìàãíèò ìîìè÷åòàòà. Íî èçäèãàíåòî íà òîâà ïàð÷å çåìÿ åäâà ïðåäèçâèêà ëåêî âúëíåíèå â ÷èñòî ôèçè÷åñêàòà ïîäðåäáà íà íåùàòà. Òî, ïîâå÷å èëè ïî-ìàëêî, ïðîñòî ñå çàâúðíà íà ìÿñòîòî ñè - ïëàõî êàòî êîòêà, êîÿòî ñå ïðèáèðà ñëåä íÿêîëêî äíè ñêèòàíå è çíàå, ÷å ãîñïîäàðÿò ñå å ïðèòåñíÿâàë.
Øèðîêà âúëíà, âèñîêà íÿêàêâè ñè ïåò-øåñò ñòúïêè, äîñòèãíà áðåãîâåòå íà Êðúãëîòî ìîðå è ñòàíà ïîâîä çà ðàçãîâîð. Â íÿêîè îò íàé-íèñêèòå è áëàòèñòè ðàéîíè âîäàòà ïîãúëíà íÿêîëêî ñåëà ñ õîðà, çà êîèòî íèêîé, îñâåí ñàìèòå òÿõ, íå ãî áåøå ãðèæà. Íî â ÷èñòî ãåîëîæêè ñìèñúë íèùî îñîáåíî íå ñå ñëó÷è.
Ñàìî â ÷èñòî ãåîëîæêè ñìèñúë.
- Òîâà å ãðàä, òàòå! Ïîãëåäíè, âèæäàò ñå ïðîçîðöèòå è...
- Êàçàõ òè äà ìúë÷èø è äà ãðåáåø! Ìîðñêàòà âîäà ñå ïåíåøå íàäîëó ïî óëèöèòå. Îãðîìíè, èíêðóñòèðàíè ñ âîäîðàñëè ñãðàäè èçâèðàõà ñ îòëèâà é.
Áàùà è ñèí, ñå áîðåõà äà çàïàçÿò ïîñîêàòà íà ëîäêàòà, äîêàòî âúëíèòå ÿ çàâëè÷àõà. Íî òúé êàòî óðîê íîìåð åäíî â ëîäêàðñêîòî èçêóñòâî ãëàñè, ÷å äîêàòî ãðåáå, ÷îâåê ãëåäà â îáðàòíàòà ïîñîêà, òå íå çàáåëÿçàõà äðóãàòà ëîäêà...
- Ñìàõíàò!
- Ãëóïàê!
- Äà íå ñè ïîñìÿë äà äîêîñíåø êúùèòå! Òàçè çåìÿ ïðèíàäëåæè íà Àíêõ-Ìîðïîðê!
Äâåòå ëîäêè ñå îáèêàëÿõà âúâ âðåìåíåí âîäîâúðòåæ.
- Àç ïðåäÿâÿâàì ïðåòåíöèÿ âúðõó òåçè çåìè îò èìåòî íà Ñåðèôà íà Àë-Êõàëè!
- Íèå ïúðâè ÿ âèäÿõìå! Ëåñ, êàæè ìó, ÷å ÿ âèäÿõìå ïúðâè!
- Íèå ÿ âèäÿõìå ïúðâè, ïðåäè âèå äà ÿ âèäèòå ïúðâè!
- Ëåñ, òè íàëè âèäÿ, ÷å òîÿ ñå îïèòà äà ìå õàëîñà ñ âåñëîòî ñè!
- Íî, òàòå, òè ïúê ñå îïèòâàøå äà ãî íàáó÷èø íà òðèçúáåöà ñè...
- Ïîãëåäíè, Àêõàí, ïî êàêúâ íå çàñëóæàâàù äîâåðèå íà÷èí íè íàïàäà òîçè ÷îâåê!
Êèëîâåòå íà äâåòå ëîäêè çàñòúðãàõà è òå ïîëåãíàõà íàñòðàíè, êàòî çàòúíàõà äúëáîêî â äúííàòà òèíÿ.
- Ïîãëåäíè, òàòå, êàêâà èíòåðåñíà ñòàòóÿ...
- Êðàêúò ìó ñè ïîçâîëè äà ñòúïè íà êëà÷èàíñêà çåìÿ! Êðàäåö íà ñåïèè!
- Ðàçêàðàé êèðëèâèòå ñè ñàíäàëè îò àíêõ-ìîðïîðêñêà òåðèòîðèÿ!
- Îõ, òàòå!...
Äâàìàòà ðèáàðè ñïðÿõà äà ñè êðåùÿò, çà äà ñè ïîåìàò äúõ. Ïîêðàé òÿõ íàêðèâî ïðèòè÷âàõà ðàöè. Âîäàòà ñå îòöåæäàøå îò äðèïàâèòå âîäîðàñëè è äúëáàåøå ïúòå÷êè èç ñèâèÿ íàíîñ.
- Òàòå, âèæ, è êåðåìèäèòå èì ñà öâåòíè!...
- Ìîÿ å!
- Ìîÿ!
Ëåñ ñå ñïîãëåäà ñ Àêõàí. Ñàìî çà ñåêóíäà, íî òÿ áåøå íàòîâàðåíà ñúñ çíà÷èòåëíî êîëè÷åñòâî èíôîðìàöèÿ, êàòî ñå çàïî÷íå ñúñ ñïîäåëåíîòî ðàçáèðàíå çà ÿâíîòî è ñ ãàëàêòè÷åñêè ðàçìåðè íåäîðàçóìåíèå äà èìàø ðîäèòåëè è ñå ïðîäúëæè íàòàòúê.
- Òàòå, íèå âñúùíîñò íå áèâà äà... - çàïî÷íà Ëåñ.
- Òè äà ìúë÷èø! Àç ìèñëÿ çà òâîåòî áúäåùå, ìîìêî!
- Äà, íî íà êîãî ìó ïóêà êîé ÿ å âèäÿë ïðúâ? Âñè÷êè ñìå íà ñòîòèöè ìèëè îò äîìîâåòå ñè! Èñêàì äà êàæà, ÷å íèêîé íÿìà äà ðàçáåðå!
Äâàìàòà ëîâöè íà ñåïèè ñå âòîðà÷èõà åäèí â äðóã. Ñúõíåùèòå ñãðàäè èçðàñòâàõà íàîêîëî. Â òÿõ çååõà ÿìè, ìîæå áè íÿêîãàøíè âõîäîâå, êóõè îòâîðè, êîèòî âåðîÿòíî ñà áèëè ïðîçîðöè, íî ñåãà âñè÷êî âúòðå ÷åçíåøå â òúìíèíà. Çà êîé ëè ïúò Ëåñ ñè âúîáðàçè, ÷å ÷óâà íåùî õëúçãàâî äà ñå ïðîìúêâà êúì òÿõ.
Ñòàáèëíèÿ Äæåêñúí ñå ïîêàøëÿ.
- Ìîì÷åòî å ïðàâî - ïðîìúðìîðè òîé. - Òúïî å äà ñå êàðàìå. Ñàìî íèå ÷åòèðèìàòà ñìå.
- Äåéñòâèòåëíî - îòâúðíà Àðèô.
Òå îòñòúïèõà åäíîâðåìåííî íàçàä, âñåêè âíèìàòåëíî íàáëþäàâàøå äðóãèÿ. Ñëåä òîâà ïî÷òè â åäèí ãëàñ èçêðåùÿõà:
- Ãðàáâàé ëîäêàòà!
Íàñòúïèõà íÿêîëêî êîíôóçíè ñåêóíäè, ïîñëå âñÿêà äâîéêà, ïîíåñëà íàä ãëàâèòå ñè ñâîÿòà ëîäêà, ñå çàòè÷à, ïîäõëúçâàéêè ñå, ïî êàëíàòà óëèöà.
Íàëîæè èì ñå îáà÷å äà ñïðàò è äà ñå âúðíàò, ðàçìåíÿéêè ñè îáèäè îò òèïà íà „È ïîõèòèòåë íà äåöà, íà âñè÷êîòî îòãîðå!", çà äà âçåìå âñåêè ñâîÿ ñè ñèí.
Êàêòî âñåêè ñòóäåíò ïî èñòîðèÿ çíàå, ñëàâàòà óâåí÷àâà íå òîçè èçñëåäîâàòåë, êîéòî ïðúâ ñòúïè ñ êðàê âúðõó äåâñòâåíàòà çåìÿ, à òîçè, êîéòî ïðúâ óñïåå äà ïðèáåðå âúïðîñíèÿ êðàê âêúùè. À àêî êðàêúò ìó âñå îùå å ïðèêðåïåí êúì òÿëîòî, òîâà ñå ñ÷èòà çà áîíóñ.
Àíêõ-ìîðïîðêñêèòå âåòðîïîêàçàòåëè ñêðèáóöàõà ïîä íàïîðèòå íà âÿòúðà.
Ìàëêî îò òÿõ èçîáðàçÿâàõà âñúùíîñò ïðåäñòàâèòåëè íà Avis domestica. Èìàøå íàé-ðàçëè÷íè ïî ôîðìà äðàêîíè, ðèáè è äðóãè íàé-ðàçíîîáðàçíè æèâîòíè. Íà ïîêðèâà íà Ãèëäèÿòà íà óáèéöèòå ïðîñêúðöâàøå ñèëóåò íà åäèí îò íåéíèòå ÷ëåíîâå, ñ ðàçâÿò ïëàù è êèíæàë â áîéíà ãîòîâíîñò. Âúðõó Ãèëäèÿòà íà ïðîñÿöèòå òåíåêèåíà ðúêà ìîëåøå çà ÷åòâúðò äîëàð. Ãîëÿìî ìåäíî ïðàñå äóøåøå âÿòúðà îò ïîêðèâà íà Ãèëäèÿòà íà êàñàïèòå. Íà âúðõà íà Ãèëäèÿòà íà êðàäöèòå ñå âúðòåøå âíèìàòåëíî èñòèíñêè, ìàêàð è ïîñìàëèë ñå íåëèöåíçèðàí êðàäåö, êîåòî ïîêàçâàøå íà êàêâî å ñïîñîáåí ÷îâåê, àêî ñå ïîñòàðàå, èëè ïîíå íà êàêâî å ñïîñîáåí ÷îâåê, îñìåëèë ñå äà êðàäå áåç ëèöåíç.
Âåòðîïîêàçàòåëÿò îò ïîêðèâà íà áèáëèîòåêàòà íà Íåâèäèìèÿ óíèâåðñèòåò èçîñòàâàøå è íå ïîìðúäâàøå ïîâå÷å îò ïîëîâèí ÷àñ, íî ìèðèçìàòà íà ìîðå òàêà èëè èíà÷å ñå íîñåøå íàä ãðàäà.
Íà ïëîùàä Ñàòîð ñúùåñòâóâàøå ñòàð îáè÷àé - ðå÷èòå ïðåä ïóáëèêà äà ñå èçíàñÿò îò âèñîòàòà íà áèðåíà áú÷âà. „Ðå÷è" å âñúùíîñò èçâåñòíî ðàçòÿãàíå íà ïîíÿòèåòî, çà äà ïîêðèå äåéíîñòòà íà âñåâúçìîæíèòå äåêëàìàòîðè, îðàòîðè è ìÿðêàùè ñå òóê-òàì ñàìîâãëúáåíè ìðúíêàëà, êîèòî ñòúð÷àõà ñðåä òúëïàòà. È ñúùî ïî òðàäèöèÿ õîðàòà èçðè÷àõà òîâà, êîåòî èìàõà íà óì, ñ íàé-âèñîêèÿ âúçìîæåí ãëàñ. Ãîâîðåøå ñå, ÷å Ïàòðèöèÿò ãëåäà áëàãîñêëîííî íà òîçè îáè÷àé. Íàèñòèíà ãëåäàøå. È òî ìíîãî îòáëèçî. Âåðîÿòíî ïëàùàøå íà íÿêîãî äà âîäè çàïèñêè.
Òîâà ïðàâåøå è Ñòðàæàòà. Êîìàíäèð Âàéìñ ñè ïîâòàðÿøå íåïðåêúñíàòî, ÷å íå ñòàâà äóìà çà øïèîíèðàíå. Øïèîíèðàíå å, êîãàòî äåáíåø è ñëóõòèø ïîä õîðñêèòå ïðîçîðöè, à íå êîãàòî íà ÷îâåê ìó ñå íàëàãà äà îòñòúïè íÿêîëêî êðà÷êè íàçàä, çà äà íå îãëóøåå.
Òîé èçìúêíà íåõàéíî êëå÷êà êèáðèò è ÿ äðàñíà â ñåðæàíò Äåòðèòóñ.
- Òóé áÿõ àç, ñúð - èçðå÷å òðîëúò ñ óêîð.
- Èçâèíÿâàé, ñåðæàíò - ïðîìúðìîðè Âàéìñ, äîêàòî ïàëåøå ïóðàòà ñè.
- Íÿìà íèùî.
Äâàìàòà îòíîâî íàñî÷èõà âíèìàíèåòî ñè êúì îðàòîðèòå.
„Îò âÿòúðà ùå äà å - ïîìèñëè Âàéìñ. -Âÿòúðúò íîñè íåùî íîâî..."
Îáèêíîâåíî îðàòîðèòå ïîêðèâàõà âñè÷êè âúçìîæíè òåìè, íÿêîè íà ãðàíèöèòå íà íîðìàëíîòî èëè äîðè â äàëå÷íèòå ìèðíè äîëèíè îòâúä òÿõ. Íî äíåñ Âàéìñ èçãëåæäà áåøå ïîïàäíàë íà ìîíîìàíèàöè.
- ...âðåìå å äà èì äàäåì äîáúð óðîê! - èçïèùÿ íàé-áëèçêèÿò. - Çàùî íàøèòå òàêà íàðå÷åíè âîäà÷è íå ÷óÿò ãëàñà íà íàðîäà? Àíêõ-Ìîðïîðê ñè å èçïàòèë äîñòàòú÷íî îò òåçè íàïåðåíè ÷óæäîçåìíè ðàçáîéíèöè! Òå êðàäàò íàøàòà ðèáà, îòìúêâàò íàøàòà ñòîêà, à ñåãà èñêàò äà îòêðàäíàò è íàøàòà çåìÿ!
„Ùåøå äà áúäå ïî-äîáðå, àêî õîðàòà ãî ïîîùðÿâàõà" - êàçà ñè Âàéìñ. Õîðàòà ïîíà÷àëî àïëîäèðàõà îðàòîðèòå äåìîêðàòè÷íî, ïîâå÷å ñ öåë äà ãè ïîäêóêóðîñàò. Íî òúëïàòà îêîëî òîçè ÷îâåê ïðîñòî êèìàøå ñ îäîáðåíèå. „Òå âñúùíîñò ðàçñúæäàâàò âúðõó äóìèòå ìó..."
- Òå îòêðàäíàõà ìîÿòà ñòîêà! - èçâèêà îðàòîðúò îò äðóãàòà ìó ñòðàíà. - Òîâà å åäíà ïðîêëåòà ïèðàòñêà èìïåðèÿ! Âçåõà êîðàáà ìè íà àáîðäàæ! È òî â àíêõ-ìîðïîðêñêè âîäè!
Òúëïàòà çàøóìÿ âúçìóòåíî.
- È êàêâî âè îòêðàäíàõà, ãîñïîäèí Äæåíêèíñ? - ðàçíåñå ñå ãëàñ.
- Òîâàð íàé-ôèíà êîïðèíà!
Òúëïàòà èçäèøà ñúñ ñúñêàíå.
- Àõ! Çíà÷è íå å ñóøåíà ðèáåøêà êàðàíòèÿ è ðàçâàëåíî ìåñî? Çàùîòî òîâà å îáè÷àéíîòî âè êàðãî, äîêîëêîòî ìè å èçâåñòíî.
Ãîñïîäèí Äæåíêèíñ ñå íàïðåãíà äà ðàçëè÷è êîé ãîâîðè.
- Íàé-ôèíè êîïðèíè! - ïîâòîðè. - È êàêâî ãè å ãðèæà óïðàâíèöèòå íà ãðàäà çà òîâà? Íèùî!
×óõà ñå âèêîâå: „Ïîçîð!"
- Óïðàâàòà íà ãðàäà áåøå ëè óâåäîìåíà? - ïîäõâúðëè ãëàñúò.
Õîðàòà ñå çàîçúðòàõà. Ñëåä êîåòî òúëïàòà ñå ðàçòâîðè ëåêî, çà äà ðàçêðèå ôèãóðàòà íà Êîìàíäèð Âàéìñ îò Ãðàäñêàòà ñòðàæà.
- Äîáðå äå, âñúùíîñò... àç... - çàïî÷íà Äæåíêèíñ. - Ú-ú, àç...
- Àç ñúì çàãðèæåí - ìåêî ïðîèçíåñå Âàéìñ. - Íå å òîëêîâà òðóäíî äà ñå ïðîñëåäè ïúòÿò íà òîâàð ôèíà êîïðèíà, âîíÿùà íà ðèáåøêè âúòðåøíîñòè.
Ïîñëåäâà îáù ñìÿõ. Ãðàæäàíèòå íà Àíêõ-Ìîðïîðê îáè÷àõà ðàçíîîáðàçèåòî â òåõíèÿ óëè÷åí òåàòúð. À Âàéìñ çàãîâîðè óæ íà ñåðæàíò Äåòðèòóñ, áåç äà îòìåñòâà ïîãëåäà ñè îò Äæåíêèíñ.
- Äåòðèòóñ, ïðèäðóæè ãîñïîäèí Äæåíêèíñ ñëåä ðå÷òà ìó. Íåãîâèÿò êîðàá ñå íàðè÷à „Ìèëêà", àêî íå ãðåøà. Òîé ùå òè ïîêàæå âñè÷êèòå òîâàðèòåëíèöè è ìàíèôåñòè, è ôàêòóðè, è ïðî÷èå, à íèå ùå ðåøèì ïðîáëåìà ìó çà íóëà âðåìå.
Ðàçíåñå ñå çâúí, êîãàòî âíóøèòåëíàòà ðúêà íà Äåòðèòóñ ñå óäàðè â øëåìà ìó.
- Äà,ñúð!
- Ú-ú... ú-ú... âèæ, íå ìîæå! - ïðèïðÿíî êàçà Äæåíêèíñ. - Òå... ú-ú... îòìúêíàõà è äîêóìåíòàöèÿòà...
- Íàèñòèíà ëè? Çíà÷è ùå ìîãàò äà âúðíàò ñòîêàòà â ìàãàçèíà, àêî íå èì âúðøè ðàáîòà?
- Ú-ú... òàêà èëè èíà÷å, êîðàáúò îòïëàâà. Äà! Îòïëàâà! Îïèòâà ñå äà êîìïåíñèðà çàãóáèòå, êîèòî ïîíåñîõ, ðàçáèðàòå ëè!
- Îòïëóâàë? Áåç êàïèòàíà ñè? - ïîïèòà Âàéìñ. - Çíà÷è ãîñïîäèí Ñêîïëåò å íà âàõòà? Âàøèÿò ïúðâè ïîìîùíèê?
- Äà, èìåííî...
- Äÿâîë ãî âçåë! - âúçêëèêíà Âàéìñ, êàòî ùðàêíà òåàòðàëíî ñ ïðúñòè. - Çíà÷è îíÿ òèï, êîãîòî â÷åðà ïðèáðàõìå ïî îáâèíåíèå, ÷å áåøå Îñúäèòåëíî Ïèÿí, òðÿáâà äà ãî ïîäâåäåì ïîä îòãîâîðíîñò è çà ëúæëèâà ñàìîëè÷íîñò, òàêà ëè èçëèçà? Ïðîñòî íå çíàì êàêâî äà ãî ïðàâÿ - îùå äîñàäíà áóìàùèíà, îáâèíåíèÿòà ïðîñòî ìó ñå òðóïàò...
Ãîñïîäèí Äæåíêèíñ ñå îïèòà äà îáúðíå ãëàâà, íî ïîãëåäúò íà Âàéìñ ãî ïðèäúðïâàøå îáðàòíî. Ñàìî ïîòðåïâàíåòî íà óñòíèòå ìó èçäàâàøå, ÷å ñå ãîòâè äà îòâúðíå, íî áåøå äîñòàòú÷íî èíòåëèãåíòåí, çà äà çàáåëåæè, ÷å óñìèâêàòà íà Âàéìñ å ïðèÿòåëñêà êîëêîòî è óñìèâêàòà, êîÿòî îáèêíîâåíî ñå ïðèáëèæàâà ìíîãî áúðçî êúì äàâåù ñå â ìîðåòî ÷îâåê. È èìà ÷åðíà çàîñòðåíà ïåðêà îòãîðå.
Äæåíêèíñ èçáðà ìúäðîòî ðåøåíèå è ñëåçå îò áóðåòî.
- Àç... ú-ú... ùå îòèäà äà ñå îïðàâÿ ñ íåùàòà ñè... úìì, ïî-äîáðå äà òðúãâàì âå÷å... ú-ú...
Ðàçáëúñêâàøå òúëïàòà ïî ïúòÿ ñè. Õîðàòà ïî÷àêàõà äà ñå ñëó÷è îùå íåùî èíòåðåñíî è ðàçî÷àðîâàíè ñå ïðåõâúðëèõà êúì äðóãè ðàçâëå÷åíèÿ.
- Èñêàòå ëè äà õâúðëÿ îêî íà îíóé êîðàá÷å? - ïîïèòà Äåòðèòóñ.
- Íå, ñåðæàíò. Íÿìà íèêàêâà êîïðèíà, êàêòî è íÿìà íèêàêâà äîêóìåíòàöèÿ. Íÿìà äà íàìåðèø äðóãî îñâåí îñòàòú÷íà âîíÿ íà ðèáåøêè âúòðåøíîñòè.
- Îëåëå, çíà÷è ïðîêëåòèòå êëà÷èàíöè ñà îòêðàäíàëè âñè÷êî, äåòî íå å çàêîâàíî çà ïîäà, à?
Âàéìñ ïîêëàòè ãëàâà è ïîå íàïðåä.
- Â Êëà÷ íÿìà òðîëîâå, òàêà ëè?
- Íå, ñúð! Ãîëÿìà æåãà å. Òðîëñêèÿ ìîçúê íå ãî áèâà íà ãîðåùèíà. Àêî òðåáå äà õîäÿ â Êëà÷ - êàìåííèòå êðàêà íà Äåòðèòóñ çâúíÿõà ïî ïàâåòàòà, - ùå ñòàíà ãîëÿì òúï÷î.
- Äåòðèòóñ?
- Äà, ñúð!
- Íèêîãà íå õîäè â Êëà÷.
- Íÿìà,ñúð!
Äðóã ãîâîðèòåë áåøå ïðèâëÿêúë äîñòà ïî-ãîëÿìà òúëïà. Òîé ñòîåøå èçïðàâåí ïðåä îãðîìåí ïëàêàò: ÄÎËÎ ÌÐÀÑÍÈÒÅ ×ÓÆÄÈ ÐÚÖÅ ÎÒ ËÅØÏ.
- Ëåøï - îòáåëÿçà Äåòðèòóñ, - òóé ïúê å åãàòè òúïîòî èìå.
- Îíàÿ çåìÿ, êîÿòî èçïëóâà èçïîä ìîðåòî ìèíàëàòà ñåäìèöà - îáÿñíè îòïàäíàëî Âàéìñ.
Òå ïîñëóøàõà îðàòîðà, êîéòî ìåæäóâðåìåííî áåøå ïðîêëàìèðàë, ÷å Àíêõ-Ìîðïîðê íîñè îòãîâîðíîñòòà äà çàêðèëÿ ñâîèòå áëèçêè è ïðèÿòåëè íà íîâàòà çåìÿ. Äåòðèòóñ èçãëåæäàøå îçàäà÷åí.
- Êàê ñòàâà òúé, ÷å èìàò áëèçêè è ïîçíàòè òàì, êàòî çåìÿòà íàñêîðî èçëåçå èçïîä âîäàòà?
- Äîáúð âúïðîñ.
- Ñäúðæàëè ñà ñè äúõà ïðåç öÿëîòî âðåìå?
- Ñúìíÿâàì ñå.
Âúâ âúçäóõà ìàé ñå íîñåøå íåùî ïîâå÷å îò ìèðèñà íà ìîðñêà ñîë, ðåøè Âàéìñ. Èìàøå è íÿêàêâî äðóãî òå÷åíèå. Ìîæåøå ïî÷òè äà ãî äîëîâè. Âíåçàïíî ïðîáëåì èì ñå îêàçà Êëà÷.
Àíêõ-Ìîðïîðê áåøå â ìèð ñ Êëà÷ èëè ïîíå â ñúñòîÿíèå íà íå-âîéíà âå÷å ïî÷òè âåê. Â êðàéíà ñìåòêà áÿõà ñúñåäñêè äúðæàâè.
Ñúñåäè... õà! Íî êàêâî îçíà÷àâàøå òîâà âñúùíîñò? Õîðàòà îò Ñòðàæàòà ìîæåõà äà ðàçêàæàò íå åäíî è äâå íåùèöà çà ñúñåäèòå. Ñúùî áèõà ìîãëè äà ñïîäåëÿò è àäâîêàòèòå, îñîáåíî èñòèíñêè áîãàòèòå, çà êîèòî äóìàòà „ñúñåä" îçíà÷àâà „÷îâåê, ñ êîãîòî ñå ñúäèì âå÷å äâàéñåò ãîäèíè çà èâè÷êà îò ãðàäèíà, øèðîêà ïîëîâèí ïåäÿ".
Õîðàòà ñè æèâåÿò ãîäèíà ñëåä ãîäèíà âðàòà äî âðàòà, êèìàò ñè ïðèÿòåëñêè âñÿêà ñóòðèí, êàòî òðúãâàò çà ðàáîòà, äîêàòî âíåçàïíî íå ñå ñëó÷è íåùî íàãëåä ñúâñåì äåëíè÷íî è áåçîáèäíî, à ïîñëå íà çëîùàñòíèÿ ñúñåä ìó ñå íàëàãà äà ìó âàäÿò ãðàäèíñêîòî ãðåáëî îò óõîòî.
È åòî, íÿêàêâà ïðîêëåòà ñêàëà èçïëóâà îò ìîðåòî, à âñè÷êè èçâåäíúæ çàïî÷íàõà äà ñå äúðæàò òàêà, ñÿêàø Êëà÷ íàðî÷íî êàðà êó÷åòî ñè äà ëàå íîùåì.
- Ààãðàãààõõ - ïå÷àëíî ïðîèçíåñå Äåòðèòóñ.
- Íå ñå ïðèòåñíÿâàé îò ìåíå, ñàìî íåäåé äà ìè ïîâðúùàø âúðõó îáóâêèòå - ïîìîëè Âàéìñ.
- Òóé çíà÷è... - Äåòðèòóñ ðàçìàõà îãðîìíà ðúêà, - òî å... êàòî íåùàòà, äåòî òè ñå ñëó÷âàò... - Òîé íàïðàâè ïàóçà è ñå çàãëåäà â ïðúñòèòå íà ðúöåòå ñè. Ñàìî óñòíèòå ìó ìúðäàõà. - ...ïî ÷åòèðè íàâåäíúæ. Ààãðàãààõõ. Çíà÷è òúêìî òóé âðåìå, êîãàòî âèæäàø ìàëêèòå êàìú÷åòà è ïðîñòî ñè çíàåø, ÷å îãðîìíî ñâëà÷èùå ùå ñå ñòîâàðè îòãîðå òè, íî âå÷å å êúñíî äà áÿãàø. Òîç ìîìåíò „Ààãðàãààõõ".
Óñòíèòå íà Âàéìñ ñå ðàçìúðäàõà.
- Ëîøî ïðåä÷óâñòâèå? - ïðåäïîëîæè òîé.
- Úõú.
- È îòêúäå ïðîèçõîæäà?
Äåòðèòóñ ñâè ðàìåíå.
- Ìîæå áè îò çâóêà, êîéòî õîðàòà èçäàâàò êàòî õèëÿäà òîíà êàìúíàê íàïàäàò âúðõó òÿõ.
„Ëîøè ïðåä÷óâñòâèÿ..." Âàéìñ ñå ïî÷åñà ïî áðàäè÷êàòà. Äà-à. Äîáðå äå, è òîé ñè èìàøå äîñòàòú÷íî îò òÿõ...
„Ñâëà÷èùà è ëàâèíè..." Ìúíè÷êèòå ñíåæèíêè ïàäàò, ëåêè êàòî ïóõ è âíåçàïíî îòêðèâàø, ÷å öåëèÿò ïëàíèíñêè ñêëîí ñå ñâëè÷à èçïîä êðàêàòà òè...
Äåòðèòóñ ãî èçãëåäà ëóêàâî.
- Çíàì àç ê'âî ðàçïðàâÿò: „Òîÿ Äåòðèòóñ å òúï êàòî òàëïà". Àìà óñåùàì íàêúäå äóõà âÿòúðúò.
Âàéìñ èçãëåäà ñâîÿ ñåðæàíò ñ íîâî óâàæåíèå.
- È òè ìîæåù äà ãî óñåòèø, òàêà ëè?
Òðîëúò ìíîãîçíà÷èòåëíî ïî÷óêà ñ ïðúñò ïî øëåìà ñè.
- Ñúâñåì î÷åâèäíî ñè å. Âèæäàòå ëè íà îíèÿ ïîêðèâè ìàëêèòå ïåòëåòà è äðàêîíè, è íåùèöà? È òîç íåùàñòåí çàäíèê âðúç Ãèëäèÿòà íà êðàäöèòå? Ìîæåòå ïðîñòî äà ãè ïîãëåæäàòå. Òå çíàÿò. Íî óòðåïè ìå, àêî ðàçáèðàì êàê âèíàãè óëó÷âàò ïðàâèëíàòà ïîñîêà.
Âàéìñ ñå ïîîòïóñíà. Êîåôèöèåíòúò íà èíòåëèãåíòíîñò íà Äåòðèòóñ íå áåøå ëîø çà òðîë, êàòî ãî íàðåæäàøå íÿêúäå ìåæäó ðèáàòà-÷óê è àêòüîð îò ìèìàíñà. Òîâà îáà÷å íèêîãà íå ãî ñïèðàøå.
Äåòðèòóñ ïðèìèãà.
- Ñÿêàø å äîøëî îíóé âðåìå, êîãàòî çèìàø ãîëåìàòà ñîïà. Ñòàðèÿò äÿäî-òðîë íè ðàçïðàâÿøå êàê ñå å áèë ñ äæóäæåòàòà êàòî ìëàä. Íåùî âúâ âÿòúðà ùå äà å.
- Ú-ú... äà... - îòãîâîðè Âàéìñ.
Íàä ãëàâàòà ìó ïðèïëÿñêàõà êðèëà. Òîé âúçäúõíà. Èäâàøå ñúîáùåíèå. Ñ ãúëúá.
Íî â êðàéíà ñìåòêà áÿõà îïèòàëè âñè÷êî îñòàíàëî, íàëè òàêà? Áëàòíèòå äðàêîíè èìàõà íåïðèÿòíèÿ íàâèê äà åêñïëîäèðàò âúâ âúçäóõà, òàëàñúìèòå èçÿæäàõà ñúîáùåíèÿòà, ïðåäè äà ãè äîñòàâÿò, à ñåìàôîðíèòå øëåìîâå ñå îêàçàõà ïúëåí ïðîâàë, îñîáåíî ïðè ñèëåí âÿòúð. Ñëåä êîåòî åôðåéòîð Äðåáíîäóïå áåøå îòáåëÿçàëà, ÷å ïîðàäè ìíîãîâåêîâíîòî èì îïëÿ÷êîñâàíå îò êîëîíèÿòà ãðàäñêè âîäîëèâíèöè àíêõ-ìîðïîðêñêèòå ãúëúáè ñà ðàçâèëè çíà÷èòåëíî ïî-âèñîêà ñòåïåí íà èíòåëèãåíòíîñò â ñðàâíåíèå ñ îñòàíàëèòå ãúëúáè. Âàéìñ îò ñâîÿ ñòðàíà ñìÿòàøå, ÷å òîâà íå ùå äà å îñîáåíî òðóäíî, çàùîòî äîðè è íÿêîè îò íåùàòà, êîèòî ïðîðàñòâàò âúðõó ñòàð âëàæåí õëÿá, èìàò ïî-âèñîê êîåôèöèåíò íà èíòåëèãåíòíîñò îò ïîâå÷åòî ãúëúáè.
Òîé èçìúêíà øåïà öàðåâè÷íè çúðíà îò äæîáà ñè. Ãúëúáúò, ïîä÷èíÿâàéêè ñå íà âíèìàòåëíàòà òðåíèðîâêà, êàöíà íà ðàìîòî ìó. Ñëåä òîâà, ïîä÷èíÿâàéêè ñå íà âúòðåøíèÿ ñè ïîäòèê, ñå îáëåê÷è îòãîðå ìó.
- Çíàåø ëè, ùå òðÿáâà äà íàìåðèì íåùî ïî-ïîäõîäÿùî - êàçà Âàéìñ, ðàçâèâàéêè ïèñìîòî. - Âñåêè ïúò, êîãàòî ïðàùàìå ñúîáùåíèå äî ïîëèöàé ×ó÷óð Äîëåí, òîé ãè ÿäå.
- Àìà íàëè å âîäîëèâíèê - íàïîìíè Äåòðèòóñ. - Òîé ñè ìèñëè, ÷å ìó ïðàùàìå îáÿäà.
- Î! - ïðîìúëâè Âàéìñ. - Íåãîâî ïðåâúçõîäèòåëñòâî èçèñêâà ìîåòî ïðèñúñòâèå. Êîëêî ìèëî.
Ëîðä Âåòèíàðè ñå âçèðàøå ñ ãîëÿìî âíèìàíèå, çàùîòî îò ìíîãîãîäèøíèÿ ñè îïèò áåøå óñòàíîâèë, ÷å ñúñðåäîòî÷åíîòî ñëóøàíå íà ñúáåñåäíèêà îáèêíîâåíî ãî èçâàæäà îò ðàâíîâåñèå.
À íà ñðåùà êàòî òàçè, êîãàòî Âåòèíàðè ÷óâàøå ñúâåòèòå íà ãðàäñêèòå ïúðâåíöè, òîé ñëóøàøå îñîáåíî ñúñðåäîòî÷åíî, çàùîòî òîâà, êîåòî õîðàòà êàçâàõà, áåøå îíîâà, êîåòî òå èñêàõà äà ÷óå. Çàòîâà Ïàòðèöèÿò îáðúùàøå îãðîìíî âíèìàíèå íà ïðîñòðàíñòâàòà ìåæäó äóìèòå. Òàì ñå íàìèðàõà íåùàòà, çà êîèòî ñúáåñåäíèöèòå ìó ñå íàäÿâàõà òîé äà íå çíàå è çà êîèòî íå èñêàõà òîé äà íàó÷è.
Â ìîìåíòà ñëóøàøå íåùàòà, êîèòî ëîðä Äàóíè îò Ãèëäèÿòà íà óáèéöèòå ïðîïóñêàøå äà ñúîáùè â îáñòîÿòåëñòâåíîòî ñè èçëîæåíèå çà âèñîêàòà ñòåïåí íà îáó÷åíîñò íà ÷ëåíîâåòå íà íåãîâàòà ãèëäèÿ è çíà÷åíèåòî èì çà ãðàäà. Ãëàñúò ìó ïîñòåïåííî çàãëúõíà, èçïðàâåí ïðåä àãðåñèâíîòî âíèìàíèå íà Ëîðä Âåòèíàðè.
- Áëàãîäàðÿ âè, ëîðä Äàóíè. Ñèãóðåí ñúì, ÷å âñè÷êè íèå ùå ñìå â ñúñòîÿíèå äà ñïèì ìíîãî ïî-íåñïîêîéíî, ñëåä êàòî íàó÷èõìå âñè÷êî òîâà îò Âàñ. Ñàìî åäèí âòîðîñòåïåíåí âúïðîñ... Âÿðâàì, ÷å òåðìèíúò „íàåìåí óáèåö" èäâà îò êëà÷èàíñêèÿ åçèê?
- Äà... äåéñòâèòåëíî...
- È ìíîãî îò âàøèòå ñòóäåíòè ñà, ïî ñòå÷åíèå íà îáñòîÿòåëñòâàòà, îò Êëà÷ è ñúñåäíèòå ìó ñòðàíè?
- Íèâîòî íà íàøåòî îáó÷åíèå å áåç êîíêóðåíöèÿ è...
- Èìåííî. Ñëåäîâàòåëíî êàçàíîòî ôàêòè÷åñêè îçíà÷àâà, ÷å òåõíèòå óáèéöè ñà ïðàêòèêóâàëè çàíàÿòà ïî-äúëãî îò âàñ, ïîçíàâàò äîáðå ãðàäà è èìàò ñâîè òðàäèöèîííè óìåíèÿ â òàçè îáëàñò, îøëàéôàíè îò âàñ.
- Ú-ú...
Ïàòðèöèÿò ñå îáúðíà êúì ãîñïîäèí Áúðëè.
- Âèå ñúñ ñèãóðíîñò èìàòå çíà÷èòåëíî ïðåâúçõîäñòâî â êà÷åñòâîòî íà âàøèòå îðúæèÿ, ãîñïîäèí Áúðëè?
- O, äà! Ìîæåòå äà ãîâîðèòå êàêâîòî ñè èñêàòå çà äæóäæåòàòà, íî íàïîñëåäúê íèå èçðàáîòèõìå íÿêîè ïðåêðàñíè ïîñîáèÿ - óâåðè ãî ïðåçèäåíòúò íà Îðúæåéíàòà ãèëäèÿ.
- Àõ. Òîâà å íàé-ïîñëå íÿêàêâî óñïîêîåíèå.
- Äà. - Áúðëè ãëåäàøå íåùàñòíî. - Êàêòî è äà å, â ïðîèçâîäñòâîòî íà îðúæèå... âàæíîòî íåùî...
- Ñèãóðíî èñêàõòå äà êàæåòå çà îðúæåéíèÿ áèçíåñ, ÷å òîé å áèçíåñ.
Áúðëè èçãëåæäàøå ñÿêàø òúêìî ñà ãî îòêà÷èëè îò åäíà êóêà, ñàìî çà äà ãî îáåñÿò íà ïî-ãîëÿìà êóêà.
- Ú-ú...äà.
- È ôàêòè÷åñêè îðúæèÿòà ñà çà Ïðîäàí.
- Ú-ú... èìåííî.
- Íà âñåêè, êîéòî áè èñêàë äà ãè êóïè.
- Ú-ú... äà.
- Íåçàâèñèìî îò êàóçàòà, çà êîÿòî òå ùå áúäàò èçïîëçâàíè.
Ïðîèçâîäèòåëÿò íà îðúæèå èçãëåæäàøå îñêúðáåí.
- Ìîëÿ? Íî ðàçáèðà ñå. Òå ñà îðúæèÿ.
- È àç ïîäîçèðàì, ÷å Êëà÷ å áèë äîñòà äîõîäåí ïàçàð ïðåç ïîñëåäíèòå ãîäèíè.
- Àìè, äà... Ñåðèôúò èìàøå íóæäà äà óìèðîòâîðè ïîãðàíè÷íèòå ñè ðàéîíè...
Ïàòðèöèÿò ïðîòåãíà ðúêà. Ñåêðåòàðÿò Äðúìíîò ìó âðú÷è ëèñò õàðòèÿ.
- „Âåëèêèÿò èçðàâíèòåë" - ïðåíîñèì âúðõó ïëàòôîðìà 500-ôóíòîâ àðáàëåò - ïðî÷åòå òîé. - È, íåêà âèäèì íàòàòúê... „Ìåòåîð" - àâòîìàòèçèðàí õâúðëÿ÷ íà øóðèêåíè, îáåçãëàâÿâà îò äâàéñåò êðà÷êè, âðúùàìå ïàðèòå â ñëó÷àé íà íåïúëíî îáåçãëàâÿâàíå?
- ×óâàëè ëè ñòå íÿêîãà çà ä'ðåãèòå, Âàøå ïðåâúçõîäèòåëñòâî? - ïîïèòà Áúðëè. - Ãîâîðè ñå, ÷å åäèíñòâåíèÿò íà÷èí äà áúäå óìèðîòâîðåí íÿêîé îò òÿõ å äà ãî óäàðèø ìíîãî ïúòè ñúñ ñåêèðà ïî ãëàâàòà è äà ïîãðåáåø êàêâîòî îñòàíå ïîä íÿêîÿ ñêàëà. À äîðè òîãàâà å çà ïðåäïî÷èòàíå äà èçáåðåø ïî-òåæêà ñêàëà.
Ïàòðèöèÿò ìàé ñå ñúñðåäîòî÷è âúðõó èëþñòðàöèÿòà íà „Äåðâèøúò" - áîëà ñ ëàñî, îñòðî êàòî áðúñíà÷. Íàñòúïè áîëåçíåíà òèøèíà, êîÿòî Áúðëè ñå îïèòà äà çàïúëíè. À òîâà âèíàãè å áèëî ãðåøåí õîä.
- Ðàçáèðà ñå, îñèãóðÿâàìå òàêà íåîáõîäèìèòå çà Àíêõ-Ìîðïîðê ðàáîòíè ìåñòà.
- Èçíàñÿéêè îðúæèÿ çà äðóãè äúðæàâè - ïîä÷åðòà ëîðä Âåòèíàðè. Âúðíà ëèñòà íà ñåêðåòàðÿ ñè è çàêîâà Áúðëè ñ ïðèÿòåëñêà óñìèâêà. - Çà ìåí å óäîâîëñòâèå äà íàó÷à, ÷å èíäóñòðèÿòà ñå ðàçâèâà òàêà äîáðå. Ùå ñå ïîñòàðàÿ íà âñÿêà öåíà äà ãî çàïîìíÿ. - Òîé âíèìàòåëíî äîïðÿ äëàíè åäíà äî äðóãà. - Ïîëîæåíèåòî å ñåðèîçíî, ãîñïîäà.
- ×èå? - ïîïèòà Áúðëè.
- Ìîëÿ?
- Êàêâî? Î... àç ïðîñòî ñè ìèñëåõ çà íåùî äðóãî, Âàøå ïðåâúçõîäèòåëñòâî...
- Àç òúêìî ñå êàíåõ äà îòáåëåæà ôàêòà, ÷å èçâåñòåí áðîé îò íàøèòå ãðàæäàíè ñà îòèøëè íà îíçè íåùàñòåí îñòðîâ. Êàêòî è, äîêîëêîòî ðàçáðàõ, ãðóïà êëà÷èàíöè ñúùî.
- Çà êàêúâ äÿâîë èì å íà íàøèòå õîðà äà õîäÿò òàì? - ïîïèòà ãîñïîäèí Áîãèñ îò Ãèëäèÿòà íà êðàäöèòå.
- Çàùîòî ïî òàêúâ íà÷èí òå äåìîíñòðèðàò ìëàä ïèîíåðñêè äóõ, òúðñÿò áîãàòñòâà è... äîïúëíèòåëíî ïðåïèòàíèå èç íîâèòå çåìè.
- À êëà÷èàíöèòå çàùî ñà òàì? - êàçà ëîðä Äàóíè.
- Î-î, çàùîòî ñà åäíà ïàñìèíà îò áåçïðèíöèïíè îïîðòþíèñòè, êîèòî âèíàãè ñà ãîòîâè äà çàìåíÿò íèùî çà íåùî - îòâúðíà ëîðä Âåòèíàðè.
- Ìàéñòîðñêî îáîáùåíèå, ìèëîðä, àêî áèõ ìîãúë äà ñå èçðàçÿ òàêà - âìåòíà Áúðëè, êîéòî óñåòè, ÷å èìàøå äà íàâàêñâà.
Ïàòðèöèÿò ïîãëåäíà çà ìèã áåëåæêèòå ïðåä ñåáå ñè.
- O, äúëæà âè èçâèíåíèå. Î÷åâèäíî ñúì ïðî÷åë ïîñëåäíèòå äâå èçðå÷åíèÿ â îáðàòåí ðåä... Ãîñïîäèí Âúðòåë, âÿðâàì, ÷å èñêàõòå äà êàæåòå íåùî?
Ïðåçèäåíòúò íà Ãèëäèÿòà íà àäâîêàòèòå ïðî÷èñòè ãúðëîòî ñè. Ïðîçâó÷à êàòî ïðåäñìúðòíî õðèïòåíå è íà ïðàêòèêà ñè áåøå òî÷íî òàêà, ïîíåæå ÷îâåêúò áåøå çîìáè îò íÿêîëêîñòîòèí ãîäèíè íàñàì. Íÿìàøå çíà÷åíèå, çàùîòî ñïîðåä èñòîðè÷åñêèòå õðîíèêè ãîñïîäèí Âúðòåë ïðîñòî çàïî÷íàë äà ðàáîòè è ïðåç îáåäíàòà ñè ïî÷èâêà.
- Äà, íàèñòèíà - çàïî÷íà òîé, êàòî îòâîðè ìàñèâåí þðèäè÷åñêè òîì, - èñòîðèÿòà íà ãðàä Ëåøï è îêîëíèòå ìó çåìè å â èçâåñòíà ñòåïåí íåÿñíà. Èçâåñòíî å, ÷å å áèë íàä âîäàòà äî ïðåäè îêîëî õèëÿäà ãîäèíè, êàòî ïèñìåíèòå ñâåäåíèÿ ñî÷àò, ÷å ñå å ñìÿòàë çà ÷àñò îò Àíêõ-Ìîðïîðêñêàòà èìïåðèÿ...
- Êàêâî å åñòåñòâîòî íà òåçè èñòîðè÷åñêè ñâåäåíèÿ è êàçâàò ëè íè òå êîé å ñ÷èòàë òàêà? - îñâåäîìè ñå Ïàòðèöèÿò.
Âðàòàòà ñå îòâîðè è Âàéìñ ïðèñòúïè â çàëàòà.
- À, Êîìàíäèð Âàéìñ, ìîëÿ çàïîâÿäàéòå. Ïðîäúëæåòå, ãîñïîäèí Âúðòåë.
Çîìáèòî íå îáè÷àøå äà áúäå ïðåêúñâàíî. Òî ñå ïîêàøëÿ îòíîâî.
- Ìèëîðä, ïèñìåíèòå ñâåäåíèÿ çà èçãóáåíàòà çåìÿ äàòèðàò îòïðåäè íÿêîëêîñòîòèí ãîäèíè. È åñòåñòâåíî, òîâà ñà íàøè çàïèñè.
- Ñàìî íàøè?
- Òðóäíî ìè å äà ñè ïðåäñòàâÿ êàê íÿêîé äðóã áè ìîãúë äà ïðåäÿâè ïðåòåíöèè - èçðå÷å ñóðîâî àäâîêàòúò.
- Êëà÷èàíöèòå íàïðèìåð? - ïîäñêàçà Âàéìñ îò äàëå÷íèÿ êðàé íà ìàñàòà.
- Ñúð Ñàìþúë, â êëà÷èàíñêèÿ åçèê äîðè íÿìà äóìà çà àäâîêàò.
- Íÿìà ëè? Áðàâî íà òÿõ.
- Íàøàòà ãëåäíà òî÷êà å - Âúðòåë ëåêî çàâúðòÿ ñòîëà ñè, çà äà íå ãëåäà êúì Âàéìñ, - ÷å íîâàòà çåìÿ å íàø Åêñòðà-Òåðèòîðèàëåí Èçäèãíàë ñå Äîìèíèîí è, êîåòî å îùå ïî-âàæíî, Acquiris Quodcumcue Rapis. Îñâåäîìèõà ìå, ÷å ïðúâ íà íåÿ å ñòúïèë åäèí îò íàøèòå ðèáàðè.
- ×óõ êëà÷èàíöèòå äà ïðåòåíäèðàò, ÷å âñúùíîñò å áèë åäèí îò òåõíèòå ðèáàðè - ïîä÷åðòà Âåòèíàðè.
Óñòíèòå íà Âàéìñ ïîìðúäâàõà. „...äà âèäèì ñåãà - Acquiris..."
- „Ïðèäîáèâàø êàêâîòî äîêîïàø"? - ïðîèçíåñå íà ãëàñ òîé.
- Íå âúçíàìåðÿâàìå äà ñå äîâåðÿâàìå íà äóìèòå èì, íàëè? - Âúðòåë ïóñíà ðåïëèêàòà ïîêðàé óøèòå ñè. - Èçâèíåòå ìå, ìèëîðä, íî àç íå ìîãà äà ïîâÿðâàì, ÷å ïàñìèíà êðàäöè ñ ïåøêèðè íà ãëàâèòå ùå íàðåæäàò íà ãîðäèÿ Àíêõ-Ìîðïîðê êàêâî äà ïðàâè.
- Íî íå, ðàçáèðà ñå! Äîøëî å âå÷å âðåìåòî Äæîíè Êëà÷èàíåöà äà ïîëó÷è åäèí õóáàâ óðîê - íàòúðòè ëîðä Ñåëà÷èè. - Ñàìî ñè ñïîìíåòå îíàÿ èñòîðèÿ ñúñ çåëêèòå îò ìèíàëàòà ãîäèíà! Îòêàçàõà äà ïðèåìàò öåëè äåñåò øëåïà çåëå!
- À âñè÷êè çíàÿò, ÷å ãúñåíèöèòå ñàìî ïîäîáðÿâàò âêóñà - ïðîìúëâè ïîâå÷å èëè ïî-ìàëêî íà ñåáå ñè Âàéìñ.
Ïàòðèöèÿò ãî ñòðåëíà ñ ïîãëåä.
- Òîâà å âÿðíî! - ïîòâúðäè Ñåëà÷èè. - Êà÷åñòâåíè çäðàâîñëîâíè áåëòú÷èíè! È ñàìî ñè ñïîìíåòå íåïðèÿòíîñòèòå, êîèòî êàïèòàí Äæåíêèíñ ñè èìàøå ñ îíÿ òîâàð îâíåøêî. Çà ìàëêî äà ãî âêàðàò â çàòâîðà. Â êëà÷èàíñêè çàòâîð!
- Ìè äà! Ìåñîòî ñòàâà íàé-âêóñíî, êîãàòî ïîçåëåíåå - ïîäñêàçà Âàéìñ.
- Íå å êàòî äà ìó óñåùàò âêóñà ïîä âñè÷êîòî òîâà êúðè - íàìåñè ñå Áúðëè. - Áÿõ åäèí ïúò íà âå÷åðÿ â òÿõíîòî ïîñîëñòâî è çíàåòå ëè êàêâî ìå íàêàðàõà äà ÿì? Îâíåøêè...
- Èçâèíåòå, ãîñïîäà, - íàäèãíà ñå Âàéìñ. - Íÿêîè ñïåøíè äåëà ìå çîâàò.
Òîé êèìíà íà Ïàòðèöèÿ è çàáúðçàíî íàïóñíà ñòàÿòà. Çàòâîðè âíèìàòåëíî âðàòàòà ñëåä ñåáå ñè è ïîå äúëáîêî ãëúòêà ñâåæ âúçäóõ, âúïðåêè ÷å òî÷íî â ìîìåíòà ñ ðàäîñò áè ñå èíõàëèðàë è â òîàëåòíà.
Åôðåéòîð Äðåáíîäóïå çàñòàíà ìèðíî è ãî çàãëåäà ñ î÷àêâàíå. Äî êðàêàòà É ñå íàìèðàøå ãîëÿìà êóòèÿ, êîÿòî óìèðîòâîðèòåëíî ãóãóêàøå.
- Íåùî ñòàâà! Èçòè÷àé äî... èñêàì äà êàæà, ïðàòè ãúëúá äî Äâîðà.
- Äà,ñúð?
- Âñè÷êè äåæóðñòâà ñå ïðåêðàòÿâàò, ñ÷èòàíî îò òîçè ìîìåíò è èñêàì äà âèäÿ âñè÷êè ñòðàæíèöè - ÷ó ëè, âñè÷êè! - â Äâîðà, äà ðå÷åì, â øåñò ñëåäîáåä.
- Äîáðå, ñúð. Òîâà îçíà÷àâà äà ïóñíà âòîðè ãúëúá, îñâåí àêî íå óñïåÿ äà ãî íàïèøà äîñòàòú÷íî äðåáíè÷êî.
Äðåáíîäóïå èçëåçå çàáúðçàíî.
Âàéìñ ïîãëåäíà ïðåç ïðîçîðåöà. Îêîëî äâîðåöà âèíàãè èìàøå îæèâëåíèå, íî äíåñ áåøå... íå òîëêîâà òúëïà, à õîðà, êîèòî ñå ìîòàÿò íàîêîëî. È êàòî ÷å ÷àêàò íåùî äà ñå ñëó÷è.
Êëà÷. Âñåêè ãî çíàåøå.
Äåòðèòóñ áåøå ïðàâ. Ìîæåøå äîðè äà ÷óå îòñêà÷àíåòî íà ìàëêèòå êàìú÷åòà ïî ñêëîíà. Âúïðîñúò íå îïèðàøå ñàìî äî ðèáàðèòå, äåòî ñå ñäúðïàëè, àìè äî ñòîòèöè ãîäèíè íà... Âñå åäíî äâàìà åäðè ìúæå ñå ìú÷àò äà ñå ñìåñòÿò â ìàëêà ñòàè÷êà, îïèòâàò ñå äà áúäàò ó÷òèâè åäèí ñ äðóã, äîêàòî íà åäèíèÿ îò òÿõ ìó ñå íàëîæè äà ñå ïðîòåãíå è ìàëêî ïî-êúñíî äâàìàòà âå÷å òðîøàò ìåáåëèòå.
Íî òîâà íå ìîæåøå äà ñå ñëó÷è, íàëè? Ñïîðåä ñëóõîâåòå íàñòîÿùèÿò Ñåðèô áåøå êîìïåòåíòåí ìúæ, ïîâå÷å çàãðèæåí äà óìèðîòâîðÿâà ñâàäëèâèòå ïîêðàéíèíè íà ñîáñòâåíàòà ñè èìïåðèÿ, îòêîëêîòî äà íàïàäà ñúñåäèòå ñè. À è â Àíêõ-Ìîðïîðê æèâååõà êëà÷èàíöè, çà áîãà! Êëà÷èàíöè, ðîäåíè â Àíêõ-Ìîðïîðê. Ãëåäàø, äà ðå÷åì, ïðåä ñåáå ñè þíàê, íà êîéòî íà ëèöåòî ìó ïðîñòî å èçïèñàíà êàìèëà, íî êîãàòî îòâîðè óñòà è ïðîãîâîðè, èìà òàêúâ àíêõ-ìîðïîðêñêè àêöåíò, ÷å ìîæåø äà ÷óêàø êàìúíè ñ íåãî. O, èìàøå è ìíîãî âèöîâå çà ÷óæäåíöèòå è ñìåøíàòà èì õðàíà, íî íàëè...
Íå îñîáåíî çàáàâíè âèöîâå, êàòî ñå çàìèñëèø.
Íî êîãàòî ÷îâåê ïîïàäíå â áëèçîñò äî âçðèâà, îáèêíîâåíî íå ìó îñòàâà âðåìå äà ñå ÷óäè îòêîãà ñúñêà ôèòèëúò.
Ãëàñîâåòå ñå áÿõà ïîâèøèëè, êîãàòî ñå âúðíà â Çàëàòà íà ïëúõîâåòå.
- Çàùîòî, ëîðä Ñåëà÷èè - òúêìî êàçâàøå Ïàòðèöèÿò, - ñåãà íå ñà äîáðèòå ñòàðè âðåìåíà. Âå÷å íå ñå ïðèåìà çà...ó÷òèâî... äà ñå èçïðàùàò áîéíè êîðàáè, çà äà ñå äåìîíñòðèðàò, êàêòî îòáåëÿçàõòå, íà Äæîíè Êëà÷èàíåöà, ãðåøêèòå â íåãîâèòå âèæäàíèÿ çà ñâåòà. Îò äðóãà ñòðàíà, íèå íÿìàìå áîéíè êîðàáè îòêàêòî „Ìåðè-Äæåéí" ïîòúíàëà ïðåäè ñòîòèíà ãîäèíè. È âðåìåíàòà âå÷å ñà äðóãè. Â äíåøíî âðåìå öåëèÿò ñâÿò íè ãëåäà. È, ìèëîðä, âå÷å íå å ïîçâîëåíî äà ñå êàçâà: „Òè ïúê êàêâî ñè ìå çÿïíàë?" - Òîé ñå îáëåãíà íàçàä. - Âå÷å èìàìå Õèìåðèÿ è Êõàëè, è Åôåá, è Òñîðò. È Ìóíòàá íàïîñëåäúê. È Îìíèÿ. Íÿêîè îò òÿõ ñà ìîãúùè íàöèè, ãîñïîäà. Ìîæå áè íå õàðåñâàò íàñòîÿùàòà åêñïàíçèîíèñòè÷íà ïîëèòèêà íà Êëà÷, íî òå íå õàðåñâàò ìíîãî-ìíîãî è íàñ, îò äðóãà ñòðàíà.
- È çàùî ïúê íå?
- Àìè çàùîòî â ìèíàëîòî ñè ñìå âîäèëè âîéíè ñ îíåçè îò òÿõ, êîèòî íå ñìå ìîãëè äà îêóïèðàìå. Ïî íÿêàêâà ïðè÷èíà èçêîëâàíåòî íà õèëÿäè õîðà èçãëåæäà ñå çàïå÷àòâà â ìàñîâîòî ñúçíàíèå.
- Èñòîðèÿ - íàòúðòè ëîðä Ñåëà÷èè. - Âñè÷êî òîâà å â ìèíàëîòî!
- Äîáðî ìÿñòî çà èñòîðèÿòà, ñúãëàñåí ñúì - ïðîèçíåñå òúðæåñòâåíî Ïàòðèöèÿò.
- À çàùî íå íè õàðåñâàò ñåãà? Ïàðè ëè èì äúëæèì?
- Íå. Ïîâå÷åòî îò òÿõ äúëæàò ïàðè íà íàñ. Êîåòî, ðàçáèðà ñå, å äàëå÷ ïî-äîáðà ïðè÷èíà äà íè ìðàçÿò.
- Àìè êàêâî ñòàâà ñúñ Ñòî Ëàò è Ïñåâäîïîëèñ, è äðóãèòå ãðàäîâå? - ïîïèòà ëîðä Äàóíè.
- È òå íå íè õàðåñâàò îñîáåíî.
- Çàùî? Íàëè èìàìå îáùî èñòîðè÷åñêî íàñëåäñòâî - îçàäà÷è ñå ëîðä Ñåëà÷èè.
- Äà, ìèëîðä, íî îáùîòî íè èñòîðè÷åñêî íàñëåäñòâî ñå ñúñòîè íàé-âå÷å âúâ âîäåíå íà âîéíè åäíè ñ äðóãè. Íå áèõ ìîãúë äà ïðåäïîëîæà ãîëÿìà ïîäêðåïà îò òÿõíà ñòðàíà. Êîåòî å â èçâåñòíà ñòåïåí íåùàñòíî îáñòîÿòåëñòâî, çàùîòî ôàêòè÷åñêè íèå íÿìàìå àðìèÿ. Àç íå ñúì, ðàçáèðà ñå, âîåíåí, íî ñïîðåä øèðîêî ðàçïðîñòðàíåíîòî âèæäàíå àðìèÿòà å æèçíåíî âàæíà çà óñïåøíîòî âîäåíå íà åäíà âîéíà. - Òîé îãëåäà ñåäÿùèòå îêîëî ìàñàòà. - Â äåéñòâèòåëíîñò Àíõê-Ìîðïîðê âèíàãè ñå å ïðîòèâîïîñòàâÿë ðåøèòåëíî ñðåùó ïîääúðæàíåòî íà ðåäîâíà àðìèÿ.
- Âñè÷êè íèå çíàåì çàùî õîðàòà íå âÿðâàò íà àðìèèòå - êàçà ëîðä Äàóíè. - Ìíîæåñòâî âúîðúæåíè ìúæå, ðàçìîòàâàùè ñå áåç ðàáîòà... çàïî÷âàò äà èì èäâàò ðàçíè èäåè...
Âàéìñ âèäÿ êàê íÿêîëêî ôèçèîíîìèè ñå çàâúðòÿõà â íåãîâà ïîñîêà.
- Ìèëîðä - èçðå÷å ñ êðèñòàëíî ÿñåí ãëàñ, - âúçìîæíî ëè å òîâà äà å ïðåïðàòêà êúì Ñêàëîëèêèÿ Âàéìñ, êîéòî å ïîâåë ãðàäñêàòà ñòðàæà íà áóíò ñðåùó óïðàâëåíèåòî íà òèðàíè÷íèÿ ìîíàðõ â îïèò äà èçâîþâà íÿêàêâà ôîðìà íà ñâîáîäà è ïðàâîñúäèå çà ãðàäà? Ñòðóâà ìè ñå, ÷å å èìåííî òàêà! È òîé å áèë Êîìàíäèð íà Ãðàäñêàòà Ñòðàæà ïî íåãî âðåìå! Çà áîãà, íàèñòèíà å áèë! È áèë ëè å òîé îáåñåí è ðàç÷ëåíåí è ïîãðåáàí â ïåò ðàçëè÷íè ãðîáà? È äà íå áè ñëó÷àéíî òîé äà å äàëå÷åí ïðåäøåñòâåíèê íà äíåøíèÿ Êîìàíäèð? Ñëóøàéòå êàêâî âè êàçâàì, ñúâïàäåíèÿòà ïðîñòî ñå òðóïàò åäíî ñëåä äðóãî, íàëè? - Ãëàñúò ìó ïðåìèíà îò ìàíèàêàëíà ó÷òèâîñò â ãëóõî ðúìæåíå. - Âÿðíî å! È íåêà äà ïðèêëþ÷âàìå ñ òîçè âúïðîñ! Ñåãà - íÿêîé èìà ëè äà äîáàâè íåùî ïî âúïðîñà?
Îòêúì ñúáðàëàòà ñå ãðóïà ñå ðàçíåñå øóìíî ðàçìåñòâàíå íà ñòîëîâå è õîðîâî ïðî÷èñòâàíå íà ãúðëà.
- À íå ìîæåì ëè äà èçïîëçâàìå íàåìíèöè? - ïîïèòà Áîãèñ.
- Ïðîáëåìúò ñ íàåìíèöèòå å - îòâúðíà Ïàòðèöèÿò, - ÷å íà òÿõ òðÿáâà äà èì ñå ïëàòè, çà äà çàïî÷íàò äà ñå áèÿò. È àêî ÷îâåê íÿìà íåâåðîÿòåí êúñìåò, ïî-êúñíî ñå íàëàãà äà èì ïëàùà, çà äà ïðåñòàíàò.
Ñåëà÷èè ñòîâàðè þìðóê âúðõó ìàñàòà.
- Ìíîãî äîáðå, òîãàâà å ðåä íà ïàòðèîòèòå! - îçúáè ñå òîé. - Ãðàäúò ùå ñå ñïðàâè ñ òîâà!
- Ñúñ ñèãóðíîñò - ïîòâúðäè ëîðä Âåòèíàðè. - Îñîáåíî àêî íàìåðèì äîñòàòú÷íî ïàðè. Àç òúêìî âúçíàìåðÿâàõ äà îòáåëåæà, ÷å íèå íå áèõìå ìîãëè äà ñè ïîçâîëèì íàåìíèöè.
- Íî êàê å âúçìîæíî? - âúçêëèêíà ëîðä Äàóíè. - Íàëè âñè÷êè ñè ïëàùàìå äàíúöèòå!
- Àõ, ïðåäïîëàãàõ, ÷å ùå îïðåì è äî òàçè äðåáîëèÿ.
Âåòèíàðè ïðîòåãíà ðúêà è ñåêðåòàðÿò ìó, êîéòî èçãëåæäàøå íåïðåñòàííî íàùðåê, íàïúõà â íåÿ ëèñò õàðòèÿ.
- Íåêà äà ïîãëåäíåì ñåãà... à, äà. Ãèëäèÿòà íà óáèéöèòå - áðóòíà ïå÷àëáà çà ìèíàëàòà ãîäèíà:
13 207 048 àíêõ-ìîðïîðêñêè äîëàðà. Äàíúöè, ïëàòåíè çà ìèíàëàòà ãîäèíà- 47 äîëàðà, 22 ïåíñà è íåùî, êîåòî ñëåä ùàòåëíî ïðîó÷âàíå ñå îêàçà, ÷å å õåðøåáèàíñêè ïîëîâèí äîíã, ðàâíÿâàù ñå íà åäíà îñìà ïåíè.
- Âñè÷êî ñè å àáñîëþòíî çàêîííî! Ãèëäèÿòà íà ñ÷åòîâîäèòåëèòå...
- Àõ, äà! Ãèëäèÿòà íà ñ÷åòîâîäèòåëèòå: áðóòíà ïå÷àëáà îò 7 999 011 àíêõ-ìîðïîðêñêè äîëàðà. Ïëàòåíè äàíúöè: íóëà. Íî îñâåí òîâà òå êàíäèäàòñòâàò çà âðúùàíå íà äàíú÷åí êðåäèò â ðàçìåð íà 200 000 äîëàðà.
- Íî â êðàéíà ñìåòêà âñè÷êî, êîåòî óñïÿõìå äà ïîëó÷èì îò ãðàäñêàòà óïðàâà, áåøå, àêî ìîãà òàêà äà ñå èçðàçÿ, åêâèâàëåíòíî íà õåðøåáèàíñêèÿ ïîëîâèí äîíã - çàÿâè ãîñïîäèí Ôðîñòðèï îò Ãèëäèÿòà íà ñ÷åòîâîäèòåëèòå.
- Êàêâîòî ïîâèêàëî, òàêîâà ñå îáàäèëî - ìåêî ïðîèçíåñå Âåòèíàðè è ïîáóòíà íàñòðàíà ëèñòà. - Ñúáèðàíåòî íà äàíúöè, ãîñïîäà, â ãîëÿìà ñòåïåí ïðèëè÷à íà ìëåêîíàäîÿ. Íîìåðúò å äà èçñòèñêàø ìàêñèìàëíî êîëè÷åñòâî ìëÿêî ïðè ìèíèìóì ìó÷åíå. È íàèñòèíà ñå ñòðàõóâàì, ÷å åäèíñòâåíîòî, êîåòî óñïÿâàì äà ïîëó÷à íàïîñëåäúê, å ìó÷åíåòî.
- Èñêàòå äà êàæåòå, ÷å Àíêõ-Ìîðïîðê å áàíêðóòèðàë? - ïîïèòà Äàóíè.
- Ðàçáèðà ñå. Êàòî ñúùåâðåìåííî å ïðåòúïêàí ñ áîãàòè ãðàæäàíè. Âÿðâàì, ÷å òå ñà ñå ïîñòàðàëè äà âëîæàò ïå÷àëáàòà ñè â çàêóïóâàíå íà ìå÷îâå.
- È Âèå ñòå ïîçâîëèë òîâà ìàñîâî èçáÿãâàíå íà äàíúöèòå? - ðàçãíåâè ñå ëîðä Ñåëà÷èè.
- O, íèêîé íå å èçáÿãâàë äà ïëàùà äàíúöè - êàçà ëîðä Âåòèíàðè. - Ïðîñòî íèêîé íå ñè ãè ïëàùà.
- Íî òîâà å îòâðàòèòåëíî ñúñòîÿíèå íà íåùàòà!
Ïàòðèöèÿò ïîâäèãíà âåæäè.
- Êîìàíäèð Âàéìñ?
- Äà,ñúð?
- Ùå áúäåòå ëè òàêà äîáúð äà îðãàíèçèðàòå åäèí îòðÿä îò âàøèòå ïî-îïèòíè ìúæå, äà îñúùåñòâèòå âðúçêà ñ äàíú÷íèòå è çàåäíî äà ñúáåðåòå íàòðóïàíèòå äúëãîâå? Ñåêðåòàðÿò ìè ùå âè äàäå ñïèñúêà íà ïî-ãîëåìèòå äëúæíèöè.
- Ñëóøàì, ñúð! À àêî îêàæàò ñúïðîòèâà, ñúð? - ïîïèòà Âàéìñ, ãàäíè÷êî çàõèëåí.
- O, íî êàê áèõà ìîãëè äà îêàæàò ñúïðîòèâà? Òîâà å âîëÿòà íà íàøèòå ãðàäñêè ïúðâåíöè. - Òîé ïîå ïîäàäåíèÿ ìó îò ñåêðåòàðÿ ëèñò õàðòèÿ. - Íåêà äà ïîãëåäíåì... Â íà÷àëîòî íà ñïèñúêà...
Ëîðä Ñåëà÷èè ñå çàêàøëÿ ïðèïðÿíî.
- Ìèñëÿ, ÷å å ïðåêàëåíî êúñíî çà ïîäîáåí ðîä íåëåïîñòè.
- Âîäàòà ïîä ìîñòà ñå å ñìåíèëà ïðåêàëåíî ìíîãî ïúòè - îòáåëÿçà ëîðä Äàóíè.
- Ìúðòâî è çàðîâåíî - ïîäõâúðëè ãîñïîäèí Âúðòåë.
- Àç ñè ïëàùàì ìîèòå - îáîáùè Âàéìñ.
- Íåêà äà ðåêàïèòóëèðàìå, â òàêúâ ñëó÷àé - êàçà Âåòèíàðè. - Íå âÿðâàì, ÷å íÿêîé áè èñêàë äà âèäè êàê äâå çðåëè íàöèè ñå áîðè÷êàò çà ïàð÷å ñêàëà íàñðåä ìîðåòî. Íèå íå èñêàìå äà ñå ñðàæàâàìå, íî...
- Ñàìî àêî çàïî÷íåì, íèå ùå èì ïîêàæåì íà òèÿ øîâèíèñòè êàê... - çàïî÷íà ëîðä Ñåëà÷èè.
- Íÿìàìå êîðàáè. Íÿìàìå õîðà. Íÿìàìå è ïàðè - íàïîìíè ëîðä Âåòèíàðè. - Ðàçáèðà ñå, âëàäååì èçêóñòâîòî íà äèïëîìàöèÿòà. Óäèâèòåëíî å êîëêî ìîæå äà áúäå ïîñòèãíàòî, ñàìî àêî ñå íàëó÷êàò ïðàâèëíèòå äóìè.
- Äà, íî çà íåùàñòèå õîðàòà ñëóøàò ïðàâèëíèòå äóìè ñ ãîòîâíîñò, ñàìî àêî ñà ïîäêðåïåíè ñ ïî-îñòðî êîïèå - îòáåëÿçà ëîðä Äàóíè.
Ëîðä Ñåëà÷èè ñòîâàðè þìðóê âúðõó ìàñàòà.
- Íå íè òðÿáâà äà ðàçãîâàðÿìå ñ òåçè õîðà! Óâàæàåìè ëîðäîâå... ãîñïîäà... íà íàñ ñå ïàäà äà èì ïîêàæåì, ÷å íå ìîãàò ïðîñòî äà íè ïîäðèòâàò íàñàì-íàòàì. Òðÿáâà äà âúçñòàíîâèì âîåííàòà ïîâèííîñò!
- O, ÷àñòíè àðìèè ëè? - ïîïèòà Âàéìñ. - Ïîä êîìàíäâàíåòî íà íÿêîé, ÷èÿòî âîåííà êâàëèôèêàöèÿ å â íàëè÷èåòî íà ïàðè, çà äà êóïè íÿêîëêî õèëÿäè ñìåøíè øàïêè çà õîðàòà ñè?
Íÿêúäå ïî ñðåäàòà íà ìàñàòà åäíà òúìíà ôèãóðà ðÿçêî ñå îáëåãíà íàçàä. Äî òîçè ìîìåíò Âàéìñ ãî ñìÿòàøå çà çàñïàë è íàèñòèíà, êîãàòî çàãîâîðè, ëîðä Ðúæäüî âñå åäíî ñå ïðîçÿâàøå.
- ×èÿòî êâàëèôèêàöèÿ, ãîñïîäèí Âàéìñ, ñå äúëæè íà õèëÿäà ãîäèíè ðîäîñëîâåí ïîäáîð íà âîäà÷åñêè äàðáè.
Òîâà „ãîñïîäèí" ñå óäàðè ñèëíî è îòñêî÷è îò íàãðúäíèêà íà Âàéìñ. Òîé, åñòåñòâåíî çíàåøå, ÷å å ãîñïîäèí, âèíàãè ùå áúäå ãîñïîäèí, âåðîÿòíî áåøå äàìãîñàí äà áúäå ãîñïîäèí, íî ïðîêëåò äà å, àêî íå å „ñúð Ñàìþúë" çà íÿêîé, êîéòî ïðîèçíàñÿ „ãîäèíè" êàòî „ãàäèíè".
- Àõ, ðîäîñëîâåí ïîäáîð... Çíà÷è òîâà áèëî íåîáõîäèìî, çà äà èçïðàòèø õîðàòà ñè íà ñèãóðíà ñìúðò îò ÷èñòà...
- Ãîñïîäà, ìîëÿ âè! - Ïàòðèöèÿò ïîêëàòè ãëàâà. - Íåêà, íå ñå êàðàìå ïîìåæäó ñè. Òîâà, â êðàéíà ñìåòêà, å âîåíåí ñúâåò. Êîëêîòî äî âúçñòàíîâÿâàíåòî íà âîåííàòà ïîâèííîñò, âàøå ïðàâî îùå îò äðåâíè âðåìåíà å äà ñâèêâàòå âîéñêà. Åäíî îò çàäúëæåíèÿòà íà áëàãîðîäíèêà å äà ñúáèðà âúîðúæåíè ìúæå ïî âðåìå íà íóæäà. Èñòîðèÿòà å íà âàøà ñòðàíà. Èìà äîñòàòú÷íî ÿñíè ïðåöåäåíòè è àç íÿìà äà òðúãíà ñðåùó òÿõ. Òðÿáâà äà ïîä÷åðòàÿ, ÷å íå áèõ ìîãúë äà ñè ãî ïîçâîëÿ äîðè.
- Ùå ãè îñòàâèòå äà ñè èãðàÿò íà âîéíèöè? - èçñúñêà Âàéìñ.
- Íî, Êîìàíäèð Âàéìñ - çàïî÷íà ãîñïîäèí Áúðëè ñ óñìèâêà. - Ñàìèÿò âèå êàòî âîåíåí ùå òðÿáâà...
Ïîíÿêîãà õîðàòà ñå îïèòâàò äà ïðèâëåêàò âíèìàíèåòî íà îêîëíèòå, êàòî âèêàò. Ìîãàò è äà óäàðÿò ïî ìàñàòà èëè äîðè äà ñå íàõâúðëÿò âúðõó îïîíåíòà ñè. Íî Âàéìñ óñïÿ äà ïîñòèãíå ñúùèÿ åôåêò, êàòî ïðîñòî çàìðúçíà, áåç äà ïðàâè íèùî. Îò íåãî ñàìî ñòðóåøå õëàä. ×åðòèòå íà ëèöåòî ìó ñå âêàìåíèõà êàòî íà ñòàòóÿ.
- Àç íå ñúì âîåíåí.
Áúðëè äîïóñíà ãðåøêàòà äà ñå óñìèõíå îáåçîðúæàâàùî.
- Å, øëåìúò è îðúæèåòî, è âñè÷êî îñòàíàëî... Â êðàéíà ñìåòêà ñè å åäíî è ñúùî, íàëè?
- Íå. Íå å.
- Ãîñïîäà... - Ëîðä Âåòèíàðè îïðÿ äëàíè íà ìàñàòà â çíàê, ÷å ñðåùàòà å ïðèêëþ÷èëà. - Ñàìî ìîãà äà ïîâòîðÿ ïðåä âàñ, ÷å óòðå ùå îáñúæäàì ïðîáëåìà ñ ïðèíö Êóôóðàõ...
- ×óõ äîáðè îòçèâè çà íåãî - îáàäè ñå ëîðä Ðúæäüî. - Ñòðîã, íî ñïðàâåäëèâ. ×îâåê ñàìî ìîæå äà ïðèâåòñòâà îíîâà, êîåòî ïðàâè â èçîñòàíàëèòå ðàéîíè íà ñòðàíàòà ñè. Òîé å åäèí îñîáåíî...
- Ãîâîðèòå çà ïðèíö Êàäðàì - ïîïðàâè ãî Âåòèíàðè. - Êóôóðàõ å ïî-ìëàäèÿò ìó áðàò. Òîé ïðèñòèãà òóê â êà÷åñòâîòî ñè íà ñïåöèàëåí ïðàòåíèê.
- Õì, îíÿ ëè? Òà òîé å åäèí íåõðàíèìàéêî! Èçìàìíèê! Ëúæåö! Ãîâîðè ñå, ÷å âçèìà ïîäê...
- Áëàãîäàðåí ñúì âè çà äèïëîìàòè÷åñêèÿ ïðèíîñ. Íî ùå òðÿáâà äà ïðèåìåì ôàêòèòå òàêèâà, êàêâèòî ñà. Òîâà å åäèíñòâåíèÿò íà÷èí. Íàøèòå äâå íàöèè èìàò ìíîãî îáùè èíòåðåñè. Ôàêòúò, ÷å ïðèíö Êàäðàì èçïðàùà ñîáñòâåíèÿ ñè áðàò äà ðàçðåøè ïðîáëåìà, ãîâîðè ìíîãî çà ñåðèîçíîñòòà, êîÿòî ïðîÿâÿâà. Òîâà å ÿñåí íàìåê êúì ìåæäóíàðîäíàòà îáùíîñò.
- Êëà÷èàíñêà âàæíà êëå÷êà ùå ïðèñòèãà òóê? - ïðîìúðìîðè Âàéìñ. - Íèêîé íå ìå å óâåäîìèë!
- Ìîæå è äà âè èçãëåæäà íÿêàê ñòðàííî, ñúð Ñàìþúë, íî àç îò âðåìå íà âðåìå ñúóìÿâàì äà óïðàâëÿâàì ãðàäà çà ïî íÿêîëêî ìèíóòè è áåç âàøèòå ñúâåòè è íàïúòñòâèÿ.
- Àìè âñè÷êèòå òåçè àíòèêëà÷èàíñêè íàñòðîåíèÿ...
- Îíÿ íàèñòèíà å ãàäåí ìàçíèê - ïðîøåïíà ëîðä Ðúæäüî íà ãîñïîäèí Áîãèñ ñ îñîáåíèÿ àðèñòîêðàòè÷åí øåïîò, êîéòî êàðà ïîêðèâíèòå ãðåäè äà ïîòðåïåðâàò. - Òîâà ñè å ÷èñòà îáèäà - äà íè ãî èçïðàùàò òóêà!
- Âàéìñ, ñèãóðåí ñúì, ÷å ùå íàïðàâèòå íóæíîòî óëèöèòå äà ñà áåçîïàñíè çà ïåøåõîäöè - êàçà îñòðî Ïàòðèöèÿò. - Çíàì, ÷å ïîäîáíè íåùà çà âàñ ñà âúïðîñ íà ÷åñò. Îôèöèàëíî òîé ïðèñòèãà, çàùîòî ìàãüîñíèöèòå ñà ãî ïîêàíèëè íà ãîëÿìà öåðåìîíèÿ ïî íàãðàæäàâàíåòî ìó. Ïðèñúæäàò ìó ïî÷åòåí äîêòîðàò èëè íåùî ïîäîáíî. Ïîñëåäâàí îò åäèí îò òåõíèòå îáåäè. Îáè÷àì äà ïðåãîâàðÿì ñ õîðàòà, ñëåä êàòî ïðåïîäàâàòåëèòå îò Íåâèäèìèÿ óíèâåðñèòåò ñà ãè êàíèëè íà îáÿä. Ñëåä òîâà òå ñå ñòàðàÿò äà èçâúðøâàò êîëêîòî å âúçìîæíî ïî-ìàëêî äâèæåíèÿ è ñà ñúãëàñíè ïðàêòè÷åñêè íà âñè÷êî, ñàìî è ñàìî äà ïîëó÷àò ìàëêî ñîäà áèêàðáîíàò ñ ÷àøà âîäà. Òàêà ÷å, ãîñïîäà... àêî áèõòå ìå èçâèíèëè...
Ëîðäîâåòå è ãðàäñêèòå ïúðâåíöè ñå ðàçîòèäîõà ñàìè èëè ïî äâîéêè, êàòî ðàçãîâàðÿõà òèõî.
Ïàòðèöèÿò ïîäðåäè êíèæàòà ïðåä ñåáå ñè, ïðîêàðâàéêè êîêàëåñò ïðúñò ïî äúëæèíàòà íà âñåêè ðúá íà êóï÷èíêàòà. Ïîñëå ïîãëåäíà íàãîðå.
- Ïðàâèø ìè ñÿíêà, Êîìàíäèð Âàéìñ.
- Âèå íå ñìÿòàòå íàèñòèíà äà èì ðàçðåøèòå äà âúçñòàíîâÿò âîåííàòà ïîâèííîñò, íàëè?
- Àáñîëþòíî íèêàêúâ çàêîí íå ãî çàáðàíÿâà, Âàéìñ. È ùå ñè èìàò çàíèìàíèå. Âñåêè áëàãîðîäíèê å â ïðàâîòî ñè, äîðè, àêî íå ñå ëúæà, å çàäúëæåí, äà âúçïðàâè ñâîèòå ìúæå ñðåùó âðàãà, êîãàòî èíòåðåñèòå íà ãðàäà ãî èçèñêâàò. È, ðàçáèðà ñå, âñåêè ãðàæäàíèí å â ïðàâîòî ñè äà íîñè îðúæèå. Èìàé òîâà ïðåäâèä, ìîëÿ òå.
- Äà íîñÿò îðúæèå å åäíî íåùî. Íî ñúâñåì äðóãî å äà ãî ðàçìàõâàò è äà ñè èãðàÿò íà âîéíèöè. - Âàéìñ îïðÿ þìðóöè î ìàñàòà è ñå ïðèâåäå íàïðåä. - Ñòðóâà ìè ñå, ÷å òî÷íî ñåãà îòòàòúê â Êëà÷ ãðóïà èäèîòè ñà ñå ñúáðàëè è ïðàâÿò àáñîëþòíî ñúùîòî êàòî íàñ. Òúêìî â ìîìåíòà êàçâàò íà Ñåðèôà ñè: „Âðåìå å äà ïîñòàâèì íà ìÿñòîòî èì îíåçè àíêõ-ìîðïîðêñêè äÿâîëè, îôåíäè". Êîãàòî âñè÷êè òè÷àò íàñàì-íàòàì ñ îðúæèå â ðúêà è ãîâîðÿò òúïè íåùà çà âîéíà, ëåñíî ñòàâàò èíöèäåíòè. Áèë ëè ñòå íÿêîãà â êðú÷ìà, êúäåòî âñè÷êè ñà âúîðúæåíè? O, îòíà÷àëî ñà ñúâñåì ó÷òèâè, óâåðÿâàì âè, íî ñëåä òîâà íÿêîé çàäíèê îòïèâà îò ïîãðåøíà õàëáà èëè ïðèáèðà ÷óæäî ðåñòî è äîêàòî ñå óñåòèø, íîñúò òè âå÷å ïëóâà â ÷àøàòà òè.
Ïàòðèöèÿò ñå âòîðà÷è â þìðóöèòå, äîêàòî Âàéìñ íå ãè îòìåñòè îò ìàñàòà.
- Âàéìñ, ùå ïðèñúñòâàø íà ìàãüîñíè÷åñêèÿ Êîíâèâèóì óòðå. Èçïðàòèõ òè áåëåæêà.
- Àç íèêîãà... - Ñïîìåíúò çà êóï÷èíè íåïðî÷åòåíè áóìàãè ïðåäàòåëñêè èçïëóâà îò ñúçíàíèåòî íà Âàéìñ. - Àõà...
- Êîìàíäèðúò íà Ñòðàæàòà ïðåäâîæäà øåñòâèåòî â ïúëíà ïàðàäíà óíèôîðìà. Òîâà å äðåâåí îáè÷àé.
- Àç? Äà õîäÿ íà÷åëî íà âñè÷êè?
- Èìåííî. Ìíîãî å... ãðàæäàíñêî. Ñèãóðåí ñúì, ÷å ùå îòêëèêíåø. Äåìîíñòðàöèÿ íà äðóæåñêèÿ ñúþç ìåæäó Óíèâåðñèòåòà è ãðàæäàíñêîòî óïðàâëåíèå. À òîé, áèõ êàçàë, ñå ñúñòîè â òîâà òå äà îáåùàÿò äà íå èçïúëíÿâàò íèùî, çà êîåòî ãè ïîìîëèì, ïðè óñëîâèå, ÷å íèå îáåùàåì äà íå ãè ìîëèì çà íèùî. Âúâ âñåêè ñëó÷àé, òîâà å òâîå çàäúëæåíèå. Òðàäèöèÿòà ãî ïîâåëÿâà. È ëåéäè Ñèáèë ñå ñúãëàñè äà íàïðàâè íóæíîòî, çà äà áúäåø òàì ñúñ ñâåæî áîäðî óòðèííî ëèöå.
Âàéìñ ïîå äúëáîêî äúõ.
- Ãîâîðèë ñòå ñúñ ñúïðóãàòà ìè?
- Ðàçáèðà ñå. Òÿ ìíîãî ñå ãîðäåå ñ òåá. Òÿ âÿðâà, ÷å ñè ñïîñîáåí íà âåëèêè äåëà, Âàéìñ. Âåðîÿòíî òè å ãîëÿìà ïîäêðåïà.
- Àìè, àç... äà...
- Ïðåêðàñíî. O, ñàìî îùå åäíî íåùî, Âàéìñ. Àç èìàì âå÷å ñúãëàñèåòî íà Óáèéöèòå è Êðàäöèòå ïî òîçè âúïðîñ, íî çà äà ïîêðèåì âñè÷êè âúçìîæíîñòè... Ùå ãî ñìåòíà çà ëè÷íà óñëóãà, àêî ñå ïîãðèæèø íèêîé äà íå õâúðëÿ ÿéöà èëè äðóãè ïðåäìåòè ïî ïðèíöà. Ïîäîáíè íåùà íåèçâåñòíî çàùî âèíàãè ðàçñòðîéâàò õîðàòà.

Äâàòà ëàãåðà âíèìàòåëíî ñå íàáëþäàâàõà. Áÿõà îòäàâíàøíè âðàãîâå. Áÿõà ìåðèëè ñèëè áåçáðîé ïúòè, áÿõà âêóñâàëè êàêòî ãîð÷èâèíàòà íà ïîðàæåíèåòî è ñëàäîñòòà íà ïîáåäàòà, òàêà è ïðúñòòà â êâàðòàëíèòå ãðàäèíêè. Íî òàçè ñðåùà ùåøå äà íàäõâúðëè âñè÷êî.
Êîêàë÷åòà ïîáåëÿõà. Ïîäêîâàíè áîòóøè ïðîñêúðöàõà îò íåòúðïåíèå.
Êàïèòàí Êåðúò òóïíà âåäíúæ-äâàæ òîïêàòà.
- ×óäåñíî, ìîì÷åòà, äàéòå äà îïèòàìå îùå åäèí ïúò, ñòàâà ëè? È âå÷å áåç ìàãàðåøêè íîìåðà. Óèëÿì, êàêâî ÿäåø?
Àðòèñòè÷íèÿ Òîïóç ñå íà÷óìåðè. Íèêîé íå çíàåøå íåãîâîòî èìå. Äåöàòà, ñ êîèòî áåøå îòðàñúë, íå ãî çíàåõà. Ìàéêà ìó, àêî íÿêîãà èçîáùî ÿ îòêðèåøå, âåðîÿòíî íÿìàøå äà çíàå èìåòî ìó. Íî Êåðúò ãî áåøå íàó÷èë ïî íÿêàêúâ íà÷èí. Àêî íÿêîé äðóã ãî íàðå÷åøå „Óèëÿì", òîçè íÿêîé âåðîÿòíî ùåøå äà òúðñè óõîòî ñè. Â óñòàòà, íàâÿðíî.
- Äúâêà, ãîñïîäèíå.
- Äîíåñúë ëè ñè äîñòàòú÷íî çà âñè÷êè?
- Íå, ãîñïîäèíå.
- Òîãàâà ÿ èçâàäè, åòî òàì èìà åäíî õóáàâî êîø÷å. Ñåãà, õàéäå... Ãåâèí, êàêâî å òîâà â ðúêàâà òè?
Èçâåñòíèÿò êàòî ×óâàëà Ãåâ äîðè íå ñè íàïðàâè òðóäà äà ñïîðè.
- Ò'âà å íîæ, ãîñïîäèí Êåðúò.
- È ñå îáçàëàãàì, ÷å ñè äîíåñúë äîñòàòú÷íî çà âñè÷êè, íàëè?
- Àìè äà, ãîñïîäèíå.
×óâàëà ñå óõèëè. Òîé áåøå íà äåñåò ãîäèíè..
- Õàéäå, îñòàâè ãè â êóï÷èíàòà ïðè äðóãèòå...
Ïîëèöàé Øó íàäíèêíà èççàä ñòåíàòà â ïúëåí ïîòðåñ. Íà øèðîêàòà àëåÿ ñå áÿõà ñúáðàëè îêîëî ïåòäåñåò ìëàäåæè. Íà ñðåäíà âúçðàñò, èçìåðåíà â ãîäèíè - îêîëî åäèíàäåñåò. Íà ñðåäíà âúçðàñò, èçìåðåíà â öèíèçúì è ïðåäíàìåðåíà çëîáà: îêîëî 163. Àíêõ-ìîðïîðêñêèÿò ôóòáîë íÿìàøå âðàòè â íîðìàëíèÿ ñìèñúë, íî âúïðåêè òîâà äâå áÿõà íàïðàâåíè âúâ âñåêè êðàé íà àëåÿòà, ñúãëàñíî ñòàðèÿ, èçäúðæàë íà âðåìåòî íà÷èí - îò ñòðóïàíè íà êóï÷èíêè âåùè íà ìÿñòîòî íà ãðåäèòå.
Äâå êóï÷èíêè - åäíà îò íîæîâå è åäíà îò òúïè èíñòðóìåíòè.
Â öåíòúðà íà ãðóïàòà ìîì÷åòà, îáëå÷åíè â öâåòîâåòå íà äâå îò íàé-ãàäíèòå óëè÷íè áàíäè, êàïèòàí Êåðúò òóïêàøå åäèí íàäóò ñâèíñêè ìåõóð.
Ïîëèöàé Øó ñå ïîêîëåáà äàëè íå ñëåäâà äà ìó ñå ïðèòå÷å íà ïîìîù, íî ÷îâåêúò èçãëåæäà ñå ñïðàâÿøå ñ ëåêîòà.
- Ú-ú, êàïèòàíå? - îñìåëè ñå òîé.
- O, çäðàâåé, Ðåäæ! Íèå òúêìî çàïî÷âàõìå ïðèÿòåëñêà èãðà íà ôóòáîë. Òîâà å ïîëèöàé Øó, ìîì÷åòà.
Ïåòäåñåò ÷èôòà î÷è ñÿêàø ïðîöåäèõà: „Ùå òå çàïîìíèì, ÷åíãå."
Ðåäæ çàîáèêîëè ñòåíàòà è î÷èòå çàáåëÿçàõà ñòðåëàòà, êîÿòî ïðîíèçâàøå íàãðúäíèêà ìó è ñå ïîäàâàøå íÿêîëêî èí÷à îòêúì ãúðáà ìó.
- Âúçíèêíà ìàëêà íåïðèÿòíîñò, ñúð. Ìèñëåõ ñè, ÷å å ïî-äîáðå äà âè óâåäîìÿ. Âçåëè ñà è çàëîæíèê...
- Èäâàì âåäíàãà. Îêåé, ìîì÷åòà, ùå òðÿáâà äà ìå èçâèíèòå. Èãðàéòå ïîìåæäó ñè, ñòàâà ëè? È î÷àêâàì äà âè âèäÿ âñè÷êèòå âúâ âòîðíèê íà ñïÿâêàòà ñ ïúðæåíè íàäåíè÷êè.
- Úõú, ãîñïîäèíå - êàçà Àðòèñòè÷íèÿ Òîïóç.
- È ùå ïîìîëèì åôðåéòîð Àíãóà äà âè íàó÷è êàê ñå âèå êðàé ëàãåðåí îãúí.
- Äà, âúðõúò - êàçà ×óâàëà.
- À ñåãà, êàêâî òðÿáâà äà íàïðàâèì, ïðåäè äà ñå ðàçäåëèì? - ïîäêàíè Êåðúò.
Ñêàòîâåòå è Ìîõîêèòå ñå ñïîãëåäàõà ñðàìåæëèâî. Îáèêíîâåíî ñå èçíåðâÿõà îò äðåáîëèè. Äà ïîêàæåø ñòðàõ ïðè êàêâèòî è äà å îáñòîÿòåëñòâà ñå ñìÿòàøå çà íåäîïóñòèìî. Íî ïîä êàêâèòî è êëàíîâè ïðàâèëà äà áÿõà îòðàñíàëè, íèêîå îò òÿõ íå ïðåäïîëàãàøå ïîÿâàòà íà íÿêîé êàòî Êåðúò.
Ñ èçðàæåíèÿ îò òèïà „Ùå-òå-óáèÿ-ñàìî-äà-ñè-êàçàë-íà-íÿêîãî", òå âäèãíàõà ïàëöèòå íà ðúöåòå ñè íà íèâîòî íà óøèòå è èçâèêàõà õîðîâî:
- Óèá-óèá-óèá.
- Óîá-óîá-óîá - îòâúðíà ñúðäå÷íî Êåðúò. - Îêåé, Ðåäæ, õàéäå äà òðúãâàìå.
- Êàê ãî ïðàâèòå òîâà, êàïèòàíå? -ïîïèòà ïîëèöàé Øó, êîãàòî ñå îòäàëå÷èõà äîñòàòú÷íî.
- O, ñàìî ñè âäèãàø ïàëöèòå. Íî å çàäúëæèòåëíî äà íå êàçâàø íà íèêîãî, çàùîòî òîâà å íàø òàåí çíàê.
- Íî òå ñà åäíè äðåáíè ãëàâîðåçè, êàïèòàíå! Ìàëîëåòíè óáèéöè! Çëîäåè!
- Äà, ìàëêî ñà áåçî÷ëèâè, íî âñúùíîñò îòâúòðå ñà ïðåêðàñíè ìîì÷åòà, àêî ÷îâåê óñïåå äà ãè îïîçíàå...
- ×óâàë ñúì, ÷å òå íèêîãà íèêîìó íå ñà äàëè âðåìå äà ãè îïîçíàå! Ãîñïîäèí Âàéìñ çíàå ëè, ÷å ñå çàíèìàâàòå ñ òîâà?
- Â èçâåñòåí ñìèñúë - äà. Êàçàõ ìó, ÷å èñêàì äà îðãàíèçèðàì êëóá çà óëè÷íèòå äåöà è òîé êàçà, ÷å òîâà å ÷óäåñíà èäåÿ, îñîáåíî àêî èì îðãàíèçèðàì ëåòåí ëàãåð íà ðúáà íà íÿêîÿ ìíîãî ñòðúìíà è ïî-âåòðîâèòà ñêàëà. Íî òîé âèíàãè ñè ãîâîðè òàêà. Ñèãóðåí ñúì, ÷å íèêîãà íå ãî ìèñëè íàèñòèíà. Êúäå ñà òåçè çàëîæíèöè?
- Ïàê å ïðè Âîðòèí, êàïèòàíå. Íî... òîçè ïúò å ïî-ëîøî îò îáèêíîâåíî...
Çàä òÿõ Ñêàòîâåòå è Ìîõîêèòå ñå ãëåäàõà âîéíñòâåíî. Ñëåä òîâà âñåêè ïðèáðà îðúæèÿòà ñè è ñå îòäàëå÷è ïðåäïàçëèâî. Íå ÷å íå èñêàìå äà ñå áèåì, ñÿêàø êàçâàõà òå. Ïðîñòî ñåãà èìàìå íÿêîè ïî-âàæíè íåùà çà âúðøåíå, òàêà ÷å ùå ñè õîäèì, çà äà âèäèì êàêâè òî÷íî áÿõà òå.

Íà äîêîâåòå áåøå äîñòà òèõî - ëèïñâàõà îáè÷àéíèòå âèêîâå è îáùè áðúòâåæè. Õîðàòà áÿõà ïðåêàëåíî çàåòè äà îáìèñëÿò êàê äà èçêàðàò ïîâå÷å ïàðè.
Ñåðæàíò Êîëúí è åôðåéòîð Íîáñ, îáëåãíàòè íà êàìàðà ãðåäè, ãëåäàõà êàê åäèí ÷îâåê èçêëþ÷èòåëíî âíèìàòåëíî èçïèñâà èìåòî „Ãîðäîñòòà íà Àíêõ-Ìîðïîðê" íà íîñà íà áëèçêèÿ êîðàá. Â åäèí ìîìåíò ÷îâåêúò óñòàíîâè, ÷å å èçïóñíàë „î"-òî è ïîëèöàèòå ëåíèâî ñå íàñëàæäàâàõà íà ðåàêöèÿòà ìó.
- Áèë ëè ñè ïî ìîðå, ñåðæàíò? - ïîïèòà Íîáè.
- Õà! Íå è ÷îâåê êàòî ìåíå! - îòãîâîðè Êîëúí. - Íå ñè ïàäàì äà ëúñêàì ìà÷òàòà, ìîì÷å, îò ìåíå äà ãî çíàåø.
- Î-î, íèêîãà! - êàçà Íîáè. - Íèêîãà íå ñúì ëúñêàë íèêàêâè ìà÷òè.
- Åñòåñòâåíî!
- Âèíàãè ñúì áèë ìíîãî ÷èñòîïëúòåí â òîçè ñìèñúë.
- Ïúê è íå çíàåø êàêâî òî÷íî îçíà÷àâà äà ëúñêàø ìà÷òàòà, íàëè?
- Íå, ñåðæàíò!
- Îçíà÷àâà äà ïúòóâàø ïî ìîðå. ×îâåê ïðîñòî íå ìîæå äà ðàç÷èòà íà ïðîêëåòîòî ìîðå. Êîãàòî áÿõ ìàëêî ìîì÷åíöå, ïðî÷åòîõ êíèæêàòà çà äåòåíöåòî, äåòî ñå ïðåâúðíàëî â ðóñàëêà, òàêèâà ìè òè ðàáîòè, è çàæèâÿëî íà äúíîòî íà ìîðåòî...
- Ñ ìà÷òàòà...
- Èìåííî! È áåøå ïðåêðàñíî, êàòî ðàçãîâàðÿøå ñ ðèáèòå è ñ ðîçîâèòå ìèäè÷êè è ñ äðóãèòå ðàáîòè. Êîãàòî îòèäîõìå íà ïî÷èâêà â Êóèðì è àç âèäÿõ ìîðåòî, ñè ïîìèñëèõ: åòî, ñåãà ùå âèäèòå âñè÷êè! È àêî ìàìà íå áåøå äîñòàòú÷íî ïúðãàâà â êðàêàòà, ïðîñòî íå çíàì êàêâî ìîæåøå äà ñå ñëó÷è. Íàëè äåòåíöåòî îò êíèæêàòà ìîæåøå äà äèøà ïîä âîäàòà, àç îòêúäå äà çíàì... Âñè÷êî òîâà çà ìîðåòî ñå îêàçàõà ìðúñíè ëúæè! Òî å ñàìî åäíà ãîëÿìà ëîêâà ñ ðàöè âúòðå.
- ×è÷îòî íà ìàìà áåøå ìîðÿê - ñïîäåëè Íîáè. - Íî ñëåä ãîëÿìàòà ÷óìà ñè ñìåíè ïðîôåñèÿòà. Åäíè ôåðìåðè ãî íàïèëè, à êàòî ñå ñúáóäèë íà ñëåäâàùàòà ñóòðèí, âå÷å áèë âúðçàí çà íÿêàêúâ ïëóã.
Òå ñå íàìåñòèõà ïî-óäîáíî.
- Èçãëåæäà ñÿêàø ùå èìà áèòêà, ñåðæàíò - êàçà Íîáè, äîêàòî õóäîæíèêúò ìíîãî âíèìàòåëíî çàïî÷âàøå äà èçïèñâà ôèíàëíîòî „ê".
- Íÿìà äà ïðîäúëæè äúëãî, îáà÷å. Òîâà, êëà÷èàíöèòå, ñà åäíà ñáèðùèíà îò ñòðàõëèâöè - îòãîâîðè Êîëúí. - Ùîì îïèòàò âêóñà íà ñòóäåíàòà ñòîìàíà, ùå ñå âòóðíàò äà áÿãàò ïðåç ãëàâà îáðàòíî ïðåç ïóñòèíÿòà ñè.
Ñåðæàíò Êîëúí èìàøå øèðîêà îáùà êóëòóðà. Òîé áåøå ìèíàë ïðåç øêîëàòà íà Áàùà Ìè Âèíàãè Êàçâàøå, çàâúðøèë áåøå êîëåæà Âñè÷êè Çíàÿò, à â ìîìåíòà ïðàâåøå àñïèðàíòóðà â óíèâåðñèòåòà Åäèí ×îâåê Â Êðú÷ìàòà Ãî Ðàçïðàâÿ.
- Çíà÷è íÿìà äà ñè èìàìå ïðîáëåìè, òàêà ëè?
- Ðàçáèðà ñå, òå íå ñà ñúñ ñúùèÿ öâÿò êàòî íàñ - ïðîäúëæè Êîëúí. - Äà äå... êàòî ìåíå, âúâ âñåêè ñëó÷àé, - äîïúëíè ïðè âèäà íà ìíîæåñòâîòî íþàíñè, â êîèòî ñå ïðåëèâàøå åôðåéòîð Íîáñ.
- Ïîëèöàé Âèçèò å äîñòà êàôÿâè÷úê - îòáåëÿçà Íîáè. - À àç íèêîãà íå ñúì ãî âèæäàë äà áÿãà îò íåùî. Äàæå, àêî ðåøè, ÷å èìà øàíñ äà ïðîáóòà íÿêîìó íÿêîé îò ñâîèòå ðåëèãèîçíè ïàìôëåòè, òîé ãî ãîíè êàòî òåðèåð.
- Äà-à, íî îìíèàíöèòå ïîâå÷å ïðèëè÷àò íà íàñ. Ìàëêî ñà îñîáíÿöè, òàêà äå, íî èíà÷å îòâúòðå ñà ñè êàòî íàñ. Íå, íà÷èíúò äà ïîçíàåø êîé å êëà÷èàíåö å êàòî ãî ÷óåø äà èçïîëçâà ìíîãî äóìè, äåòî çàïî÷âàò ñ „àë". Ñàìî òàêà ìîæåø äà êàæåø äàëè ñà êëà÷èàíöè. Êàòî àë-êîõîë, âèæäàø ëè?
- Òå ëè ñà îòêðèëè áèðàòà?
- Äà-à.
- Óìíî.
- Àç íå áèõ íàðåêúë òîâà óìíî. - Ñåðæàíò Êîëúí êúñíî îñúçíà, ÷å å äîïóñíàë òàêòè÷åñêà ãðåøêà. - Ïî-ñêîðî å âúïðîñ íà êúñìåò.
- È êàêâî äðóãî ñà èçìèñëèëè?
- Àìè-è-è òå... - Êîëúí çàòúðøóâà èç ìîçú÷íèòå ñè ãúíêè. - Èçìèñëèëè ñà àë-ãåáðàòà. Òîâà å êîãàòî ñå ñúáèðàò áóêâè. Çà õîðà, íà êîèòî ìîçúöèòå èì íå ñà äîñòàòú÷íî óìíè, çà äà ñúáèðàò öèôðè.
- Òîâà äîêàçàí ôàêò ëè å?
- Ðàçáèðà ñå. Âñúùíîñò - ïðîäúëæè Êîëúí ìàëêî ïî-óáåäåí íàêúäå âîäè ïúòåêàòà íà ìèñëèòå ìó, - âåäíúæ ÷óõ åäèí îò ìàãüîñíèöèòå â Óíèâåðñèòåòà äà êàçâà, ÷å êëà÷èàíöèòå ñà îòêðèëè åäíîòî íèùî. Òîâà áèë òåõíèÿò îãðîìåí ïðèíîñ êúì ñìåòêèòå. Àç ïîïèòàõ „Êàêâî?" è òîé êàçà, ÷å òå îòêðèëè íóëàòà.
- Íå å òðóäíà ðàáîòà. Âñåêè ìîæå äà îòêðèå íèùîòî. Àç íå áèõ îòêðèâàë åäíîòî íèùî.
- Òîâà òè ðàçïðàâÿì è àç - ïîòâúðäè Êîëúí. - Àç ìó îòãîâîðèõ, ÷å õîðàòà, êîèòî ñà îòêðèëè ÷èñëàòà, êàòî ÷åòèðè è... è...
- Ñåäåì...
- Äà, èìåííî, ÷å òîâà ñà èñòèíñêèòå ãåíèè. Íèùîòî íÿìà íóæäà îò îòêðèâàíå. Òî ïðîñòî ñè ñåäè òàì. Òå ìîæå áè ñàìî ñà ãî íàìåðèëè.
- Äà, âúâ âñè÷êàòà òàÿ ïóñòèíÿ.
- Èìåííî! Òàêà äå! Â ïóñòèíÿòà. Êîÿòî, êàêòî å èçâåñòíî, å âñúùíîñò åäíî ãîëÿìî íèùî. Íèùîòî å ïðèðîäåí ðåñóðñ çà êëà÷èàíöèòå. Âèæ, â òîâà èìà ëîãèêà. È ïîíåæå íèå ñìå ìíîãî ïî-öèâèëèçîâàíè, èìàìå ïîâå÷å íåùà îêîëî íàñ. È ìîæåì äà ãè ïðåáðîèì è òàêà äà îòêðèåì ÷èñëàòà. Òî å ñúùî êàòî... äà äå, êàçâàò, ÷å êëà÷èàíöèòå ñà îòêðèëè àñòðîíîìèÿòà...
- Àë-òðîíîìèÿòà, - óñëóæëèâî ñå íàìåñè Íîáè.
- Íå, íå... Íîáè, ïðåäïîëàãàì, ÷å òå âå÷å ñà áèëè îòêðèëè „ñ"-òî ïî òîâà âðåìå èëè ïî-ñêîðî ñà ãî îòêðàäíàëè îò íàñ... Êàêòî è äà å, íà òÿõ èì ñå å íàëîæèëî äà îòêðèÿò àñòðîíîìèÿòà, çàùîòî íÿìàò êàêâî äà ãëåäàò îêîëî ñåáå ñè ïî çåìÿòà. Âñåêè ìîæå äà ãëåäà çâåçäèòå è äà èì äàâà èìåíà. À íà âñè÷êîòî îòãîðå è ñà ãî íàðåêëè îòêðèâàòåëñòâî. Íèå íå îáèêàëÿìå íàñàì-íàòàì äà îáÿñíÿâàìå, ÷å ñìå îòêðèëè òîâà èëè îíîâà, ñàìî çàùîòî ñìå ìó õâúðëèëè åäíî îêî íàáúðçî.
- ×óâàë ñúì, ÷å òå èìàò ìíîæåñòâî ñòðàííè áîãîâå.
- À-õà, è ïîáúðêàíè ñâåùåíèöè - îòãîâîðè Êîëúí. - Ïîëîâèíàòà îò òÿõ îáèêàëÿò ñ ïÿíà ïî óñòàòà. È âÿðâàò â êàêâè ëè íå íåâúçìîæíè ðàáîòè.
Òå ïîçÿïàõà îùå ìàëêî õóäîæíèêà, ïîòúíàëè â ìúë÷àíèå. Êîëúí î÷àêâàøå ñ òèõ óæàñ âúïðîñà, êîéòî ïîñëåäâà.
- Çíà÷è êàê ïî-òî÷íî òå ñà ðàçëè÷íè îò íàñ, â òàêúâ ñëó÷àé? - ïîïèòà Íîáè. - Ùîòî è íÿêîè îò íàøèòå ñâåùåíèöè ñà...
- Íàäÿâàì ñå, ÷å íå ñè ïðåñòàíàë äà áúäåø ïàòðèîò - ñòóäåíî ïðîèçíåñå Êîëúí.
- Íå, ðàçáèðà ñå, ÷å íå. Ïðîñòî ïèòàõ. Ðàçáèðà ñå, ÿñíî ìè å, ÷å òåõíèòå ñà ìíîãî ïî-ëîøè îò íàøèòå, çàùîòî ñà ÷óæäåíöè è âñè÷êî îñòàíàëî.
- È ðàçáèðà ñå, òå ñà ïîáúðêàíè íà òåìà âîéíà - äîïúëíè Êîëúí. - Çëîíðàâíè áàíäèòè ñ èçâèòè ìå÷îâå.
- Èñêàø äà êàæåø, ÷å... òå çëîíàìåðåíî àòàêóâàò, äîêàòî ñòðàõëèâî áÿãàò â ìèãà, êîãàòî ñà îïèòàëè âêóñà íà ñòóäåíàòà ñòîìàíà?
Íîáè èìàøå êîâàðíî äîáðà ïàìåò çà äåòàéëèòå.
- Êàêòî òè êàçàõ - íå ìîæå äà èì ñå âÿðâà. È ïúðäÿò ñòðàøíî ñëåä ÿäåíå.
- Å...È ÒÈ ïðàâèø òàêà, ñåðæàíò.
- Äà, íî àç íå ñå îïèòâàì äà áúäà ó÷òèâ, Íîáè.
- Íàèñòèíà, ìíîãî å äîáðå, ÷å òå èìà íàáëèçî äà îáÿñíÿâàø íåùàòà, ñåðæàíò. Óäèâèòåëíî å êîëêî ìíîãî íåùà çíàåø.
- È àç ñàìèÿò ñå ÷óäÿ íà ñåáå ñè ïîíÿêîãà - îòãîâîðè ñêðîìíî Êîëúí.
Õóäîæíèêúò ñå îáëåãíà íàçàä, çà äà ñå íàñëàäè íà ðàáîòàòà ñè. Òå ÷óõà êàê èçäàäå êðàòúê ñúðöåðàçäèðàòåëåí âîïúë è åäíîâðåìåííî êèìíàõà ñ óäîâëåòâîðåíèå.
Êàêòî Êåðúò âå÷å çíàåøå, ïðåãîâîðèòå çà îñâîáîæäàâàíå íà çàëîæíèöè ñà óñóêàíà ðàáîòà. Ãëàâíîòî å äà íå ñå íàñèëâàò íåùàòà. Òðÿáâà äà ñå èç÷àêà, äîêàòî äðóãàòà ñòðàíà áúäå ãîòîâà äà ïðåãîâàðÿ.
Òàêà ÷å òîé ñè óïëúòíÿâàøå âðåìåòî, ñåäíàë çàä åäíà ïðåîáúðíàòà êàðåòà, êîÿòî ïîëèöàèòå èçïîëçâàõà êàòî ùèò ñðåùó ñëó÷àéíèòå ñòðåëè, è ïèøåøå ïèñìî äî äîìà. Òîâà áåøå óïðàæíåíèå, èçèñêâàùî ìíîãî ÷óìåðåíå, äúâêàíå íà ìîëèâà è ìàëêî îò òîâà, êîåòî Êîìàíäèð Âàéìñ íàðè÷àøå „áàëèñòè÷åí ïîäõîä êúì ïðàâîïèñà è ïóíêòóàöèÿòà".

„Ñêàïè Ìàìó è Òàòå,
Íàäÿâàì ñå, ÷å òîâà ïèñìî âè çàâàðâà â äîáðî çäðàâå, êàêòî ñúì è àç ñúùî. Áëàãîäàðÿ âè çà ãîëåìèÿ êîëåò ñ äæóäæåøêè õëÿá, äåòî ìè èçïðàòèõòå è ãî ñïóäåëèõ ñ îñòàíàëèòå äæóäæåòà îò Ñòðàæàòà è òå êàçàõà, ÷å áèë ïî-äîáúð äîðè îò òîçè íà Æåëÿçíîêîð („Äâîéíî íàòî÷åí") è íèùî íå ìîæå äà ñå ñðàâíè ñ âêóñà íà äîìàøíàòà ôèëèéêà õëÿá, òàêà ÷å áëàãîäàðÿ òè ìàìó.
Íåùàòà ñ áàíäàòà, äåòî âè áÿõ ðàçïðàâÿë, âúðâÿò äîáðå, íî Êîìàíäèð Âàéìñ íå å äîâîëåí, àç ìó êàçàõ, ÷å òå ñà äîáðè ìóì÷åòà äúëáîêî â ñúðöàòà ñè è ÷å ùå ïîìîãíå àêî èçó÷àò ïúòèùàòà íà äèâàòà ïðèðîäà è òîé êàçà õà òå âå÷å ãè çíàÿò è â òîâà å öÿëàòà áåäà. Íî ìè äàäå 5 äîëàðà äà èì êóïÿ ôóòáîëíà òîïêà, êîåòî äîêàçâà, ÷å äúëáîêî â ñåáå ñè å çàãðèæåí çà òÿõ.
Èìàìå ìíîãó íîâè ëèöà â Ñòðàæàòà, êîåòî å äîáðå ïðè òîçè ïðóáëåì ñ Êëà÷, âñè÷êî èçãëåæäà óæàñíî Çàïëåòåíî, ÷óâñòâàì, ÷å òîâà å êàòî ìèäà ïðåäè áóðÿ è íÿìà ãðåæêà.
Àç ñåãà òðÿáâà äà ñâàðøâàì, çàùîòî íÿêàêâè îáèðäæèè ñà âëåçëè â ìàãàçèíà çà äèàìàíòè íà Âîðòèí è ñà âçåëè åôðåéòîð Àíãóà çà çàëîæíèê. Ñòðàõóâàì ñå, ÷å ìîæå äà ñòàíå óæàñíà êúðâàâà áàíÿ, òàêà ÷å
Îñòàâàì,
Âø Îáè÷åí Ñèí,
Êåðúò Àéðúíôàóíäúðñúí (Êàïèòàí)
ïñ Ùå ïèøà óòðå ïàê"

Êåðúò ñãúíà ïðèëåæíî ïèñìîòî è ãî ìóøíà ïîä íàãðúäíèêà ñè.
- Ñìÿòàì, ÷å èì äàäîõìå äîñòàòú÷íî âðåìå äà îáìèñëÿò ïðåäëîæåíèåòî íè. Êàêâî èìàìå íàòàòúê â ñïèñúêà?
Ïîëèöàé Øó ñå ïîðîâè â ìúðëÿâà ïàïêà è èçìúêíà ñëåäâàùèÿ ëèñò.
- Ñòèãíàõìå äî îòêðàäíàòè ïåíèòà îò ñëåïè ïðîñÿöè - çàïî÷íà òîé. - O, íå, òîâà íàèñòèíà å äîáðî...
Êåðúò âçå ëèñòà â åäíà ðúêà è ìåãàôîíà - â äðóãàòà. Âíèìàòåëíî ïîäàäå ãëàâà íàä ðúáà íà êàðåòàòà.
- Äîáðî óòðî, îòíîâî! - êàçà ëú÷åçàðíî. - Íàìåðèõìå îùå åäíà ñòðàíèöà! Êðàæáàòà íà áèæóòåðèÿ îò...
- Äà! Äà! Íèå ãî íàïðàâèõìå! - èçêðåùÿ ãëàñ îò âúòðåøíîñòòà íà ñãðàäàòà.
- Íàèñòèíà ëè? À àç äîðè îùå íå ñúì êàçàë êàêâî å òî.
- Íÿìà çíà÷åíèå, íèå ãî íàïðàâèõìå! Ñåãà ìîæå ëè äà èçëåçåì îòòóêà, ìîëÿ?
Äðóã çâóê ñå ïðîêðàäíà ïðåç ãëàñà íà ãîâîðåùèÿ - íåùî êàòî íèñêî ïðîäúëæèòåëíî ðúìæåíå.
- Ìèñëÿ, ÷å òðÿáâà äà çíàåòå êàêâî òî÷íî ñòå îòêðàäíàëè - êàçà Êåðúò.
- Àìè-è-è... ïðúñòåíè? Çëàòíè ïðúñòåíè?
- Ñúæàëÿâàì, íå ñà ïîñî÷åíè ïðúñòåíè.
- Ïåðëåíà îãúðëèöà? Äà, òîâà áåøå...
- Ñòàâà ïî-òîïëî, íî - íå.
- Îáèöè?
- Àõà, äîáëèæàâàìå ñå - îêóðàæèòåëíî ïîäõâúðëè Êåðúò.
- Êîðîíà, òàêà ëè? Ìîæå áè äèàäåìà?
Êåðúò ñå îòïóñíà äî ïîëèöàÿ.
- Òóê ïèøå òèàðà, Ðåäæ, ìîæåì ëè äà ïðèåìåì?... - Òîé ñå èçïðàâè. - Ãîòîâè ñìå äà ïðèåìåì „äèàäåìà". Ìíîãî äîáðå.
Òîé ïîãëåäíà îòíîâî íàäîëó êúì ïîëèöàé Øó.
- Òîâà å â ðåäà íà íåùàòà, íàëè, Ðåäæ? Íå å ïðèëàãàíå íà ïîëèöåéñêî íàñèëèå è áðóòàëíîñò?
- Íÿìà êàê äà å, êàïèòàíå. Òå ðàçáèõà ìàãàçèíà, òå âçåõà çàëîæíèê...
- Íàäÿâàì ñå äà ñè ïðàâ...
- Ìîëÿ òå! Íå! Äîáðî ìîì÷å! Ëåãíè!
- Èçãëåæäà ñìå òî÷íî íàâðåìå, ñúð - êàçà Ðåäæ Øó, êàòî íàäíè÷àøå èççàä ðúáà íà êàðåòàòà. - Ìîæåì äà ãè îáâèíèì âúâ âñè÷êî ñ èçêëþ÷åíèå íà íàïàäåíèåòî â Õàéä Ïàðê...
- Íèå ãî íàïðàâèõìå! - èçïèùÿ íÿêîé.
- ...àìà ãî å ñòîðèëà æåíà...
- Íèå ãî íàïðàâèõìå! - Òîçè ïúò ãëàñúò áåøå äîñòà ïî-âèñîê. - Ñåãà ìîæå ëè âå÷å äà èçëåçåì?
Êåðúò ñå èçïðàâè è âäèãíà ìåãàôîíà.
- Ãîñïîäà, áèõòå ëè èçëåçëè ñ âèñîêî âäèãíàòè ðúöå?
- Øåãóâàø ëè ñå? - èçõëåí÷è íÿêîé â ñúïðîâîä îò íîâî ãúðëåíî ðúìæåíå.
- Äîáðå, ïîíå äðúæòå ðúöåòå ñè êúäåòî ìîãà äà ãè âèæäàì.
- Ðàç÷èòàé íà òîâà, ãîñïîäèíå!
×åòèðèìà ìúæå ñå çàïðåïúâàõà êúì óëèöàòà. Áðèçúò ðàçâÿâàøå ñúäðàíèòå èì äðåõè. Òîçè, êîéòî î÷åââäíî áåøå âîäà÷úò èì, íàñî÷è ãíåâåí ïîêàçàëåö íàçàä êúì ïîðòàòà, äîêàòî Êåðúò êðà÷åøå êúì òÿõ.
- Òðÿáâà äà îáâèíèòå ñîáñòâåíèêà íà òîâà ìÿñòî! Îòãëåæäàíåòî íà äèâè æèâîòíè êàòî îíîâà òàì, äåòî áåøå â ñåéôà ìó, å èñòèíñêè ïîçîð! Íèå íàõëóõìå àáñîëþòíî ìèðíî, à òî ñå íàõâúðëè âúðõó íàñ áåç êàêâàòî è äà å ïðè÷èíà!
- Íî âèå ñòðåëÿõòå ïî ïîëèöàé Øó - îòãîâîðè Êåðúò.
- Ñàìî çà ñïëàøâàíå! Ñàìî çà ñïëàøâàíå!
Ïîëèöàé Øó ïîñî÷è ñòðåëàòà, êîÿòî îùå ñòúð÷åøå îò íàãðúäíèêà ìó.
- Åé òóêà ìå óëó÷èõà! - îïëàêà ñå òîé. - Òðÿáâà äà ñå çàâàðè, à íèå ñàìè ñè ïëàùàìå çà ïîïðàâêàòà íà ñíàðÿæåíèåòî. Ùå îñòàíå áåëåã, çíàåòå, êàêâîòî è äà ãî ïðàâÿ.
Óæàñåíèòå ïîãëåäè íà êðàäöèòå ñå âòîðà÷èõà â øåâîâåòå ïî âðàòà è êèòêèòå ìó, ïîñòåïåííî â ãëàâèòå èì ïðîñâåòíà ìèñúëòà, ÷å ìàêàð ÷îâåøêàòà ðàñà äà ñúäúðæà ðàçíîîáðàçèå îò öâåòîâå, òâúðäå ìàëêî èçìåæäó æèâèòå õîðà ñà ñèâêàâè ñ îòòåíúê íà çåëåíî.
- À, àìà òè ñè çîìáè!
- Òàêà-òàêà! Ãàâðà ñ òðóï, à! - îòãîâîðè îñòðî ïîëèöàé Øó.
- È îñâåí òîâà âçåõòå åôðåéòîð Àíãóà çà çàëîæíèê. Åäíà äàìà.
Ãëàñúò íà Êåðúò çâó÷åøå òâúðäå ó÷òèâî, íî çàãàòâàøå, ÷å íÿêúäå íàáëèçî ãîðè ôèòèë è áè áèëî ìíîãî äîáðà èäåÿ äà íå èç÷àêâàò îãúíÿò äà ñòèãíå äî áóðåòî.
- Äà... íåùî òàêîâà... íî òÿ òðÿáâà äà å èçáÿãàëà íÿêúäå, êîãàòî òîâà ñúùåñòâî íè âðúõëåòÿ...
- Èñêàòå äà êàæåòå, ÷å ñòå ÿ çàðÿçàëè âúòðå? - êàçà Êåðúò, âñå îùå ìíîãî ìåêî.
Ìúæåòå ñå ñâëÿêîõà íà êîëåíå. Ãëàâàòàðÿò èì ïðîòåãíà óìîëèòåëíî ðúöå.
- Ìîëÿ âè! Íèå ñìå ñàìî ïðîñòè êðàäöè è îáèðäæèè! Íèå íå ñìå ëîøè õîðà!
Êåðúò êèìíà êúì Øó.
- Îòâåäè ãè â Äâîðà, ïîëèöàé!
- Ñëóøàì! - êàçà Ðåäæ. Ñ ìíîãîçíà÷èòåëåí ïîãëåä çàðåäè àðáàëåòà ñè. - Áëàãîäàðåíèå íà âàñ ñúì âúòðå ñ äåñåò äîëàðà. Ïî-äîáðå íå ñå îïèòâàéòå äà áÿãàòå!
- Íå, ñúð! Íå è íèå, ñúð!
Êåðúò ñå çàñóåòè èç ñóìðà÷íàòà ñãðàäà. Óæàñåíè ôèçèîíîìèè íàäíè÷àõà îò âðàòèòå. Òîé èì ñå óñìèõíà îêóðàæèòåëíî, äîêàòî êðà÷åøå êúì ñòàÿòà ñúñ ñåéôà.
Åôðåéòîð Àíãóà òúêìî ïðèãëàæäàøå óíèôîðìàòà ñè.
- Ïðåäè äà êàæåø êàêâîòî è äà å - íå ñúì óõàïàëà íèêîãî - áúðçî çàïî÷íà òÿ, êîãàòî òîé ñå ïîÿâè.
- Íèêàêâè ðàíè íà ìåñî. Ñàìî èì ñúäðàõ ãàùèòå. È íå áåøå öâåòå çà ìèðèñàíå, òðÿáâà äà îòáåëåæà.
Èççàä ðàìêàòà íà âðàòàòà íàäíèêíà óïëàøåíî ëèöå.
- O, ãîñïîäèí Âîðòèí - êàçà Êåðúò. - Íàäÿâàì ñå äà óñòàíîâèòå, ÷å âñè÷êî å íàðåä. Èçãëåæäà òå ñà çàõâúðëèëè âñè÷êî çàãðàáåíî, ïðåäè äà ïîáÿãíàò.
Òúðãîâåöúò íà äèàìàíòè ãî èçãëåäà óäèâåíî.
- Íî òå áÿõà âçåëè çàëîæíèê...
- Òå îáÿñíèõà, ÷å å áèëî ãðåøêà îò òÿõíà ñòðàíà - îòãîâîðè Êåðúò.
- È... è ñå ÷óâàøå ðúìæåíå... ñÿêàø å âëÿçàë âúëê...
- Å, âèå çíàåòå êàê å, êîãàòî êðàäöèòå ñå ÷óâñòâàò ïðèòèñíàòè íà òÿñíî...
Íå áåøå íèêàêâî îáÿñíåíèå, íî òúé êàòî òîíúò ïîäñêàçâàøå îáðàòíîòî, ãîñïîäèí Âîðòèí ãî ïðèå êàòî òàêîâà çà öåëè ïåò ìèíóòè ñëåä êàòî Êåðúò è Àíãóà âå÷å ñè áÿõà îòèøëè.
- Å, ÷óäåñíî êàòî çà íà÷àëî íà ðàáîòíèÿ äåí - ïîäõâúðëè Êåðúò.
- Áëàãîäàðÿ, äà, íå ìå íàðàíèõà - îòãîâîðè Àíãóà.
- ×îâåê ñå ÷óâñòâà ïîëåçåí íà îáùåñòâîòî, íÿêàê ñè.
- Ñàìî ìè ðàçâàëèõà ïðè÷åñêàòà è îùå åäíà áëóçà îòèäå ïî äÿâîëèòå.
- Ìíîãî äîáðå!
- Ïîíÿêîãà èçïèòâàì ïîäîçðåíèå, ÷å íå ñëóøàø íèùè÷êî îò òîâà, êîåòî ãîâîðÿ.
- Ðàäâàì ñå äà ãî ÷óÿ - óâåðè ÿ Êåðúò.
Öÿëàòà Ñòðàæà ñå ñúáèðàøå. Âàéìñ ïîãëåäíà íàäîëó êúì ìîðåòî îò ëèöà. „Ãîñïîäè, êîëêî õîðà èìàìå ñåãà? Ïðåäè ãîäèíè Ñòðàæàòà ñå áðîåøå íà ïðúñòèòå íà ðúêàòà íà êüîðàâ êàñàïèí, à ñåãà..." È îùå ñå ñòè÷àõà íàñàì!
Òîé ñå íàêëîíè êúì êàïèòàí Êåðúò.
- Êàêâè ñà âñè÷êèòå òèÿ õîðà?
- Ïîëèöàè, ñúð. Âèå ñòå ãè íàçíà÷àâàë.
- Òàêà ëè ñúì íàïðàâèë? ×å àç äîðè íå ñúì âèæäàë íÿêîè îò òÿõ!
- Âèå ïàðàôèðàõòå äîêóìåíòèòå èì, ñúð. È âñåêè ìåñåö ïîäïèñâàòå âåäîìîñòòà çà çàïëàòèòå èì. Åâåíòóàëíî...
Â ãëàñà ìó ñå ÷óâñòâàøå ïîâåé íà êðèòè÷íîñò. Ïîäõîäúò íà Âàéìñ êúì êàíöåëàðñêàòà ðàáîòà ñå ñúñòîåøå â òîâà äà íå ÿ äîêîñâà, äîêàòî íÿêîé íå ñå ðàçâèêà çà íåùî, íî äîðè è òîãàâà âèíàãè ñå íàìèðàøå êîé äà ìó ïîìîãíå äà ñå îðèåíòèðà â íåùàòà.
- Íî êàê ñà ïîñòúïèëè òóêà?
- Ïî îáè÷àéíèÿ íà÷èí, ñúð. Çàêëåâàò ñå, âñåêè ïîëó÷àâà øëåì...
- Õà, àìè ÷å òîâà å Ðåäæ Øó! Òà òîé å çîìáè! Ðàçïàäà ñå íà ÷àñòè ïðåç öÿëîòî âðåìå!
- Ìíîãî çíà÷èìà ôèãóðà â îáùíîñòòà íà íåóìðåëèòå, ñúð.
- Äîáðå, àìè òîé êàê ïîñòúïè â Ñòðàæàòà?
- Äîéäå ìèíàëàòà ñåäìèöà â Äâîðà äà ñå îïëà÷å, ÷å Ñòðàæàòà òîðìîçåëà íÿêàêâè êàðàêîíäæîëè. Äúðæåøå ñå ìíîãî, õìì, íåîáóçäàíî, ñúð. Çàòîâà ãî óáåäèõ, ÷å Ñòðàæàòà ñå íóæäàå îò åêñïåðòíîòî ìó ìíåíèå - è òîé ïîñòúïè ïðè íàñ.
- È âå÷å íÿìà îïëàêâàíèÿ?
- O, óäâîèõà ñå, ñúð. È âñå ñà îò ñòðàíà íà íåóìðåëèòå, ñúð, è âñè÷êèòå ñà ñðåùó ãîñïîäèí Øó. Èíòåðåñíî, íàèñòèíà.
Âàéìñ ñå âòîðà÷è â êàïèòàíà.
- Òîé å ìíîãî îãîð÷åí îò ôàêòà, ñúð. Óñòàíîâèë, ÷å íåóìðåëèòå ïðîñòî íå æåëàÿò äà ðàçáåðàò òðóäíîñòèòå íà ïîëèöåéñêàòà ðàáîòà â åäíî ìóëòè-âèòàëíî îáùåñòâî, ñúð.
„Ìèëè áîæå, òî÷íî êàêâîòî àç áèõ íàïðàâèë. Íî àç áèõ ãî ñòîðèë, çàùîòî íå ñúì äîáúð ÷îâåê. Êåðúò å äîáúð, òîé íàïðàâî çàñëóæàâà ìåäàë çà òîâà, ñúñ ñèãóðíîñò íå áè ìîãúë..." È Âàéìñ ïî÷óâñòâà, ÷å íèêîãà íÿìà äà ãî ðàçáåðå. Íÿêúäå çàä íåâèííîòî èçðàæåíèå â ïîãëåäà íà Êåðúò èìàøå çàëîñòåíà ñòîìàíåíà âðàòà.
- Òè ãî çàïèñà, òàêà ëè?
- Íå, ñúð. Âèå, ñúð. Âèå ïîäïèñàõòå çàïîâåäòà ìó çà íàçíà÷àâàíå è âåäîìîñòòà çà ñíàðÿæåíèåòî, è íàðåæäàíåòî çà íàñòàíÿâàíå, ñúð.
Âàéìñ ïîëó÷è íîâî âèäåíèå íà ïðåêàëåíî ìíîãî äîêóìåíòè, ïîäïèñàíè â ñóìàòîõàòà. Íî òðÿáâà äà ãè å ïîäïèñàë è òå ñå íóæäàåõà îò õîðà, òîâà ñè áåøå èñòèíà. Ïðîñòî ìó ñå ñòðóâàøå, ÷å âñå ïàê òîé ñëåäâà äà å ÷îâåêúò, êîéòî...
- Ñúð, âñåêè ñ ðàíã îò ñåðæàíò íàãîðå èìà ïðàâî äà âåðáóâà íîâè ïîïúëíåíèÿ. - Êåðúò ñÿêàø ÷åòåøå ìèñëèòå ìó. - Èìà ãî â Ïðàâèëíèêà. Ñòðàíèöà äâàéñåò è äâå, ñúð. Òî÷íî ïîä ëåêåòî îò ÷àé.
- È òè ñè âåðáóâàë... êîëêî òî÷íî?
- O, ñàìî åäèí èëè äâàìà. Âñå îùå íÿìàìå äîñòàòú÷íî ðàáîòíà ðúêà, ñúð.
- Ñèãóðíî, ùîì ñìå âçåëè Ðåäæ. Íåãîâèòå ðúöå ïàäàò íåïðåêúñíàòî.
- Ñìÿòàòå ëè äà ãîâîðèòå ïðåä õîðàòà, ñúð?
Âàéìñ ïîãëåäíà íàñúáðàëîòî ñå... õìì, ìíîæåñòâî. Íÿìàøå äðóãà ïîäõîäÿùà äóìà. Å, èìàøå äîñòà äðóãè äóìè, íî íÿìàøå äà å ó÷òèâî äà ãè èçïîëçâà.
Âèñîêè, íèñêè, äåáåëè - òðîëîâå, îùå ñ ëèøåèòå ñè ïî òÿõ, áðàäàòè äæóäæåòà, íàòðàïâàùîòî ñå êåðàìè÷íî ïðèñúñòâèå íà ãîëåìà Äîðôë, íåóìðåëè... òîé è äîñåãà íå áåøå óáåäåí äàëè òîâà ïîíÿòèå âêëþ÷âà åôðåéòîð Àíãóà, ìíîãî èíòåëèãåíòíî ìîìè÷å è ìíîãî ïîëåçåí âúðêîëàê, êîãàòî ñå íàëîæè. Áåçäîìíè è áåçïðèçîðíè, êàêòî Êîëúí áåøå êàçàë âåäíúæ. Áåçäîìíèöè è ïðîêëåòè áåçïðèçîðíèöè, çàùîòî íîðìàëíèòå õîðà íå ñòàâàõà ÷åíãåòà.
ôîðìàëíî âñè÷êè íîñåõà óíèôîðìà, ñ èçêëþ÷åíèå íà ôàêòà, ÷å íèêîé íå íîñåøå åäíàêâà óíèôîðìà ñ îñòàíàëèòå. Âñåêè íîâ ïîëèöàé ïðîñòî ãî èçïðàùàõà äîëó â îðúæåéíèöàòà äà ñè èçáåðå êàêâîòî ìó å ïî ìÿðêà è ðåçóëòàòúò áåøå ïîäâèæíà èñòîðè÷åñêà èçëîæáà: „Ñìåøíèòå øëåìîâå ïðåç âåêîâåòå".
- Ú-ú... äàìè è ãîñïîäà... - çàïî÷íà Âàéìñ.
- Òèøèíà, ìîëÿ, è ñëóøàéòå Êîìàíäèð Âàéìñ! - èçðåâà Êåðúò.
Âàéìñ ñðåùíà ïîãëåäà íà Àíãóà, êîÿòî ñå ïîäïèðàøå íà ñòåíàòà. Òÿ áåçïîìîùíî ïîäáåëè î÷è.
- Äà, äîáðå, áëàãîäàðÿ òè, êàïèòàíå. Âàéìñ ñå îáúðíà îòíîâî êúì ñòðîåíèÿ â áîåí ðåä öâÿò íà Àíêõ-Ìîðïîðê. Îòâîðè óñòà. Âòîðà÷è
ñå. Ñòèñíà óñòíè ñ èçêëþ÷åíèå íà äÿñíîòî úãúë÷å. È ïðîöåäè ïðåç òîâà úãúë÷å:
- Êàêâà å îíàÿ äðåáíà áóöà íà ãëàâàòà íà ïîëèöàé Êðåìú÷êî?
- Òîâà å ñòàæàíò-ïîëèöàé Áúãè Ñóàéúðñ, ñúð. Òîé îáè÷à äà èìà äîáúð èçãëåä.
- Òîé å ãíîì.
- Òî÷íî òàêà, ñúð!
- Îùå åäèí îò òâîèòå ëè?
- Îò íàøèòå, ñúð - îòãîâîðè Êåðúò îòíîâî ñ óêîðíèÿ ñè òîí. - Äà, ñúð. Â ó÷àñòúêà íà Óëèöàòà íà ÷ðåâöàòà å îò ìèíàëàòà ñåäìèöà.
- O, áîãîâå... - ïðîìúðìîðè Âàéìñ.
Áúãè Ñóàéúðñ óëîâè ïîãëåäà ìó è îòäàòå ÷åñò. Òîé áåøå ïåò èí÷à âèñîê.
Âàéìñ ïîâúçñòàíîâè ïñèõè÷åñêîòî ñè ðàâíîâåñèå. Çíà÷è - äúëãè è êúñè, è âèñîêè... áåçäîìíè è áåçïðèçîðíè - âñè÷êè íèå.
- Íå ñìÿòàì äà âè çàäúðæàì äúëãî - êàçà òîé. - Âñè÷êè ìå ïîçíàâàòå... òàêà äå, ïîâå÷åòî îò âàñ ìå ïîçíàâàò - äîáàâè òîé, õâúðëÿéêè êîñ ïîãëåä íà Êåðúò. - È çíàåòå, ÷å àç íå ñúì ìíîãî ïî ðå÷èòå. Íî ñúì ñèãóðåí, ÷å âñè÷êè ñòå çàáåëÿçàëè êàê òàÿ ðàáîòà ñ Ëåøï ðàçáóíè õîðàòà. Âúðâÿò ìíîãî ïðèêàçêè çà âîéíà. Òÿ íå å íàøà ðàáîòà. Âîéíàòà å ðàáîòà íà âîéíèöèòå. Íàøàòà ðàáîòà, ñòðóâà ìè ñå, å äà ïàçèì ìèðà. Èñêàì äà âè ïîêàæà òîçè... Òîé îòñòúïè êðà÷êà íàçàõ è èçâàäè ñúñ çàìàõ íåùî îò äæîáà ñè. Èëè òîâà ïîíå áåøå ïúðâîíà÷àëíîòî ìó íàìåðåíèå. ×ó ñå çâóê îò ðàçïðàíî,ñÿêàø íÿêàêâà ÷àñò îò áåëüîòî ìó ñå ñúäðà.
- Ïî äÿâîëèòå... îõ...
Òîé âäèãíà íàâèñîêî áëåñòÿù æåçúë îò ÷åðíî äúðâî, êàòî îñòàâè ðàçïàðöàëèâåíèÿ ñè äæîá äà âèñè. Íà âúðõà íà æåçúëà èìàøå ñðåáúðåí ãåðá. Ïîëèöàèòå ñå ïðèâåäîõà íàïðåä, çà äà ãî âèäÿò ïî-äîáðå.
- Òîâà... ú-ú... òîâà... - Çàïúíà ñå.- Àìè òîÿ ñòàðåö äîéäå îò äâîðåöà ïðåäè íÿêîëêî ñåäìèöè. Äàäå ìè ïðîêëåòîòî íåùî... Èìà òàáåëêà, êîÿòî êàçâà „Ïðèòåæàíèå íà Êîìàíäèðà íà Ñòðàæàòà, Ãðàä Àíêõ-Ìîðïîðê"... Âñè÷êè çíàåòå, ÷å òàì â äâîðåöà íèêîãà íèùî íå èçõâúðëÿò.
Òîé ðàçìàõà æåçúëà íåóâåðåíî. Äúðâîòî áåøå èçíåíàäâàùî òåæêî.
- Èìà ñè è ãåðá, òóêà, âúðõó ñðåáðîòî, âèæòå. - Òðèéñåò ïîëèöàè ñå âòîðà÷èõà. - È àç ñè ìèñëåõ... ìèñëåõ ñè - ãîñïîäè, òîâà ëè ñå î÷àêâà äà íîñÿ? Êàòî ñå çàìèñëèõ, òî÷íî òàêà ñè å, ïðîñòî íÿêîé íÿêîãà ãî å èçìèñëèë ïðàâèëíî. Æåçúëúò äîðè íå å îðúæèå, òîé å ïðîñòî âåù. È â òîâà å öåëèÿ ìó ñìèñúë. Êàêòî å ñ óíèôîðìèòå. Âèæòå ñåãà, âîéíèøêàòà óíèôîðìà ïðåâðúùà âîéíèêà â ÷àñò îò åäíà òúëïà, êîÿòî ñå ñúñòîè îò ñúùèòå óíèôîðìè êàòî íåãîâàòà, äîêàòî óíèôîðìàòà íà ÷åíãåòî...
Âàéìñ ìëúêíà. Ïî ðàçôîêóñèðàíèòå èçðàæåíèÿ íàñðåùà ñè ðàçáðà, ÷å å çàïî÷íàë äà ñòðîè êóëà îò êàðòè çà èãðà ñ òâúðäå ìàëêî êàðòè â îñíîâàòà. Òîé ñå ïîêàøëÿ.
- Êàêòî è äà å... - Èçðàæåíèåòî ìó ïîäñêàçâàøå âñè÷êè äà çàáðàâÿò ïîñëåäíèòå äâàéñåò ñåêóíäè. - Íàøàòà ðàáîòà å äà ñïðåì õîðàòà äà íå ñå áèÿò. Ìíîãî íåùà ñòàâàò ïî óëèöèòå. Âåðîÿòíî ñòå ÷óëè, ÷å çàïî÷âàò äà íàáèðàò äîáðîâîëöè çà àðìèÿòà. Äîáðå, õîðàòà ìîãàò äà ñè ñå âåðáóâàò, àêî æåëàÿò. Íî íå òðÿáâà äà èìà íèêàêâè òúëïè ïî óëèöèòå. Íàñòðîåíèåòî å êîôòè íàïîñëåäúê. Íå çíàì êàêâî èìà äà ñòàâà, íî íèå òðÿáâà äà ñìå òàì, êîãàòî òî ñòàíå. - Îòíîâî îãëåäà õîðàòà. - Îùå íåùî. Òîÿ íîâ êëà÷èàíñêè ïîñëàíèê, èëè êàêòî òàì ìó âèêàò, ïðèñòèãà óòðå. Íå ìèñëÿ, ÷å Ãèëäèÿòà íà óáèéöèòå å çàïëàíóâàëà íåùî, íî òàÿ íîù íèå òðÿáâà äà ïðîâåðèì ïúòÿ, ïî êîéòî ùå ìèíå ìàãüîñíè÷åñêîòî øåñòâèå. ×óäåñíà ìàëêà ðàáîòà çà íîùíàòà ñìÿíà. È òàÿ íîù âñè÷êè ñìå íîùíà ñìÿíà. - Îòêúì Ñòðàæàòà ñå ðàçíåñå êîëåêòèâåí ñòîí. - Êàêòî îáè÷àøå äà êàçâà ñòàðèÿò ìè ñåðæàíò, àêî íå íîñèø ìàéòàï, íå èäâàé ïðè íàñ. Åäíà õóáàâà èíñïåêöèéêà îò âðàòà íà âðàòà, êàòî ñå ðúêóâàòå ñ âñÿêà äðúæêà íà âðàòà... ìàëêî äà ïðîâåòðèòå óíèôîðìèòå. Äîáðàòà ñòàðîìîäíà ïîëèöåéñêà ðàáîòà. Âúïðîñè? Äîáðå. Ìíîãî âè áëàãîäàðÿ.
Ñðåä îòðÿäà ñå ðàçíåñå ãðóïîâî øóìîëåíå, ñëåä êàòî â êðàÿ íà êðàèùàòà èì ïðîñâåòíà, ÷å ñà ñâîáîäíè äà ñè õîäÿò.
Êåðúò çàïî÷íà äà ðúêîïëÿñêà.
Òîâà íå áåøå îíÿ òèï ðúêîïëÿñêàíå, êîåòî ñðåäíèòå øåôîâå èçïîëçâàò, çà äà íàñúð÷àò ïîä÷èíåíèòå ñè äà àïëîäèðàò ãîëåìèÿ øåô*. Òîâà ðúêîïëÿñêàíå ñè áåøå ÷èñòî âúîäóøåâëåíèå, êîåòî íÿêàê ãî ïðàâåøå îùå ïî-ëîøî. Íÿêîëêî îò ïî-âïå÷àòëèòåëíèòå ìëàäè ïîëèöàè ãî ïîäåõà è ïîñëå, êàêòî ìàëêèòå êàìú÷åòà ñúáàðÿò ëàâèíàòà, çâóêúò íà ðàçíîðîäíè õóìàíîèäè, óäðÿùè ðúöåòå ñè åäíà â äðóãà, èçïúëíè ïðîñòðàíñòâîòî.
(* Äëàíèòå ñà ïîä ïðàâ úãúë åäíà ñïðÿìî äðóãà è ïî-ñêîðî ñå âåÿò ðèòìè÷íî, îòêîëêîòî ñå ïëÿñêàò, äîêàòî àïëîäèðàùèÿò ñå å âòîðà÷èë íàñòîé÷èâî â àóäèòîðèÿòà, ñÿêàø èñêà äà êàæå: „Ñåãà ùå ïîàïëîäèðàìå ìàëêî èëè öÿëîòî ó÷èëèùå ùå îñòàíå çà íàêàçàíèå ñëåä ÷àñîâåòå".)
Âàéìñ ñå íàåæè.
- Ìíîãî âäúõíîâÿâàùî, ñúð! - êàçà Êåðúò, êîãàòî àïëîäèñìåíòèòå ïðåðàñíàõà â áóðÿ.

Ïúëíåøå êàíàâêèòå, ïðåëèâàøå íàâúí è âÿòúðúò ãî îòíàñÿøå íàíÿêúäå. È èìàøå âêóñ íà ñîë.
Âîäîëèâíèöèòå áÿõà èçïúëçåëè îò ñåíêèòå, â êîèòî ñå ñïîòàéâàõà äíåâíî âðåìå, è áÿõà èçïîíàêàöàëè âúðõó âñåêè ñâîáîäåí êîðíèç, ïî úãëèòå íà âñÿêà êóëà, ðàçïåðèëè ðúöå è êðèëå, çà äà îòñåÿò âñè÷êî, ùî ñòàâà çà ÿäåíå, îò ñòè÷àùàòà ñå âîäà. Íàèñòèíà å óäèâèòåëíî êàêâè íåùà ïàäàò ïîíÿêîãà âðúç Àíêõ-Ìîðïîðê. Ïðåâàëÿâàíèÿòà îò äðåáíè ðèáêè è æàáè ñà äîáðå ïîçíàòî ÿâëåíèå, âúïðåêè ÷å ïàäàùèòå îò íåáåñàòà ìåòàëíè êðåâàòè ïðåäèçâèêâàõà êîìåíòàðè.
Åäèí ñ÷óïåí óëóê èçëèâàøå çàâåñà îò âîäà ïðåä ïðîçîðåöà íà Îçè Áðúíò. Òîé áåøå ñåäíàë íà ëåãëîòî ñè, çàùîòî â ñòàè÷êàòà ìó íÿìàøå ñòîëîâå. Âñúùíîñò, êàòî ñòàíà äóìà, íÿìàøå êàêâèòî è äà å äðóãè ìåáåëè. Âïðî÷åì â ìîìåíòà òîâà íå ìó ïðàâåøå âïå÷àòëåíèå. Ñëåä ìèíóòà èëè äâå âåðîÿòíî ùåøå ìíîãî äà ñå ðàçãíåâè. Ïîñëå îáà÷å ïàê ùåøå äà ìó ìèíå.
Íå ÷å Îçè áåøå íåíîðìàëåí â êàêúâòî è äà å ñìèñúë. Ïðèÿòåëèòå ìó áèõà ìîãëè äà êàæàò, ÷å òîé å îò êðîòêèòå òèïîâå, êîèòî òàÿò ìèñëèòå ñè, íî òå íå áèõà ãî êàçàëè, òúé êàòî òîé íÿìàøå íèêàêâè ïðèÿòåëè. Èìàøå ãðóïà îò õîðà, ñ êîèòî òîé õîäåøå íà òðåíèðîâêèòå ïî ñòðåëáà ñ ëúê âúâ âòîðíèê âå÷åð, ïîíÿêîãà îòèâàøå çàåäíî ñ òÿõ íà êðú÷ìà ñëåä òîâà, à âåäíúæ äîðè ñïåñòè ïàðè è ïî÷åðïè âñåêè ïî åäíî, âúïðåêè ÷å òå âåðîÿòíî íå ïîìíåõà èëè áèõà êàçàëè íåùî îò ðîäà íà „Ààà ... äà-à ... Îçè." Îáèêíîâåíî òàêà êàçâàõà. Õîðàòà áÿõà ñêëîííè äà íå ìó îòäåëÿò ìÿñòî â ñúçíàíèåòî ñè, êàêòî íå îáðúùàò îñîáåíî âíèìàíèå íà ïðàçíèÿ âúçäóõ.
Òîé îáà÷å íå áåøå ãëóïàê. Ðàçñúæäàâàøå ìíîãî çà íåùàòà. Ïîíÿêîãà ñÿäàøå è ðàçìèøëÿâàøå ñ ÷àñîâå, âòîðà÷åí â ïðîòèâîïîëîæíàòà ñòåíà, ïî êîÿòî âúâ âëàæíèòå íîùè ñå ñòè÷àøå âîäà è ÷åðòàåøå ãåîãðàôñêàòà êàðòà íà Êëà÷. Íÿêîé ïîòðîïà íà âðàòàòà:
- Ãîñïîäèí Áðúíò, îáëå÷åí ëè ñòå, òà äà âëÿçà?
- Ìàëêî ñúì çàåò, ãîñïîæî Ñïåíò - îòãîâîðè òîé, êàòî íàáëúñêâàøå ëúêà ïîä ëåãëîòî ïðè ñïèñàíèÿòà ñè.
- Àç çà íàåìà!
- Äà, ãîñïîæî Ñïåíò?
- Çíàåòå êàêâè ñà óñëîâèÿòà ìè!
- Ùå âè ïëàòÿ óòðå, ãîñïîæî Ñïåíò - óâåðè ÿ Îçè, âòðåí÷åí â íÿêàêâà ãëåäêà îòâúí ïðîçîðåöà.
- Ïëàùàø íà ðúêà äî îáÿä èëè ñè íà óëèöàòà!
- Äà, ãîñïîæî Ñïåíò.
Òîé ÷ó ñòúïêèòå é äà ñå îòäàëå÷àâàò òåæêî íàäîëó ïî ñòúëáèùåòî.
Ïðåáðîè äî ïåòäåñåò ñòàðàòåëíî, ïðîòåãíà ðúêà íàäîëó è èçìúêíà îòíîâî ëúêà.

Àíãóà ïàòðóëèðàøå ñ Íîáè Íîáñ. Òîâà íå áåøå èäåàëíàòà êîìáèíàöèÿ, íî ïúê Êåðúò áåøå äåæóðåí, à â òàêèâà íîùè Ôðåä Êîëúí, êîéòî ðåäåøå ãðàôèêà, èìàøå óäèâèòåëíèÿ òàëàíò äà äåæóðè íà òîïëî çàä áþðîòî ñè. Òàêà ÷å ñâîáîäíèòå ïàðòíüîðè áÿõà ñúáðàíè çàåäíî. Óæàñíà ìèñúë...
- Ìîãà ëè äà êàæà íåùî, ãîñïîæèöå? - ïðîèçíåñå Íîáè, äîêàòî òå åäíîîáðàçíî ïðîâåðÿâàõà çàëîñòåíèòå âðàòè è ðàçìàõâàõà ôåíåðèòå ñè êúì ñòðàíè÷íèòå óëè÷êè.
- Äà,Íîáè?
- Òî å ëè÷íî.
- O.
- Àç áèõ ïîïèòàë Ôðåä, íî òîé íÿìà äà ðàçáåðå, ïúê ìè èäå íà óì, ÷å òè ùå ðàçáåðåø, ïîðàäè çàùîòî ÷å ñè æåíà. Ïðåç ïîâå÷åòî âðåìå, âúâ âñåêè ñëó÷àé. Íåäåé äà ñå îáèæäàø, äå.
- Êàêâî èñêàø, Íîáè?
- Òî å çà ìîÿòà... ñåêñóàëíà ïðèðîäà, ãîñïîæèöå.
Àíãóà íå êàçà íèùî. Äúæäúò áàðàáàíåøå âúðõó íå ïî ìÿðêà èçáðàíèÿ øëåì íà Íîáè.
- Ìèñëÿ, ÷å å âðåìå äà ñå èçïðàâÿ è äà ïîãëåäíà èñòèíàòà â ëèöåòî.
Àíãóà çà êîé ëè ïúò ïðîêëå îáðàçíîòî ñè ìèñëåíå.
- È, ú-ú ... Íîáè, êàê ñìÿòàø äà íàïðàâèø òîâà?
- Èñêàì äà êàæà, àç ñè êóïèõ îò îíåçè íåùèöà. Êðåìîâå è òîâà-îíîâà.
- Êðåìîâå - ïîâòîðè Àíãóà áåçèçðàçíî.
- Ñ êîèòî äà ñå ìàæà - óñëóæëèâî ïîäñêàçà Íîáè.
- Äà ñå ìàæåø.
- È íåùàòà, ñ êîèòî ñå ïðàâÿò óïðàæíåíèÿ...
- O, áîãîâå...
- Ïàðäîí, ãîñïîæèöå?
- Êàêâî? Î-î, ïðîñòî ñå áÿõ çàìèñëèëà çà íåùî äðóãî. Ïðîäúëæàâàé, ìîëÿ òå. Óïðàæíåíèÿ?
- Äà! Çà áèöåïñè è äðóãè òàêèâà íåùà.
- À-à-à! Óïðàæíåíèÿ. Òàêà ëè?
Íîáè íå èçãëåæäàøå äà èìà íÿêàêâè áèöåïñè â áóêâàëíèÿ ñìèñúë. Ïðîñòî íÿìàøå çà êàêâî äà ñå ïðèëåïÿò. Ôîðìàëíî òîé èìàøå ðúöå, çàùîòî äëàíèòå ìó áÿõà ïðèêà÷åíè íÿêàê êúì ðàìåíåòå, íî òîâà, îáùî âçåòî, áåøå âñè÷êî, êîåòî ÷îâåê ìîæåøå äà êàæå çà àíàòîìèÿòà ìó.
Óæàñåíèÿò èíòåðåñ íàääåëÿ ó Àíãóà.
- Çàùî, Íîáè?
Òîé ñâåäå îâ÷è ïîãëåä.
- Àìè-è-è... òàêîâà... ìîìè÷åòàòà è òàêà íàòàòúê...
Çà íåéíî óäèâëåíèå Íîáè ñå èç÷åðâè.
- Èñêàø äà êàæåø, ÷å... - çàïî÷íà òÿ. - Òè èñêàø äà ... òè ñè òúðñèø ...
- Î-î, íå â òîçè ñìèñúë, íå!... Òîåñò, àêî ÷îâåê èñêà íåùàòà äà ñà êàêòî ñè òðÿáâà, òîãàâà... Â ñìèñúë, ÷å íå - êàçà Íîáè ñ óêîð. - Òîâà, êîåòî êàçâàì å, ÷å êîãàòî ÷îâåê çàïî÷íå äà îñòàðÿâà, òîé òðÿáâà äà ñå óñòàíîâè íÿêúäå, äà ñè íàìåðè íÿêîé, êîéòî ùå âúðâè ðúêà çà ðúêà ñ íåãî ïî íåðàâíèòå ïúòèùà íà æèâîòà... çàùî òè å îòâîðåíà óñòàòà?
Àíãóà ðÿçêî õëîïíà ÷åëþñòè.
- Íî àç ìàé ïðîñòî íå ñå ñðåùàì ñ ìîìè÷åòà - ïðîäúëæè Íîáè. - Òîåñò, ñðåùàì ãè è òå ïîáÿãâàò â óæàñ.
- Íåçàâèñèìî îò êðåìà çà ëèöå.
- Èìåííî.
- È óïðàæíåíèÿòà.
- Äà.
- Äîáðå, äîêîëêîòî âèæäàì, òè ñè ñå ïîãðèæèë çà âñè÷êè âúçìîæíîñòè. Äà ìå óòðåïåø, àêî ñå ñåùàì êúäå ìîæå äà ñè ñãðåøèë. - Òÿ ñå çàìèñëè çà ìîìåíò. - Êàêâî ùå êàæåø çà Ñòàìèíà Äðúì îò Áðÿñòîâàòà óëèöà?
- Òÿ èìà äúðâåí êðàê.
- Äîáðå, àìè òîãàâà... Âåðèòè Ïóøïðàì, ÷óäåñíî ìîìè÷å, òÿ äúðæè ñåðãèÿòà çà ìèäè íà Êðàéáðåæíàòà óëèöà?
- ×óêîãëàâàòà ëè? Òà òÿ âèíàãè âîíè íà ðèáà! È îñâåí òîâà å êðèâîãëåäà.
- Äà, îáà÷å èìà ñîáñòâåí áèçíåñ. È ïðàâè ÷óäåñíè ñïåöèàëèòåòè.
- È å êðèâîãëåäà.
- Òîâà íå å òî÷íî êðèâîãëåäñòâî, Íîáè.
- Çíàåø çà êàêâî ïðèêàçâàì.
Àíãóà òðÿáâàøå äà ïðèçíàå, ÷å é å ÿñíî. Òîâà ïðè Âåðèòè áåøå îáðàòíîòî íà êðèâîãëåäñòâî. Î÷èòå é ñÿêàø ñå ñòàðàåõà äà ïîãëåäíàò âñÿêî êúì ïðèëåæàùîòî ìó óõî. Êîãàòî ðàçãîâàðÿøå ñ íåÿ, íà ÷îâåê ìó ñå íàëàãàøå äà ïîòèñêà ÷óâñòâîòî, ÷å òÿ åé ñåãà ùå òðúãíå â äâå ïðîòèâîïîëîæíè ïîñîêè. Íî ïúê êîðìåøå ðèáàòà êàòî çà øàìïèîíàò!
Àíãóà ñå çàìèñëè îòíîâî. Ïîçíàâàøå òîçè ñèíäðîì. Âñè÷êè òå òâúðäÿõà, ÷å ñè òúðñÿò ñðîäíà äóùà è äðóãàð â æèâîòà, íî ðàíî èëè êúñíî íåùàòà îïèðàõà äî êîæà, ãëàäêà êàòî êîïðèíà è ãðúäíà îáèêîëêà, äîñòîéíà çà ñòàäî êðàâè.
Îñâåí Êåðúò. Òîâà áåøå ïî÷òè ... ïî÷òè åäíî îò íàé-äðàçíåùèòå ìó êà÷åñòâà. Àíãóà ïîäîçèðàøå, ÷å òîé íå áè âúçðàçèë, àêî òÿ ñå îáðúñíå ãîëà ãëàâà èëè ïúê ñè ïóñíå áðàäà. Íå ÷å íÿìàøå äà çàáåëåæè, ïðîñòî íå áè èìàë íèùî ïðîòèâ, è ñòðàííî çàùî òîâà áåøå óòåæíÿâàùî âèíàòà ìó îáñòîÿòåëñòâî.
- Åäèíñòâåíîòî, êîåòî ìè õðóìâà êàòî âúçìîæíîñò - êàçà òÿ âíèìàòåëíî, - å ÷å æåíèòå ÷åñòî íàìèðàò çà ïðèâëåêàòåëíè ìúæå, êîèòî ãè ðàçñìèâàò.
Íîáè ñå ïîðàçâåäðè.
- Íàèñòèíà ëè? Èìàì ñåðèîçíè øàíñîâå â òàêúâ ñëó÷àé.
- ×óäåñíî.
- Õîðàòà ìè ñå ñìåÿò ïðåç öÿëîòî âðåìå. Âèñîêî íàä òÿõ, íàïúëíî ïðåíåáðåãíàë ôàêòà, ÷å äúæäúò ãî ìîêðåøå äî êîñòè, Îçè Áðúíò ïðîâåðè îùå âåäíúæ ïðîìàçàíèÿ ïëàò, â êîéòî áåøå óâèò ëúêà ìó, è ñå ïðèãîòâè çà äúëãî ÷àêàíå.
Äúæäúò áåøå ïðèÿòåë íà ÷åíãåòàòà. Òàçè âå÷åð õîðàòà ñå ïîäãîòâÿõà îñíîâíî çà ïðåñòúïëåíèÿ íà çàêðèòî.
Âàéìñ ñå áåøå ïðèñëîíèë íà çàâåò äî åäèí îò ôîíòàíèòå íà ïëîùàä Ñàòîð. Ôîíòàíèòå íå ðàáîòåõà îò ãîäèíè, íî âúïðåêè òîâà òîé ñå ÷óâñòâàøå ñúùî òîëêîâà ìîêúð, ñÿêàø áåøå çàñòàíàë òî÷íî ïîä ñòðóèòå. Íèêîãà äîñåãà íå ìó ñå áåøå ñëó÷âàëî äà ãî âàëè õîðèçîíòàëåí äúæä.
Íàîêîëî áåøå ïóñòî. Êàïêèòå äúæä ìàðøèðóâàõà ïî ïëîùàäà êàòî... êàòî àðìèÿ.
Òîâà áåøå ñïîìåí îò äåòñòâîòî ìó. Ñòðàííî êàê òåçè ñïîìåíè ñå ñïîòàéâàò â òúìíèòå ïðåñå÷êè íà ìîçúêà è âíåçàïíî òè ñå íàõâúðëÿò ïðè ñëó÷àé.
Äúæä ñå èçñèïâàøå íàä âîäàòà...
À, äà... Êàòî ìàëúê òîé ñè ïðåäñòàâÿøå, ÷å äúæäîâíèòå êàïêè, êîèòî ñå ðàçáèâàõà â ïðèäîøëèòå êàíàâêè, ñà âñúùíîñò âîéíèöè. Ìèëèîíè âîéíèöè. À ìåõóð÷åòàòà, êîèòî ïîíÿêîãà ïëóâàõà ïî ïîâúðõíîñòòà íà âîäàòà, ñà êîííèöèòå.
Â ìîìåíòà íå ìó èäâàøå íà óì êàêâî òðÿáâàøå äà ïðåäñòàâëÿâàò ñëó÷àéíî ñðåùíàòèòå óìðåëè êó÷åòà. Âåðîÿòíî íÿêàêúâ âèä îáñàäíî îðúäèå.
Âîäàòà ñå ñòè÷àøå ïî ïåëåðèíàòà ìó è ñå çàâèõðÿøå îêîëî áîòóøèòå ìó. Êîãàòî ñå îïèòà äà ñè çàïàëè ïóðà, äúæäúò óãàñè êëå÷êàòà êèáðèò, íî è áåç òîâà ñòðóèòå îò øëåìà ìó íàìîêðèõà ïóðàòà. Òîé ñå óõèëè â íîùòà.
Áåøå - âðåìåííî - ùàñòëèâ ÷îâåê. Áåøå ïðåìðúçíàë, ìîêúð è ñàì, îïèòâàøå ñå äà ñå ïðåäïàçè îò ñâèðåïàòà áóðÿ â òðè ÷àñà ñóòðèíòà. Áå ïðåêàðàë åäíè îò íàé-ïðèÿòíèòå ñè íîùè òî÷íî ïî òîçè íà÷èí. Âúâ âðåìå êàòî òîâà ÷îâåê ìîæå ïðîñòî... äà ïðåãúðáè ìàëêî ðàìåíå åòî òàêà è êàòî ïðèâåäå ãëàâà, ñå ïðåâðúùà â íåùî êàòî êîëèáêà îò òîïëèíà è ñïîêîéñòâèå, äúæäúò áàðàáàíè ïî øëåìà, à ìîçúêúò òèêòàêà îòäîëó, ïîäðåæäàéêè ñâåòà...
Òî÷íî êàòî â îíåçè äíè, êîãàòî íèêîé íå ãî áåøå åíÿ çà Ñòðàæàòà è ÷îâåê ïðåäè âñè÷êî òðÿáâàøå äà âíèìàâà äà íå ñè íàâëè÷à íåïðèÿòíîñòè íà ãëàâàòà. Äíè, â êîèòî íÿìàøå òîëêîâà ìíîãî ðàáîòà çà âúðøåíå.
Íî âñúùíîñò òîãàâà èìàøå ðàáîòà çà âúðøåíå, êàçà åäèí âúòðåøåí ãëàñ. Òè ïðîñòî íå ÿ âúðøåøå.
Âàéìñ ÷óâñòâàøå öåðåìîíèàëíèÿ æåçúë äà òåæè â ñïåöèàëíèÿ äæîá, äåòî Ñèáèë ëè÷íî ìó ãî áåøå ïðèøèëà êúì áðè÷îâåòå. Çàùî å ïðîñòî ïàð÷å äúðâî, ÷óäåøå ñå, êîãàòî íàé-ïîñëå óñïÿ äà ãî èçìúêíå. Çàùî íå å ìå÷, íàïðèìåð? Òîâà å ñèìâîë íà âëàñòòà. È èçâåäíúæ ðàçáðà çàùî æåçúëúò íèêîãà íå áè ìîãúë äà áúäå ìå÷...
- Õåé òè, äîáðè ìè ãðàæäàíèíî! Ìîãà ëè äà çàïèòàì ïî êàêâà ðàáîòà ñè íàâúí â òàçè ñâåæà óòðèí?
Òîé ñå âòðåí÷è â ìðàêà. Ïîëèöåéñêè ôåíåð ñå ïðèáëèæàâàøå êúì íåãî, îáêðúæåí îò âîäåí îðåîë. „Õåé òè, äîáðè ìè ãðàæäàíèíî..." Ñàìî åäèí ÷îâåê íà ñâåòà ìîæåøå äà ïðîèçíåñå ïîäîáíî íåùî è äà ñè âÿðâà ïðè òîâà.
- Àç ñúì, êàïèòàíå.
Ñâåòëèÿò îðåîë îãðÿ ìîêðîòî ëèöå íà êàïèòàí Êåðúò. Ìëàäèÿò ìúæ êîçèðóâà òúðæåñòâåíî. „Â òðè ÷àñà ñóòðèíòà, ïî äÿâîëèòå!" Òîâà áè èçòðúãíàëî ñúëçè íà óìèëåíèå îò î÷èòå è íà íàé-ïñèõÿñàëèÿ ñåðæàíò.
- Ñúð, êàêâî ïðàâèòå íàâúí?
- Ïðîñòî èñêàõ äà... ïðîâåðÿ êàê å... èç ãðàäà.
- Ìîæåõòå äà îñòàâèòå òàÿ ðàáîòà íà ìåíå, ñúð. Äåëåãèðàíåòî íà ôóíêöèè å êëþ÷úò êúì óñïåøíîòî êîìàíäâàíå.
- Ñåðèîçíî? - êàçà êèñåëî Âàéìñ. - Äà íå ïîâÿðâàø - è öÿë æèâîò äà æèâååø, ïàê ùå èìàø êàêâî äà íàó÷èø.
„À òè ñúñ ñèãóðíîñò æèâååø è ñå ó÷èø", äîáàâè íàóì. È áåøå ïî÷òè óâåðåí, ÷å ìèñúëòà ìó å òúïà è ãàäíà.
- Òúêìî ñâúðøâàõìå, ñúð. Ïðîâåðèõìå âñè÷êè íåîáèòàåìè ñãðàäè. Ïî òðàñåòî ùå ðàçïðåäåëèì åäèí äîïúëíèòåëåí ïîëèöåéñêè îòðÿä. È âîäîëèâíèöèòå ùå áúäàò íà âèñîòà òîëêîâà, êîëêîòî å âúçìîæíî. Çíàåòå êîëêî ñà äîáðè â íàáëþäàâàíåòî.
- Âîäîëèâíèöèòå? Àç ñè ìèñëåõ, ÷å ðàçïîëàãàìå ñàìî ñ ïîëèöàé ×ó÷óð Äîëåí...
- Ñåãà èìàìå è ïîëèöàé Íàäôðîíòîí, ñúð.
- Ïàê ëè åäèí îò òâîèòå?
- Åäèí îò íàøèòå, ñúð. Âèå ïîäïèñàõòå...
- Äà, äà, ñèãóðíî. Ïî äÿâîëèòå!
Ñèëåí ïîðèâ íà âÿòúðà ïîäõâàíà âîäàòà, êîÿòî øóðòåøå îò óëóê íàáëèçî, è ÿ èçëÿ ïðàâî âúâ âðàòà íà Âàéìñ.
- Êàçàõà, ÷å íîâèÿò îñòðîâ å îáúðêàë íåùî âúçäóøíèòå òå÷åíèÿ - ñïîäåëè Êåðúò.
- Íå ñàìî òå÷åíèÿòà - îòãîâîðè Âàéìñ. - Óæàñíî ãîëÿìà âðÿâà ñå âäèãíà çà íÿêîëêî êâàäðàòíè ìèëè íàíîñ è äðåâíè ðóèíè! Êîãî ãî å ãðèæà!
- Ãîâîðè ñå, ÷å îñòðîâúò áèë ñòðàòåãè÷åñêè âàæåí - êàçà Êåðúò, âëèçàéêè â êðà÷êà ñ Âàéìñ.
- Çà êàêâî? Íèå íå ñìå âúâ âîéíà ñ íèêîãî. Õà! Íî ìîæå áè ùå âëåçåì âúâ âîéíà, çà äà çàùèòèì íÿêàêúâ ïðîêëåò îñòðîâ, êîéòî áè áèë ïîëåçåí ñàìî â ñëó÷àé, ÷å âëåçåì âúâ âîéíà. Íàëè!
- O, íåãîâî áëàãîðîäèå äíåñ ùå óðåäè íåùàòà. Óâåðåí ñúì, ÷å àêî õîðàòà ñåäíàò íà ìàñàòà íà ïðåãîâîðè, âîäåíè îò äîáðà âîëÿ, íÿìà ïðîáëåì, êîéòî íå ìîæå äà áúäå ðåøåí - èçðå÷å áîäðî Êåðúò.
„Òîé íàèñòèíà å óâåðåí" - ïîìèñëè ñè ìðà÷íî Âàéìñ.
- Êàêâî çíàåø çà Êëà÷?
- ×åòîõ ìàëêî, ñúð.
- Ìíîãî ïåñú÷ëèâî ìÿñòî, êàçâàò.
- Äà, ñúð. Î÷åâèäíî.
Íÿêúäå íàïðåä ñå ðàçíåñå òðÿñúê, ïîñëåäâàí îò ïèñúê. ×åíãåòàòà áÿõà äîáðè â ðàçïîçíàâàíåòî íà ïèñúöè. Çà ïîçíàâà÷à èìàøå öÿëà ïëàíèíà ðàçëèêà ìåæäó „Ïèÿí ñúì, íàñòúïèõ ñè ïðúñòèòå è íå ìîãà äà ñòàíà" è „Ïàçè ñå! Òîé äúðæè íîæ!".
Äâàìàòà ñ Êåðúò ñå çàòè÷àõà.
Ñâåòëèíà èçâèðàøå îòêúì òÿñíà ïðåñå÷êà. Òåæêè ñòúïêè ñå îòäàëå÷èõà â òúìíèíàòà.
Ñâåòëèíàòà ìúæäóêàøå èççàä ðàçáèòèÿ ïðîçîðåö íà ìàãàçèíà. Âàéìñ ñå ïðåïúíà â ïðàãà, ñìúêíà ïîäãèçíàëàòà ñè ïåëåðèíà è ÿ õâúðëè âúðõó ïîæàðà â ñðåäàòà íà ïîìåùåíèåòî. ×ó ñå ñúñêàíå, ïîñëåäâàíî îò ìèðèñ íà èçãîðÿëà êîæà.
Âàéìñ îòñòúïè êðà÷êà è ñå îïèòà äà ïðîóìåå êúäå, ïî äÿâîëèòå, áåøå ïîïàäíàë.
Íÿêàêâè õîðà ñå âçèðàõà â íåãî. Îáúðêàí, ìîçúêúò ìó íàé-ïîñëå ñíàäè ôàêòèòå: òþðáàíúò, áðàäàòà, óêðàøåíèÿòà íà æåíàòà...
- Îòêúäå äîéäå òîÿ? È êàêúâ âñúùíîñò å òîç ÷îâåê?
- Ú-ú... äîáðî óòðî? - êàçà Âàéìñ. - Èçãëåæäà ñòå èìàëè íåïðèÿòåí èíöèäåíò?
Ïðåäïàçëèâî ïîâäèãíà ïåëåðèíàòà ñè îò çåìÿòà. Ñòðîøåíà áóòèëêà ëåæåøå ñðåä ëîêâà îò öâúðòÿùî îëèî. Âàéìñ ïîãëåäíà êúì ñ÷óïåíèÿ ïðîçîðåö.
- Îõ!
Îñòàíàëèòå äâàìà äóøè áÿõà ìîì÷å, âèñîêî ïî÷òè êîëêîòî áàùà ñè, è ìàëêî ìîìè÷åíöå, êîåòî ñå îïèòâàøå äà ñå ñêðèå çàä ìàéêà ñè.
Âàéìñ ïî÷óâñòâà êàê ñòîìàõúò ìó ñå íàëèâà ñ îëîâî. Êåðúò ñå ïîÿâè íà ïðàãà.
- Èçïóñíàõ ãè - äîëîæè ñòåãíàòî òîé.- Áÿõà òðèìà, ñòðóâà ìè ñå. Íèùî íå ìîæàõ äà âèäÿ â òîÿ ÄÚÆÄ... Î, âèå ëè ñòå, ãîñïîäèí Ãîðèô. Êàêâî ñå å ñëó÷èëî?
- Êàïèòàí Êåðúò! Íÿêîé õâúðëè ãîðÿùà áóòèëêà ïðåç ïðîçîðåöà ìè è ñëåä òîâà òîçè ïðîñÿê ñå âòóðíà è çàãàñè îãúíÿ!
- Êàêâî êàçà òîé? À òè êàêâî êàçà? - ïîïèòà Âàéìñ. - Äà íå ãîâîðèø êëà÷èàíñêè?
- Íå ãî ãîâîðÿ ìíîãî äîáðå - ñêðîìíî îòãîâîðè Êåðúò.- Òåçè çâóöè, äåòî ñå ïðîèçíàñÿò ñúñ çàäíàòà ÷àñò íà ãðúêëÿíà, ïðîñòî íå ãè...
- Íî... ðàçáèðàø ëè êàêâî òè êàçâà òîé?
- O, äà. Òîé òúêìî âè áëàãîäàðè ñúðäå÷íî, ìåæäó äðóãîòî. Âñè÷êî å íàðåä, ãîñïîäèí Ãîðèô. Òîé å ïîëèöàé.
- Íî òè ïðèêàçâàø...
Êåðúò êîëåíè÷è äà îãëåäà ñòðîøåíàòà áóòèëêà.
- Çíàåòå êàê ñòàâàò òèÿ íåùà. Êàòî íàìèíàâà ÷îâåê ðåäîâíî îòòóêà çà ãîðåùî êðàâàé÷å ïðåç íîùíàòà ñìÿíà è ïîëåêà ñè íàìèðà ïðèêàçêà ñ õîðàòà. Âåðîÿòíî è âèå ñòå çàêà÷èë ïî íÿêîÿ ñëó÷àéíà äóìà, ñúð.
- Äà... âèíäàëó* ìîæå áè, íî... (* Èíäèéñêà ÿõíèÿ.)
- Áèëî å çàïàëèòåëíà áîìáà, ñúð.
- Âèæäàì, êàïèòàíå.
- Òîâà å ìíîãî ëîøî. Êîé ëè áè ìîãúë äà èçìàéñòîðè ïîäîáíî íåùî?
- Òî÷íî â òîçè ìîìåíò ëè? Îêîëî ïîëîâèíàòà ãðàä, áèõ êàçàë.
Òîé ïîãëåäíà áåçïîìîùíî êúì Ãîðèô. Ñìúòíî ãî ðàçïîçíàâàøå. Âñè÷êè òå áÿõà ïðîñòî... ëèöà. Îáèêíîâåíî ñå íàìèðàõà íà äðóãèÿ êðàé íà ïðîòåãíàòè ðúöå, ïîäàâàùè ìó ïîðöèÿ êúðè èëè êåáàá. Ïî íÿêîé ïúò ìîì÷åòî ïðîäàâàøå â ìàãàçèí÷åòî. Òå îòâàðÿõà ðàíî ñóòðèíòà è çàòâàðÿõà ìíîãî êúñíî ïðåç íîùòà - êîãàòî óëèöèòå ñå âëàäååõà îò õëåáàðèòå, êðàäöèòå è ñòðàæàòà.
Âàéìñ ïîçíàâàøå ìÿñòîòî êàòî „Íàðîäíè ìàíäæè". Íîáè áåøå îáÿñíèë, ÷å Ãîðèô å òúðñåë èìå, êîåòî äà å îáèêíîâåíî, åæåäíåâíî, ÿñíî è å ðàçïèòâàë õîðàòà, äîêàòî íå îòêðèë òàêîâà, êîåòî äà ìó õàðåñà.
- Ú-ú... êàæè ìó... êàæè ìó, ÷å òè ùå îñòàíåø òóêà, à àç ùå ñå âúðíà äî ó÷àñòúêà è ùå èçïðàòÿ íÿêîãî äà òå ñìåíè.
- Áëàãîäàðÿ - îáàäè ñå Ãîðèô.
- O, âèå ðàçáè... - Âàéìñ ñå ïî÷óâñòâà èäèîò. - Ðàçáèðà ñå, ÷å ðàçáèðàòå, âèå òðÿáâà äà ñòå æèâÿë òóêà âå÷å êîëêî... ïåò, øåñò ãîäèíè?
- Äåñåò ãîäèíè, ñúð.
- Íàèñòèíà ëè? - ïîïèòà Âàéìñ ñ ìàíèàêàëíà íîòêà â ãëàñà. - Òîëêîâà äúëãî? À ñòèãà, áå! Ãîñïîäè áîæå... å, àç ïî-äîáðå äà òðúãâàì... Äîâèæäàíå íà âñè÷êè...
Òîé çàáúðçà íàâúí ïîä äúæäà.
„Ìèíàâàë ñúì îòòóêà ãîäèíè íàðåä" - ìèñëåøå ñè, äîêàòî öàïàøå èç ëîêâèòå â òúìíèíàòà. - È çíàì êàê äà êàæà „âèíäàëó". È... „êîðìà" ëè áåøå?... Êåðúò íÿìà è ïåò ìèíóòè îòêàê å òóêà, à âå÷å ãúðãîëè åçèêà èì êàòî äà ìó å ðîäåí."
„Ìèëè áîæå, àç ìîãà äà ñå îïðàâÿì íÿêàê ñè ñ äæóäæåøêèÿ è äà êàæà íàé-ìàëêîòî „Õâúðëè âåäíàãà òàÿ ñêàëà, ùîòî ñè àðåñòóâàí!" íà òðîëñêè, íî..."
Êîãàòî íàõëó â ó÷àñòúêà, âîäàòà îùå ñå ñòè÷àøå îò íåãî. Ôðåä Êîëúí äðåìåøå êðîòêî íà áþðîòî ñè. Â èìåòî íà ñòàðîòî èì ïîçíàíñòâî Âàéìñ áåøå ïî-øóìåí îò íóæíîòî, äîêàòî ñâàëÿøå ïåëåðèíàòà ñè. Êîãàòî ñå èçâúðíà îôèöèàëíî, ñåðæàíòúò âå÷å ñòîåøå ìèðíî.
- Íå çíàåõ, ÷å ñòå íàâúí òàçè íîù, ãîñïîäèí Âàéìñ...
- Íåîôèöèàëíî ñúì, Ôðåä - îòãîâîðè Âàéìñ. Òîé ïðèåìàøå îáðúùåíèåòî „ãîñïîäèí" îò îïðåäåëåíè õîðà. Ïî íÿêàêúâ ñòðàíåí íà÷èí òå áÿõà çàëóæèëè äà ãî íàðè÷àò òàêà. - Èçïðàòè íÿêîãî â „Íàðîäíè ìàíäæè" íà Ñêàíäàëíàòà àëåÿ, ìîëÿ òå. Èìàõìå äðåáíè ïðîáëåìè òàì.
Âàéìñ çàèçêà÷âà ñòúëáèòå êúì îôèñà ñè.
- Òóê ëè îñòàâàòå, ñúð? - êàçà Ôðåä.
- O, äà - çëîâåùî îòãîâîðè Âàéìñ. - Èìàì ìàëêî äà íàâàêñàì ñ äîêóìåíòîîáîðîòà.
Äúæäúò ñå èçëèâàøå íàä Ëåøï ñ òàêàâà ñèëà, ÷å îñòðîâúò ñèãóðíî âå÷å ñå ÷óäåøå çà êàêâî ëè ìó å áèëî äà èçïëóâà îò îêåàíñêèòå äúëáèíè.
Ïîâå÷åòî çàâîåâàòåëè ñïÿõà ïî ëîäêèòå ñè. Íàèñòèíà, âúðõó èçïëóâàëèÿ îñòðîâ èìàøå êúùè, íî...
...òå íå èçãëåæäàõà ñúâñåì íàðåä.
Ñòàáèëíèÿ Äæåêñúí íàäíèêíà èçïîä áðåçåíòà, êîéòî áåøå îïúíàë íà ìàãèÿ íàä ïàëóáàòà. Ïîäãèçíàëàòà ïî÷âà èçïóñêàøå ïàðà, êîÿòî ñå èçäèãàøå êàòî ìúãëèöà íàä îñòðîâà. Ðåäêèòå ñâåòëèíêè íà ëîäêèòå ñå âèæäàõà êàòî ñèÿåùè êðúãîâå ïðåç íåÿ.
Ãðàäúò èçãëåæäàøå îïðåäåëåíî çëîíàìåðåí ïîä ñâåòëèíèòå íà áóðÿòà. Âèæäàõà ñå ôîðìè, êîèòî ÷îâåê ìîæåøå äà ðàçïîçíàå - êîëîíè, ñòúëáè è àðêàäè è òàêà íàòàòúê - íî èìàøå è äðóãè... Òîé ïîòðåïåðè. Ñÿêàø íÿêîãà õîðàòà ñà ñå îïèòâàëè äà ïðèäàäàò ÷îâåøêè âèä íà ïîñòðîéêè, êîèòî âå÷å ñà áèëè àíòè÷íè...
È òî÷íî íåãîâèÿò ñèí áåøå âèíîâåí çà òîâà âñè÷êè äà ñè ñòîÿò ïî ëîäêèòå.
Ãðóïà àíêõ-ìîðïîðêñêè ðèáàðè ñòúïè ðàíî òàçè ñóòðèí íà áðåãà, çà äà èçäèðâà êóïèùàòà ñúêðîâèùà, êîèòî, êàêòî å èçâåñòíî, çàñòèëàò îêåàíñêîòî äúíî, íî íàìåðè ñàìî åäèí äîáðå çàïàçåí ìîçàå÷åí ïîä, èçìèò îò äúæäà. Ìèäåíèòå ÷åðóïêè ïî èç÷èñòåíèòå áåëè è ñèíè êâàäðàòè ïîêàçâàõà ïîñîêàòà íà ïðèëèâà. Åäíà ñåïèÿ ñå áåøå íàñòàíèëà ïî ñðåäàòà.
Ëåñ êàçà:
- Òàçè ñåïèÿ èçãëåæäà ñòðàøíî ãîëÿìà, òàòå.
È âñè÷êè ñå ñïîãëåäàõà ïîäîçðèòåëíî, îãëåäàõà çàîáèêàëÿùèòå ãè çäàíèÿ, ïîêðèòè ñ âîäîðàñëè, è ñïîäåëèõà Ìèñúëòà, êîÿòî îñòàíà íåèçðå÷åíà, íî ïðåäèçâèêà ìíîæåñòâî ìúíè÷êè ìèñëè, ïðèëè÷íè íà ñëó÷àéíèòå âúëíè÷êè â áàñåéí èëè íà òèõèÿ ïëÿñúê íà òúìíà âîäà äúëáîêî â ïîäçåìèÿòà íà çàìúê... Âñå íåùà, êîèòî êàðàõà ÷îâåê äà ñè ìèñëè çà ñúùåñòâà ñ íîêòåñòè ëàïè, èçïëóâàëè îò ãëúáèíèòå, èëè çà ñòðàííèòå ñúçäàíèÿ, êîèòî ïðèëèâúò ïîíÿêîãà îòìèâàøå è èçõâúðëÿøå íà áðåãà, èëè ïúê ïîïàäàõà â ðèáàðñêèòå ìðåæè. Ïîíÿêîãà íåùàòà, êîèòî èçïëóâàõà çàåäíî ñ ðèáàòà, èçãëåæäàõà òàêà, ÷å ìîæåõà äà îòêàæàò ÷îâåê çàâèíàãè îò ðèáàðñêèÿ çàíàÿò.
È èçâåäíúæ íèêîé âå÷å íå èñêàøå äà èçäèðâà êàêâîòî è äà å ïðîñòî ïîðàäè îïàñåíèåòî, ÷å âíåçàïíî ìîãàò è äà íàìåðÿò íåùî...
Ñòàáèëíèÿ Äæåêñúí íàâðÿ ãëàâà îáðàòíî ïîä íàâåñà.
- Çàùî âå÷å íå ñè õîäèì âêúùè, òàòå? - ïîïèòà ñèíúò ìó. - Òè êàçà, ÷å îò òîâà ìÿñòî òðúïêè òå ïîáèâàò.
- Äà, àìà ñà ñè àíêõ-ìîðïîðêñêè òðúïêè, íàëè? È íèêàêúâ ìèðèçëèâ ÷óæäåíåö íÿìà äà ìè òðúïíå òóêà!
- Òàòå?
- Êàæè, ñèíêî.
- Êîé å ãîñïîäèí Õîíã?
- Àç ïúê îòêúäå äà çíàì?
- Àìè, ðàçáèðàø ëè, êîãàòî ñóòðèíòà âñè÷êè ñå çàïúòèõìå îáðàòíî êúì ëîäêèòå, åäèí ìúæ êàçà:
„Âñè÷êè çíàåì êàêâî ñå ñëó÷è ñ ãîñïîäèí Õîíã, êîãàòî îòâîðè ðèáíèÿ áàð „Òðîåí Êúñìåò", çà õðàíà ïî äîìîâåòå âúðõó ñòàðèÿ õðàì íà áîãà-ðèáà íà Äðàêîíîâàòà óëèöà â íîùòà íà ïúëíîëóíèåòî, íàëè?..." Å, àç íå çíàì.
- Õììì... - ïîêîëåáà ñå Ñòàáèëíèÿ Äæåêñúí. Å, Ëåñ âå÷å å ãîëÿìî ìîì÷å... - Òîé... çàòâîðè ðåñòîðàíòà ñè è ñè òðúãíà áúðçè÷êî, ìîì÷å. Òîëêîâà áúðçî, ÷å äàæå ìó ñå íàëîæè äà îñòàâè íÿêîè íåùà òàì.
- Êàêâè íåùà?
- Ùîì òîëêîâà èñêàø äà çíàåø... ïîëîâèí óõî è åäèí áúáðåê.
- Âúðõúò!
Ëîäêàòà ñå ðàçòðåñå è äúðâîòî â åäèíèÿ êðàé ñå ñöåïè îò ñèëåí óäàð. Äæåêñúí îòìåòíà ïîêðèâàëîòî. Çàëÿ ãî ïîðîé îò ïðúñêè. Íÿêúäå îòêúì ìîêðèÿ ìðàê åäèí ãëàñ èçðåâà:
- Çàùî íå ñè ñëîæèë ñâåòëèíè, òè, âòîðè áðàòîâ÷åä íà ÷àêàëà?
Äæåêñúí èçìúêíà ôåíåðà èçïîä áðåçåíòà è ãî âäèãíà âèñîêî íàä ãëàâàòà ñè.
- Êàêâî òúðñèø òè â àíêõ-ìîðïîðêñêè òåðèòîðèàëíè âîäè, êàìèëîÿäåöî?
- Òåçè âîäè íè ïðèíàäëåæàò!
- Íèå äîéäîõìå òóêà ïúðâè!
- Íå äóìàé! Íèå áÿõìå ïúðâè!
- È ìè ïîòðîøèõòå êîðàá÷åòî! Òîâà ñè å æèâî ïèðàòñòâî è íèùî äðóãî!
Íàîêîëî ñå ðàçíåñîõà ãëàñîâå. Äâåòå èìïðîâèçèðàíè ôëîòèëèè ñå ñáëúñêàõà â ìðàêà. Áóøïðèòè ñúäèðàõà òàêåëàæ. Êîðïóñè òúòíåõà. Êîíòðîëèðàíàòà ïàíèêà, êîÿòî å åñòåñòâåíà ÷àñò îò âñÿêî ïëàâàíå, ñå ïðåâúðíà â îáåçóìÿëà ïàíèêà, ñúñòàâåíà îò ìðàê, ïðúñêè âîäà è îìîòàíè êîðàáíè âúæåòà.
Âúâ âðåìåíà êàòî òåçè äðåâíèòå òðàäèöèè íà îêåàíà ïîâåëÿâàò âñè÷êè ìîðåïëàâàòåëè äà ñå èçïðàâÿò îáåäèíåíè ïðåä ëèöåòî íà îáùèÿ âðàã - ãëàäúò èëè áåçæàëîñòíèÿ îêåàí.
Òî÷íî â òîçè ìîìåíò îáà÷å ãîñïîäèí Àðèô õëîïíà ãîñïîäèí Äæåêñúí ñ âåñëîòî ñè ïî ãëàâàòà.

- Úõõ? Êàêâî?
Âàéìñ îòâîðè ñàìî åäíî îêî - òîëêîâà áåøå ïî ñèëèòå ìó. Íàñðåùà ìó ñå îòêðè óæàñÿâàùà ãëåäêà.
„...Ïðî÷åòîõ ìó ïðàâàòà, ïðè êîåòî, òîè ìè êàçà, „àõ, òè ÷åíãå". Ñðæíò. Äåòðèòóñ òîãàâà ìó îòïðàâè ïðåäóïðåæäåíèå, íà êîåòî òîé îòãîâîðè, îõõõ ...
„Âåðîÿòíî èìà ìíîãî íåùà, êîèòî íå ìîãà äà âúðøà äîáðå - ïîìèñëè ñè Âàéìñ, - íî ïîíå íå ñìÿòàì ïóíêòóàöèÿòà íà èçðå÷åíèåòî çà èãðà íà ðóëåòêà..."
Òîé îòìåñòè ãëàâàòà ñè ïî-äàëå÷êî îò äúðâàðñêàòà ãðàìàòèêà íà Êåðúò. Êóï÷èíàòà õàðòèè ñå ðàçêëàòè çàñòðàøèòåëíî ïîä íåãî.
Áþðîòî íà Âàéìñ áåøå ñòàíàëî ïîñëîâè÷íî. Íÿêîãà âúðõó íåãî èìàøå êóï÷èíè õàðòèÿ, íî òå ñå áÿõà ñúáîðèëè, êàêòî êóï÷èíèòå õàðòèÿ îáèêíîâåíî ïðàâÿò, è áÿõà îáðàçóâàëè ïëúòåí ñëîé, êîéòî çàïî÷âàøå äà ñå ïðåâðúùà â íåùî êàòî òîðô. Ãîâîðåøå ñå, ÷å íÿêúäå îòäîëó èìà äîðè ÷èíèè è íåäîâúðøåíè âå÷åðè. Íèêîé íÿìàøå æåëàíèå äà ïðîâåðÿâà äîñòîâåðíîñòòà íà ëåãåíäèòå. Íÿêîè õîðà ñå êúëíÿõà, ÷å ñà ÷óëè íåùî äà ñå äâèæè.
Íÿêîé ó÷òèâî ñå ïîêàøëÿ. Âàéìñ îòíîâî ïîìåñòè ãëàâà è ïîãëåäíà ïðàâî â øèðîêîòî ðîçîâî ëèöå íà Óèëèêèíñ, èêîíîìà íà ëåéäè Ñèáèë. Ñúùî è íåãîâ èêîíîì íà ïðàêòèêà, âúïðåêè ÷å Âàéìñ ìðàçåøå äà ìèñëè çà íåãî ïî òîçè íà÷èí.
- Ìèñëÿ, ÷å ùå å ïî-äîáðå ñåãà äà ñìå ìàëêî ïî-ïúðãàâè, ñúð Ñàìþúë. Äîíåñîõ âè ïàðàäíàòà óíèôîðìà. Íåùàòà âè çà áðúñíåíå ñà äî ëåãåíà.
- Êàêâî? Êàêâî?
- Ñëåäâà äà ñòå ïðåä Óíèâåðñèòåòà ñëåä ïîëîâèí ÷àñ. Ëåéäè Ñèáèë áëàãîâîëè äà ìè íàïîìíè, ÷å àêî íå ñòå òàì â óðå÷åíîòî âðåìå, ùå èçïîëçâà âàøèòå òúíêè ÷åðâà âìåñòî ãðàäèíñêè ìàðêó÷, ñúð.
- Óñìèõâàøå ëè ñå, êàòî ãî êàçà? - ñìúíêà Âàéìñ, çàëèòàéêè ïî ïîñîêà íà äèìÿùèÿ ëåãåí íà ïîñòàâêàòà çà ìèåíå.
- Ñúâñåì ëåêî, ñúð.
- O, áîãîâå...
- Èìåííî, ñúð.
Âàéìñ íàïðàâè îïèò äà ñå èçáðúñíå, äîêàòî çàä ãúðáà ìó Óèëèêèíñ ÷åòêàøå è ïîëèðàøå. Íàâúí ãðàäñêèÿò ÷àñîâíèê çàïî÷íà äà îòáðîÿâà äåñåò.
„Òðÿáâà äà å áèëî ïî÷òè ÷åòèðè, êîãàòî ñå âúðíàõ òóêà - ìèñëåøå ñè Âàéìñ. - Ñòðóâà ìè ñå, ÷å ÷óõ êàê ñå ñìåíÿ ñòðàæàòà â îñåì ñóòðèíòà, ñëåä òîâà ìè îñòàâàøå ñàìî äà ñå îïðàâÿ ñ ðàçõîäèòå íà Íîáè, à òîâà ñè å âèñøà ìàòåìàòèêà, àêî èçîáùî å âúçìîæíî..."
Îïèòà ïðîçÿâêà, äîêàòî ñå áðúñíåøå, êîåòî íå å äîáðà èäåÿ.
- Ïî äÿâîëèòå!
- Âåäíàãà ùå âè äîíåñà ñàëôåòêè, ñúð. Óèëèêèíñ äîðè íå ñå îçúðíà.
Äîêàòî Âàéìñ ñå îïëàêâàøå îò äðàñêîòèíàòà íà áóçàòà ñè, èêîíîìúò ïðîäúëæè:
- Ñúð, áèõ èñêàë äà èçïîëçâàì îòäàëàòà ìè ñå âúçìîæíîñò äà ïîâäèãíà åäèí âúïðîñ îò èçâåñòíà âàæíîñò...
- Äà?
Ñúñ çàìúãëåíè î÷è Âàéìñ ïîñåãíà êúì ïóðïóðíèòå ñè âïèòè ïàíòàëîíè, êîèòî èçãëåæäà ïðåäñòàâëÿâàõà ñúùåñòâåíà ÷àñò îò ïàðàäíàòà óíèôîðìà.
- Çà ñúæàëåíèå, ñúð, ñòðàõóâàì ñå, ÷å ìè ñå íàëàãà äà ïîèñêàì ðàçðåøåíèå äà íàïóñíà. Èñêàì äà ñå çàïèøà â Öâåòíèòå.
- Êîè öâåòíè, Óèëèêèíñ? - Âàéìñ îãëåæäàøå ïîäîçðèòåëíî ðèçàòà ñ áóõíàëè ðúêàâè. Òîâà, êîåòî óøèòå ìó áÿõà ÷óëè, ñòèãíà è äî ìîçúêà. - Èñêàø äà ñå çàïèøåø äîáðîâîëåö?
- Êàçâàò, ÷å òðÿáâà äà äàäåì äîáúð óðîê íà Êëà÷, ñúð. À åäèí ïîòîìúê íà ðîäà Óèëèêèíñ íèêîãà íå ñå îñëóøâà, êîãàòî ñòðàíàòà ìó ãî ïðèçîâàâà. Ìèñëÿ, ÷å Òåæêàòà ïåõîòà íà ëîðä Âåíòóðè å òî÷íî êàòî çà ìåíå. Òå ñïåöèàëíî èìàò ïðèâëåêàòåëíà óíèôîðìà â ÷åðâåíî è áÿëî, ñúð. Îáòî÷åíà ñúñ çëàòíè øèðèòè.
Âàéìñ íàõëóçè áîòóøèòå ñè.
- Òè èìàø ëè íÿêàêâà âîåííà ïîäãîòîâêà?
- O, íå, ñúð. Íî ñå ó÷à áúðçî, ñúð è îñâåí òîâà èìàì èçâåñòåí îïèò ñ íîæà çà îáåçêîñòÿâàíå.
Ëèöåòî íà èêîíîìà èçëú÷âàøå ïàòðèîòè÷íà ãîòîâíîñò.
- Îïèò âúðõó ïóéêè è... - ïîäñêàçà Âàéìñ.
- Äà, ñúð - ïîòâúðäè Óèëèêèíñ, äîêàòî çàáúðñâàøå íåâèäèìà ïðàøèíêà îò öåðåìîíèàëíèÿ øëåì.
- È ñìÿòàø äà ñå ñðàæàâàø ñ êðåùÿùèòå îðäè â Êëà÷?
- Àêî ñå íàëîæè, ñúð. Ìèñëÿ, ÷å âå÷å å ïîëèðàí êàêòî òðÿáâà, ñúð.
- Ìíîãî ïåñú÷ëèâî ìÿñòî, êàçâàò.
- Íàèñòèíà, ñúð - ñúãëàñè ñå Óèëèêèíñ, äîêàòî íàãëàñÿøå ðåìúêà íà øëåìà ïîä áðàäè÷êàòà íà Âàéìñ.
- È ñêàëèñòî. Ìíîãî ñêàëèñòî. Íàïðàâî êóïèùà îò ñêàëè. È ïðàøíî.
- Ìíîãî ñóøàâî íà ìåñòà, ñúð. Âÿðâàì, ÷å ñòå ïðàâ.
- È â òàçè çåìÿ íà ïðàõ ñ ïÿñú÷åí öâÿò, ñêàëè ñ ïÿñú÷åí öâÿò è ïÿñúê ñ ïÿñú÷åí öâÿò, òè, Óèëèêèíñ, ùå ìàðøèðóâàø íàòîâàðåí ñ ïîçíàíèÿòà ñè â îáëàñòòà íà ãîòâàðñêèòå ïîñîáèÿ è ñ ÷åðâåíî-áÿëàòà ñè óíèôîðìà?
- Ñúñ çëàòíà áðîäåðèÿ, ñúð. - Óèëèêèíñ âèðíà áðàäè÷êà. - Äà, ñúð. Ùîì ñå íàëàãà.
- È íå âèæäàø ëè íåùî íåðåäíî â öÿëàòà òàçè êàðòèíêà?
- Ñúð?
- Îõ, íÿìà çíà÷åíèå. - Âàéìñ ñå ïðîçÿ. - Äîáðå òîãàâà. Ùå íè ëèïñâàø, Óèëèêèíñ. „Íà äðóãè ìîæå è äà íå ëèïñâàø, îáà÷å - ïîìèñëè ñè ïîñëå, - îñîáåíî àêî èìàò âðåìå è çà âòîðè èçñòðåë."
- O, ëîðä Âåíòóðè êàçà, ñúð, ÷å âñè÷êî ùå å ñâúðøèëî äî Ïðàñîêîëåäà.
- Òúé ëè? Àç ïúê íå çíàåõ, ÷å òî å çàïî÷âàëî.
Âàéìñ ñå âòóðíà íàäîëó ïî ñòúëáèòå, îáãúðíàò îò ìèðèçìà íà êúðè.
- Çàïàçèõìå âè ìàëêî, ñúð - óñïîêîè ãî ñåðæàíò Êîëúí. - Áÿõòå âå÷å çàñïàë, êîãàòî ìîì÷åòî ãî äîíåñå.
- Áåøå õëàïàêúò íà Ãîðèô - îáÿñíè Íîáè, ïðåñëåäâàéêè çðúíöå îðèç èç òåíåêèåíîòî ñè êàí÷å. - Äîíåñå äîñòàòú÷íî çà ïîëîâèíàòà ñìÿíà.
- Âúçíàãðàæäåíèå çà èçïúëíåíèÿ äúëã - êàçà Âàéìñ, áúðçàéêè êúì âðàòàòà.
- È õëÿá, è êîìïîò îò ìàíãî, è âñè÷êî îñòàíàëî - ùàñòëèâî èçðåäè Êîëúí. - Âèíàãè ñúì êàçâàë, ÷å òîÿ Ãîðèô íå å òîëêîâà ëîø çà ïàðöàëîãëàâåö.
Ëîêâà îò ñúñêàùà ìàñ... Âàéìñ ñïðÿ íà âðàòàòà. Ñåìåéñòâîòî, ñãóøåíî çàåäíî... Òîé èçâàäè ÷àñîâíèêà ñè. Äåñåò áåç äâàéñåò. Àêî òè÷à...
- Ôðåä, áè ëè äîøúë â îôèñà ìè? Íÿìà äà òè îòíåìà ïîâå÷å îò ìèíóòêà.
- Äà, ñúð.
Âàéìñ ïîäáðà ñåðæàíòà ñè íàãîðå ïî ñòúëáèòå è çàòâîðè âðàòàòà.
Íîáè è îñòàíàëèòå ñòðàæè íàïðÿãàõà ñëóõ, íî îòâúòðå íå ñå ÷óâàøå íèùî îñâåí íèñêî ìúðìîðåíå, êîåòî ïðîäúëæè èçâåñòíî âðåìå.
Âðàòàòà ñå îòâîðè îòíîâî. Âàéìñ ñëåçå ïî ñòúëáèòå.
- Íîáè, åëà ïðè Óíèâåðñèòåòà ñëåä ïåò ìèíóòè, ñòàâà ëè? Èñêàì äà ïîääúðæàì âðúçêà, à ïúê ïðîêëåò äà ñúì, àêî íîñÿ ãúëúá, äîêàòî ñúì ñ òàÿ óíèôîðìà.
- Äà, ñúð.
Âàéìñ íàïóñíà.
Íÿêîëêî ñåêóíäè ïî-êúñíî ñåðæàíò Êîëúí ïðèñòúïè ïðåäïàçëèâî â ãëàâíèÿ îôèñ. Èìàøå ëåêî îöúêëåí âèä è ïðèñåäíà çàä áþðîòî ñè ñ íåõàéíèÿ âèä, êîéòî ñàìî ìíîãî óãðèæåí ÷îâåê áè ñå îïèòâàë äà ñè ïðèäàäå. Ïîèãðà ñè íåáðåæíî ñ íÿêîëêî õàðòèéêè è ïîïèòà:
- Íîáè, òè âúçðàçÿâàø ëè ñðåùó òîâà êàê òè âèêàò õîðàòà?
- Àêî ñåäíà äà âúçðàçÿâàì, ñåðæàíò, èìà äà ñè âúçðàçÿâàì ïðåç öÿëîòî âðåìå - îòãîâîðè áîäðî åôðåéòîð Íîáñ.
- Äà. Ïðàâèëíî! È àç ñúùî íå âúçðàçÿâàì ñðåùó òîâà êàê ìå íàðè÷àò õîðàòà. - Êîëúí ñå ïî÷åñà ïî ãëàâàòà. - Íàèñòèíà ìàé íÿìà ñìèñúë. Ñòðóâà ìè ñå, ÷å íà ñúð Ñàì ìó ñå ñúáðà ìíîãî âðåìå áåç ñúí.
- Òîé å ìíîãî çàåò ÷îâåê, Ôðåä.
- Îïèòâà ñå äà âúðøè âñè÷êî, òîâà ìó å ïðîáëåìà. È, Íîáè?
- Äà?
- Íàðè÷àé ìå ñåðæàíò Êîëúí, áëàãîäàðÿ ïðåäâàðèòåëíî.
Èìàøå øåðè. Âèíàãè ïîäíàñÿõà øåðè â ïîäîáíè ñëó÷àè. Ñàì Âàéìñ ãëåäàøå áåçïðèñòðàñòíî íà òîâà, òüé êàòî îò äîñòà âðåìå ïèåøå ñàìî ïëîäîâè ñîêîâå. Áåøå ÷óâàë, ÷å ñå ïðàâè, êàòî ñå îñòàâè âèíîòî äà ñå âêèñíå. Òîé íå ìîæåøå äà âèäè ñìèñúëà íà øåðèòî.
- È ùå ñå îïèòàø äà èçëú÷âàø äîñòîéíñòâî, íàëè? - ïîïèòà ëåéäè Ñèáèë, äîêàòî ìó îïðàâÿøå ïëàùà.
- Äà, ñêúïà.
- Êàêâî ùå ñå îïèòâàø äà èçëú÷âàø?
- Äîñòîéíñòâî, ñêúïà.
- È ìîëÿ òå, îïèòàé ñå äà áúäåø äèïëîìàòè÷åí.
- Äà, ñêúïà.
- Êàêúâ ùå ñå îïèòâàø äà áúäåø?
- Äèïëîìàòè÷åí, ñêúïà.
- Èçïîëçâàø òîíà ñè çà ïîäëúãâàíå íà êîêîøêè, Ñàì.
- Äà, ñêúïà.
- Çíàåø, ÷å íå å ÷åñòíî.
- Íå ñêúïà. - Âàéìñ âäèãíà ðúêà â òåàòðàëåí æåñò íà ïîêîðñòâî. - Äà. Äîáðå! Ñàìî äà ãè íÿìàøå òåçè ïåðà. È òåçè òåñíè ïàíòàëîíè.
Òîé ñå çàêúë÷è â îò÷àÿí îïèò äà äîíàãëàñè êîëêîòî ñå ìîæå ïî-ïîòàéíî ïàíòàëîíèòå ñè, çà äà íå ìó èçëåçå èìå íà Ãîñïîäèí Ìîêðè Ñëèïîâå.
- Èñêàì äà êàæà - êàêâî ùå ñòàíå, àêî õîðàòà ñëó÷àéíî ìå âèäÿò òàêà?
- Ðàçáèðà ñå, ÷å ùå òå âèäÿò, Ñàì. Òè ïðåäâîæäàø øåñòâèåòî. È àç ìíîãî ñå ãîðäåÿ ñ òåáå. Òÿ ìàõíà íåâèäèìî êîñúì÷å îò ðàìîòî ìó.*
(* Æåíèòå âèíàãè ãî ïðàâÿò.) „Øàïêà ñ ïåðà - ïîìèñëè ñè óíèëî Âàéìñ. - È ìîäåðåí êëèí. È áëåñòÿù íàãðúäíèê. Íàãðúäíèêúò íå òðÿáâà äà áëåñòè. Òîé òðÿáâà äà å òîëêîâà õëúòíàë îò ìíîãîáðîéíèòå óäàðè, ÷å ïðîñòî äà íå ïîíåñå åæåñåäìè÷íîòî ïîëèðàíå. È äèïëîìàòè÷íè ðàçãîâîðè?... Îòêúäå, ïî äÿâîëèòå, äà çíàì êàê ñå ãîâîðè äèïëîìàòè÷íî?
- Ñåãà ùå òðÿáâà äà ðàçìåíÿ äâå ïðèêàçêè ñ ëåéäè Ñåëà÷èè - êàçà ëåéäè Ñèáèë. - Òè ñè äîáðå, íàëè? Ïðîäúëæàâàø äà ñå ïðîçÿâàø.
- Åñòåñòâåíî. Íå ìè ñå ñúáðà ìíîãî ñúí ïðåç òàÿ íîù, òîâà å âñè÷êî.
- Îáåùàâàø ëè ìè äà íå èçáÿãàø íàíÿêúäå?
- Àç ëè? Àç íèêîãà íå ñúì áÿãàë...
- Èçáÿãà îò òúðæåñòâåíîòî ñîàðå â ÷åñò íà ïîñëàíèêà íà Ãåíóà. Âñè÷êè òå âèäÿõà.
- Òúêìî áÿõ ïîëó÷èë âåñòòà, ÷å áàíäàòà íà Îòëîìúêà ïëÿ÷êîñâà ñåéôà íà Âîðòèí!
- Âèæ, íå å íåîáõîäèìî äà áúäåø íàâñÿêúäå, Ñàì. Òè ñè íàçíà÷èë õîðà äà âúðøàò ðàáîòàòà.
- Äà, îáà÷å ãè ãåïèõìå â êðàÿ íà êðàèùàòà - îòãîâîðè Âàéìñ äîâîëíî.
Òîé ñå áå çàáàâëÿâàë äî íàñèòà òîãàâà. Íå ñàìî çàðàäè ïðåñëåäâàíåòî, êîåòî ãî îáîäðÿâàøå òàêà - äà çàìåòíå ïåëåðèíàòà ñè íà íÿêîå êðàéïúòíî äúðâî, äà õâúðëè øàïêàòà ñè â áëèçêàòà ëîêâà è äà ñå âòóðíå... Äîñòàâÿøå ìó óäîâîëñòâèå ñàìàòà ìèñúë, ÷å äîêàòî ãîíè ïðåñòúïíèöèòå, íå ìó ñå íàëàãà äà ÿäå ìíîãî äðåáíè ñàíäâè÷åòà è äà âîäè îùå ïî-äðåáíè ðàçãîâîð÷åòà. Òîâà íå áåøå íîðìàëíà ïîëèöåéñêà ðàáîòà, êàêòî áå óñòàíîâèë Âàéìñ. Áåøå ðàáîòà, êîÿòî òè âúçëàãàò äà âúðøèø, àêî íÿêîé íÿêúäå å ïðåöåíèë, ÷å å ïî-äîáðå äà òå êàíÿò ïî êîêòåéëè, îòêîëêîòî äà òå îñòàâÿò äà ãîíèø ïðåñòúïíèöè.
Ùîì Ñèáèë èç÷åçíà â òúëïàòà, òîé ñè íàìåðè óäîáíà ñÿíêà è ñå ñïîòàè â íåÿ. Îòòóê èìàøå âúçìîæíîñò äà íàáëþäàâà ïî÷òè öÿëàòà Ãîëÿìà çàëà íà Íåâèäèìèÿ óíèâåðñèòåò.
Òîé âñúùíîñò äîñòà õàðåñâàøå ìàãüîñíèöèòå. Òå íå âúðøåõà ïðåñòúïëåíèÿ. Íå è òàêèâà, êîèòî äà ñà â ðåñîðà ìó, âúâ âñåêè ñëó÷àé. Âàéìñ íå áåøå íà „òè" ñ Îêóëòíîòî. Ìàãüîñíèöèòå ìîãàò äà çàáúðêàò îãðîìíà êàøà â ñàìàòà òúêàí íà âðåìåòî è ïðîñòðàíñòâîòî, íî ïîäîáíè íåùà íå âëåêàò ñëåä ñåáå ñè ïèñàíå íà äîêóìåíòè è àêòîâå, êîåòî ñïîðåä Âàéìñ áåøå îñíîâíîòî.
Â çàëàòà ñå áÿõà ñúáðàëè ìíîãî ìàãüîñíèöè, âñè÷êè èçòóïàíè â ïúëíèÿ ñè áëÿñúê. Íÿìà íèùî ïî-åêçîòè÷íî îò ìàãüîñíèê â îôèöèàëåí êîñòþì, ïîíå äîêàòî íå áúäå îòêðèò íà÷èí äà ñå íàäóå äî íåóçíàâàåìîñò ðàéñêà ïòèöà - ïî âúçìîæíîñò ñ íÿêàêúâ âèä ëåòëèâ ãàç. Íî ìàãüîñíèöèòå áÿõà äîâîëíè îò âïå÷àòëåíèåòî, êîåòî ïðàâåõà, ãëàâíî çàùîòî îñòàíàëèòå ãîñòè áÿõà èëè áëàãîðîäíèöè, èëè ïðåäâîäèòåëè íà ãèëäèè, èëè è äâåòå, à ïîâîä êàòî Êîíâèâèóìà êàðàøå àâòîìàòè÷íî âñåêè äà ñå ïåð÷è ïîâå÷å îò ïåòåë.
Ïîãëåäúò íà Âàéìñ ïðåñêà÷àøå îò åäíà áúðáîðåùà ôèçèîíîìèÿ íà äðóãà. Òîé ëåíèâî ñå ïèòàøå êîé çà êàêâî å âèíîâåí â íàñúáðàëîòî ñå ìíîæåñòâî*
(* Âåðîÿòíîñòòà íèêîé äà íå áúäå âèíîâåí çà íèêàêâî ïðåñòúïëåíèå áåøå òîëêîâà ïðåíåáðåæèìî ìàëêà, ÷å ñïîðåä Âàéìñ èçîáùî íå ñè çàñëóæàâàøå óñèëèÿòà äà ðàçñúæäàâà âúðõó íåÿ.)
Äîñòà îò ïîñëàíèöèòå ñúùî áÿõà äîøëè. ×îâåê ëåñíî ìîæåøå äà ãè ðàçëè÷è ñðåä òúëïàòà. Òå áÿõà îáëå÷åíè â íàöèîíàëíèòå ñè íîñèè, íî òúé êàòî, îáùî âçåòî, íàöèîíàëíàòà íîñèÿ áåøå òîâà, êîåòî íîñåõà ñðåäíîñòàòèñòè÷åñêèòå ñåëÿíè, òóê òå èçãëåæäàõà íÿêàê ñè íå íà ìÿñòî. Âàéìñ ìîæåøå äà ïî÷óâñòâà, ÷å äîêàòî òåëàòà èì ñà îáëå÷åíè â ïåðà è êîïðèíà, äóõúò èì óïîðèòî îòêàçâà äà ñúáëå÷å äèïëîìàòè÷åñêèÿ ñè êîñòþì.
Ðàçãîâàðÿõà íà ìàëêè ãðóïè÷êè. Åäèí èëè äâàìà ìó êèìíàõà è ìó ñå óñìèõíàõà, ìèíàâàéêè ïîêðàé íåãî. „Ñâåòúò íè íàáëþäàâà." Àêî íåùî ïîòðúãíå íå íà äîáðå è òàçè èäèîòñêà èñòîðèÿ ñ Ëåøï äîâåäå äî âîéíà, òî÷íî õîðà êàòî òåçè ùå ïîäïèñâàò äîãîâîðà ñ ïîáåäèòåëÿ, êîéòî è äà áúäå òîé. Íÿìà çíà÷åíèå êîé ïðúâ å çàïî÷íàë âîéíàòà, íÿìà çíà÷åíèå êàê ÿ å âîäèë, òå ñå èíòåðåñóâàõà åäèíñòâåíî êàê äà ñêëþ÷âàò ñäåëêèòå ñè ñåãà. Òå áÿõà ïðåäñòàâèòåëè íà òîâà, êîåòî õîðàòà íàðè÷àò „ìåæäóíàðîäíà îáùíîñò". È êàêòî ñå èçïîëçâà âèíàãè äóìàòà „îáùíîñò", ÷îâåê íèêîãà íå å ñèãóðåí çà êîãî èëè çà êàêâî ñå ãîâîðè.
Òîé ïîòðúïíà. Òîâà, ñëàâà áîãó, íå áåøå íåãîâèÿò ñâÿò.
Âàéìñ ñå ïðîìúêíà êðàäåøêîì äî åôðåéòîð Íîáñ, çàñòàíàë êðàé ãëàâíèÿ âõîä, íÿêàê íåðàâíîâåñíî èçãúðáåí - íàé-áëèçêàòà äî îòäàâàíå íà ÷åñò ïîçà, êîÿòî Íîáñ ìîæåøå äà íàïîäîáè.
- Âñè÷êî ëè å ñïîêîéíî? - ïîïèòà ñ úãúëà íà óñòíèòå ñè Âàéìñ.
- Äà,ñúð.
- Íå ñå å ñëó÷èëî êàêâîòî è äà å?
- Íå, ñúð! Íÿìà êüîðàâ ïîùåíñêè ãúëúá, ñúð.
- Àìà êàê ìîæå òàêà! Íèêúäå? Íèùî?
- Íå, ñúð.
- Íî ñàìî äîâ÷åðà ãðàäúò ãúìæåøå îò íåïðèÿòíîñòè!
- Äà, ñúð.
- Òè íàëè êàçà íà Ôðåä äà ïóñíå ãúëúá âåäíàãà, àêî íåùî ñå ñëó÷è?
- Äà, ñúð.
- Äîðè è â Ñåíêèòå? Òàì âèíàãè ñå ñëó÷âà ïî íåùî...
- Ìúðòâèëî, ñúð.
- Ïî äÿâîëèòå!
Âàéìñ ïîêëàòè ãëàâà - ÷îâåê íå ìîæåøå äà èìà êàêâîòî è äà å äîâåðèå íà àíêõ-ìîðïîðêñêîòî êðèìèíàëíî áðàòñòâî.
- Ïðåäïîëàãàì, ÷å áè ìîãúë äà âçåìåø íÿêàêâà òóõëà è äà ...
- Ëåéäè Ñèáèë áåøå ñúâúðøåíî êîíêðåòíà ïî âúïðîñà êàê áè òðÿáâàëî äà ñïðåòå äîòóêà, ñúð, - êàçà åôðåéòîð Íîáñ, âòðåí÷èë ïîãëåä ïðàâî íàïðåä.
- Êîíêðåòíà?
- Äà, ñúð. Òÿ äîéäå è ìè ïîïðèêàçâà ìàëêî. Äàäå ìè è åäèí äîëàð, - îòãîâîðè Íîáè.
- À-à, ñúð Ñàìþúë! - ðàçíåñå ñå òúòíåù ãëàñ çàä ãúðáà ìó. - Ñòðóâà ìè ñå, ÷å íå ñå ïîçíàâàòå âñå îùå ñ ïðèíö Êóôóðàõ, íàëè òàêà?
Òîé ðÿçêî ñå çàâúðòÿ íà ïåòè. Àðõèêàíöëåðúò Ðèäêúëè òúêìî ãî âðúõëèòàøå èçîòçàä, êàòî ïî ïúòÿ ñè ñìà÷êà äâàìà îò íå òîëêîâà ïúðãàâèòå ãîñòè. Âàéìñ áúðçî íàëîæè îôèöèàëíàòà ñè ôèçèîíîìèÿ.
- Ãîñïîäà, òîâà å Êîìàíäèð Âàéìñ. Ñàì... íå, ïàê îáúðêàõ íåùàòà, öåëèÿ òîçè ïðîòîêîë - âèíàãè ãî îáðúùàì ñ ãëàâàòà íàäîëó - íî èìà òîëêîâà ìíîãî íåùà çà äîóðåæäàíå, Êîâ÷åæíèêúò ïàê ñå å çàêëþ÷èë â ñåéôà, òàêà è íå óñïÿõìå äà ðàçáåðåì êàê óñïÿâà äà ïðèáåðå êëþ÷à âúòðå ñúñ ñåáå ñè, äîðè íÿìà è äóïêà íà êëþ÷àëêàòà îò âúòðåøíàòà ñòðàíà...
Äðóãèÿò ìúæ ïðîòåãíà ðúêà, à Àðõèêàíöëåðúò ïàê ñå ïîíåñå íàíÿêúäå.
- Ïðèíö Êóôóðàõ - ïðåäñòàâè ñå ÷îâåêúò. - Êèëèì÷åòî ìè ïðèñòèãíà òóê ñàìî ïðåäè äâà ÷àñà.
- Êèëèì÷å? À-à... äà... ðàçáèðàì... äîëåòÿë ñòå...
- Äà, ìíîãî ñòóäåíî è âåòðîâèòî, è íå ñåðâèðàò õóáàâà õðàíà. Óñïÿõòå ëè äà õâàíåòå âàøèÿ ÷îâåê, ñúð Ñàìþúë?
- Êàêâî? Ìîëÿ?
- Íàøèÿò ïîñëàíèê ìå óâåäîìè, äîêîëêîòî ñè ñïîìíÿì, ÷å âè ñå å íàëîæèëî äà íàïóñíåòå ïðèåìà ìèíàëàòà ñåäìèöà?...
Ïðèíöúò áåøå âèñîê ìúæ, à íÿêîãà âåðîÿòíî è ìíîãî àòëåòè÷åí, ïîíå ïðåäè òúðæåñòâåíèòå âå÷åðè äà ñå ïðåáîðÿò ñ íåãî. È èìàøå áðàäà. Âñè÷êè êëà÷èàíöè ñè ïóñêàõà áðàäè. Òîçè èìàøå è èíòåëèãåíòåí ïîãëåä. Ñìóùàâàùî èíòåëèãåíòåí. Òè ãî ïîãëåæäàø... è íÿêîëêî ïëàñòà ëè÷íîñò îòâðúùàò íà ïîãëåäà òè.
- Êàêâî? O, äà. Õâàíàõìå ãî áåç ïðîáëåìè.
- Äîáðå ñâúðøåíà ðàáîòà! Îêàçàë å ñúïðîòèâà, êàêòî âèæäàì.
Âàéìñ ãî èçãëåäà èçíåíàäàíî. Ïðèíöúò ïîòóïà çàìèñëåíî áðàäè÷êàòà ñè. Ðúêàòà íà Âàéìñ ñå ñòðåëíà ìåõàíè÷íî êúì ñîáñòâåíàòà ìó áðàäè÷êà, çà äà èç÷èñòè îòòàì êúñ÷å ìàðóëÿ.
- Úõ... äà... õìì...
- Êîìàíäèð Âàéìñ âèíàãè õâàùà ëîøèòå õîðà - îòáåëÿçà ïðèíöúò.
- Å, âñúùíîñò íå áèõ ìîãúë äà êàæà, ÷å...
- Òåðèåðúò íà Âåòèíàðè, òàêà ÷óõ äà âè íàðè÷àò - ïðîäúëæè ïðèíöúò. - Âèíàãè å ðàçãîðåùåí â ãîíèòáàòà è íèêîãà íå îñòàâÿ ÷îâåêà ñè äà èçáÿãà.
Âàéìñ ñðåùíà ìåêèÿ, ïúëåí ñ ðàçáèðàíå ïîãëåä íà ïðèíöà.
- Ïðåäïîëàãàì, ÷å â êðàÿ íà êðàèùàòà âñåêè ñå îêàçâà íå÷èå êó÷å - ïðîìúëâè íåìîùíî.
- Âñúùíîñò êàêâî ùàñòëèâî îáñòîÿòåëñòâî å òîâà, ÷å âè ñðåùíàõ!
- Òàêà ëè?
- Òúêìî ñå ÷óäåõ çà çíà÷åíèåòî íà åäíà äóìà, êîÿòî íÿêîé îò òúëïàòà èçêðåùÿ, äîêàòî èäâàõ íàñàì. Ùå áúäåòå ëè òàêà äîáúð?
- Úìì... àêî ìîãà...
- Ñòðóâà ìè ñå, ÷å áåøå... íåêà äà ñè ïðèïîìíÿ... î, äà... ïàðöàëîãëàâåö.
Ïîãëåäúò íà ïðèíöà îñòàíà çàêîâàí âúðõó ëèöåòî ìó.
Âàéìñ óñåòè ìèñëèòå ñè äà ïðåïóñêàò èç ãëàâàòà ìó è êàòî ÷å âçåõà ñàìîñòîÿòåëíî ðåøåíèå. Ùå ñå îáÿñíÿâàìå ïî-êúñíî. Ñåãà ñìå ïðåêàëåíî óìîðåíè. Òî÷íî â ìîìåíòà, ïðåä òîçè òî÷íî ÷îâåê, å ìíîãî ïî-äîáðå äà áúäåø èñêðåí...
- Ñòàâà äóìà çà øàìèÿòà íà ãëàâàòà âè - îáÿñíè òîé.
- À-à, òîâà ÿâíî å íÿêàêâà ìåñòíà øåãà?
Òîé çíàå, ðàçáèðà ñå! È çíàå, ÷å àç çíàì...
- Íå. Òîâà å îñêúðáëåíèå - ïðîìúðìîðè ñëåä ìàëêî.
- Î? Å, ñúñ ñèãóðíîñò íå ìîæåì äà âè äúðæèì îòãîâîðíè çà õîðñêèòå áðúòâåæè. - Ïðèíöúò ãî äàðè ñ óñìèâêà. - Íî ñúñ ñèãóðíîñò ùå âè ïðåïîðú÷àì çà ïîâèøåíèå, àêî ìè ñå îòâîðè óäîáåí ñëó÷àé.
- Èçâèíåòå?
- Çàðàäè øèðîòàòà íà âàøèòå ïîçíàíèÿ. Òðÿáâà äà ñúì çàäàë íàé-ìàëêî íà äåñåòèíà ÷îâåêà ñúùèÿ âúïðîñ îò ñóòðèíòà íàñàì è... ïðåäñòàâÿòå ëè ñè? Íèêîé íå çíàåøå êàêâî å „ïàðöàëîãëàâåö". È âñè÷êè èçãëåæäà ñå ìú÷åõà îò ëîøà êàøëèöà...
Íàñòúïè äèïëîìàòè÷íà ïàóçà, â êîÿòî íÿêîé ñå èçêèêîòè.
Âàéìñ ïðåìåñòè ïîãëåäà ñè âúðõó äðóãèÿ ÷îâåê, ñ êîãîòî íå ãî çàïîçíàõà. Áåøå ïî-íèñúê è ïî-êëüîùàâ îò ïðèíöà. Èçïîä ÷åðíàòà øàìèÿ íàäíè÷àøå ëèöåòî ñ íàé-ìíîãî áåëåçè, êîåòî Âàéìñ áåøå âèæäàë ïðåç æèâîòà ñè. Ìðåæà îò çàðàñíàëè ðàíè îò ìå÷ îãðàæäàøå êëþíîïîäîáíèÿ íîñ. ×îâåêúò ñè ïóñêàøå, åñòåñòâåíî, áðàäà è ìóñòàöè, íî áåëåçèòå ïî ëèöåòî ìó äî òàêàâà ñòåïåí áÿõà èçïîäðàëè êîæàòà ìó, ÷å êîñìèòå ñòúð÷àõà íà ôúíäúöè ïîä íåîáè÷àéíè úãëè. ×îâåêúò èçãëåæäàøå, ñÿêàø å áèë óöåëåí â ëèöåòî îò òàðàëåæ. Ìîæåøå äà å íà âñÿêàêâà âúçðàñò. Íÿêîè îò áåëåçèòå èçãëåæäàõà ïðåñíè.
Èíà÷å êàçàíî, ÷îâåêúò èìàøå òàêîâà ëèöå, êîåòî áè íàêàðàëî âñåêè ïîëèöàé ïî ñâåòà äà ãî àðåñòóâà ñàìî êàòî ãî ïîãëåäíå. Ïðîñòî íÿìàøå íà÷èí äà íå å âèíîâåí çà íåùî.
Òîé îòãàòíà èçðàæåíèåòî íà Âàéìñ è ìó ñå óõèëè. Âàéìñ íèêîãà íå áåøå âèæäàë è òîëêîâà ìíîãî çëàòî â óñòàòà íà ÷îâåê. Òîé íèêîãà íå áåøå âèæäàë òîëêîâà çëàòî íà åäíî ìÿñòî.
Óñåòè ñå, ÷å çÿïà ÷îâåêà, âìåñòî äà ïîâåäå äèïëîìàòè÷åí ðàçãîâîð.
- Òàêà... Ùå ñå îïèòàìå ëè âñå ïàê äà íàïðàâèì íåùî ïî òàÿ ðàáîòà ñ Ëåøï?
Ïðèíöúò íåõàéíî ñâè ðàìåíå.
- Ïôó... Íÿêîëêî êâàäðàòíè ìèëè íåíàñåëåíà ïëîäîðîäíà çåìÿ ñ ÷óäåñíî ïðèñòàíèùíî çàëèâ÷å â íåíàäìèíàòà ñòðàòåãè÷åñêà ïîçèöèÿ? Ñòðóâà ìè ñå èçêëþ÷èòåëíî íåïîñëåäîâàòåëíî ïîâåäåíèå çà öèâèëèçîâàíè õîðà äà âîþâàò çà íåÿ.
È îùå âåäíúæ Âàéìñ óñåòè èçó÷àâàùèÿ ïîãëåä íà ïðèíöà äà ÷åòå ìèñëèòå â ãëàâàòà ìó. „Äîáðå, äà âúðâè âñè÷êî ïî äÿâîëèòå."
- Èçâèíåòå, íî àç íå ñúì ìíîãî äîáúð â òîÿ äèïëîìàòè÷åñêè áèçíåñ. Íàèñòèíà ëè èìàõòå ïðåäâèä òîâà, êîåòî ÷óõ òîêó-ùî äà êàçâàòå?
Íÿêîé îòíîâî ñå èçêèêîòè. Âàéìñ ïàê ñå èçâúðíà ðÿçêî êúì ïîòàéíàòà áðàäàòà ôèçèîíîìèÿ. Óñåùàøå ÿñíî ìèðèçìàòà, íå, âîíÿòà íà êàðàìôèë÷å.
„Ìèëè áîæå, òîé ãè äúâ÷å ñìúðäÿùèòå ãàäîñòè..."
- À, äà - ñåòè ñå ïðèíöúò. - Íå ñå ïîçíàâàòå ñúñ 71-÷àñîâèÿ Àõìåä, íàëè?
Àõìåä îòíîâî ñå óõèëè è íàïðàâè ïîêëîí.
- Îôåíäè - ïðîèçíåñå òîé ñ ãëàñ êàòî èçñå÷åí íàäãðîáåí êàìúê.
Òîâà èçãëåæäà áåøå âñè÷êî. Íå „71-÷àñîâèÿ Àõìåä, êóëòóðåí àòàøå" èëè „71-÷àñîâèÿ Àõìåä, òåëîõðàíèòåëÿò ìè" èëè äîðè „71-÷àñîâèÿ Àõìåä, ìîáèëåí ñåéô è óáèåö íà ìîëöè". Î÷åâèäíî Âàéìñ òðÿáâàøå äà íàïðàâè ñëåäâàùèÿ õîä.
- Òîâà å... õìì... äîñòà íåîáè÷àéíî èìå.
- Ñúâñåì íå - ìåêî îòãîâîðè ïðèíöúò, - Àõìåä å ìíîãî ðàçïðîñòðàíåíî èìå â ìîÿòà ñòðàíà. - Òîé ñå íàêëîíè íàïðåä. Âàéìñ ðàçïîçíà òîçè æåñò êàòî äèïëîìàòè÷åñêàòà ïðåëþäèÿ êúì ïîâåðèòåëíî îòêëîíåíèå. - Äàëè ñëó÷àéíî ïðåêðàñíàòà äàìà, êîÿòî òîêó-ùî ïðåìèíà ïîêðàé íàñ, íå å âàøàòà ïúðâà ñúïðóãà?
- Ú-ú-ú, âñúùíîñò òÿ å âñè÷êèòå ìè ñúïðóãè. Òîåñò...
- Ìîãà ëè äà âè ïðåäëîæà äâàéñåò êàìèëè çà íåÿ?
Âàéìñ îòíîâî íàäíèêíà çà ìîìåíò â òúìíèòå ìó î÷è, õâúðëè ïîãëåä êúì 24-êàðàòîâàòà óñìèâêà íà 71-÷àñîâèÿ Àõìåä è êàçà:
- Òîâà å íÿêàêúâ äðóã òåñò, íàëè?...
Ïðèíöúò ñå ïîèçïðàâè, èçãëåæäàøå äîâîëåí.
- Äîáðå êàçàíî, ñúð Ñàìþúë. Íàèñòèíà ñè âè áèâà. Çíàåòå ëè, ãîñïîäèí Áîãèñ îò Ãèëäèÿòà íà êðàäöèòå áåøå ãîòîâ äà ïðèåìå ïåòíàéñåò.
- Çà ãîñïîæà Áîãèñ? - Âàéìñ ìàõíà ñ ðúêà ïðåíåáðåæèòåëíî.- Íå... ÷åòèðè êàìèëè, ìîæå áè ÷åòèðè êàìèëè è åäíà êîçà ïðè äîáðî îñâåòëåíèå. È òî êîãàòî ñè å îáðúñíàëà ìóñòàöèòå.
Ïðåæèâÿùèòå ãîñòè ñå ñòðåñíàõà, êîãàòî ïðèíöúò èçáóõíà â ñìÿõ.
- Ìíîãî äîáðå! Ìíîãî äîáðå! Íÿêîè îò âàøèòå ñúãðàæäàíè ìèñëÿò, ÷å ïðîñòî çàùîòî ìîèòå õîðà ñà îòêðèëè âèñøàòà ìàòåìàòèêà è êàê äà æèâååì íà ïàëàòêà, íèå ñìå àáñîëþòíè âàðâàðè, êîèòî ñè êóïóâàò æåíà ñàìî ïðè âèäà íà... äà ðå÷åì, íà òþðáàíà é. Íàïðàâî ñå óäèâëÿâàì, ÷å ìè ïðèñúäèõà ïî÷åòíî çâàíèå, êàòî ñå èìà ïðåäâèä êîëêî áåçíàäåæäíî èçîñòàíàë ñúì àç.
- O, êàêâî çâàíèå? - ïîïèòà Âàéìñ. „Íèùî ÷óäíî, ÷å ÷îâåêúò å äèïëîìàò. Íå ìîæå äà ìó ñå èìà äîâåðèå çà ñòîòèíêà, ðàçñúæäàâà â íÿêàêâè ñëîæíè ñïèðàëè è âúïðåêè âñè÷êî å ìíîãî ñèìïàòè÷åí."
Ïðèíöúò èçìúêíà îò ðúêàâà íà ðîáàòà ñè íàâèò íà ðóëî äîêóìåíò.
- Î÷åâèäíî å Docturum Adamus ñum Flabello Dulci... íåùî íå âè å äîáðå ëè, ñúð Ñàìþúë?
Âàéìñ ñúóìÿ íÿêàê äà ïðåâúðíå íàïèðàùèÿ ñìÿõ â ó÷òèâî ïîêàøëÿíå.
- Íå, íå, íèùî ìè íÿìà.
Îò÷àÿíî ìó ñå èñêàøå äà ñìåíÿò òåìàòà. È çà ùàñòèå óñïÿ äà ñè íàìåðè ïîâîä:
- Çàùî ãîñïîäèí Àõìåä íîñè òàêúâ äúëúã ìå÷ íà ãúðáà ñè?
- Àõ, âèå ñòå ïîëèöàé, íàëè, çàáåëÿçâàòå ïîäîáíè ðàáîòè...
- Åäâà ëè ìîæå äà ìèíå çà óêðèòî îðúæèå. Ìå÷úò ìó ñàìî äåòî íå å ïî-äúëúã îò íåãî ñàìèÿ. Ïî-ñêîðî òîé å óêðèòèÿò ñîáñòâåíèê...
- Ìå÷úò å öåðåìîíèàëåí. Àõìåä ìíîãî ñå òðåâîæè, àêî ñå íàëàãà äà ãî îñòàâÿ íÿêúäå.
- O, ðàçáèðàì. È çà êàêâà òî÷íî öåðåìîíèÿ...
- À, åòî âè è âàñ - êàçà Ðèäêúëè.- Ìèñëÿ, ÷å âå÷å ñå ïðèãîòâèõìå. Ñàì, çíàåø, ÷å òðÿáâà äà çàñòàíåø íàé-îòïðåä íà øåñòâèåòî, íàëè?
- Äà, çíàì. Àç ñàìî èñêàõ äà íàó÷à îò Íåãîâî âèñî÷åñòâî â êàêâà òî÷íî...
- ...è àêî âèå, Âàøå âèñî÷åñòâî, è âèå, ãîñïîäèíå... î, áîãîâå, êàêúâ ãîëÿì ìå÷, è âèå ìå ïîñëåäâàòå òóêà íàçàä è çàåìåòå ìåñòàòà ñè ñðåä ïî÷åòíèòå ãîñòè, âå÷å ùå áúäåì ãîòîâè çà òðúãâàíå...
„Êàêâî íåùî å äà èìàø ìèñëåíå íà ïîëèöàé" - ïîìèñëè Âàéìñ, äîêàòî òúëïàòà îò ìàãüîñíèöè è ãîñòè ñå îïèòâàøå äà ñå ïîäðåäè â äîñòîïî÷òåíà è åäíîâðåìåííî ïðàâà êîëîíà çàä ãúðáà ìó. - Ïðîñòî çàùîòî íÿêîé ñå îïèòâà äà ñå äúðæè ïðèÿòíî è äà áúäå ó÷òèâ ñ òåáå, òè âåäíàãà çàïî÷âàø äà ãî ïîäîçèðàø â íåùî íåðåäíî, è òî áåç íèêàêâà äðóãà ïðè÷èíà îñâåí ôàêòà, ÷å âñåêè, êîéòî ñå äúðæè ó÷òèâî ñ ÷åíãåòàòà, ÿâíî ñè å íàóìèë íåùî íåðåäíî. Ðàçáèðà ñå, ÷îâåêúò å äèïëîìàò, íî âúïðåêè òîâà... Ïðîñòî ñå íàäÿâàì äà íå å ó÷èë äðåâíè åçèöè è òîëêîâà."
Íÿêîé ïîòóïà Âàéìñ ïî ðàìîòî. Òîé ñå îáúðíà, çà äà ñå îêàæå ïðàâî ñðåùó óõèëåíàòà ôèçèîíàìèÿ íà 71-÷àñîâèÿ Àõìåä. - Àêõî ðàçõìèñëèòå, îôõåíäè, àõç âõè äàõâàì äõâàéñåò è ïåò êõàìèëè áåç ïðîáõëåìè, - êàçà òîé, èçìúêâàéêè êàðàìôèë÷å èçìåæäó çúáèòå ñè. - Íåêõà äõà ñà ïúëíè ñ ïëîä ñëàáõèíèòå âè.
È ìó ñìèãíà - íàé-äâóñìèñëåíèÿ æåñò, êîéòî Âàéìñ íÿêîãà áåøå âèæäàë.
- Òîâà äà íå å ïîðåäíèÿò... - çàïî÷íà, íî ìúæúò èç÷åçíà ñðåä òúëïàòà. - Ñëàáèíèòå ìè äà ñà ïúëíè ñ ïëîä? - ïîâòîðè íà ñåáå ñè. - Ìèëè áîæå!
71-÷àñîâèÿ Àõìåä îòíîâî èçíèêíà, òîçè ïúò çàä äðóãîòî ìó ðàìî, çàîáèêîëåí îò àðîìàò íà êàðàìôèë÷å.
- Òó ñúì òõóê, òó ìå íÿìà - èçðúìæà ùàñòëèâî â óõîòî íà Âàéìñ. - Ïðèíöúò êõàçà, ÷å ñïîðåä íåãî òèòëàòà, êîÿòî ñà ìó ïðèñúäèëè, å „Äîêõòîð íà ñëàäêîòî ïðàçíîäóìñòâî". Ìàõüîñíè÷åñêè ìàéòàï, à? Ëåëå, êîëêî ñå ñìÿõìå ñ íåãî äâàìàòà.
Ñëåä êîåòî áåøå âå÷å èç÷åçíàë.
Êîíâèâèóìúò áåøå Ãîëåìèÿò äåí çà Íåâèäèìèÿ óíèâåðñèòåò. Ïúðâîíà÷àëíî íàèñòèíà áåøå äåí çà ïðèñúæäàíå íà íàó÷íè ñòåïåíè, íî ñ ãîäèíèòå ñå ðàçâè â åäèí âèä ÷åñòâàíå íà ïðèÿòåëñêàòà âðúçêà ìåæäó Óíèâåðñèòåòà è Ãðàäà, â ÷àñòíîñò íà ôàêòà, ÷å õîðàòà âå÷å íå áèâàõà ïðåâðúùàíè â ìîðñêè ðàêîâèíè òîäêîâà ÷åñòî. Â îòñúñòâèåòî íà ñúáèòèå, íàïîäîáÿâàùî âñòúïâàíåòî â äëúæíîñò íà Ëîðä-Ãðàäîíà÷àëíèêà èëè Òúðæåñòâåíîòî îòêðèâàíå íà çàñåäàíèÿòà íà Ïàðëàìåíòà, Êîíâèâèóìúò ñå áåøå îêàçàë åäèí îò îíåçè ðåäêè óäîáíè ñëó÷àè, â êîèòî ãðàäñêîòî íàñåëåíèå ìîæåøå íà âîëÿ äà ñå ïîäáúçèêâà ñúñ ñâîèòå âëàñòèìàùè èëè, àêî íå äðóãî, ñ õîðàòà, äåòî îáëè÷àõà òåñíè êëèíîâå è øàíòàâè êîñòþìè.
Ïðàçíèêúò ñå ðàçðàñíà òîëêîâà íåèìîâåðíî, ÷å âå÷å ñå ïðîâåæäàøå â Ãðàäñêàòà îïåðà. Ïîäîçðèòåëíèòå õîðà - ùå ðå÷å òåçè êàòî Âàéìñ - ñìÿòàõà, ÷å å óðåäåíî òàêà, çà äà èìà øåñòâèå. Â ñðàâíåíèå ñ ìàñòèòèòå ðåäèöè îò ìàãüîñíèöè, âëà÷åùè ñå áàâíî èç ãðàäà â äóõ íà ãðàæäàíñêî ðàçáèðàòåëñòâî ñ íàñåëåíèåòî, íèùî íå ìîæåøå ïî-äåëèêàòíî äà íàïîìíè íà áëàãîðàçóìíèòå õîðà, ÷å íå âèíàãè å áèëî òàêà. „Âèæòå íè", ñÿêàø êàçâàõà ìàãüîñíèöèòå. „Íÿêîãà íèå óïðàâëÿâàõìå òîçè ãðàä. Âèæòå íàøèòå æåçëè ñ ìåòàëíè êúëáåòà íà âúðõà ñè. Âñåêè åäèí îò òÿõ ìîæå äà íàíåñå èçêëþ÷èòåëíî ñåðèîçíè âðåäè, ïîïàäíàë â ãðåøíè ðúöå, è å ïðåêðàñíî, íàëè òàêà, ÷å â ìîìåíòà òå ñà â äîáðè ðúöå? Íå å ëè ÷óäåñíî, ÷å âñè÷êè íèå ñå ðàçáèðàìå òîëêîâà äîáðå?"
Íÿêîé íÿêîãà áåøå ðåøèë, ÷å Êîìàíäèðúò íà Ãðàäñêàòà ñòðàæà òðÿáâà äà âúðâè íà÷åëî ïî ïðè÷èíè îò ñèìâîëè÷íî çíà÷åíèå. Òîâà íå áå èìàëî çíà÷åíèå, çàùîòî äúëãè ãîäèíè íÿìàøå Êîìàíäèð íà Ñòðàæàòà, íî âå÷å èìàøå è òîâà áåøå Ñàì Âàéìñ. Îáëå÷åí ñ ÷åðâåíà ðèçà ñúñ èäèîòñêè áóõíàëè ðúêàâè, ÷åðâåí òåñåí êëèí, íÿêàêâè ðàçäóòè êúñè ïàíòàëîíè, èçëåçëè îò ìîäà âåðîÿòíî îùå êîãàòî êðåìúêúò å áèë âðúõ íà òî÷èëàðñêàòà òåõíîëîãèÿ, òúíúê áëåñòÿù íàãðúäíèê è øëåì ñ ïåðà.
È íàèñòèíà ñå íóæäàåøå îò ñúí.
È òðÿáâàøå äà íîñè öåðåìîíèàëíàòà ïîëèöåéñêà ïàëêà-æåçúë.
Òîé ôèêñèðà ïîãëåä âúðõó ïðîêëåòîòî íåùî îò ìîìåíòà, â êîéòî ïðèñòúïè èçâúí ãëàâíèòå ïîðòè íà Íåâèäèìèÿ óíèâåðñèòåò. Ñíîùíèÿò äúæä áåøå èç÷èñòèë íåáåòî. Ãðàäúò èçïóñêàøå ïàðà.
Àêî ãëåäàøå äîñòàòú÷íî âòðåí÷åíî æåçúëà, íÿìàøå äà âèæäà õîðàòà, êîèòî ìó ñå êèêîòåõà îòñòðàíè.
Ïðîáëåìúò áåøå ñàìî, ÷å òðÿáâàøå äà íå îòêüñâà ïîãëåä îò íåãî.
Òàì ïèøåøå, âúðõó ìàëúê ïîòúìíÿë ãåðá, êîéòî òðÿáâàøå äà ñå èçòúðêà, çà äà ñå ÷åòå òåêñòúò, Ïàçèòåëú íà Ìèðú íà Öàðñòâîòî.
Òîâà ëåêî ðàçâåäðÿâàøå ïîëîæåíèåòî.
Ïåðà è àíòè÷íè øëåìîâå, çëàòíè åïîëåòè è õåðìåëèí...
Ìîæå áè çàùîòî áåøå èçìîðåí èëè ïðîñòî çàùîòî ñå îïèòâàøå äà „èçêëþ÷è" îò îêîëíèÿ ñâÿò, Âàéìñ â åäèí ìîìåíò ñå ïî÷óâñòâà ñÿêàø áåøå èçëÿçúë íà òðàäèöèîííàòà ïîëèöåéñêà îáèêîëêà, ñ òðàäèöèîííèòå ëåíèâè ìèñëè, áëóæäàåùè èç ãëàâàòà ìó.
Áåøå ïî÷òè êàòî ðåôëåêñà íà Ïàâëîâ*. Êðàêàòà ìó ãî íîñåõà, õîäèëàòà ìó ïðèñòúïÿõà, óìúò ìó ïðåâêëþ÷è â ðàáîòåí ðåæèì. Óøèòå, î÷èòå è íîñúò ìó ñå ñâúðçàõà íàïðÿêî ñ äðåâíîòî ñúñòîÿíèå íà „ïîäîçðèòåëíîòî êîïåëå". Îñòàíàëèòå ìîçú÷íè öåíòðîâå ìèíàõà íà „ñâîáîäíî ïàäàíå".
(* Òåðìèí, èçîáðåòåí îò ìàãüîñíèêà Äåíåôþ Áóò, êîéòî áåøå îòêðèë, ÷å ÷ðåç ñèñòåìà îò íàãðàäè è íàêàçàíèÿ, ìîæå äà ïðèó÷è êó÷åòî äà èçÿæäà ÿãîäîâèÿ ïàé, ùîì ÷óå çâúíåöà. Ðîäèòåëèòå ìó, ïðîñòè õîðèöà îò ñåëî, áÿõà èñêàëè ìîìè÷å. Íàäÿâàõà ñå äà ÿ êðúñÿò Äåíèç.)
...Õåðìåëèí è òåñíè êëèíîâå... ùî çà ïîëèöåéñêî îáëåêëî áåøå òîâà? Ìåòàëíà ïàëêà çà ñàìîîòáðàíà, îìàçíåíè êîæåíè áðè÷îâå è ðàçâëà÷åíà ðèçà ïåòíà îò êðúâ, çà ïðåäïî÷èòàíå ÷óæäà... òîâà å åêèïèðîâêàòà... ïðåêðàñíîòî óñåùàíå íà ïàâàæà ïîä áîòóøèòå, òîâà áåøå íàèñòèíà ïðèÿòíî èçæèâÿâàíå...
Çàä ãúðáà ìó, íàïðåä è íàçàä ïî ðåäèöèòå, ïðîáÿãà îáúðêâàíå. Ïðîöåñèÿòà çàáàâè êðà÷êà, çà äà âëåçå â ðèòúìà íà ñòúïêèòå ìó.
Õà, Ïàçèòåëü íà Ìèðú íà Öàðñòâîòî íàèñòèíà,.. Áå êàçàë íà ñòàðåöà, äåòî äîíåñå æåçúëà, „Êîé òî÷íî ìèð èìàø ïðåäâèä?" Íî îíÿ êàòî ÷å ñè ñåäåøå íà óøèòå... ìíîãî ãëóïàâî íåùî, ïîìèñëè ñè òîãàâà - êúñî ïàð÷å äúðâî ñúñ ñðåáúðíà òîïêà íà êðàÿ... äîðè è ðåäîâèòå ïîëèöàè ïîëó÷àâàõà íîðìàëåí ìå÷, êàêâî ñå î÷àêâà äà ïðàâè òîé - äà ìàõà íà õîðàòà ëè?... O, áîãîâå, ìåñåöè áÿõà ìèíàëè, îòêàêòî çà ïîñëåäåí ïúò îáèêîëè íîðìàëíî óëèöèòå... äîñòà õîðà ñà ñå ñúáðàëè äíåñ... íÿêàêúâ ïàðàä ëè èìà, ùî ëè?...
- O, íå! - ïðîìúëâè êàïèòàí Êåðúò â òúëïàòà. - Êàêâî ïðàâè òîé?
Òî÷íî äî íåãî òóðèñò îò Àõàòîâàòà èìïåðèÿ ïðîèçâåæäàøå èíäóñòðèàëíî êîëè÷åñòâî ñíèìêè îò èêîíîãðàôà ñè.
Êîìàíäèð Âàéìñ ñïðÿ è ñ îòíåñåíî èçðàæåíèå ïúõíà õåçúëà ñè ïîä ìèøíèöà è áðúêíà ïîä öåðåìîíèàëíèÿ ñè øëåì.
Òóðèñòúò ïîãëåäíà íàãîðå êúì Êåðúò è ó÷òèâî ãî ïîäðúïíà çà ðèçàòà.
- Èçâèíåòå, êàêâî ïðàâè òîé â ìîìåíòà?
- Ú-ú - òîé... èçâàæäà...
- O, íå... - êàçà Àíãóà.
- ...òîé âàäè öåðåìîíèàëíèÿ ïàêåò ïóðè èçïîä øëåìà ñè - îòãîâîðè Êåðúò. - Îõ... òîé... òîé ñè ïàëè åäíà...
Òóðèñòúò ùðàêíà îùå íÿêîëêî ïúòè.
- Ìíîãî èñòîðè÷åñêà òðàäèöèÿ?
- Ïàìåòíà - ïðîìúðìîðè Àíãóà.
Òúëïàòà ïîòúíà â ìúë÷àíèå. Íèêîé íå èñêàøå äà íàðóøè êîíöåíòðàöèÿòà íà Âàéìñ. Âñè÷êî íàîêîëî áåøå îáãúðíàòî â èçáóõëèâàòà íàïðåãíàòà òèøèíà íà õèëÿäè õîðà, ñäúðæàùè äúõà ñè.
- Êàêâî ïðàâè ñåãà? - ïîïèòà Êåðúò.
- Íå âèæäàø ëè? - ó÷óäè ñå Àíãóà.
- Íå è ñ äëàíè íà ëèöåòî ñè. Îõ, ãîðêèÿò...
- Òîé... òîé òúêìî èçäóõà êðúã÷å äèì...
- ...Ïúðâàòà çà äåíÿ, âèíàãè ïðàâè òàêà...
- ... Ñåãà òðúãâà îòíîâî... â ìîìåíòà âàäè ïàëêàòà èçïîä ìèøíèöàòà ñè, ïîäõâúðëÿ ÿ íàãîðå è ÿ ëîâè, òàêà ïðàâè ñ ìå÷à, êîãàòî å çàìèñëåí... Èçãëåæäà ìè ùàñòëèâ...
- Ñìÿòàì, ÷å íàèñòèíà ìó ïðåäñòîè äà îöåíè ïî äîñòîéíñòâî òîçè ìîìåíò íà ùàñòèå - êàçà ìðà÷íî Êåðúò.
Ñëåä òîâà çàïî÷íà ìúðìîðåíåòî. Øåñòâèåòî îòíîâî ñå ïîâëå÷å çàä Âàéìñ. Íÿêîè îò ïî-ëåñíî ïîäàòëèâèòå õîðà, êîèòî íå áÿõà ñèãóðíè êàêâî òî÷íî ñå î÷àêâà äà ïðàâÿò, êàêòî è òåçè, êîèòî ñå áÿõà ïî÷åðïèëè ïî-ùåäðî ñ èçêëþ÷èòåëíîòî óíèâåðñèòåòñêî øåðè, çàïî÷íàõà äà òúðñÿò èç äæîáîâåòå ñè íåùî çà ïîäõâúðëÿíå è ëîâåíå. Â êðàÿ íà êðàèùàòà, òîâà áåøå Òðàäèöèîííà Öåðåìîíèÿ. À àêî ÷îâåê èçáåðå ãëåäíàòà òî÷êà, ÷å íÿìà äà ïðàâè íåùàòà ñàìî çàùîòî òå ñà î÷åâèäíî àáñóðäíè, çíà÷è ìîæå äà ñè òðúãâà çà âêúùè íà÷àñà.
- Óìîðåí å, òîâà å âñè÷êî - îòñúäè Êåðúò. - Îò äíè òè÷à íàîêîëî äà ñëåäè êàê âúðâè âñè÷êî. È íîùíà, è äíåâíà ñìÿíà. Çíàåø, ÷å èñêà äà èçïèïà íåùàòà ñàì
- Äà ñå íàäÿâàìå, ÷å Ïàòðèöèÿò ùå ìó ïîçâîëè äà ãè ïèïà è çàíàïðåä.
- O, Íåãîâî ïðåâúçõîäèòåëñòâî íå áè ãî... Íàëè íå áè...
Ñðåä ìíîæåñòâîòî ñå íàäèãàøå ñìÿõ. Âàéìñ áåøå çàïî÷íàë äà ïîäõâúðëÿ æåçúëà îò ðúêà â ðúêà.
- Òîé ìîæå äà ïîäõâúðëè ìå÷à ñè òàêà, ÷å äà ñå çàâúðòè òðè ïúòè âúâ âúçäóõà, è íàêðàÿ ïàê ãî õâàùà...
Âàéìñ èçâúðíà ãëàâà. Âòðåí÷è ñå â íåùî îòäàëå÷åíî. Ïàëêàòà èçäðúí÷à ïî ïëî÷íèêà è ñå òúðêóëíà â áëèçêàòà ëîêâà, áåç íÿêîé äà é îáúðíå âíèìàíèå.
Òîé ñå âòóðíà.
Êåðúò ïðîäúëæè äà ãî íàáëþäàâà îùå ìèã-äâà, ïîñëå ñå îïèòà äà âèäè êàêâî áåøå ïðèâëÿêëî âíèìàíèåòî íà íà÷àëíèêà ìó.
- Íà âúðõà íà Áàðáèêàí... - èçâèêà òîé. - Ïðîçîðåöà... òàì èìà íÿêîé, íàëè! Èçâèíåòå ìå, ñúæàëÿâàì, èçâèíåòå... - çàïðîáèâà ñè ïúò ñðåä òúëïàòà.
Âàéìñ ñå ïðåâðúùàøå â ìàëêà ôèãóðêà â äàëå÷èíàòà, àëåíàòà ìó ïåëåðèíà ñå âååøå ñëåä íåãî.
- Å, è? Èìà äîñòàòú÷íî õîðà, êîèòî ãëåäàò ïàðàäà îòâèñîêî - ó÷óäè ñå Àíãóà. - Êàêâî òîëêîâà...
- Íèêîé íå áèâà äà èìà òàì ãîðå! - Êåðúò ñå âòóðíà äà áÿãà, ùîì ñå îñâîáîäè îò òúëïàòà. - Âñè÷êî áåøå çàêîâàíî!
Àíãóà ñå îãëåäà. Âñè÷êè ëèöà áÿõà èçâúðíàòè, çà äà âèäÿò óëè÷íèÿ òåàòúð. Íàáëèçî èìàøå ñïðÿëà ïîêðèòà êîëà. Òÿ âúçäúõíà è çàîáèêîëè íåõàéíî, ñ ïîäîçðèòåëíîòî èçðàæåíèå íà ïúëíî áåçãðèæèå. ×ó ñå ðÿçêî ïîåìàíå íà äúõ, ñëàá, íî îò÷åòëèâî îðãàíè÷åí çâóê, ïðèãëóøåíî èçñêèìòÿâàíå è ñëåä òîâà çâúí íà ìå÷, óäàðèë ñå â çåìÿòà.
Âàéìñ íå çíàåøå çàùî òè÷à. Øåñòî ÷óâñòâî. Ñëó÷âàøå ñå, êîãàòî ïîäñúçíàíèåòî ìó äîëîâåøå îò åôèðà, ÷å íåùî ëîøî ñå êàíè äà ñå ñëó÷è, è íÿìàøå âðåìå äà ãî îñìèñëè ðàöèîíàëíî - òîãàâà òî ïîäàâàøå êîìàíäàòà íàïðàâî â ãðúáíà÷íèÿ ìîçúê è îòòàì íà êðàêàòà.
Ïðîñòî íÿìàøå êàê äà èìà ÷îâåê íà âúðõà íà Áàðáèêàíñêàòà êóëà. Òÿ áèëà âõîäíî óêðåïëåíèå íà ãðàäà â äíèòå, êîãàòî Àíêõ-Ìîðïîðê âñå îùå íå å ãëåäàë íà àòàêóâàùàòà âðàæåñêà àðìèÿ êàòî íà áëàãîïðèÿòíà òúðãîâñêà âúçìîæíîñò. Íÿêîè åòàæè îùå ñå èçïîëçâàõà, íî ïî-ãîëÿìàòà ÷àñò áÿõà ðóèíè áåç ñòúëáèùà ïîìåæäó èì èëè ïîíå áåç òàêèâà, íà êîèòî ðàçóìåí ÷îâåê áè ñå äîâåðèë. Îò ãîäèíè êóëàòà ñå èçïîëçâàøå êàòî íåîôèöèàëåí èçòî÷íèê íà áåçïëàòåí ñòðîèòåëåí ìàòåðèàë çà îñòàíàëàòà ÷àñò íà ãðàäà. Ïðåç âåòðîâèòèòå íîùè îòãîðå ïàäàõà òóõëè è ìàçèëêà. Äîðè âîäîëèâíèöèòå èçáÿãâàõà äà õîäÿò òàì.
Âàéìñ óñåùàøå, ÷å çàä ãúðáà ìó øóìúò íà òúëïàòà ñå óñèëâà. ×óâàõà ñå äîðè âèêîâå. Åäèí èëè äâàìà äóøè èçêðåùÿõà. Òîé íå ñå îáúðíà. Êàêâîòî è äà ñòàâàøå òàì, Êåðúò ìîæåøå äà ñå ïîãðèæè çà òîâà.
Íåùî ãî íàñòèãàøå íà áåãîì. Òàêà áè èçãëåæäàë âúëê, àêî ïðåäöèòå ìó ñà áèëè äúëãîêîñìåñòè êëà÷èàíñêè õðúòêè - åäíî îò îíåçè ãðàöèîçíè ñúçäàíèÿ, öåëèòå íîñ è êîçèíà.
Âúëêúò ãî íàäìèíà è ñå âòóðíà ñ ïîäñêîöè ïðåç ðàçïàäíàëàòà ñå âðàòà íà êóëàòà.
Êîãàòî Âàéìñ íàé-ïîñëå äîòè÷à, îò ñúçäàíèåòî íÿìàøå è ñëåäà. Íî íå ëèïñàòà ìó ãðàáíà âíèìàíèåòî íà Âàéìñ, à ìíîãî ïî-íàñòîÿòåëíîòî ïðèñúñòâèå íà åäèí òðóï, êîéòî ëåæåøå íà ïîäà ñðåä íàïàäàëè ñòðîèòåëíè îòëîìêè è çèäàðèÿ.
Åäíî îò íåùàòà, êîèòî Âàéìñ íåïðåêúñíàòî ïîâòàðÿøå - òîåñò åäíî îò íåùàòà, êîèòî òîé ïîâòàðÿøå, ÷å íåïðåêúñíàòî ïîâòàðÿ, à íèêîé íå òðÿáâà äà ïðîòèâîðå÷è íà êîìàíäâàùèÿ îôèöåð - áåøå, ÷å ìàëêèòå äåòàéëè, íåçíà÷èòåëíèòå ïîäðîáíîñòè, êîèòî íèêîé íå áè çàáåëÿçàë ïðè íîðìàëíè îáñòîÿòåëñòâà, ñãðàá÷âàò ñåòèâàòà íà ÷îâåê è ìó èçêðåùÿâàò:
„Âèæ ìå?"
Âúâ âúçäóõà ñå ÷óâñòâàøå îñòàòú÷íà ìèðèçìà íà ïîäïðàâêà. È â ïðîöåïà ìåæäó äâå ïàâåòà ëåæåøå êàðàìôèë÷å.
Áåøå ïåò ÷àñúò. Âàéìñ è Êåðúò ñåäÿõà â ïðèåìíàòà íà Ïàòðèöèÿ è ìúë÷àëèâî ñå âñëóøâàõà â íåðèòìè÷íîòî òèêòàêàíå íà ÷àñîâíèêà.
Ñëåä èçâåñòíî âðåìå Âàéìñ ïðîðîíè:
- Äàé ìè äà ïîãëåäíà îíîâà íåùî îùå åäèí ïúò.
Êåðúò ïîêîðíî ìó ïîäàäå ìàëêà ïðàâîúãúëíà õàðòèéêà. Âàéìñ ÿ ïîãëåäíà. Íÿìàøå ãðåøêà. Òîé ÿ íàïúõà â äæîáà ñè.
- Ú-ú... çàùî èñêàòå äà ÿ çàäúðæèòå, ñúð?
- Äà çàäúðæà êàêâî?
- Èêîíîãðàìàòà, êîÿòî âçåõ íàçàåì îò òóðèñòà.
- Íå ðàçáèðàì çà êàêâî ãîâîðèø.
- Íî âèå...
- Íå ñìÿòàì, ÷å áèõòå ñå èçäèãíàë ìíîãî â Ñòðàæàòà, êàïèòàíå, àêî âèæäàòå íåùà, äåòî ãè íÿìà.
- Àõà...
×àñîâíèêúò ñÿêàø çàòèêòàêà ïî-ñèëíî.
- Ìèñëèòå çà íåùî, ñúð, íàëè?
- Òîâà å ôóíêöèÿ, çà êîÿòî àç íàèñòèíà èçïîëçâàì ìîçúêà ñè îò âðåìå íà âðåìå, êàïèòàíå, äîðè äà âè ñå ñòðóâà ñòðàííî.
- Çà êàêâî ìèñëèòå, ñúð?
- Çà òîâà, çà êîåòî òå èñêàò äà ìå íàêàðàò äà ìèñëÿ.
- Êîè òå?
- Âñå îùå íå çíàì. Âñÿêî íåùî ñ âðåìåòî ñè.
Çâúííà êàìáàíêà. Âàéìñ ñå èçïðàâè.
- Çíàåø êàêâî îáè÷àì äà ïîâòàðÿì, íàëè? - ïîïèòà òîé.
Êåðúò ñâàëè øëåìà ñè è ãî ëúñíà ñ ðúêàâ.
- Äà, ñúð. „Âñåêè å âèíîâåí çà íåùî, îñîáåíî òåçè, äåòî íå ñà"?
- Íå, íå òîâà...
- Õìì... „Âèíàãè âçèìàé ïîä âíèìàíèå ôàêòà, ÷å ìîæå äà ãðåøèø"?
- Íå, íå è òîâà.
- Õúìì... „Êàê å ñòàíàëî òàêà, ÷å ñà ìó äàëè íà Íîáè äà ðàáîòè êàòî ïîëèöàé?", ñúð? Òîâà ãî ïîâòàðÿòå èçêëþ÷èòåëíî ÷åñòî.
- Íå! Èìàõ ïðåäâèä „Âèíàãè ïîñòúïâàé ãëóïàâî!"
- Äîáðå, ñúð. Îòñåãà íàòàòúê ùå çíàì, ÷å âèíàãè ïîâòàðÿòå òîâà.
Òå ïðèáðàõà øëåìîâå ïîä ìèøíèöà. Âàéìñ ïî÷óêà íà âðàòàòà.
- Âëåç!
Ïàòðèöèÿò ñòîåøå äî ïðîçîðåöà. Ñåäíàëè èëè ïðàâè, â êàáèíåòà áÿõà è îñòàíàëèòå áëàãîðîäíèöè. Íà Âàéìñ òàêà è íå ìó ñòàíà äîêðàé ÿñíî êàê ñå èçáèðàò ãðàæäàíñêèòå âîäà÷è. Òå èçãëåæäà èìàõà ñâîéñòâîòî äà ñå ñëó÷âàò íà ìÿñòîòî ñè. Êàòî ãâîçäåé÷å â ïîäìåòêàòà.
- À-à, Âàéìñ...
- Ñúð.
- Íåêà äà íå ñå ãîíèì êàòî çàéöè èç õðàñòàëàöèòå, îáðàçíî êàçàíî, Âàéìñ. Êàê îíçè ÷îâåê ñå îêàçà íà âúðõà íà êóëàòà, ùîì âàøèòå õîðà áÿõà ïðîâåðèëè òàêà âíèìàòåëíî âñè÷êî ïðåäèøíàòà íîù? Ñ ìàãèÿ ëè?
- Íå áèõ êàçàë, ñúð.
Êåðúò, êîéòî ãëåäàøå âòðåí÷åíî ïðàâî ïðåä ñåáå ñè, ïðèìèãíà.
- Âàøèòå õîðà ïðîâåðèõà Áàðáèêàí, ïðåäïîëàãàì?
- Íå, ñúð.
- Íå ñà ëè?
- Íå, ñúð. Àç ÿ ïðîâåðèõ ëè÷íî.
- Âàéìñ, âèå ôèçè÷åñêè ÿ ïðîâåðèõòå, ëè÷íî âèå, òàêà ëè? - êàçà Áîãèñ îò Ãèëäèÿòà íà êðàäöèòå.
Êàïèòàí Êåðúò ïî÷óâñòâà â òîçè ìîìåíò ìèñëèòå íà Âàéìñ.
- Òî÷íî òàêà... Áîãèñ - ïîòâúðäè Âàéìñ, áåç äà èçâðúùà ãëàâà. - Íî... íèå ïðåäïîëàãàìå, ÷å íÿêîé ñå å ïðîìúêíàë îòòàì, êúäåòî ïðîçîðöèòå ñà çàêîâàíè ñ äúñêè è ïîñëå å çàêîâàë äúñêèòå îòíîâî ñëåä ñåáå ñè. Ïðàõîëÿêúò ñå áåøå ðàçìåñòèë...
- È âèå íå çàáåëÿçàõòå ëè òîâà, Âàéìñ?
Âàéìñ âúçäúõíà.
- Äîñòàòú÷íî òðóäíî áåøå äà ðàçáåðåì êîÿ îò äúñêèòå å áèëà ðàçêîâàíà è çàêîâàíà íàíîâî äîðè è ïðè äíåâíà ñâåòëèíà, Áîãèñ, à êàêâî îñòàâà ïîñðåä íîù.
„Íå ÷å è òîãàâà óñïÿõìå - äîáàâè íà ñåáå ñè. - Äîáðå, ÷å Àíãóà ïîäóøè ìèðèçìàòà."
Ëîðä Âåòèíàðè ñåäíà çàä áþðîòî ñè.
- Ëîøî ïîëîæåíèå, Âàéìñ.
- Äà, ñúð?
- Íåãîâî âèñî÷åñòâî å ìíîãî ñåðèîçíî ðàíåí. È ïðèíö Êàäðàì, êàêòî íàó÷èõìå, å èçâúí ñåáå ñè îò ÿðîñò.
- Òå íàñòîÿõà äà ïðèáåðàò áðàò ìó â ïîñîëñòâîòî - îáàäè ñå ëîðä Ðúæäüî. - Òîâà ñè å îñêúðáëåíèå êàòî ïî ó÷åáíèê. Êàòî ÷å â ãðàäà íÿìàìå äîáðè õèðóðçè.
- Òîâà, ðàçáèðà ñå, å âÿðíî - èçðå÷å Âàéìñ. - Ìíîãî îò òÿõ áèõà ìîãëè è äà ãî îáðúñíàò èëè ïîäñòðèæàò.
- Ïîäèãðàâàòå ëè ìè ñå, Âàéìñ?
- Ðàçáèðà ñå, ÷å íå, ìèëîðä. Íèêúäå ïî ñâåòà õèðóðçèòå íÿìàò òîëêîâà ÷èñòè äúðâåíè òðèöè, ñ êîèòî äà çàñòèëàò ïîäà íà îïåðàöèîííèòå ñè.
Ðúæäüî çàäúðæà ïîãëåäà ñè âúðõó íåãî. Ïàòðèöèÿò ñå ïîêàøëÿ.
- Èäåíòèôèöèðàõòå ëè óáèåöà?
Êåðúò î÷àêâàøå Âàéìñ äà êàæå „ïðåäïîëàãàåìèÿ óáèåö, ñúð", íî òîé îòâúðíà:
- Äà. Òîé å... òîé áåøå Îçè Áðúíò, ñúð. Â ïîëèöèÿòà ãî ïîçíàâàìå ïîä òîâà èìå. Æèâååøå íà Ïàçàðíàòà óëèöà. Çàõâàùàë ñå å ñúñ ñëó÷àéíè ðàáîòè çà ïàðè, îòâðåìå-íàâðåìå. Ïàäàøå ñè íåùî ñàìîòíèê. Íå íàìåðèõìå ðîäíèíè èëè ïðèÿòåëè. Ïðîâåæäàìå ðàçñëåäâàíå.
- È òîâà å âñè÷êî, ñ êîåòî âèå, ïðèÿòåë÷åòà, ðàçïîëàãàòå? - ïîïèòà ëîðä Äàóíè.
- Îòíå íè èçâåñòíî âðåìå, äîêàòî ãî èäåíòèôèöèðàìå, ñúð - êàçà Âàéìñ õëàäíî.
- È çàùî òàêà?
- Òðóäíî ìè å äà äàì òåõíè÷åñêè êîðåêòåí îòãîâîð íà òîçè âúïðîñ, ñúð, íî òðóïúò èçãëåæäàøå òàêà, ñÿêàø íå å íåîáõîäèìî äà ìó ñå ñêîâàâà êîâ÷åã. Äîñòàòú÷íî áè áèëî äà ãî ïîñòàâÿò ìåæäó äâå äúñêè.
- Ñàì ëè å äåéñòâàë îáâèíÿåìèÿò?
- Íàìåðèõìå ñàìî åäèí òðóï. È ìíîãî íàïàäàëà çèäàðèÿ íàîêîëî, òàêà ÷å...
- Ïèòàì ïðèíàäëåæàë ëè å ïîêîéíèÿò êúì íÿêàêâà îðãàíèçàöèÿ? Äà èìà äîêàçàòåëñòâà, ÷å å ó÷àñòâàë â àíòèêëà÷èàíñêè îðãàíèçàöèè?
- Îñâåí òîâà, ÷å ñå å îïèòàë äà óáèå êëà÷èàíåö? Ðàçñëåäâàíåòî ïðîäúëæàâà.
- À áå, Âàéìñ, âèå âçèìàòå ëè íàñåðèîçíî òàçè ðàáîòà?
- Íàçíà÷èë ñúì íàé-äîáðèòå ñè ìúæå çà òîâà ðàçñëåäâàíå, ñúð. - „Êîé èçãëåæäà ïðèòåñíåí?" - Ñåðæàíò Êîëúí è åôðåéòîð Íîáñ. - „Êîé èçãëåæäà îáëåê÷åí?" - Ïîëèöàè ñ îïèò. Îïîðà íà Ñòðàæàòà.
- Êîëúí è Íîáñ? - ïîâòîðè Ïàòðèöèÿò. - Íàèñòèíà ëè?
- Äà,ñúð.
Ïîãëåäèòå èì ñå ñðåùíàõà çà ìèã.
- Âàéìñ, äî íàñ äîñòèãàò íÿêîè ìíîãî çàïëàøèòåëíè ñèãíàëè.
- Êàêâî äà êàæà, ñúð? Âèäÿõ íÿêîãî íà êóëàòà, çàòè÷àõ ñå, íÿêîé ïóñíà ñòðåëà ïî ïðèíöà, ñëåä êîåòî àç íàìåðèõ òîçè ÷îâåê â ïîäíîæèåòî íà êóëàòà, ñúâñåì î÷åâèäíî óìðÿë, ñúñ ñ÷óïåíèÿ ëúê äî ñåáå ñè è ãîëÿìî êîëè÷åñòâî íàïàäàëà çèäàðèÿ. Áóðÿòà ïðåäèøíàòà íîù âåðîÿòíî å îõëàáèëà ñòåíèòå. Íå ìîãà äà ñúòâîðÿ ôàêòè, êîèòî íå ñúùåñòâóâàò, ñúð.
Êåðúò íàáëþäàâàøå ëèöàòà îêîëî ìàñàòà. Oáùîòî âïå÷àòëåíèå áåøå íà îáëåê÷åíèå.
- Ñàìîòåí ñòðåëåö - ïîäõâàíà Âåòèíàðè. - Èäèîò, êîéòî å èìàë çúá íÿêîìó. Ñàìîåêçåêóòèðàë ñå å ïðè îïèò çà èçïúëíåíèå íà åêçåêóöèÿ. È, ðàçáèðà ñå, äîáëåñòíàòà íàìåñà íà íàøàòà Ñòðàæà âåðîÿòíî å áèëà åäèíñòâåíîòî íåùî, êîåòî å ïðåäîòâðàòèëî ôàòàëíèÿ èçñòðåë.
- Äîáëåñòíàòà íàìåñà ëè? - óñúìíè ñå Äàóíè. - Çíàì ñàìî, ÷å êàïèòàí Êåðúò ñå çàòè÷à êúì îôèöèàëíèòå ãîñòè, è âèäÿõ êàê Âàéìñ ïîáÿãíà êúì êóëàòà, íî, ÷åñòíî êàçàíî, ñòðàííîòî âè ïîâåäåíèå ïðåäè òîâà, Âàéìñ...
- ...êîåòî å áåç çíà÷åíèå â ìîìåíòà - ïðåêúñíà ãî Âåòèíàðè è îòíîâî ïîâèøè ëåêî ãëàñ, ñÿêàø äîêëàäâàøå íÿêîìó. - Àêî Êîìàíäèð Âàéìñ íå áåøå çàáàâèë øåñòâèåòî, îíàçè îòðåïêà å ùÿëà äà ïîëó÷è âúçìîæíîñò çà ìíîãî ïî-òî÷åí èçñòðåë. À ïðè ñúçäàëîòî ñå ïîëîæåíèå ÷îâåêúò ñå å ïàíèêüîñàë. Äà... ïðèíöúò âåðîÿòíî ùå ïðèåìå òîâà îáÿñíåíèå.
- Ïðèíöúò? - ïîïèòà Âàéìñ. - Íî íåùàñòíèêúò å...
- Áðàò ìó.
- À-à. Äîáðèÿò áðàò, òàêà ëè?
- Áëàãîäàðÿ âè, - êàçà Ïàòðèöèÿò. - Áëàãîäàðÿ è íà âàñ, ãîñïîäà. Íå ìå îñòàâÿéòå äà âè çàäúðæàì ïîâå÷å. O, Âàéìñ... ñàìî äâå äóìè. Íå âèå, êàïèòàí Êåðúò. Óáåäåí ñúì, ÷å íÿêîé íÿêúäå íçâúðøâà ïðåñòúïëåíèå, ñ êîåòî äà ñå çàåìåòå.
Âàéìñ ïðîäúëæè äà ãëåäà âòðåí÷åíî â äàëå÷íàòà ñòåíà, äîêàòî ñòàÿòà áàâíî ñå èçïðàçâàøå. Âåòèíàðè ñå èçïðàâè è äîáëèæè ïðîçîðåöà.
- Ñòðàííè äíè íàñòàíàõà.
- Ñúð.
- Ðàçáðàõ íàïðèìåð, ÷å äíåñ ñëåä îáÿä êàïèòàí Êåðúò å ñòîÿë íà ïîêðèâà íà Îïåðàòà è å ñòðåëÿë ñ ëúê ïî ïîñîêà íà ïàðêà.
- Ìíîãî ñïîñîáåí ìîìúê, ñúð.
- Áèõ ìîãúë äà äîïóñíà, ÷å ðàçñòîÿíèåòî ìåæäó ñãðàäàòà íà Îïåðàòà è ìèøåíàòà ìó å ñúùîòî, âèäèòå ëè, êàêâîòî å ìåæäó âúðõà íà êóëàòà Áàðáèêàí è ìÿñòîòî, êúäåòî ïðèíöúò áåøå óëó÷åí.
- Ïðåäñòàâåòå ñè ñàìî, ñúð!
Âåòèíàðè âúçäúõíà:
- Çàùî ïðàâèòå òîâà?
- Ñòðàííà ðàáîòà, ñúð, íî Êåðúò òúêìî îíÿ äåí ìè ðàçïðàâÿøå, ÷å âñúùíîñò âñå îùå èìàëî â ñèëà çàêîí, ñïîðåä êîéòî âñåêè ãðàæäàíèí å çàäúëæåí äà ñå óïðàæíÿâà â ñòðåëáà ñ ëúê ïî åäèí ÷àñ íà äåí. Çàêîíúò å áèë íàëîæåí ïðåç 1356 ãîäèíà è íèêîãà íå å áèë...
- Çíàåø ëè çàùî îòïðàòèõ êàïèòàí Êåðúò ïðåäè ìàëêî?
- Íå áèõ ìîãúë äà îòãîâîðÿ, ñúð...
- Êàïèòàí Êåðúò å ïî÷òåí ìëàä ìúæ.
- Äà,ñúð.
- È çíàåø ëè, ÷å òîé ïîëó÷àâà òèê âñåêè ïúò, êîãàòî òå ÷óå äà èçðè÷àø ëúæà?
- Íàèñòèíà ëè? Ïðîêëÿòèå!
- Íå áèõ ïîíåñúë ãîðêîòî ìó ëèöå äà ñå ãúð÷è â êîíâóëñèè ïðåç öÿëîòî âðåìå!
- Ìíîãî äîáðå ïðåìèñëåíî îò âàøà ñòðàíà, ñúð.
- Êúäå å ñòîÿë âòîðèÿò ñòðåëåö, Âàéìñ?
„Ïðîêëÿòèå!"
- Âòîðè ñòðåëåö ëè, ñúð?
- Ìå÷òàë ëè ñè íÿêîãà äà ñòàíåø àêòüîð?
„Äà, â ìîìåíòà, â êîéòî ðàçáðàõ íàêúäå áèåø ñ âúïðîñèòå ñè."
- Íå, ñúð.
- Æàëêî. Óáåäåí ñúì, ÷å àêòüîðñêàòà ïðîôåñèÿ å çàãóáèëà åäèí ãîëÿì òàëàíò â òâîå ëèöå. Äîêîëêîòî ñè ñïîìíÿì, ñïîìåíà, ÷å óáèåöúò å ïîñòàâèë îáðàòíî äúñêèòå íà ïðîçîðåöà ñëåä ñåáå ñè.
- Äà,ñúð.
- Çàêîâàë ãè å ñëåä ñåáå ñè?
„Õà ñåãà, äå..."
- Äà,ñúð.
- Îò âúíøíàòà ñòðàíà?
„Ïðîêëÿòèå!"
- Äà,ñúð.
- Òîâà ùå äà å áèë åäèí íåñúìíåíî ñïîñîáåí ñàìîòåí ñòðåëåö.
Âàéìñ íå ñå è îïèòà äà êîìåíòèðà. Âåòèíàðè ñå îáëåãíà, ïðèáëèæè äúëãèòå ñè ñóõè ïðúñòè êúì óñòíèòå ñè è ïîãëåäíà Âàéìñ íàä òÿõ.
- Íàèñòèíà ëè Êîëúí è Íîáñ ðàçñëåäâàò òîçè ñëó÷àé?
- Äà,ñúð.
- È àêî òå ïîïèòàì çàùî, ùå ñå ïðàâèø ëè, ÷å íå ðàçáèðàø âúïðîñà ìè?
×åëîòî íà Âàéìñ ñå ñáúð÷è â èñêðåíî èçóìëåíèå.
- Ñúð?
- Àêî ïðîèçíåñåø òîâà „Ñúð?" îùå âåäíúæ ñ òîçè ãëóïàâ òîí, Âàéìñ, êúëíà ñå, ÷å ùå ñè èìàø ïðîáëåìè.
- Òå ñà äîáðè ïîëèöàè, ñúð.
- Òîâà å õóáàâî, íî íÿêîè õîðà áèõà ãè îïðåäåëèëè êàòî íÿìàùè âúîáðàæåíèå, ìúðçåëèâè, òóòêàâè è... êàê äà ñå èçðàçÿ?... îáëàäàíè îò âðîäåíà ïðåäðàçïîëîæåíîñò äà ïðèåìàò ïúðâîòî âúçìîæíî îáÿñíåíèå, êîåòî ñå èçïðå÷è ïðåä òÿõ, è ñëåä òîâà äà ñå ñêàòàÿò íÿêúäå çà ïî åäíà öèãàðà íà ñïîêîéñòâèå. Îïðåäåëåíà ëèïñà íà âúîáðàæåíèå. Ñïîñîáíîñò äà ãóáÿò îïîðà ïîä êðàêàòà ñè, àêî ïàâàæúò å õëúçãàâ. Ñêëîííîñò êúì ïðèáúðçàíè èçâîäè.
- Íàäÿâàì ñå, ÷å íå îñïîðâàòå äîñòîéíñòâàòà íà õîðàòà ìè, ñúð.
- Âàéìñ, ñåðæàíò Êîëúí è åôðåéòîð Íîáñ ñà áèëè áåçñïîðíè ïðåç öåëèÿ ñè ñúçíàòåëåí æèâîò.
- Ñúð?
- È ñåãà... ôàêò å, ÷å íå íè òðÿáâàò óñëîæíåíèÿ, Âàéìñ. Èìàìå ñè ðàáîòà ñ åäèí èçîáðåòàòåëåí ëóä ñòðåëåö... äîáðå äå, ìíîãî ëóäè õîäÿò ïî óëèöèòå. Òîâà å ïðîñòî åäèí ïå÷àëåí èíöèäåíò, íèùî ïîâå÷å.
- Äà, ñúð.
Ïàòðèöèÿò èçãëåæäàøå ïðèòåñíåí è íà Âàéìñ ìó ñå ñòîðè, ÷å ìîæå äà ñè ïîçâîëè ùèïêà ñú÷óâñòâèå.
- Ôðåä è Íîáè ñúùî íå îáè÷àò óñëîæíåíèÿòà, ñúð.
- Èìàìå íóæäà ñàìî îò ïðîñòè îòãîâîðè.
- Ñúð, Ôðåä è Íîáè ñà ìíîãî äîáðè â ïðîñòèòå íåùà.
Ïàòðèöèÿò ñå èçâúðíà è îáãúðíà ñ ïîãëåä ãðàäà íàâúí.
- Âèæ òè... - ïðîèçíåñå òîé ñ ïî-ìåê ãëàñ. - Ïðîñòè õîðà, çà äà âèäÿò ñàìî ïðîñòèòå èñòèíè.
- Òîâà å ôàêò, ñúð.
- Ó÷èø ñå áúðçî, Âàéìñ.
- Íå ìîãà äà ñúäÿ çà òîâà, ñúð.
- È êàêâî ùå ñòàíå, êîãàòî íàìåðÿò ïðîñòàòà èñòèíà?
- Ñ èñòèíàòà íå ìîæå äà ñå ñïîðè, ñúð.
- Äîêîëêîòî ïîêàçâà ëè÷íèÿò ìè îïèò, Âàéìñ, òè ìîæåø äà îñïîðèø âñè÷êî.
Êîãàòî Âàéìñ íàïóñíà êàáèíåòà ìó, ëîðä Âåòèíàðè ïîñåäÿ îùå ìàëêî çàä áþðîòî ñè, âçðÿí â íèùîòî. Ñëåä òîâà èçâàäè îò ÷åêìåäæåòî ñè åäèí êëþ÷, ïðèáëèæè ñå äî ñòåíàòà è íàòèñíà òî÷íî îïðåäåëåíî ìÿñòî.
Ðàçíåñå ñå äàëå÷íèÿò òúòåí íà ïðîòèâîòåæåñòè. Ñòåíàòà õëúòíà íàçàä.
Ïàòðèöèÿò ïðåäïàçëèâî ïðåìèíà ïî òåñíèÿ êîðèäîð. Òóê-òàì ñòåíèòå áÿõà îñâåòåíè îò ñëàáîòî ñèÿíèå îêîëî ðúáîâåòå íà ìàëêè ïàíåëè ïî ñòåíèòå. Àêî ÷îâåê îòìåñòåøå íÿêîé îò òåçè ïàíåëè, òîé ìîæåøå äà ãëåäà â çàëèòå íà äâîðåöà ïðåç çåíèöèòå íà óäîáíî ïðîâåñåíè ïî ñòåíèòå ïîðòðåòè.
Òîâà áÿõà ðåëèêâè, îñòàíàëè îò ïðåäèøíèòå âëàäåòåëè. Âåòèíàðè íèêîãà íå ñè ãóáåøå âðåìåòî ñ òÿõ. Ãëåäàíåòî ïðåç ÷óæäè î÷è áåøå ñòàð íîìåð.
Òîé ïîâúðâÿ äîñòà íàãîðå ïî ïðàøíè ñòúëáèùà è ìðà÷íè êîðèäîðè. Îò âðåìå íà âðåìå èçâúðøâàøå äâèæåíèÿ, ñìèñúëúò íà êîèòî íå áåøå ÿñåí îò ïðúâ ïîãëåä. Òîé äîêîñâàøå òóê è òàì ñòåíèòå, ÿâíî áåç äà ìèñëè, äîêàòî ìèíàâàøå êðàé òÿõ. Êîãàòî ñòúïâàøå ïî çàñòëàí ñ ïëîñêè êàìåííè ïëî÷è êîðèäîð, îñâåòåí åäèíñòâåíî îò ñèâêàâ ïðîçîðåö, çàáðàâåí îò âñè÷êè, ñ èçêëþ÷åíèå ñàìî íà íàé-îïòèìèñòè÷íî íàñòðîåíèòå ìóõè, òîé ñÿêàø ïîèãðà íà äàìà. Ðîáàòà ìó ñå ðàçâÿâàøå îêîëî íåãî è ñóõèòå ìó ïðàñöè ñå ïîêàçâàõà, äîêàòî ïðåñêà÷àøå îò êàìúê íà êàìúê.
Íèêîå îò òåçè ðàçíîîáðàçíè äåéñòâèÿ íå ïðåäèçâèêâàøå ïîñëåäèöè. Íàêðàÿ Ïàòðèöèÿò ñòèãíà äî åäíà âðàòà, êîÿòî ñëåä êðàòêî êîëåáàíèå îòêëþ÷è. Îòâîðè ÿ ïðåïàçëèâî.
Âúçäóõúò îò äðóãàòà é ñòðàíà èìàøå ñòðàíåí îñòúð ìèðèñ è íàñòîé÷èâèÿ çâóê ïîï-ïîï, êîéòî ñå ÷óâàøå îùå îò äàëå÷íèÿ êðàé íà êîðèäîðà, ñòàíà ïî÷òè íåòúðïèì. Â ñëåäâàùèÿ ìîìåíò ñå ðàçíåñå ñèëåí òðÿñúê, ïîñëåäâàí îò ãîðåù ìåòàëåí êúñ, êîéòî èçñâèñòÿ ïîêðàé óõîòî íà Ïàòðèöèÿ è ñå çàáè â ñòåíàòà äî ãëàâàòà ìó.
Èç äúëáèíèòå íà ïóøåêà åäèí ãëàñ ïðîèçíåñå:
- O, áîãîâå!
Íå çâó÷åøå ðàçî÷àðîâàíî, à ïî-ñêîðî êàòî ãëàñ, ñ êîéòî ÷îâåê áè ñãúë÷àë ïàëàâî êóòðå, êîãàòî âúïðåêè âñè÷êè ïîëîæåíè óñèëèÿ äà áúäå äðåñèðàíî, òî ñåäè â öåíòúðà íà ðàçøèðÿâàùî ñå ìîêðî ïåòíî íà êèëèìà.
Êîãàòî îáëàöèòå äèì ñå ïîðàçñåÿõà, íåÿñíàòà ñÿíêà íà ãîâîðåùèÿ ñå îáúðíà êúì Âåòèíàðè è ñ óìîðåíà óñìèâêà íà ëèöåòî êàçà:
- Ïúëíè ïåòíàéñåò ñåêóíäè òîçè ïúò, ìèëîðä! Íÿìà íèêàêâî ñúìíåíèå, ÷å ðåøàâàùèÿò ôàêòîð å çâóêúò!
Òîâà áåøå åäíà îò îñîáåíîñòèòå íà Ëåîíàðäî äà Êóèðì: òîé ïîäõâàùàøå ðàçãîâîðà îòíèêúäå - ïðåäïîëàãàøå, ÷å âñåêè íàîêîëî å çàèíòåðåñóâàí â èçñëåäâàíèÿòà ìó ïðèÿòåë è äîïóñêàøå, ÷å õîðàòà ñà óìíè êîëêîòî íåãî.
Âåòèíàðè ñå âòîðà÷è íåðàçáèðàùî â ìàëêà êóï÷èíêà óñóêàí ìåòàë.
- Êàêâî å òîâà?
- Åêñïåðèìåíòàëíî óñòðîéñòâî çà ïðåâðúùàíå íà õèìè÷åñêàòà åíåðãèÿ âúâ âúðòåëèâî äâèæåíèå - îòãîâîðè Ëåîíàðäî. - Ïðîáëåìúò å, êàêòî âèæäàòå, â ïîäàâàíåòî íà ìàëêèòå áëîê÷åòà ïðåñîâàíà ÷åðíà ïóäðà êúì ãîðèâíàòà êàìåðà òî÷íî â ïîäõîäÿùîòî âðåìå è ñàìî åäíî ïî åäíî. Àêî äâå îò òÿõ ñå âúçïëàìåíÿò åäíîâðåìåííî, õìì... ñå ïîëó÷àâà äâèãàòåë ñ âúíøíî ãîðåíå.
- Àìè-è, ú-ú... è êàêâà å öåëòà íà âñè÷êî òîâà?
- Ùå ìè ñå äà âÿðâàì, ÷å òîâà ìîæå äà çàìåíè êîíåòå - ãîðäî çàÿâè Ëåîíàðäî.
Òå ñå çàãëåäàõà â áåçôîðìåíàòà áóöà ìåòàë.
- Åäíî îò ïðåäèìñòâàòà íà êîíåòå, êîåòî õîðàòà ÷åñòî èçòúêâàò - êàçà Âåòèíàðè ñëåä èçâåñòåí ðàçìèñúë, - å, ÷å òå òâúðäå ðÿäêî èçáóõâàò. Ïî÷òè íèêîãà, âñúùíîñò, àêî òðÿáâà äà ñå ïîçîâà íà ñîáñòâåíèÿ ñè îïèò. Îñâåí, ðàçáèðà ñå, ïî âðåìå íà îíÿ íåïðèÿòåí èíöèäåíò ïðåäè íÿêîëêî ãîäèíè, êîãàòî ëÿòîòî áåøå îñîáåíî ãîðåùî.
Ñàìî ñ äâà ïðúñòà, ñÿêàø ñå ãíóñåøå, òîé èçìúêíà íåùî îò áúðêîòèÿòà íà ðàáîòíàòà ìàñà - äâå áåëè êóá÷åòà, âúðçàíè íà âúæåíöå. Èìàõà íàðèñóâàíè ÷åðíè òî÷êè ïî òÿõ.
- Çàð÷åòà?
Ëåîíàðäî ñå óñìèõíà ïðèòåñíåíî.
- Äà. Íå çíàì çàùî ðåøèõ, ÷å ñ òÿõ ùå ðàáîòè ïî-äîáðå. Áåøå ïðîñòî, êàê äà ãî îáÿñíÿ, èäåÿ. Íàëè çíàåòå êàê ñòàâàò òåçè íåùà.
Ëîðä Âåòèíàðè êèìíà. Çíàåøå. È òî äàëå÷ ïî-äîáðå îò Ëåîíàðäî äà Êóèðì - òî÷íî çàòîâà åäèíñòâåíèÿò êëþ÷ îò âðàòàòà áåøå ó íåãî. Íå ÷å äúðæåøå ÷îâåêà çà çàòâîðíèê, îñâåí, ðàçáèðà ñå ïî îáè÷àéíèòå, áàíàëíè ñòàíäàðòè. Ëåîíàðäî èçãëåæäàøå èñêðåíî äîâîëåí îò òîâà äà áúäå çàòâîðåí â òàçè ïðîñòîðíà ñâåòëà ìàíñàðäà ñ äîñòàòú÷íî êîëè÷åñòâî äúðâà çà îãðåâ, õàðòèÿ, âúãëåí çà ðèñóâàíå è íèêàêâè ñìåòêè çà íàåìè èëè ðàçõîäè çà õðàíà.
Âúâ âñåêè ñëó÷àé íå ìîæåø íàèñòèíà äà çàòâîðèø ÷îâåê êàòî Ëåîíàðäî äà Êóèðì. Íàé-ìíîãî äà çàêëþ÷èø òÿëîòî ìó íÿêúäå. Íî ñàìî åäèí áîã çíàå êúäå ïúòåøåñòâà óìúò ìó ïðåç òîâà âðåìå. Ìàêàð äà ðàçïîëàãàøå ñ òîëêîâà ìíîãî èíòåëåêò, ÷å äàæå ïîíÿêîãà èìàøå òå÷îâå, òîé íå áè ìîãúë äà êàæå íàêúäå äóõà âÿòúðúò íà ïîëèòèêàòà äàæå è ñ âåòðîïîêàçàòåë â ðúêà.
Íåâåðîÿòíèÿò ìîçúê íà Ëåîíàðäî ñúñêàøå è öâúðòåøå êàòî ïðåïúëíåí òèãàí ñ ïúðæåíè êàðòîôè, çàáðàâåí âúðõó ïå÷êàòà íà Æèâîòà. Áåøå íàïðàâî íåâúçìîæíî äà ñå îòãàòíå êàêâî ùå èçîáðåòè â ñëåäâàùèÿ ìîìåíò, çàùîòî öÿëàòà Âñåëåíà ãî ïðåïðîãðàìèðàøå íåïðåêúñíàòî. Ãëåäêàòà íà âîäîïàä èëè íà èçäèãàùà ñå â íåáåòî ïòèöà íåìèíóåìî ãî ïîâåæäàøå ïî ïúòÿ íà ïðàêòè÷åñêè ðàçìèøëåíèÿ, êîéòî íåèçìåííî çàâúðøâàøå ñ êóï÷èíêà æèöè, ñòúð÷àùè ïðóæèíè è âúçêëèöàíèåòî: „Ìèñëÿ, ÷å çíàì â êàêâî ñáúðêàõ!" Áå ÷ëåíóâàë â ïîâå÷åòî çàíàÿò÷èéñêè ãèëäèè â ãðàäà, íî ãî èçõâúðëÿõà îò âñÿêà åäíà îò òÿõ èëè çàðàäè íåâúçìîæíî âèñîêèòå îöåíêè, êîèòî ïîëó÷àâàøå íà èçïèòèòå, èëè, â íÿêîè îò ñëó÷àèòå, çà êîðèãèðàíå íà èçïèòíèòå âúïðîñè. Òîé áåøå ÷îâåêúò, êîéòî óñïÿ äà âäèãíå âúâ âúçäóõà Ãèëäèÿòà íà àëõèìèöèòå, êàòî èçïîëçâà çà òîâà åäèíñòâåíî ÷àøà âîäà, ëúæè÷êà êèñåëèíà, äâà ìåòðà òåë è òîï÷å çà ïèíã-ïîíã.
Âñåêè ðàçóìåí âëàäåòåë íåçàáàâíî áè óáèë Ëåîíàðäî äà Êóèðì è ïîíåæå ëîðä Âåòèíàðè áåøå èçêëþ÷èòåëíî ðàçóìåí âëàäåòåë, òîé ÷åñòè÷êî ñå ÷óäåøå çàùî äà íå ãî íàïðàâè. Ñòèãíà äî èçâîäà, ÷å íå ãî ïðàâè, çàùîòî â áåçöåííèÿ, òúðñåù ìîçúê íà Ëåîíàðäî äà Êóèðì, ïîä âñè÷êèÿ òîçè èçñëåäîâàòåëñêè ãåíèé, ñå òàåøå íÿêàêâà ñâîåíðàâíà íåâèííîñò, êîÿòî ïðè íå òîëêîâà áëåñòÿù óì áè áèëà íàðå÷åíà ïðîñòî ãëóïîñò. Ëåîíàðäî áåøå âìåñòèëèùåòî è äóøàòà íà îíàÿ ñèëà, êîÿòî ïðåç õèëÿäîëåòèÿòà êàðàøå ÷îâå÷åñòâîòî äà ïúõà ïðúñòèòå ñè â åëåêòðè÷åñêèÿ êîíòàêò íà Âñåëåíàòà è äà ñè èãðàå ñ êëþ÷à çà îñâåòëåíèåòî, ïðîñòî çà äà âèäè êàêâî ùå ñå ñëó÷è. È âèíàãè îñòàâàøå ìíîãî èçíåíàäàíî, êîãàòî òî ñå ñëó÷åøå.
Òîé áåøå, íàêðàòêî, ìíîãî ïîëåçåí. Êàêâîòî è äà ãîâîðåõà çà Ïàòðèöèÿ, òîé ñè îñòàâàøå ïîëèòè÷åñêèÿ åêâèâàëåíò íà âúçðàñòíà ãîñïîæà, êîÿòî ñúáèðà ñòàðè êàíàï÷åòà, çàùîòî íå ñå çíàå êîãà ùå é ïîñëóæàò.
Â êðàÿ íà êðàèùàòà ÷îâåê íå ìîæå äà áúäå ïîäãîòâåí çà âñåêè îáðàò íà ñúäáàòà, çàùîòî òîâà îçíà÷àâà äà çíàå êàêâî ùå ñå ñëó÷è. À àêî ÷îâåê çíàå êàêâî ùå ñå ñëó÷è, òîé áè ìîãúë äà ñå ïîãðèæè òî äà íå ñå ñëó÷è èëè ïîíå äà ñå ñëó÷è äðóãèìó. Òàêà ÷å Ïàòðèöèÿò íèêîãà íå ïëàíèðàøå íåùàòà ïðåäâàðèòåëíî. Ïëàíîâåòå èìàõà òîâà íåïðèÿòíî ñâîéñòâî, ÷å ÷åñòî ñå èçïúëíÿâàõà.
È íàêðàÿ, òîé äúðæåøå Ëåîíàðäî äà Êóèðì êðàé ñåáå ñè, çàùîòî ñ íåãî áåøå ëåñíî äà ñå ðàçãîâàðÿ. Òîé íèêîãà íå ðàçáèðàøå çà êàêâî ãîâîðè ëîðä Âåòèíàðè, íåãîâèÿò ëè÷åí ñâÿò áåøå ñúùî òîëêîâà ñëîæåí, êîëêîòî è òîçè íà íîâîðîäåíî ïàòåíöå, à îñâåí òîâà è íå ñëóøàøå íàèñòèíà. Òîâà ãî ïðåâðúùàøå â îòëè÷íî äîâåðåíî ëèöå. Â êðàéíà ñìåòêà ÷îâåê ñå îáðúùà êúì íÿêîãî çà ñúâåò íå çàùîòî íàèñòèíà èñêà äà ïîëó÷è ñúâåò. Ïî-ñêîðî èìà íóæäà îò íÿêîãî íàñðåùà, äîêàòî ðàçñúæäàâà íà ãëàñ.
- Òúêìî ïðèãîòâèõ ÷àé - êàçà Ëåîíàðäî. - Ùå ìè ïðàâèòå ëè êîìïàíèÿ?
Òîé ïðîñëåäè ïîãëåäà íà Ïàòðèöèÿ êúì êàôÿâîòî ëåêå íà ñòåíàòà, â öåíòúðà íà êîåòî îùå ñå âèæäàøå ðàçòîïåí ìåòàë.
- Ñòðàõóâàì ñå, ÷å àâòîìàòè÷íèÿò äâèãàòåë çà âàðåíå íà ÷àé íå ñðàáîòè îò ïúðâèÿ ïúò. Ùå ñå íàëîæè äà íàïðàâÿ ÷àÿ ðú÷íî.
- Êîëêî ìèëî.
Ïàòðèöèÿò ïðèñåäíà ñðåä ñòåíäîâå è ñòàòèâè, è äîêàòî Ëåîíàðäî ñå çàíèìàâàøå îêîëî êàìèíàòà, ïðåëèñòè íàé-íîâèòå ìó ñêèöè. Ëåîíàðäî ñêèöèðàøå ñúùî òàêà àâòîìàòè÷íî, êàêòî îñòàíàëèòå õîðà ñè äðàñêàò. Ãåíèÿò - åäèí òî÷íî îïðåäåëåí òèï ãåíèé - ñå ðúñåøå îò íåãî êàòî ïúðõóò.
Òîâà áåøå ñêèöà íà ðèñóâàù ìúæ. Ëèíèèòå áÿõà òîëêîâà èç÷èñòåíè, ÷å ôèãóðàòà ñÿêàø èçïëóâà íàä ëèñòà. Íàîêîëî, çàùîòî Ëåîíàðäî íå îáè÷àøå äà ðàçïèëÿâà áÿëî ïðîñòðàíñòâî íà âÿòúðà, èìàøå äðóãè ðèñóíêè, íàõâúðëÿíè íåáðåæíî. Ïàëåö. Âàçà ñ öâåòÿ. Óñòðîéñòâî, î÷åâèäíî ïðåäíàçíà÷åíî çà ïîäîñòðÿíå íà ìîëèâè ñ ïîìîùòà íà âîäîíàïîðíà ñèëà...
Âåòèíàðè óñòàíîâè, ÷å ïîãëåäúò ìó ñå âðúùà îòíîâî è îòíîâî êúì ðèñóíêàòà â äîëíèÿ äåñåí úãúë, ïðèòèñíàòà ìåæäó íîâ ìîäåë îòâåðòêà è óñòðîéñòâî çà îòâàðÿíå íà ñòðèäè. Òàêîâà íåùî èëè ìíîãî ïîäîáíî íà íåãî âèíàãè íàìèðàøå ìÿñòî èç ñêèöèòå íà Ëåîíàðäî.
Åäíî îò ñâîéñòâàòà, êîèòî ïðàâåõà Ëåîíàðäî òîëêîâà öåííà íàõîäêà, è ñúùåâðåìåííî ãî äúðæàõà çàêëþ÷åí íà ñèãóðíî ìÿñòî, áåøå íåóìåíèåòî ìó äà ðàçãðàíè÷àâà ðèñóíêàòà íà ïàëåöà, âàçàòà ñ ðîçè è... òîâà.
- À-à, àâòîïîðòðåòúò ìè - ïîäìåòíà Ëåîíàðäî, äîêàòî ñå ïðèáëèæàâàøå ñ äâå ÷àøè â ðúöå.
- Äà, àâòîïîðòðåò, íàèñòèíà... Íî ìè íàïðàâè âïå÷àòëåíèå åé òàçè ìàëêà ñêèöà. Áîéíàòà ìàøèíà...
- O, òîâà ëè? Äðåáîëèÿ. Íàáëþäàâàë ëè ñòå, äà ðå÷åì, êàê ðîñàòà îò ðîçèòå...
- Òîâà... çà êàêâî ñëóæè? - ïîïèòà Âåòèíàðè, êàòî ñî÷åøå íàñòîé÷èâî ñ ïðúñò.
- Ïðîñòî àâòîìàòè÷íî ðàìî çà èçõâúðëÿíå íà òîïêè ðàçòîïåíà ñÿðà - îòãîâîðè Ëåîíàðäî, äîêàòî ñå âðúùàøå ñ ïîäíîñ áèñêâèòè. - Èç÷èñëèõ, ÷å îáõâàòúò ìó áè áèë îêîëî ïîëîâèí ìèëÿ, àêî ñå îòêà÷è áåçêîíå÷íèêúò îò äâèæåùèòå êîëåëà è ñå èçïîëçâà âîëñêà ñèëà çà íàòÿãàíå íà ðàìîòî.
- Íàèñòèíà ëè? - Âåòèíàðè îãëåæäàøå íîìåðèðàíèòå ÷àñòè. - À ìîæå ëè äà áúäå ïîñòðîåíî?
- Êàêâî? O, äà, ðàçáèðà ñå. Èñêàòå ëè îðåõîâêà? Íà òåîðèÿ.
- Íà òåîðèÿ ëè?
- Êîé áè èìàë æåëàíèå äà ñòðîè ïîäîáíî íåùî? Äà ìÿòà íåóãàñèìè îãíåíè êúëáà ñðåùó ñåáåïîäîáíèòå ñè? Õà! - Ëåîíàðäî ðàçïðúñêà òðîõè îò îðåõîâêà êðàé ñåáå ñè. - Íÿìà çàíàÿò÷èÿ, êîéòî áè ñå ñúãëàñèë äà ñãëîáè ïîäîáíî óñòðîéñòâî, íèòî ïúê âîéíèê, ãîòîâ äà íàòèñíå ñïóñúêà... Åòî, ñïóñúêúò å òàçè, ìàëêàòà ÷àñòè÷êà - 3(6) îò ñõåìàòà, òî÷íî òóê, âèæòå...
- À-à, äà - ïðîìúëâè Âåòèíàðè. - Êàêòî è äà å, íå âèæäàì íà÷èí òåçè îãðîìíè äúðâåíè ðàìåíà äà ñå íàòåãíàò äîñòàòú÷íî, áåç äà ñå ñ÷óïÿò...
- ßñåíîâî è òèñîâî äúðâî, ëàìèíèðàíè è ñâúðçàíè ñúñ ñïåöèàëíè ñòîìàíåíè áîëòîâå, - òâúðäî êàçà Ëåîíàðäî. - Íàïðàâèõ íÿêîè èç÷èñëåíèÿ, åòî - ïîä ñêèöàòà íà äúæäîâíà êàïêà, îòðàçÿâàùà ñâåòëèíàòà. ×èñòî èíòåëåêòóàëíî óïðàæíåíèå, êàêòî ñàì ðàçáèðàòå.
Ïîãëåäúò íà Âåòèíàðè ïðîáÿãà ïî íÿêîëêîòî ðåäà îãëåäàëíî èçïèñàí òåêñò, äåëèêàòåí êàòî êðà÷êà íà ïàÿê.
- Äà, ðàçáèðà ñå - óíèëî ñå ñúãëàñè òîé è îñòàâè ëèñòà. - Ñïîìåíàâàë ëè ñúì òè, ÷å ïîëèòè÷åñêàòà îòíîøåíèÿ ìåæäó íàñ è Êëà÷ ñà èçêëþ÷èòåëíî íàïðåãíàòè? Ïðèíö Êàäðàì ñå îïèòâà äà íàñòúïâà ïðåêàëåíî áúðçî. Èìà íóæäà äà êîíñîëèäèðà ñîáñòâåíàòà ñè ïîçèöèÿ. Ðàç÷èòà íà íÿêàêâà ïîäêðåïà, êîÿòî â ìîìåíòà å äîñòà íåÿñíà. Íàó÷èõ, ÷å ñðåùó íåãî ñå ãîòâÿò äîñòà çàãîâîðè.
- Íèìà? Å, õîðàòà ïðàâÿò è òàêèâà ðàáîòè - îòáåëÿçà Ëåîíàðäî. - Ñëó÷àéíî íàïîñëåäúê èçñëåäâàõ ïàÿæèíèòå è, çíàì, ÷å òîâà ùå âè çàèíòåðåñóâà - çäðàâèíàòà èì, ñðàâíåíà ñ òàçè íà ñòîìàíåíà íèøêà ñúñ ñúùàòà äåáåëèíà, å ìíîãîêðàòíî ïî-ãîëÿìà. Íå å ëè íåâåðîÿòíî?
- Êàêâî îðúæèå ìîæå äà èçëåçå îò òîâà? - ïîïèòà Ïàòðèöèÿò.
- Ìîëÿ?
- O, íèùî. Ïðîñòî ñè ðàçñúæäàâàõ íà ãëàñ.
- Íî âèå äîðè íå ñòå äîêîñíàë ÷àÿ ñè - ðàçî÷àðîâà ñå Ëåîíàðäî.
Âåòèíàðè îãëåäà ñòàÿòà. Òÿ áåøå ïúëíà ñ... íåùà. Íàâèòè ðóëà õàðòèÿ, ñòàðè êàðòîíåíè ìîäåëè, ôîðìè, êîèòî èçãëåæäàõà êàòî ñêåëåòè íà äðåâíè ÷óäîâèùà. Åäíî îò ñêðèòèòå äîñòîéíñòâà íà Ëåîíàðäî, îò ãëåäíà òî÷êà íà Âåòèíàðè, áåøå îáõâàòúò íà íåãîâèòå èíòåðåñè. Íå ÷å ñå îòåã÷àâàøå áúðçî îò îíîâà, êîåòî ïðàâåøå. Ëåîíàðäî íå èçãëåæäàøå äà ñå îòåã÷àâà îò êàêâîòî è äà å. Íî òúé êàòî òîé ñå èíòåðåñóâàøå îò âñè÷êî âúâ Âñåëåíàòà åäíîâðåìåííî, êðàéíèÿò ðåçóëòàò ÷åñòî áåøå åêñïåðèìåíòàëíî óñòðîéñòâî çà äèñòàíöèîííî èçêîðìâàíå íà õîðà, êîåòî ñêîðî ñå ïðåâðúùàøå â òúêà÷åí ñòàí è ñâúðøâàøå æèâîòà ñè êàòî èíñòðóìåíò çà èçìåðâàíå íà ñïåöèôè÷íàòà ãðàâèòàöèÿ íà ñèðåíåòî.
Ëåîíàðäî ñå îòïëåñâàøå ëåñíî - òî÷íî êàòî êîòå. Äà âçåìåì íàïðèìåð îíàÿ ðàáîòà ñ ëåòÿùèòå ìàøèíè. È äîñåãà îò òàâàíà âèñÿõà ÷èôò ãèãàíòñêè ïðèëåïîâè êðèëå. Ïàòðèöèÿò áåøå ïîâå÷å îò äîâîëåí è ãî îñòàâè äà ñè èãðàå ñ èäåÿòà êîëêîòî ñè èñêà, çàùîòî áåøå î÷åâèäíî, ÷å íèêîé ÷îâåê íà ñâåòà íÿìà äà å â ñúñòîÿíèå äà ìàõà äîñòàòú÷íî áúðçî ñ ðúöå.
Íÿìàøå íóæäà äà ðàçñåéâà Ëåîíàðäî. Òîé ñè ñå ðàçñåéâàøå ñàìè÷úê äîñòàòú÷íî ïúëíîöåííî. Èäåÿòà çà ëåòÿùèòå ìàøèíè çàâúðøè ñ èçîáðåòÿâàíåòî íà ñïåöèàëåí ïîäíîñ, êîéòî äà ïîçâîëÿâà íà ÷îâåê äà ñå õðàíè, äîêàòî ñè ëåòè.
Ñàìàòà íåâèííîñò. È âñå ïàê âèíàãè, àìà âèíàãè ùå ñå íàìåðè íÿêàêâà ÷àñòèöà îò ìîçúêà ìó, êîÿòî íàõâúðëÿ ñêèöèòå íà òàêèâà èçìàìíî áåçîáèäíè ìàøèíè ñ îáëàöèòå äèì è ïåäàíòè÷íî íîìåðèðàíèòå èì ñõåìè...
- Êàêâî å òîâà?
Âåòèíàðè ïîñî÷è äðóãà äðàñêóëêà. Òÿ ïðåäñòàâëÿâàøå ÷îâåê, äúðæàù â ðúöåòå ñè ãîëÿìà ìåòàëíà ñôåðà.
- O, ïðîñòî èãðà÷êà, íèùî îñîáåíî. Ïîêàçâà êàê ìîãàò äà áúäàò èçïîëçâàíè íåîáè÷àéíèòå ñâîéñòâà íà íÿêîè èíà÷å áåçïîëåçíè ìåòàëè. Òå íå îáè÷àò äà áúäàò ñòèñêàíè. È ñå âçðèâÿâàò ïðè íàòèñê. Ìíîãî çðåëèùíî.
- Íîâî îðúæèå...
- Ðàçáèðà ñå, ÷å íå, ìèëîðä! Åñòåñòâåíî, ÷å å íåâúçìîæíî äà ñå èçïîëçâà êàòî îðúæèå! Ìèñëåõ ñè, ÷å áè ìîãëî äà íàìåðè ïðèëîæåíèå â ìèííàòà èíäóñòðèÿ.
- À, òàêà ëè...
- Êîãàòî ñå íàëîæè äà ñå ïðåìåñòè íÿêîÿ ïëàíèíà.
- Êàæè ìè - çàïî÷íà Âåòèíàðè, êàòî îòìåñòè íàñòðàíà êóï÷èíàòà ëèñòà, - ñëó÷àéíî äà èìàø íÿêàêâè ðîäíèíè â Êëà÷?
- Íå ìè ñå âÿðâà. Ñåìåéñòâîòî ìè å æèâÿëî â Êóèðì îò ìíîãî ïîêîëåíèÿ.
- Ñëàâà áîãó. Íî... òåçè êëà÷èàíöè ñà ìíîãî óìíè õîðà, íå ìèñëèø ëè?
- O, òå ôàêòè÷åñêè ñà íàïèñàëè ó÷åáíèöèòå ïî ìíîãî îò äèñöèïëèíèòå, êîèòî íèå ñåãà èçó÷àâàìå. Äà âçåìåì íàïðèìåð ôèíàòà ìåòàëóðãèÿ...
- Ìåòàëóðãèÿòà... - Ïàòðèöèÿò âúçäúõíà óìîðåíî.
- È àëõèìèÿòà, ðàçáèðà ñå. „????????????????????" íà Àôèð Àë-êåìà ñå ñìÿòà çà ôóíäàìåíòàëåí òðóä ïîâå÷å îò ñòîëåòèå.
- Àëõèìèÿòà, êàçâàø - ïîâòîðè Ïàòðèöèÿò îùå ïî-ìðà÷íî. - Ñÿðà è òàêà íàòàòúê...
- Èìåííî.
- Íî äîêîëêîòî ðàçáèðàì îò äóìèòå òè, òåçè ôóíäàìåíòàëíè îòêðèòèÿ ñà áèëè íàïðàâåíè ïðåäè íåìàëêî ãîäèíè.
Âåòèíàðè çâó÷åøå êàòî ÷îâåê, íàïðÿãàù ñå äà ñúçðå ñâåòëèíà â êðàÿ íà òóíåëà.
- Ðàçáèðà ñå! Áèõ ñå èçíåíàäàë, àêî îòòîãàâà íå ñà îòáåëÿçàëè ñúùåñòâåí íàïðåäúê! - ïðîèçíåñå Ëåîíàðäî äà Êóèðì ùàñòëèâî.
- Íèìà?
Ïàòðèöèÿò ïîòúíà îùå ìàëêî â ñòîëà ñè. Â äðóãèÿ êðàé íà òóíåëà ãîðåøå ïîæàð.
- Êëà÷èàíöèòå ñà âåëèêîëåïíè ó÷åíè ñ ïîõâàëíè ïîñòèæåíèÿ - ïðîäúëæè Ëåîíàðäî. - Âèíàãè ñúì ñìÿòàë, ÷å ïóñòèíÿòà èì å îêàçàëà âëèÿíèå. Òÿ ïîäòèêâà êúì èíòåíçèâíî ìèñëåíå. Íàïîìíÿ çà ïðåõîäíîñòòà íà æèâîòà.
Ïàòðèöèÿò ñå çàãëåäà â ñëåäâàùèÿ ëèñò ñ ðèñóíêè. Ìåæäó ñêèöà íà ïòè÷å êðèëî è ïðåöèçíî èçðèñóâàíà êîëîííà çàëà ñå ìúäðåøå ìàëêà äðàñêóëêà íà íåùî ñúñ çúá÷àòè êîëåëà è âúðòÿùè ñå îñòðèåòà. Êàòî ïðèáàâèì è óñòðîéñòâîòî çà ìåñòåíå íà ïëàíèíèòå...
- Ïóñòèíÿòà ÿâíî íå å çàäúëæèòåëíà. - Îòíîâî âúçäúõíà è ïîáóòíà ëèñòîâåòå. - ×óâàë ëè ñè çà Èçãóáåíèÿ êîíòèíåíò Ëåøï?
- O, äà! Äîðè ìó íàïðàâèõ íÿêîè ñêèöè, ïðåäè ÷åòèðè-ïåò ãîäèíè. Ïðîáëåìúò èìàøå íÿêîè èíòåðåñíè àñïåêòè, äîêîëêîòî ìîãà äà ñè ñïîìíÿ. Îùå ÷àé? Ñòðàõóâàì ñå, ÷å ÷àøàòà âè èçñòèíà. Èìàøå ëè âñúùíîñò íåùî êîíêðåòíî, çà êîåòî äîéäîõòå?
Ïàòðèöèÿò ðàçòúðêà íîñà ñè.
- Íå ñúì ñèãóðåí. Ïðåä÷óâñòâàì, ÷å ùå èìàì ìàëúê ïðîáëåì çà ðåøàâàíå è ñè ìèñëÿ, ÷å òè áè ìîãúë äà ìè ïîìîãíåø. Çà ñúæàëåíèå - Âåòèíàðè õâúðëè ïîñëåäåí ïîãëåä íà ñêèöèòå - ïîäîçèðàì, ÷å ùå óñïååø. - Òîé ñå èçïðàâè, ïðèãëàäè ðîáàòà ñè è ñå íàñèëè äà ñå óñìèõíå. - Ðàçïîëàãàø ëè ñ âñè÷êî íåîáõîäèìî?
- Äîáðå áè áèëî äà ïîëó÷à îùå ìàëêî ìåòàëíà òåë. È ìè ñâúðøè êàôÿâèÿò ìîëèâ.
- Âåäíàãà ùå èçïðàòÿ íÿêîãî äà êóïè - îáåùà Ïàòðèöèÿò. - À ñåãà, àêî ìå èçâèíèø...
Òîé èçëåçå.
Ëåîíàðäî êèìíà îäîáðèòåëíî ñàì íà ñåáå ñè, äîêàòî ðàç÷èñòâàøå ÷àåíèòå ÷àøè. Ñëåä òîâà ïðåíåñå îñòàíêèòå îò äâèãàòåëÿ ñ âúòðåøíî ãîðåíå íà êóï÷èíàòà ìåòàëíè îòïàäúöè çàä èìïðîâèçèðàíàòà êîâà÷íèöà, äîêàðà åäíà ñòúëáà è èç÷åãúðòà áóòàëîòî îò òàâàíñêàòà ìàçèëêà.
Òúêìî ðàçïúíà ñòàòèâà ñè è ñå ãîòâåøå äà çàïî÷íå ïðîåêòèðàíåòî íà ìîäåðíèçèðàíèÿ äâèãàòåë, êîãàòî ÷ó íåùî êàòî äàëå÷íî òðîïîëåíå íà áÿãàùè êðàêà. Ñÿêàø íÿêîé òè÷à, íî ïåðèîäè÷íî ñå ñïèðà, çà äà ïîäñêî÷è íà åäèí êðàê.
Ñëåä òîâà íàñòúïè ïàóçà, êîÿòî ìîæåøå äà ñå äúëæè íà îïðàâÿíå íà äðåõèòå, îòìîòàâàíå íà ðîáàòà îò êðàêàòà è ïîåìàíå íà äúõ.
Âðàòàòà ñå îòâîðè è Ïàòðèöèÿò ñå ïîÿâè îòíîâî. Òîé ïðèñåäíà íà ñòîëà è âíèìàòåëíî èçãëåäà Ëåîíàðäî äà Êóèðì.
- Êàêâî ñè íàïðàâèë ïðåäè ÷åòèðè-ïåò ãîäèíè? - ïîïèòà òîé.

Âàéìñ âúðòåøå îòíîâî è îòíîâî êàðàìôèë÷åòî ïîä ëóïàòà.
- Âèæäàì ñëåäè îò çúáè, - êàçà íàêðàÿ.
- Äà, ñúð, - îòãîâîðè Äðåáíîäóïå, êîÿòî âúïëúùàâàøå öåëèÿ îòäåë ïî ñúäåáíà ìåäèöèíà íà Ñòðàæàòà. - Èçãëåæäà, íÿêîé ãî å äúâêàë âìåñòî êëå÷êà çà çúáè.
Âàéìñ ñå îáëåãíà íàçàä.
- Áèõ êàçàë, ÷å çà ïîñëåäåí ïúò êàðàìôèë÷åòî å áèëî äîêîñâàíî îò ìóðãàâ ìúæ, âèñîê ïðèáëèçèòåëíî êîëêîòî ìåíå. Èìà íÿêîëêî çëàòíè çúáà. È áðàäà. È ëåêî êðèâîãëåäñòâî íà åäíîòî îêî. Ñ ìíîãî áåëåçè ïî ëèöåòî. Âúîðúæåí å ñ îñîáåíî äúëúã ìå÷. Èçâèò, áèõ êàçàë. È íîñè íà ãëàâàòà ñè íåùî, êîåòî áèõ îïðèëè÷èë íà òþðáàí, ïðîñòî çàùîòî íå ñå äâèæè äîñòàòú÷íî áúðçî, òà äà áúäå ÿçîâåö.
Äæóäæåòî ñå âòðåùè.
- Äåòåêòèâñêàòà ïðîôåñèÿ å êàòî äà çàëàãàø íà êîííî ñúñòåçàíèå - îáÿñíè Âàéìñ è îñòàâè êàðàìôèë÷åòî íà ìàñàòà. - Òðèêúò å äà çíàåø ïðåäâàðèòåëíî êîé ùå å ïîáåäèòåëÿò. Áëàãîäàðÿ, åôðåéòîð. Íàïå÷àòàé îïèñàíèåòî íà çàïîäîçðåíèÿ, ìîëÿ òå, è íåêà âñåêè äà ïîëó÷è êîïèå îò íåãî. Òîé ñå ïîäâèçàâà ïîä èìåòî 71-÷àñîâèÿ Àõìåä, åäèí áîã çíàå çàùî. Ñëåä òîâà ñè ñâîáîäíà.
Âàéìñ ñå îáúðíà êúì Êåðúò è Àíãóà, êîèòî ñå áÿõà íàòúïêàëè â òÿñíàòà ñòàè÷êà è êèìíà íà ìîìè÷åòî.
- Ïðîñëåäèõ ìèðèçìàòà íà êàðàìôèë÷å ÷àê äî äîêîâåòå - ñúîáùè òÿ.
- È ïîñëå?
- Ñëåä òîâà ÿ çàãóáèõ, ñúð. - Àíãóà èçãëåæäàøå îáúðêàíà. - Íÿìàõ íèêàêâè ïðîáëåìè äîðè ïðåç ðèáíèÿ ïàçàð. Èëè â êâàðòàëà ñ êëàíèöèòå. Íî ñëåä òîâà âëÿçîõìå â ïàçàð÷åòî çà ïîäïðàâêè...
- Ðàçáèðàì. Ìèðèçìàòà âëèçà â ïàçàðà, íî íå èçëèçà?
- Â èçâåñòåí ñìèñúë, ñúð. Èçëèçà â ïåòäåñåò ðàçëè÷íè ïîñîêè. Ñúæàëÿâàì.
- Íèùî íå ìîæå äà ñå íàïðàâè. Êåðúò?
- Íàïðàâèõ, êàêâîòî ìè ïîðú÷àõòå, ñúð. Ïîêðèâúò íà ñãðàäàòà íà Îïåðàòà å òî÷íî íà ñúùîòî ðàçñòîÿíèå. Èçïîëçâàõ ëúê êàòî íåãîâèÿ...
Âàéìñ âäèãíà ïðåäóïðåäèòåëíî ïðúñò. Êåðúò ïðèìèãà è áàâíî ïðîèçíåñå:
- ...êàòî íàìåðåíèÿ äî íåãî...
- Äîáðå. È êàêâî?
- Ìàðêàòà å „Ñèãóðåíú èçñòðåëú" íà „Áúðëè è Ñèëåí-â-ðúêàòà", ñúð. Ëúê çà ïðîôåñèîíàëèñòè. Íå ñúì äîáúð ñòðåëåö, îáà÷å ñ òîçè ëúê ñúñ ñèãóðíîñò áèõ óöåëèë ìèøåíàòà îò òàêîâà ðàçñòîÿíèå. Íî...
- Ñõâàùàì - ïðåêúñíà ãî Âàéìñ. - Òè ñè åäúð ÷îâåê, Êåðúò. Íà ïîêîéíèÿ Îçè ðúöåòå áÿõà êàòî íà Íîáè. Àç ìîæåõ äà ãî âäèãíà ñ äâà ïðúñòà.
- Èìåííî, ñúð. Òåòèâàòà ñå îïúâà ñúñ ñèëà ïîíå ñòî ôóíòà. Ñúìíÿâàì ñå, ÷å Îçè áè ìîãúë äîðè äà ãî îãúíå.
- Íå áèõ èñêàë äà ãî ãëåäàì êàê ñå îïèòâà. Ìèëè áîæå... åäèíñòâåíîòî íåùî, êîåòî áè óöåëèë ñ ïîäîáåí ëúê, å ñîáñòâåíèÿò ìó êðàê. Àêî èçïóñíå ëúêà. Ìåæäó äðóãîòî, âèäÿ ëè òå íÿêîé, äîêàòî áåøå íà ïîêðèâà?
- Ñúìíÿâàì ñå, ñúð. Áÿõ ñå ñêðèë ìåæäó êîìèíèòå è âåíòèëàöèîííèòå òðúáè. Âàéìñ âúçäúõíà.
- Êàïèòàíå, ïðåäïîëàãàì, ÷å àêî òè ñå íàëîæè äà îòèäåø ïî íóæäà â íÿêîå ìàçå ïîñðåä íîù, íà ñëåäâàùàòà ñóòðèí Íåãîâî ïðåâúçõîäèòåëñòâî ùå òå ïîïèòà: „Íå òè ëè áåøå òúìíè÷êî òàì äîëó?"
Òîé èçìúêíà îò äæîáà ñè âå÷å äîñòà ïîîìà÷êàíàòà ñíèìêà. Íà íåÿ ñå âèæäàøå Êåðúò - èëè ïîíå ðúêàòà è óõîòî ìó - â ìîìåíòà, â êîéòî ñå çàòè÷âà êúì øåñòâèåòî. Òàì, ñðåä õîðàòà, êîèòî èçâðúùàõà ãëàâè, ñå âèæäàøå ëèöåòî íà ïðèíöà. Îò 71-÷àñîâèÿ Àõìåä îáà÷å íÿìàøå è ñëåäà. À òîé áåøå íà ñîàðåòî ïðåäè òîâà. Íî â ñóìàòîõàòà ïðåäè íà÷àëîòî íà øåñòâèåòî, êîãàòî õîðàòà ñå ñóåòÿõà íàïðåä-íàçàä, ðàçìåñòâàõà ñå â êîëîíàòà, íàñòúïâàõà ñå åäèí äðóã ïî ïîëèòå íà ðîáèòå, âðúùàõà ñå äî òîàëåòíàòà... Òîé ìîæåøå äà å îòèøúë íàâñÿêúäå.
- Çíà÷è ïðèíöúò ïàäíà, êîãàòî òè áåøå âå÷å äî íåãî? Ñúñ ñòðåëà, çàáèòà â ãúðáà? Òîé âñå îùå áåøå ñ ëèöå êúì òåáå, òàêà ëè?
- Äà, ñúð. Ñèãóðåí ñúì. Âñè÷êè îñòàíàëè ñå ùóðàõà íàîêîëî, ðàçáèðà ñå...
- Çíà÷è òîé å áèë çàñòðåëÿí â ãúðáà îò ÷îâåê, íàìèðàù ñå ïðåä íåãî, êîéòî íå å áèë â ñúñòîÿíèå èçîáùî äà èçïîëçâà ëúêà, êîéòî å ñòðåëÿë ïî íåãî îò ïîãðåøíà ïîñîêà... - Ïî ïðîçîðåöà ñå ïî÷óêà. - Òîâà ñèãóðíî å ×ó÷óð Äîëåí - êàçà Âàéìñ, áåç äà ïîãëåæäà. - Ïðàòèõ ãî ñ åäíà çàäà÷à...
×ó÷óð Äîëåí íèêîãà íå ñå ÷óâñòâàøå íà ìÿñòîòî ñè â ñòàèòå. Íå ÷å íå ñå ðàçáèðàøå ñ õîðàòà, çàùîòî ïîíà÷àëî òâúðäå ðÿäêî ñðåùàøå õîðà ïî ïúòÿ ñè, îñâåí òàêèâà, ÷èÿòî ðàáîòà ãè êàðà äà ñå êà÷âàò íàä âòîðèÿ åòàæ íà êúùèòå. Ðàéîíúò íà ñòðàæíèê ×ó÷óð Äîëåí áÿõà ïîêðèâèòå. È òîé ñè ãî îáèêàëÿøå. Ìíîãî áàâíî. Áå äîøúë íà ïîëèöåéñêîòî Ïàðòè ïî ñëó÷àé Ïðàñîêîëåäà è äîðè íàëÿ ìàëêî ãðîçäîâ ñîê â óõîòî ñè â èçðàç íà äîáðà âîëÿ, íî âîäîëèâíèöèòå ñå èçíåðâÿò, êîãàòî ñå ÷óâñòâàò çàòâîðåíè â ïðèçåìíè ïîìåùåíèÿ, è òîé ñêîðî íàïóñíà çàáàâàòà ïðåç êîìèíà. Õàðòèåíèÿò ìó ãèðëÿíä äúëãî è ñàìîòíî ïëþùÿ íà âÿòúðà ïî ïîêðèâèòå.
Íî âîäîëèâíèöèòå áÿõà ìíîãî äîáðè â ñëåäåíåòî, ìíîãî äîáðè â ïîìíåíåòî è ìíîãî, ìíîãî äîáðè â òúðïåëèâîòî ÷àêàíå.
Âàéìñ îòâîðè ïðîçîðåöà. Ïîëèöàé ×ó÷óð Äîëåí áàâíî ñå ñïóñíà â ñòàÿòà ñ ïîðåäèöà ñêîâàíè äâèæåíèÿ è ñëåä òîâà áúðçè÷êî ñå ïîêàòåðè âúðõó áþðîòî, çàðàäè óþòà, êîéòî íàìèðàøå òàì.
Àíãóà è Êåðúò ñå âòîðà÷èõà â ñòðåëàòà, êîÿòî âîäîëèâíèêúò ñòèñêàøå â ðúêà.
- À, ìíîãî äîáðå. - Ãëàñúò íà Âàéìñ íå ñå ïðîìåíè. - Êúäå ÿ íàìåðè?
×ó÷óð Äîëåí èçïëþ ïîðåäèöà îò ãúðëåíè ñúãëàñíè, ïðîèçíîñèìè ñàìî çà íÿêîé, êîéòî èìà óñòà ñ ôîðìàòà íà âîäîñòîê.
- Çàáèòà â ñòåíàòà íà âòîðèÿ åòàæ íà ìàãàçèíà çà äðåõè íà ïëîùàäà íà Ñ÷óïåíàòà ëóíà - ïðåâåäå Êåðúò.
- Úôú - ïîòâúðäè âîäîëèâíèêúò. - Ñúð, òîâà å åäâà íà ïîëîâèíàòà ïúò äî ïëîùàä Ñàòîð.
- Äà. Êîãàòî äðåáåí ñëàáè÷úê ÷îâå÷åö ñå îïèòà äà îïúíå òåæúê ëúê, ñòðåëàòà ìîæå äà îòõâðúêíå êúäå ëè íå... Ìíîãî ñúì òè áëàãîäàðåí, ×ó÷óð Äîëåí. Ùå èìàø åäèí ãúëúá äîïúëíèòåëíî çà òàçè ñåäìèöà.
- Á'ëãäðððÿ -îòãîâîðè âîäîëèâíèêúò è èçïúëçÿ íàâúí ïðåç ïðîçîðåöà.
- Ìîæå ëè, ñúð? - Àíãóà âíèìàòåëíî ïîå ñòðåëàòà îò ðúöåòå íà Âàéìñ è ÿ ïîäóøè ïðåäïàçëèâî. - Äà, ðàçáèðà ñå... Îçè. Öÿëàòà ìèðèøå íà íåãî...
- Áëàãîäàðÿ òè, åôðåéòîð. Õóáàâî å, ÷å ïîëó÷èõ ïîòâúðæäåíèå.
Êåðúò ïîå ñòðåëàòà è ÿ ðàçãëåäà êðèòè÷íî.
- Õú! Ïåðà íà ïåòåë è ïîëèðàí íàêîíå÷íèê... Òîâà ñè êóïóâàò àìàòüîðèòå, çàùîòî ñè ìèñëÿò, ÷å êàòî ñ ìàãèÿ ùå ïîäîáðÿò òî÷íîñòòà íà èçñòðåëà. Ïîêàçíîñò...
- Äà - êàçà Âàéìñ. - Òè, Êåðúò è òè, Àíãóà... Ïîåìàòå ñëó÷àÿ.
- Íå âè ðàçáèðàì, ñúð - ñìúíêà Êåðúò. - Îáúðêâàòå ìå. Ìèñëåõ, ÷å Ôðåä è Íîáè ïðîâåæäàò ðàçñëåäâàíåòî.
- Äà.
- Íî...
- Ñåðæàíò Êîëúí è åôðåéòîð Íîáñ ðàçñëåäâàò âúïðîñà çàùî ïîêîéíèÿò Îçè ñå å îïèòàë äà óáèå ïðèíöà. È çíàåø ëè - òå ùå óñïåÿò äà íàìåðÿò ìíîæåñòâî óëèêè. Òîâà âå÷å ãî çíàì.
- Íî íèå óñòàíîâèõìå, ÷å òîé íå áè ìîãúë...
- Íàèñòèíà. Íî àç íå èñêàì äà òðúãâàø ïî ïúòÿ íà Ôðåä. Ïðîñòî... ïîðàçïèòàé íàîêîëî. Îïèòàé ñ Äúíêàí „Òîé ãî íàïðàâè", èëè Ñèäíè Êóöèÿ, õà, òîé íåïðåêúñíàòî ñå âúðãàëÿ ïî çåìÿòà - ìîæå äà å äî÷óë íåùî. Èëè Óìèðàþùàòà Ëåëêà, èëè Ëèëè „Äîáðèòå âðåìåíà". Èëè ãîñïîäèí Ñëàéäúð ïèòàé, íå ñúì ãî âèæäàë íåùî íàïîñëåäúê, íî...
- Òîé óìðÿ, ñúð.
- Êàêâî!? Ñëàéäúð Ìèðèçëèâèÿ äà å óìðÿë? È êîãà òîâà?
- Ïðåäè ìåñåö, ñúð. Óöåëèë ãî å ïàäàù îò íåáåòî êðåâàò. Çëîùàñòåí èíöèäåíò.
- Íèêîé íå ìè å êàçàë!
- Áÿõòå çàåò, ñúð. Íî âèå äîðè ñëîæèõòå ïàðè â ïëèêà, äåòî Ôðåä ãî ïóñíà çà ïîãðåáåíèåòî. Äåñåò äîëàðà. Ôðåä îòáåëÿçà, ÷å å ìíîãî ùåäðî îò âàøà ñòðàíà.
Âàéìñ âúçäúõíà. O, äà, ïëèêîâåòå. Íàïîñëåäúê Ôðåä ïðåç äåí ïóñêàøå ïëèêîâå äà îáèêàëÿò. Íåïðåñòàííî èëè íÿêîé íàïóñêàøå, èëè íÿêîé ïðèÿòåë íà Ñòðàæàòà áåøå â áåäà, èëè ïúê èìàøå ëîòàðèÿ, èëè ïàðèòå çà ÷àé ïàê áÿõà íàìàëåëè, èëè ïúê íÿêàêâî äðóãî çàñóêàíî îáÿñíåíèå... òàêà ÷å Âàéìñ ïðîñòî îñòàâÿøå ïî ìàëêî ïàðè âñåêè ïúò. Òàêà áåøå íàé-ëåñíî.
Áåäíèÿ Ìèðèçëèâ Ñëàéäúð...
- Ïîíå òðÿáâàøå äà ìè ñïîìåíåø - îáèäåíî êàçà òîé.
- Íî âèå ðàáîòåõòå ìíîãî íàïðåãíàòî, ñúð.
- Èìà ëè äðóãè íîâèíè îò óëèöàòà, çà êîèòî ñè çàáðàâèë äà ìå óâåäîìèø, êàïèòàíå?
- Íå ñå ñåùàì, ñúð.
- Õóáàâî. Äîáðå... âèæ, çíà÷è, îòêúäå äóõà âÿòúðúò. Íî ìíîãî ïðåäïàçëèâî. È... íå ñå äîâåðÿâàé íèêîìó.
Êåðúò âèäèìî ñå ïðèòåñíè.
- Õúììì... À ìîãà ëè äà èìàì äîâåðèå íà Àíãóà, ñúð?
- Å, ðàçáèðà ñå...
- È íà âàñ, ñúîòâåòíî.
- Äà, íà ìåí, î÷åâèäíî. Èñêàõ ïðîñòî äà êàæà...
- À åôðåéòîð Äðåáíîäóïå? Òÿ ìîæå äà áúäå èçêëþ÷èòåëíî ïîëåçíà...
- Âåñåëêà - äà, ðàçáèðà ñå, ÷å ìîæåø äà é ñå äîâåðÿâàø...
- Ñåðæàíò Äåòðèòóñ? Âèíàãè ñúì ñìÿòàë, ÷å òîé çàñëóæàâà äîâå...
- Äåòðèòóñ, î, äà, òîé...
- Íîáè? Ìîãà ëè...
- Êåðúò, àç ñõâàíàõ íàìåêà. Àíãóà ãî çàäúðïà çà ðúêàâà êúì âðàòàòà. Êåðúò èçãëåæäàøå ïîñúðíàë.
- Íèêîãà íå ñúì îáè÷àë, çíàåòå, ïîòàéíèòå íåùà - ìúðìîðåøå òîé.
- È íå èñêàì íèêàêâè ïèñìåíè ðàïîðòè, - êàçà Âàéìñ, áëàãîäàðåí çà òàçè ìàëêà ìèëîñò. - Ðàçñëåäâàíåòî å... íåîôèöèàëíî. Íî îôèöèàëíî íåîôèöèàëíî, àêî ðàçáèðàø êàêâî èñêàì äà êàæà.
Àíãóà êèìíà. Êåðúò ïðîñòî ãëåäàøå áåçðàäîñòíî.
„Òÿ å âúðêîëàê, ðàçáèðà ñå, ÷å ùå ïðîóìåå - ïîìèñëè Âàéìñ. - À àç ñå íàäÿâàõ ÷îâåê, êîéòî íà ïðàêòèêà ñå ÿâÿâà äæóäæå, äà ñõâàíå èäåÿòà çà ïîäòåêñòà..."
- Âèæ êàêâî... âñëóøàé ñå â óëèöàòà. Òàì ñå çíàå âñè÷êî. Ãîâîðè ñúñ... Ñëåïèÿ Õþ...
- Îïàñÿâàì ñå, ÷å è òîé ïî÷èíà ìèíàëèÿ ìåñåö.
- Òúé ëè? Íèêîé íå ìè å êàçàë!
- Îñòàâèõ âè ïàìåòíà çàïèñêà, ñúð. Âàéìñ âèíîâíî ïîãëåäíà êúì çàòðóïàíîòî ñè áþðî è ñâè ðàìåíå.
- Ïðîñòî ñïîêîéíî îãëåäàé îáñòàíîâêàòà. Ñëåç äî äúíîòî íà ïðîáëåìà. È íå ñå äîâåðÿ... Íå ñå äîâåðÿâàé íà ïîâå÷åòî õîðà. ßñíî ëè å? Íà íèêîãî, ñ èçêëþ÷åíèå íà òåçè, êîèòî çàñëóæàâàò äîâåðèå.

- Îòâîðåòå âåäíàãà! Ïîëèöåéñêà çàäà÷à! Åôðåéòîð Íîáñ ïîäðúïíà ñåðæàíò Êîëúí çà ðúêàâà è ìó ïðîøåïíà íåùî íà óõîòî.
- Íå å ïîëèöåéñêà çàäà÷à! - êàçà Êîëúí, êàòî îòíîâî çàáëúñêà ïî âðàòàòà. - Íèùî îáùî íÿìà ñúñ Ñòðàæàòà! Íèå ñìå ïðîñòî öèâèëíè ãðàæäàíè, íàëè òàêà?
Âðàòàòà ñå îòâîðè ñúñ ñêúðöàíå.
- Äà? - îáàäè ñå îòâúòðå äðåçãàâ ãëàñ.
- Èñêàìå äà âè çàäàäåì íÿêîëêî âúïðîñà, ìàäàì.
- Âèå ÷åíãåòà ëè ñòå? - ïîïèòà ãëàñúò.
- Íå! Ìèñëÿ, ÷å áÿõ ïðåäåëíî ÿñåí ïî òîÿ âúïðîñ...
- Ðàçêàðàé ñå, ÷åíãå! Âðàòàòà ñå çàòðúøíà.
- Ñèãóðåí ëè ñè, ÷å ñìå íà âÿðíîòî ìÿñòî, ñåðæàíò?
- Õàðè ôúñòúêà êàçà, ÷å áèë âèæäàë Îçè äà âëèçà òóêà. Õàéäå, îòâîðåòå!
- Âñè÷êè íàñ ãëåäàò, ñåðæàíò - îòáåëÿçà Íîáè. Ïî ïðîäúëæåíèå íà óëèöàòà ñå îòâàðÿõà íîâè âðàòè è ïðîçîðöè è õîðà íàäíè÷àõà îò òÿõ.
- È íå ìå íàðè÷àé ñåðæàíò, êîãàòî ñúì â öèâèëíè äðåõè!
- Äàäåíî, ôðåä!
- Çà òåáå ñúì... - Êîëúí ñå ïîêîëåáà â àãîíèÿòà íà ðàíãîâåòå.- Äîáðå äå, çà òåáå ñúì Ôðåäåðèê, Íîáè.
- È íè ñå êèêîòÿò, Ôðåä... ååå... åðèê.
- Íå èñêàìå äà ïðàâèì öèðê îò òîâà, Íîáè.
- Äàäåíî, Ôðåäåðèê. È, çà òåáå ñúì Ñåñèë, áëàãîäàðÿ.
- Ñåñèë?
- Èìåòî ìè - õëàäíî ïîÿñíè Íîáè.
- Äà áúäå êàêòî èñêàø - ñúãëàñè ñå Êîëúí. - Ñàìî ïîìíè êîé å ñòàðøèÿò öèâèëåí íà ãðóïàòà, ñòàâà ëè? - Òîé îòíîâî çàáëúñêà ïî âðàòàòà. - ×óõìå, ÷å äàâàòå ñòàÿ ïîä íàåì, ìàäàì! - èçêðåùÿ òîé.
- Áðèëÿíòíî ãî èçìèñëè, ôðåäåðèê - êàçà Íîáè. - Òîâà áåøå ïðîñòî... 6ðèëÿíòíî.
- Å, â êðàéíà ñìåòêà àç ñúì ñåðæàíòúò, íàëè? - ïðîøåïíà Êîëúí.
- Íå ñè.
- Ú-ú... äîáðå äå... õóáàâî... ñàìî ÷å íå ãî çàáðàâÿé.
Âðàòàòà ñå îòâîðè åíåðãè÷íî.
Æåíàòà, êîÿòî ñå ïîêàçà â ðàìêàòà íà âðàòàòà, èìàøå îò îíåçè ëèöà, êîèòî ñÿêàø ñà áèëè íàïðàâåíè îò ìàñëî è ñ ãîäèíèòå òî å çàïî÷íàëî äà ñå ðàçòàïÿ íà ñëúíöåòî. Íî íèêàêâè ãîäèíè íå ñà áèëè â ñúñòîÿíèå äà íàïðàâÿò òîâà ñ êîñàòà é. Òÿ áåøå èçìú÷åíî îðàíæåâà è áåøå ñòðóïàíà âúðõó ãëàâàòà çàñòðàøèòåëíî êàòî áóðåíîñåí îáëàê.
- Ñòàÿ ëè? Òðÿáâàøå âèäíàãà äà êàæèòè, - êàçà òÿ. - Äâà äîëàðà íà ñåäìèöà, íèêàêâè äîìàøíè æèâîòíè, íèêàêâî ãîòâåíå, íèêàêâè æèíè ñëåä 6 âè÷èðòà, àêî âèé íå ÿ èñêàòå, õèëÿäè ñå íàòèñêàò äà ÿ íàåìàò, âèé êàêâî, îò íÿêàêúâ öèðê ëè ñòå? Èçãëåæäàòå êàòî äà ñòå äîøëè ñ öèðê*.
(* Ïðîáëåìúò áåøå â öèâèëíèòå äðåõè. È äâàìàòà áÿõà ñâèêíàëè îò êðàé âðåìå äà íîñÿò óíèôîðìèòå ñè. Åäèíñòâåíèÿò öèâèëåí êîñòþì íà ñåðæàíò Êîëúí áåøå êóïåí íà ñòàðî îò ÷îâåê, êîéòî áåøå 20 êèëîãðàìà ïî-ëåê è 10 ãîäèíè ïî-ìëàä îò íåãî, òàêà ÷å êîï÷åòàòà ïðîñêúðöâàõà îò íàïðåæåíèå ïðè âñÿêî ïî-ðÿçêî äâèæåíèå. Êîíöåïöèÿòà íà Íîáè çà öèâèëíè äðåõè ñå èçðàçÿâàøå â îáøèòàòà ñ ïàíäåëêè è êàìáàíêè óíèôîðìà íà Àíêõ-Ìîðïîðêñêîòî Äðóæåñòâî çà ôîëêëîðíè Òàíöè. Äåöàòà ïðèïêàõà ñëåä íåãî ïî óëèöèòå, çà äà âèäÿò êúäå ùå áúäå ïðåäñòàâëåíèåòî.)
- Íèå ñìå... - çàïî÷íà Êîëúí è ñïðÿ. Áåç ñúìíåíèå ñúùåñòâóâàøå îãðîìíî êîëè÷åñòâî çàíÿòèÿ îñâåí ïîëèöåéñêîòî, íî çà ñúæàëåíèå íå ìîæåøå äà ñå ñåòè çà íèòî åäíî îò òÿõ.
- ...àêòüîðè - äîâúðøè Íîáè.
- Òîãàç èñêàì äà ìè ïðåäïëàòèòå çà èäíà ñåäìèöú - êàçà õàçÿéêàòà. - È íèêàêâè ìúðëÿâè ÷óæáèíñêè ïðèâè÷êè. Òóé å êúùà ñ òðàäèöèè - äîáàâè òÿ, â ïðîòèâîðå÷èå ñ î÷åâèäíîòî.
- Ïúðâî èñêàìå äà âèäèì ñòàÿòà - îòñå÷å Êîëúí.
- À,è ïðèäèð÷èâè áèëè, íà âñè÷êîòî îòãîðå! Òÿ ãè ïîâåäå íàãîðå ïî ñòúïàëàòà. Ñòàÿòà, òàêà ôàòàëíî îâàêàíòåíà îò Îçè, áåøå ìàëêà è ãîëà. Íÿêîëêî äðåõè âèñÿõà íà ãâîçäåè ïî ñòåíèòå, à êóï÷èíà ìàçíè õàðòèè è êåñèéêè ñâèäåòåëñòâàøå çà òîâà, ÷å Îçè, ôîðìàëíî ïîãëåäíàòî, íå ñå õðàíåøå íà óëèöàòà.
- ×èè ñà òåçè âåùè? - ïîïèòà ñåðæàíò Êîëúí.
- O, íà ÷îâåêà ïðåäè âàñ, òîé... íàïóñíà. Àç ãî ïðåäóïðåæäàâàõ, ÷å àêî íå ñè ïëàùà, ùå ãî èçãîíÿ. Ùå ãè èçõâúðëÿ, ïðåäè äà ñå íàíåñåòå.
- Íå ñå ïðèòåñíÿâàéòå, íèå ùå âè èçáàâèì îò òÿõ - óñëóæëèâî ïðåäëîæè ñåðæàíò Êîëúí. Ïîðîâè èç êåñèÿòà ñè è èçâàäè äâà äîëàðà. - Çàïîâÿäàéòå, ãîñïîæèöå...
- Ãîñïîæà Ñïåíò - íàòúðòè òÿ è ãè èçãëåäà íàêðèâî. - Âèå è äâàìàòà ëè ùå æèâååòå òóêà èëè êàêâî?
- Íå-å, àç ñúì ñàìî ïðèäðóæèòåë - óñìèõíà ñå ïðèâåòëèâî Êîëúí. - Ìëàäåæúò åäâà îòïúæäà æåíèòå, êîãàòî òå ïî÷óâñòâàò ñåêñóàëíèÿ ìó ìàãíåòèçúì.
Ãîñïîæà Ñïåíò èçãëåäà îñòðî øîêèðàíèÿ Íîáè è ïúðãàâî èçõâúð÷à îò ñòàÿòà.
- Òîâà ïúê çàùî òðÿáâàøå äà ãî êàçâàø?
- Çà äà ÿ ðàçêàðàì íÿêàê ñè.
- Òè íàðî÷íî ñå áóäàëêàø ñ ìåíå, ñàìî çàùîòî àç ïðåæèâÿâàì åìîöèîíàëåí... êàæãîäå!
- Òîâà áåøå ñàìî øåãà è íèùî ïîâå÷å, Íîáè. Ïðîñòî øåãà!
Íîáè íàäíèêíà ïîä òÿñíîòî ëåãëî.
- Õà! - èçâèêà òîé èçîòäîëó, çàáðàâèë îòâåäíúæ âñè÷êè åìîöèîíàëíè êàæãèäå-òà.
- Êàêâî èìà òàì? Êàêâî èìà òàì? - ïîïèòà Êîëúí.
- Ïðèëè÷à ìè íà ïúëíîòî òå÷åíèå íà „Ëúêîâå è àìóíèöèè"! È... - Íîáè èçìúêíà íà ñâåòëî äðóãà êóï÷èíà ëîøî îòïå÷àòàíè ñïèñàíèÿ, - òîâà å „Íàåìåí âîéíèê", ñàìî ïîãëåäíè! È „Ïðàêòè÷åñêè îáñàäíè îðúäèÿ"...
Êîëúí ïðåëèñòè ñòðàíèöèòå íà ìíîãî åäíàêâèòå ñïèñàíèÿ, íà êîèòî åäíàêâî èçãëåæäàùè ìúæå äúðæàõà åäíàêâè îðúæèÿ çà ÷îâåêîóáèéñòâî.
- ×îâåê òðÿáâà äà íå å íàðåä, çà äà ÷åòå ïî öÿë äåí ïîäîáíè íåùà - îòáåëÿçà òîé.
- Äà-à - ïðîìúëâè Íîáè. - Åé, íå ãî ïðèáèðàé òîÿ îò ìèíàëèÿ àâãóñò, ÷å ãî íÿìàì. ×àêàé, òóêà îòçàä èìà îùå åäíà êóòèÿ...
Òîé èçïúëçÿ çàäíåøêîì, êàòî èçòåãëè îáåìèñòà êóòèÿ ñëåä ñåáå ñè. Áåøå çàêëþ÷åíà, íî åâòèíàòà êëþ÷àëêà ïîääàäå, êîãàòî ÿ íàïúíàõà. Îòâúòðå ïðîáëÿñâàõà ñðåáúðíè ìîíåòè. Ìíîãî-ìíîãî ñðåáúðíè ìîíåòè.
- Îëåëå! - âúçêëèêíà Íîáè. - Å, ñåãà çàãàçèõìå.
- Òîâà ñà êëà÷èàíñêè ïàðè, íå âèæäàø ëè! Ïîíÿêîãà ìè ãè âðúùàò âìåñòî ïîëîâèí äîëàð. Âèæ, íà âñè÷êèòå èìà îò òåõíèòå çàâèòè áóêâè÷êè!
- Å, ñåãà ìíîãî ÿêî çàãàçèõìå - óòî÷íè Íîáè.
- Íå, íå, íå, òîâà å Óëèêà, êîÿòî íèå ðàçêðèõìå ñëåä âíèìàòåëíî Ïðîó÷âàíå - êàçà ñåðæàíò Êîëúí.
- È ùå ñå ïðåâúðíå â ïåðîòî íà ÷åñòòà, çàáó÷åíî íà øëåìîâåòå íè, è íÿìà ãðåøêà, ñàìî ãîñïîäèí Âàéìñ äà íàó÷è!
- Êîëêî ñìÿòàø, ÷å èìà òóêà?
- Ïðèëè÷àò íà ñòîòèöè è ñòîòèöè äîëàðè. Òîâà ñà ìíîãî ïàðè â Êëà÷. Ïðè òÿõ ìîæåø äà ñè æèâååø öàðñêè ñàìî çà äîëàð íà ãîäèíà.
- Àç âñúùíîñò íå Ïðîó÷âàõ ìíîãî âíèìàòåëíî - ïðîèçíåñå ñúñ ñúìíåíèå â ãëàñà Íîáè. - Ïðîñòî íàäíèêíàõ ïîä ëåãëîòî.
- Äà-à, íî òîâà å, çàùîòî ñè îáó÷åí - îáÿñíè Êîëúí. - Ñðåäíîñòàòèñòè÷åñêèÿò öèâèëåí íÿìà äà ðàçñúæäàâà ïî ñúùèÿ íà÷èí êàòî òåáå, íàëè? Àõ, åòî ÷å âñè÷êî çàïî÷âà äà ïðèäîáèâà ñìèñúë.
- Çàïî÷âà ëè? È çàùî êëà÷èàíöèòå ùå ìó äàâàò ïàðè, çà äà çàñòðåëÿ êëà÷èàíåö?
Êîëúí ñå ïî÷åñà ïî íîñà:
- Ïîëèòèêà - òàéíñòâåíî îòãîâîðè òîé.
- À-õàà, ïîëèòèêà. Äà, äîáðå, ïîëèòèêà. Ðàçáèðàì. Ïîëèòèêà. ßñíî. Å, è?
- Àìè òîâà å - êàçà Êîëúí, êàòî ñå ïî÷åñà îò äðóãàòà ñòðàíà íà íîñà.
- Çàùî ñè áúðêàø â íîñà, ñåðæàíò?
- Àç ñå ïî÷åñâàì! - îòâúðíà Êîëúí ñóðîâî. - Çà äà ïîêàæà, ÷å ñúì íàâëÿçúë â ïðîáëåìà.
- ×å ñè íàâëÿçúë â íîñà ñè ëè? - áîäðî ñå ó÷óäè Íîáè.
- Òîâà å ïàê íÿêîÿ îò íåïî÷òåíèòå ëóêàâè èãðè÷êè íà êëà÷èàíöèòå.
- Äà íè ïëàùàò íà íàñ, çà äà ãè óáèâàìå? - èçíåíàäà ñå Íîáè.
- Ãëåäàé ñåãà - òå ïëàùàò íà íÿêîé îò íàøèòå äà óòðåïå òåõíèÿ áëàãîðîäíèê òóêà, ñëåä êîåòî íè ïðàùàò ëèãàâà ïðîòåñòíà íîòà, â êîÿòî êàçâàò: „Âèå çàòðèõòå íàøèÿ ãîëÿì âîæä, âèå, ÷óæäîçåìíè áðàòîâ÷åäè íà êó÷åòàòà, òîâà îçíà÷àâà âîéíà!" Ïðåêðàñíî èçâèíåíèå.
- Òðÿáâà ëè ìó íà ÷îâåê èçâèíåíèå, çà äà çàïî÷íå âîéíà? Òîåñò, çà êàêâî ìó å? Íå ìîæå ëè ïðîñòî äà êàæå: „Âèå èìà ìíîãî ïàðè è ìíîãî çåìÿ, íî àç èìà ãîëÿì ìå÷, òàêà ÷å - äàâàé íàñàì âåäíàãà - õðàñïðàñ!" Àç òàêà áèõ íàïðàâèë - äîïúëíè âîåííèÿò ñòðàòåã Íîáè. - È äîðè òîâà íÿìà äà ãî êàæà, ïðåäè äà ñúì íàïàäíàë.
- Å, äà, ùîòî íå ðàçáèðàø îò ïîëèòèêà. Âå÷å íå ìîæå äà ñå ïðàâè òàêà. Ñëóøàé ìå êàêâî òè êàçâàì, íà òîçè ñëó÷àé îòãîðå å èçïèñàíî „ïîëèòèêà". Çàòîâà ñòàðèÿò Âàéìñ ìå ñëîæè ìåíå äà ãî ðàçñëåäâàì. Ïîëèòèêà å òîâà. Ìëàäèÿò Êåðúò äîáðå ñå îïðàâÿ, íî òóê èìà íóæäà îò îïèòåí ÷îâåê â ñâåòà íà äåëèêàòíèòå ïîëèòè÷åñêè ñèòóàöèè.
- Ïîíå ÷åñàíåòî ïî íîñà ãî äîêàðâàø ìíîãî äîáðå. Àç íàé-÷åñòî íå óöåëâàì.
Íîáè ñå áåçïîêîåøå, ÷å íåùî íå å íàðåä. Àêî íå íîñúò ìó, òî ïîíå ìàëêèÿò îðãàí, êîéòî òëàñêàøå êðúâòà ìó èç òÿëîòî, êàçâàøå, ÷å íåùàòà íå èçãëåæäàõà íàðåä. Â æèâîòà íà Íîáè íèùî íå áåøå íàðåä, òàêà ÷å óñåùàíåòî ìó áåøå äîáðå ïîçíàòî.
Òîé îãëåäà ãîëèòå ñòåíè è ãðóáèÿ äúñ÷åí ïîä.
- Èìà ïÿñúê ïî ïîäà.
- Äðóãà Óëèêà, çíà÷è - çàðàäâà ñå Êîëúí. - Òóêà ñà âëèçàëè êëà÷èàíöè. Â Êëà÷ äðóãî ìîæå äà íÿìà, íî ïÿñúê èìà äîñòàòú÷íî. Íàíåñëè ñà ãî ñúñ ñàíäàëèòå ñè.
Íîáè îòâîðè ïðîçîðåöà. Èçëèçàøå íà ïîëåãàò ïîêðèâ. ×îâåê áè ìîãúë áúðçî äà ñå ñêðèå ñðåä ëàáèðèíòà îò êîìèíè.
- Ìîæå áè å âëÿçúë îòòóêà, ñåðæàíò - îñìåëè ñå äà ïðåäïîëîæè.
- Äîáðà èäåÿ, Íîáè. Çàïèøè òîâà. Äîêàçàòåëñòâî, îñòàâåíî ïîðàäè íåáðåæíîñò è ùóðàíå íàîêîëî. Íîáè íàäíèêíà ïðåç ïðîçîðåöà.
- Ôðåä, âèæ, îòâúí èìà ïîñèïàíè ñòúêëà... Ñåðæàíò Êîëúí ñå ïðèñúåäèíè êúì íåãî íà ïðîçîðåöà. Åäíî îò ñòúêëàòà áåøå ñ÷óïåíî è ïî êåðåìèäèòå îòâúí áëåùóêàõà ïàð÷åíöà.
- Òîâà ñúùî å Óëèêà, íàëè? - ïîïèòà Íîáè ñ íàäåæäà.
- Ñúñ ñèãóðíîñò - îòãîâîðè ñåðæàíò Êîëúí. - Âèæäàø ëè êàê ñòúêúëöàòà ñà íàïàäàëè îò âúíøíàòà ñòðàíà íà ïðîçîðåöà? Âñåêè çíàå íà êîÿ ñòðàíà ñå ÷óïÿò ñòúêëàòà, êàòî ãè óäàðèø. ßâíî îíÿ å òðåíèðàë ñ ëúêà è å ñòðåëÿë ïî ãðåøêà â ïðîçîðåöà.
- Òîâà å ìíîãî óìíî, ñåðæàíò.
- Òîâà å òî, ðàçñëåäâàíåòî. Ðàáîòàòà íå å ñàìî äà ãëåäàø íåùàòà. Òðÿáâà è äà ðàçñúæäàâàø, Íîáè.
- Ñåñèë, ñåðæàíò.
- Çà òåáå ñúì Ôðåäåðèê, Ñåñèë. Õàéäå, ìèñëÿ, ÷å îáõâàíàõìå òóêà ïðîáëåìà. Äà âúðâèì. Ñòàðèÿò Âàéìñ ùå ïîëó÷è ðàïîðò êàòî ñëúíöå.
Íîáè ïîãëåäíà îùå âåäíúæ êúì ñ÷óïåíèÿ ïðîçîðåö. Ïîêðèâúò îòñðåùà äîïèðàøå äî åäèí ìíîãî ãîëÿì ñêëàä è çà ìîìåíò Íîáè ñå óëîâè, ÷å íå ðàçñëåäâà, à ïðîñòî ìèñëè íàïðåãíàòî, íî ñëåä òîâà ìó ïðîñâåòíà, ÷å íåãîâîòî ìèñëåíå å êàòî íà åôðåéòîð è ïî íèùî íå ìîæå äà ñå ìåðè ñúñ ñåðæàíòñêîòî ìèñëåíå íà Êîëúí, òàêà ÷å òîé çàïàçè ñâîèòå ìèñëè çà ñåáå ñè.
Äîêàòî ñå èçíèçâàõà íàäîëó ïî ñòúëáèòå, ãîñïîæà Ñïåíò ãè íàáëþäàâàøå ñ ïîäîçðåíèå ïðåç ïðîöåïà íà âðàòàòà ñè â êðàÿ íà êîðèäîðà, ãîòîâà äà ÿ çàòðúøíå ïðè ïúðâàòà ïîÿâà íà íÿêàêúâ ñåêñóàëåí ìàãíåòèçúì.
- Äàæå ñè íÿìàì íà ïðåäñòàâà îòêúäå äà ãî âçåìà òîÿ ñåêñóàëåí ìàãíèò... - ìúðìîðåøå òÿ. - À òÿ äàæå íå ñå èçñìÿ.
„...Ñúùî òàêà îòèäîõìå äî ìàãàçèíèòå çà ëúêîâå íà Çàíàÿò÷èéñêàòà óëèöà è ïîêàçàõìå èêîíîãðàìàòà íà ÷îâåêà îò „Áúðëè è Ñèëåí-â-ðúêàòà", êîéòî óäîñòîâåðè, ÷å òîâà å òîé, ò.å., ãîðåïîñî÷åíèÿ ëúê å èçðàáîòåí îò..."
- O, áîæå...
Óñòíèòå íà Âàéìñ ëåêî ìúðäàõà, äîêàòî ÷åòåøå. Ïîãëåäúò ìó ïðåìèíà íà ñëåäâàùàòà ñòðàíèöà.
„...Ñúùî òàêà, â äîïúëíåíèå êúì Êëà÷èàíñêèòå ïàðè ìîæå äà ñå êàæå, ÷å åäèí îò òåõíèòå õîðà å áèë òàì, ïîðàäè çàùîòî, ò.å., ïîðàäè ïÿñúêà ïî ïîäà...
- È âñå îùå å èìàë ïÿñúê ïî ñàíäàëèòå ñè? - ïðîìúðìîðè Âàéìñ. - Ìèëè áîæå.
- Ñàì?
Âàéìñ íàäèãíà ïîãëåä îò ÷åòèâîòî ñè.
- Ñóïàòà òè ùå èçñòèíå - íàïîìíè ìó ëåéäè Ñèáèë îò äàëå÷íèÿ êðàé íà ìàñàòà. - Äúðæèø òàÿ ëúæèöà âúâ âúçäóõà âå÷å ïåò ìèíóòè ïî ÷àñîâíèê.
- Èçâèíÿâàé, ñêúïà.
- Êàêâî ÷åòåø?
- O, ïðîñòî åäèí ìàëúê øåäüîâúð.
Âàéìñ îñòàâè íàñòðàíà ðàïîðòà íà Ôðåä Êîëúí.
- Èíòåðåñåí òè å, òàêà ëè? - ïîïèòà ìàëêî êèñåëî ëåéäè Ñèáèë.
- Ïðàêòè÷åñêè å íåñðàâíèì. Åäèíñòâåíîòî, êîåòî íå ñà óñïåëè äà îòêðèÿò, ñà øåïà ôóðìè è êàìèëà, ñêðèòà ïîä âúçãëàâíèöàòà...
Ñ èçâåñòíî çàêúñíåíèå áðà÷íèÿò ìó ðàäàð çàñå÷å îïðåäåëåí õëàä, ëúõàù îòêúì ñîëíèöàòà è îöåòíèêà.
- À-à, õìì... íåùî íå å íàðåä ëè, ìèëà?
- Ñàì, ìîæåø ëè äà ñè ñïîìíèø êîãà çà ïîñëåäåí ïúò âå÷åðÿõìå çàåäíî?
- Âúâ âòîðíèê, ìàé?
- Òîâà áåøå íà ãîäèøíàòà âå÷åðÿ, äàâàíà îò Ãèëäèÿòà íà òúðãîâöèòå.
Âàéìñ ñáúð÷è âåæäè:
- Íî òè íàëè ñúùî áåøå òàì?
Íåäîëîâèìàòà ïðîìÿíà â íàñòðîåíèåòî íà ñîáñòâåíè÷êàòà íà ïðèþòà çà äðàêîíè ìó ïîäñêàçà, ÷å òîâà íå å áèë âåðíèÿò îòãîâîð.
- È ñëåä òîâà íåçàáàâíî ïîáÿãíà äà îïðàâÿø ðàáîòàòà ñ áðúñíàðñêèÿ ñàëîí íà Áëåñòÿùàòà óëèöà.
- Ñóèíè Äæîóíñ - èçðå÷å Âàéìñ. - Êàêâî î÷àêâàøå äà íàïðàâÿ? Òà òîé ãè óáèâàøå õîðàòà, Ñèáèë! Åäèíñòâåíîòî, êîåòî áèõ ìîãúë äà êàæà â íåãîâà çàùèòà å, ÷å íå ãî å ïðàâèë íàðî÷íî. Ïðîñòî å ìíîãî êàëïàâ â çàíàÿòà...
- Íî çàùî òè òðÿáâàøå äà õîäèø?
- Ïîëèöàÿò òðÿáâà äà å íàùðåê äåíîíîùíî, ñêúïà.
- Íî ñàìî ïðè òåáå å òàêà! Ïîä÷èíåíèòå òè ñè èçðàáîòâàò äåñåòòå ÷àñà è òîëêîâà. Òè ñè òîçè, êîéòî íåïðåêúñíàòî å íà ðàáîòà. Íå å äîáðå çà çäðàâåòî òè. Ïî öÿë äåí òúð÷èø ïî äåëà, à êîãàòî íîùåì ñå ñúáóäÿ, íàìèðàì ñàìî ñòóäåíî ïðàçíî ìÿñòî äî ñåáå ñè...
Ìíîãîòî÷èåòî óâèñíà âúâ âúçäóõà, ñúáðàëî äóõîâåòå íà íåèçðå÷åíè äóìè. „Ìúíè÷êèòå ïðîáëåìè - ïîìèñëè ñè Âàéìñ. - Îò òÿõ çàïî÷âàò âîéíèòå."
- Íî èìà òîëêîâà ìíîãî ðàáîòà çà âúðøåíå, Ñèáèë - íàïîìíè òîé êîëêîòî ñå ìîæå ïî-òúðïåëèâî.
- Âèíàãè å èìàëî ìíîãî ðàáîòà. È êîëêîòî ïî-ãîëÿìà ñòàâà Ñòðàæàòà, òîëêîâà ïîâå÷å ðàáîòà ùå èìà. Àêî íå ñè çàáåëÿçàë.
Âàéìñ êèìíà. Èñòèíà áåøå. Ãðàôèöè, çàïîâåäè, áåëåæíèöè ñ äàòè, ðàïîðòè... âñè÷êàòà òàçè õàðòèÿ... Ñòðàæàòà ìîæå áè íå çàñòðàøàâàøå îñîáåíî ïðåñòúïíîñòòà â ãðàäà, íî ñúñ ñèãóðíîñò áåøå çàïëàõà çà ìíîæåñòâî äúðâåòà.
- Òðÿáâà äà ñå íàó÷èø äà ðàçïðåäåëÿø çàäà÷èòå - ïðåäëîæè ëåéäè Ñèáèë.
- Äà, âå÷å ìè ãî êàçàõà - ïðîìúðìîðè Âàéìñ ìðà÷íî.
- Ìîëÿ?
- Ïðîñòî ðàçñúæäàâàì íà ãëàñ, ñêúïà. - Âàéìñ îòìåñòè íàñòðàíà äîêóìåíòèòå. - Çíàåø ëè êàêâî... íåêà äà ïðåêàðàìå âå÷åðòà âêúùè. Â êàìèíàòà â õîëà èìà çàïàëåí ïðåêðàñåí îãúí...
- Úú... íå, Ñàì, íÿìà.
- Äà íå áè ìëàäèÿò Ôîðòðàéò äà å çàáðàâèë äà ÿ çàïàëè?
ôîðòðàéò áåøå Ìîì÷åòî çà âñè÷êî. Çà Âàéìñ áåøå íîâèíà äà íàó÷è, ÷å ñðåä ïðèñëóãàòà ñúùåñòâóâà òàêàâà îôèöèàëíà äëúæíîñò. Ðàáîòàòà íà Ìîì÷åòî çà âñè÷êî áåøå äà ïàëè êàìèíè, äà ÷èñòè òîàëåòíè è äà îòíàñÿ ðóãàòíè.
- Òîé ñå çàïèñà çà áàðàáàí÷èê â ïîëêà íà äóêà íà Úðë.
- È òîé ëè? Èçãëåæäàøå óìåí ìîìúê! Íå å ëè ïðåêàëåíî ìëàä?
- Ùÿë äà èçëúæå çà âúçðàñòòà ñè.
- Íàäÿâàì ñå äà ãè èçëúæå è çà ìóçèêàëíèÿ ñè ñëóõ. ×óâàë ñúì ãî äà ñè ïîäñâèðêâà. - Âàéìñ ïîêëàòè ãëàâà. - Êàêâî ãî å íàêàðàëî äà ñå çàõâàíå ñ òîëêîâà òúïî íåùî?
- Ñìÿòàøå, ÷å óíèôîðìàòà ùå íàïðàâè âïå÷àòëåíèå íà ìîìè÷åòàòà.
Ñèáèë ìó ñå óñìèõíà ëåêî. Âå÷åðòà, ïðåêàðàíà âêúùè, èçâåäíúæ çàïî÷íà äà èçãëåæäà ïðåïúëíåíà ñ î÷àêâàíå...
- Å, òî íå òðÿáâà ÷îâåê äà áúäå ãåíèé, çà äà íàìåðè íàâåñà ñ äúðâàòà. Ùå çàëîñòèì âðàòèòå...
Åäíà îò âðàòèòå ñå ðàçòðåñå îò íàïîðèñòî ÷óêàíå. Âàéìñ óëîâè ïîãëåäà íà Ñèáèë.
- Õàéäå, âúðâè. Îòâîðè âðàòàòà - âúçäúõíà òÿ è ñåäíà îáðàòíî íà ìÿñòîòî ñè.
Âõîäíàòà âðàòà ïðîïóñíà åôðåéòîð Äðåáíîäóïå, îñòàíàëà áåç äúõ.
- Âèå... òðÿáâà äà äîéäåòå íåçàáàâíî, ñúð... Òîçè ïúò å... óáèéñòâî!
Âàéìñ ïîãëåäíà áåçïîìîùíî êúì æåíà ñè.
- Ðàçáèðà ñå, ÷å òðÿáâà äà îòèäåø - êàçà òÿ.

Àíãóà ðàçðåñâàøå êîñàòà ñè ïðåä îãëåäàëîòî.
- Òîâà íå ìè ñå íðàâè - êàçà Êåðúò. - Íå å äîñòîéíî ïîâåäåíèå.
Òÿ ãî ïîòóïà ïî ðàìîòî.
- Íå ñå áåçïîêîé. Âàéìñ íàëè âñè÷êî òè îáÿñíè. À òè ñå äúðæèø, ñÿêàø ïðàâèì íåùî íåðåäíî.
- Õàðåñâà ìè äà áúäà ïîëèöàé. - Êåðúò îùå òúíåøå â ïå÷àë. - È äà íîñÿ óíèôîðìà. Àêî íå ÿ íîñÿ, âñå åäíî øïèîíèðàì õîðàòà. È òîé çíàå, ÷å ìèñëÿ òàêà.
Àíãóà èçãëåäà êúñàòà ìó ðèæà êîñà è ÷åñòíèòå ìó óøè.
- Òîé ïîåìà ïðåêàëåíî ìíîãî ðàáîòà âúðõó ïëåùèòå ñè - ïðîäúëæè Êåðúò. - Âå÷å íå ñå íàëàãà ëè÷íî äà ïàòðóëèðà, íî âñå èñêà äà ñå ïîãðèæè çà âñè÷êî.
- Ìîæå áè íå èñêà ÷àê òîëêîâà äà ìó ïîìàãàø - âúçðàçè âúçìîæíî ïî-òàêòè÷íî Àíãóà.
- Òîé íå ñòàâà ïî-ìëàä ñ ãîäèíèòå. Îïèòàõ ñå äà ìó îáÿñíÿ è òîâà.
- Êîëêî ìèëî îò òâîÿ ñòðàíà.
- È íèêîãà íå ñúì íîñèë öèâèëíè äðåõè!
- Íå ñå áåçïîêîé, íà òåáå íèêîãà íÿìà äà òè ñòîÿò äîñòàòú÷íî öèâèëíî.
Àíãóà îáëå÷å ïàëòîòî ñè. Çà íåÿ áåøå îáëåê÷åíèå äà ñìúêíå æåëåçàðèèòå. Êîëêîòî äî Êåðúò, íèêàêâè öèâèëíè äðåõè íå ìîæåõà äà ãî ìàñêèðàò. Ðúñòúò ìó, óøèòå, ðèæàòà êîñà, òîâà èçëú÷âàíå íà çäðàâî ìóñêóëåñòî äîáðîäóøèå...
- Ïðåäïîëàãàì, ÷å âúðêîëàöèòå õîäÿò öèâèëíè ïðåç öÿëîòî âðåìå, êàòî ñå çàìèñëÿ.
- Áëàãîäàðÿ òè, Êåðúò. Àáñîëþòíî ñè ïðàâ.
- Ïðîñòî íå ñå ÷óâñòâàì óäîáíî äà æèâåÿ â ëúæà.
- Îïèòàé äà ïîâúðâèø ñàìî êèëîìåòúð ñ ìîèòå ëàïè...
- Ìîëÿ?
- Î... íèùî.

Äæàíèë, ñèíúò íà Ãîðèô, áåøå ìíîãî ÿäîñàí. È äîðè íå çíàåøå çàùî. Ãíåâúò ìó áåøå ñúñòàâåí îò ìíîãî íåùà. Îãíåíàòà áîìáà îò ìèíàëàòà íîù áåøå åäíà îò âàæíèòå ïðè÷èíè. Êàêòî è äóìèòå, êîèòî ÷óâàøå çàä ãúðáà ñè íà óëèöàòà. Äîðè ñå ñêàðà ñ áàùà ñè çàðàäè õðàíàòà, êîÿòî òîé èçïðàòè â Äîìà íà Ñòðàæàòà ñóòðèíòà. Ïîëèöàèòå áÿõà îôèöèàëíà ÷àñò îò ãðàäà. Íîñåõà òúïèòå ñè çíà÷êè. Èìàõà óíèôîðìè. Äæàíèë ñå ÿäîñâàøå íà ìíîãî íåùà, âêëþ÷èòåëíî è íà òîâà, ÷å áåøå ñàìî íà òðèíàéñåò.
È çàòîâà, êîãàòî â äåâåò âå÷åðòà, äîêàòî áàùà ìó ìåñåøå õëÿáà, âðàòàòà ñå îòâîðè ñ òðÿñúê è íÿêàêúâ ÷îâåê âëåòÿ â ìàãàçèíà, òîé èçìúêíà èçïîä òåçãÿõà ñòàðèÿ àðáàëåò íà áàùà ñè, ïðèöåëè ñå â ïîñîêàòà, â êîÿòî ñå íàäÿâàøå, ÷å ñå íàìèðà ñúðöåòî íà íàïàäàòåëÿ, è íàòèñíà ñïóñúêà.

Êåðúò ïîðàçòúïêà íîçå è ñå îãëåäà.
- Åòî, àç ñòîÿõ òóêà. À ïðèíöúò ñå íàìèðàøå... â îíàçè ïîñîêà.
Àíãóà ïîêîðíî ïðåêîñè ïëîùàäà. Íÿêîëêî äóøè ñå èçâúðíàõà, çà äà èçãëåäàò èçóìåíî Êåðúò.
- ×óäåñíî... ñïðè... íå, åäíà êðà÷êà ïî-íà... ñòîé... îáúðíè ñå ìàëêî ïî-íàëÿâî... ìîåòî ëÿâî... îòñòúïè ìàëêî íàçàä... ñåãà âäèãíè ðúöå...
Òîé ñå ïðèáëèæè êúì íåÿ è ïðîñëåäè ïîñîêàòà íà ïîãëåäà é.
- Ñòðåëÿëè ñà îò Óíèâåðñèòåòà?
- Èçãëåæäà êàòî äà å ñòðåëÿíî îò áèáëèîòåêàòà - ïîÿñíè Àíãóà. - Íî ìàãüîñíèê íå áè ãî íàïðàâèë, êàê ìèñëèø? Òå ãëåäàò äà ñå äúðæàò íàñòðàíà îò òàêèâà íåùà.
- Íî ïúê íå å òðóäíî äà ñå âëåçå ïðè òÿõ, - äîðè êîãàòî âðàòèòå ñà çàêëþ÷åíè - êàçà Êåðúò. - Íåêà ñå îïèòàìå äà ïðîíèêíåì íåîôèöèàëíî, ñòàâà ëè?
- Äîáðå. Êåðúò?
- Äà?
- Ôàëøèâèòå ìóñòàöè... íå òè îòèâàò, çíàåø ëè. È íîñúò òè å ïðåêàëåíî ðîçîâ.
- Ïðàâÿò ëè ìå íåçàáåëåæèì?
- Íå. È îñâåí òîâà òàÿ øàïêà... Íà òâîå ìÿñòî áèõ ñâàëèëà øàïêàòà. Íå ÷å é èìà íåùî - áúðçî äîáàâè òÿ. - Íî äà èçëèçàø ñ êàôÿâî áîìáå ïî óëèöèòå... íå å â òâîÿ ñòèë. Íå òè îòèâà.
- Èìåííî! Àêî áåøå â ìîÿ ñòèë, õîðàòà ùÿõà äà ìå ïîçíàÿò âåäíàãà!
- Êåðúò, òàêà ïðèëè÷àø íà êðåòåí.
- À èíà÷å ïðèëè÷àì ëè òè íà êðåòåí?
- Íå, íå ...
- À-õà! - Êåðúò ïîðîâè â äæîáà íà îãðîìíîòî ñè êàôÿâî ïàëòî. - Êóïèõ ñè òàÿ êíèãà çà ìàñêèðîâêèòå îò ìàãàçèíà çà çàáàâëåíèÿ íà óëèöà ôåäúð, âèæ ÿ. Èíòåðåñíî, Íîáè ñúùî áåøå òàì, ïàçàðóâàøå ñè íåùî. Ïèòàõ ãî êàêâî è òîé ìè îòãîâîðè, ÷å å äîøëî âðåìåòî äà ñå ïðåäïðèåìàò êðàéíè ìåðêè. Êàêâî å èñêàë äà êàæå ñïîðåä òåá?
- Íÿìàì ñè èäåÿ.
- Ïðîñòî å óäèâèòåëíî êàêâè ñòîêè ïðîäàâàò â òîÿ ìàãàçèí. Ôàëøèâà êîñà, ôàëøèâè íîñîâå, èçêóñòâåíè áðàäè, äîðè ôàëøèâè... - Òîé ñå ïîêîëåáà è çàïî÷íà äà ñå èç÷åðâÿâà. - Äîðè ôàëøèâè ... íàëè ñå ñåùàø, íàãðúäíèöè. Çà äàìèòå. Íî óáèé ìå, íå ìîãà äà ñè ïðåäñòàâÿ çàùî íÿêîé áè èñêàë äà ñè ãè ïîäïðàâÿ...
„Ñèãóðíî íå áè ìîãúë" - êàçà ñè Àíãóà. Òÿ ïîå ìíîãî òúíè÷êàòà êíèæêà îò ðúöåòå ìó è ÿ ïðåëèñòè. Ñëåä òîâà âúçäúõíà.
- Êåðúò, òåçè ìàñêèðîâêè ñà èçìèñëåíè, çà äà óêðàñÿâàø ñ òÿõ êàðòîôåíè êóêëè÷êè.
- Òàêà ëè?
- Âèæ, íà âñè÷êèòå ðèñóíêè èìà ïîêàçàíè êàðòîô÷åòà!
- À àç ïîìèñëèõ, ÷å òîâà å ñàìî çà èëþñòðàöèÿ.
- Êåðúò, çàãëàâèåòî å „×è÷êî-êàðòîô÷î"*. Èççàä ÷åðíèòå ñè ìóñòàöè Êåðúò èçãëåæäàøå ðàçñòðîåí è îçàäà÷åí.
(* Òðàäèöèîííà èãðà âúâ Âåëèêîáðèòàíèÿ. Áåë. Ïðåâ.)
- Íî çàùî ùå ìó òðÿáâà íà íÿêîãî äà ìàñêèðà êàðòîôè?
Ìåæäóâðåìåííî ñòèãíàõà äî àëåÿòà êðàé îãðàäàòà íà Óíèâåðñèòåòà, êîÿòî áåøå èçâåñòíà ïîä íåîôèöèàëíîòî íàèìåíîâàíèå „Ñòóäåíòñêèÿò âõîä" îò òîëêîâà ìíîãî âåêîâå íàñàì, ÷å äîðè áÿõà ïîñòàâèëè òàáåëêà ñ èìåòî â åäèíèÿ é êðàé. Äâàìà ñòóäåíòè ñå ðàçìèíàõà ñ òÿõ.
Íåîôèöèàëíèÿò âõîä êúì Óíèâåðñèòåòà áåøå èçâåñòåí ñàìî íà ñòóäåíòèòå. Òîâà, êîåòî ïîâå÷åòî ñòóäåíòè ïðîïóñêàò å, ÷å è ñòàðøèòå ïðåïîäàâàòåëè íÿêîãà ñà áèëè ñòóäåíòè è ñúùî èì ñå å èñêàëî äà ñå ïîìîòàÿò èç ãðàäà ñëåä îôèöèàëíîòî çàêëþ÷âàíå íà âðàòèòå. Òîçè ôàêò åñòåñòâåíî âëå÷åøå ñëåä ñåáå ñè çíà÷èòåëíî îáúðêâàíå è ïîëóíîùíà äèïëîìàöèÿ â ðàéîíà íà àëåÿòà.
Êåðúò è Àíãóà òúðïåëèâî èç÷àêàõà îùå íÿêîëêî ñòóäåíòè äà ïðåñêî÷àò îãðàäàòà, ïîñëåäâàíè ïúðãàâî îò Äåêàíà.
- Äîáúð âå÷åð, ñúð - ó÷òèâî ïîçäðàâè Êåðúò.
- Äîáúð âå÷åð, Êàðòîô÷î - îòãîâîðè Äåêàíúò è ïîòúíà â íîùòà.
- Å, óáåäè ëè ñå?
- Äà, íî íå ìå íàðå÷å Êåðúò. Ïðèíöèïúò å ñïàçåí.
Òå ñå ïðèçåìèõà íà àêàäåìè÷íàòà ìîðàâà è ñå íàñî÷èõà êúì áèáëèîòåêàòà.
- Ùå å çàòâîðåíà ïî òîâà âðåìå - êàçà Àíãóà.
- Íå çàáðàâÿé, ÷å íèå èìàìå âúòðåøåí ÷îâåê òàì - îòãîâîðè Êåðúò è ïî÷óêà.
Âðàòàòà ñå îòâîðè åäèí ñàíòèìåòúð:
- Óóê?
Êåðúò ïîâäèãíà ó÷òèâî óæàñíàòà ñè ìàëêà êðúãëà øàïêà.
- Äîáúð âå÷åð, ñúð, ÷óäåõ ñå äàëè íå ìîæåì äà âëåçåì çà ìàëêî. Ïîëèöåéñêà çàäà÷à.
- Óóê èèê óóê?
- Àìèèè...
- Êàêâî êàçâà òîé? - ïîïèòà Àíãóà.
- Àêî òîëêîâà èñêàø äà çíàåø, êàçà „Ìèëè áîæå, õîäåù êàðòîô".
Áèáëèîòåêàðÿò ïîäóøè Àíãóà ñ ïîäîçðåíèå. Òîé ïîíà÷àëî íå õàðåñâàøå ìèðèçìàòà íà âúðêîëàöèòå. Íî ãè ïîêàíè ñ æåñò äà âëÿçàò. Îñòàâè ãè äà ÷àêàò, à òîé îòèäå äî áþðîòî ñè, êàòî ñå îïèðàøå íà êîêàë÷åòàòà íà þìðóöèòå ñè, ðàçòúðøóâà ñå â íàé-ãîðíîòî ÷åêìåäæå è èçìúêíà îòòàì çíà÷êà „Ïîëèöàé ñ îñîáåíî íàçíà÷åíèå", çàêà÷åíà íà êàíàï. Îâåñè çíà÷êàòà íÿêúäå îêîëî ìÿñòîòî, êúäåòî íàé-îáùî ñå ïðåäïîëàãàøå, ÷å áè ñå íàìèðàëà øèÿòà ìó, àêî èìàøå òàêàâà, è çàñòèíà â ïîçà, êîÿòî å íàé-áëèçêîòî ñúîòâåòñòâèå íà „ìèðíî" ïðè îðàíãóòàíèòå. Êîåòî íå å ñåðèîçíî ïîñòèæåíèå, òðÿáâà äà ïðèçíàåì. Îñíîâíàòà ÷àñò îò ìàéìóíàòà ñõâàùà áúðçî çàìèñúëà, íî êðàéíèöèòå ãî âúçïðèåìàò äàëå÷ ïî-áàâíî.
- Óóê óóê!
- Òîâà äà íå áåøå „Êàê áèõ ìîãúë äà âè áúäà ïîëåçåí, êàïèòàí Ëóêîâèöà?" - îñâåäîìè ñå Àíãóà.
- Òðÿáâà äà îãëåäàìå ïåòèÿ åòàæ - ÷àñòòà îòêúì ïëîùàäà - ñ ïîâåé íà õëàäèíà â ãëàñà îáÿñíè Êåðúò.
- Óóê óóóê - óóê.
- Òîé êàçâà, ÷å òàì èìàëî ñàìî ñòàðè ñêëàäîâå - ïðåâåäå Êåðúò.
- À ïîñëåäíîòî „Óóê" çà êàêâî áåøå? - ïîïèòà Àíãóà.
- „Ãîñïîäèí Êîøìàðíà Øàïêà", - îòãîâîðè Êåðúò.
- Íî ïúê îùå íå å ðàçáðàë êîé ñè, íàëè? - óñïîêîè ãî Àíãóà.
Ïåòèÿò åòàæ ïðåäñòàâëÿâàøå êîðèäîð êðàé ñòàè ñúñ çàñòîÿë âúçäóõ, èç êîèòî ñå íîñåøå ïå÷àëíàòà ìèðèçìà íà âåõòè, íåïîòúðñåíè êíèãè. Òå ëåæàõà ñòðóïàíè íå âúðõó ëàâèöè, à â øèðîêè ñàíäúöè, îïàñàíè ñ êàíàïè. Ìíîãî îò òÿõ èçãëåæäàõà îïúðïàíè, ñ ëèïñâàùè êîðèöè. Ñúäåéêè ïî îñòàíêèòå, ïîâå÷åòî áÿõà ñòàðè ó÷åáíèöè, êúì êîèòî äîðè íàé-çàïàëåíèÿò áèáëèîôèë íå áè ïðîÿâèë èíòåðåñ.
Êåðúò âäèãíà îò ïîäà „Îêóëòåí áóêâàð" íà Óäèëèé. Íÿêîëêî ñòðàíèöè ñå èçïëúçíàõà è ïîëåòÿõà êúì çåìÿòà. Àíãóà ãè ñúáðà.
- „Ãëàâà Ïåòíàéñòà, Åëåìåíòàðíà Íåêðîìàíèÿ" - ïðî÷åòå íà ãëàñ òÿ. - „Ïúðâè óðîê: Ïðàâèëíîòî èçïîëçâàíå íà ëîïàòàòà..."
Òÿ îñòàâè ëèñòîâåòå è ïîäóøè âúçäóõà. Ïðèñúñòâèåòî íà Áèáëèîòåêàðÿ èçïúëâàøå íîçäðèòå é êàòî ñëîí êèáðèòåíà êóòèÿ, íî...
- Òóê å èìàëî íÿêîé. Ïðåç ïîñëåäíèòå íÿêîëêî äíè. Áèõòå ëè íè îñòàâèëè çà ìàëêî ñàìè, ñúð? Êîãàòî ñòàâà äóìà çà àðîìàòè, âèå ñòå íÿêàê ñè ïðåêàëåíî... ïðÿì.
- Óóê?
Áèáëèîòåêàðÿò êèìíà íà Êåðúò, ñâè ðàìåíå êúì Àíãóà è íåõàéíî íàïóñíà ñòàÿòà.
- Íå ìúðäàé, Êåðúò - ïîìîëè Àíãóà. - Îñòàíè êúäåòî ñè. Íå ðàçäâèæâàé âúçäóõà...
Òÿ ïðåäïàçëèâî ïðèñòúïè íàïðåä. Óøèòå é êàçâàõà, ÷å Áèáëèîòåêàðÿò å â êîðèäîðà, çàùîòî ÷óâàøå ïðîñêúðöâàíåòî íà äúñ÷åíèÿ ïîä ïîä ñòúïêèòå ìó. Íîñúò é òâúðäåøå, ÷å òîé îùå å â ñòàÿòà. Ëåêî ïîçàìàçàí, ðàçáèðà ñå, íî...
- Òðÿáâà äà ñå ïðåîáðàçÿ - ðåøè òÿ. - Íå ìîãà äà óëîâÿ èñòèíñêàòà êàðòèíà ïî òîçè íà÷èí. Âñè÷êî å ïðåêàëåíî ñòðàííî.
Êåðúò ïîêîðíî çàòâîðè î÷è. Òÿ ìó çàáðàíÿâàùå äà íàáëþäàâà ïðåîáðàçÿâàíåòî é îò ÷îâåê âúâ âúëê çàðàäè íåïðèÿòíèòå ôîðìè, êîèòî òÿëîòî é ïðèåìàøå ïî ïúòÿ. Ãîðå â Þáåðâàëä õîðàòà ìèíàâàõà îò åäíàòà ôîðìà â äðóãàòà åñòåñòâåíî, êàêòî îáèêíîâåíèòå õîðà ñìåíÿò åäíî ïàëòî ñ äðóãî, íî äîðè è òàì ñå ñìÿòàøå çà ïðîÿâà íà äîáðî âúçïèòàíèå, àêî òîâà ñå ïðàâè çàä íÿêîé õðàñò.
Êîãàòî îòíîâî îòâîðè î÷èòå ñè, Êåðúò âèäÿ êàê Àíãóà äåáíåøêîì ñå ïðîìúêâà íàïðåä, öÿëîòî é ñúùåñòâî êîíöåíòðèðàíî âúâ âúðõà íà íîñà é.
Îáîíÿòåëíîòî ïðèñúñòâèå íà Áèáëèîòåêàðÿ èìàøå ïëúòíè î÷åðòàíèÿ, òî ïðèëè÷àøå íà ïóðïóðíà ðàçìàçàíà ñòðóÿ òàì, êúäåòî ñå áåøå äâèæèë, íî èìàøå ïî÷òè òâúðäà ôîðìà, êúäåòî áåøå ñòîÿë íà ìÿñòî. Äëàíèòå, ëèöåòî, óñòíèòå... ñëåä íÿêîëêî ÷àñà ùÿõà äà áúäàò ïðîñòî â öåíòúðà íà ðàçìèâàù ñå îáëàê, íî ñåãà òÿ ìîæåøå äà ãè ïîäóøè ïî ìåñòàòà èì.
Òóê íå áè òðÿáâàëî äà ñòàâà òå÷åíèå. Íÿìàøå äîðè è ìóõè, êîèòî äà áðúì÷àò â ìúðòâèÿ âúçäóõ è äà ðàçâàëÿò ìèðèñíèòå ñëåäè.
Òÿ ñå íàñî÷è êúì ïðîçîðåöà. ×óâñòâàøå çðåíèåòî ñè êàòî ìúãëèâî ïðèñúñòâèå íÿêúäå â çàäíèòå äÿëîâå íà ìîçüêà... âèæäàùå ñòàÿòà êàòî ïðîñòà ÷åðíî-áÿëà ñêèöà, âúðõó êîÿòî ìèðèñíèòå äèðè ðèñóâàõà ñâîèòå âåëèêîëåïíè êàðòèíè.
Êúì ïðîçîðåöà... Äî ïðîçîðåöà...
Äà! Òóê å ñòîÿë ÷îâåê è àêî ñå ñúäè ïî ìèðèçìàòà, íå å ïîìðúäâàë äîñòà âðåìå. Ìèðèçìàòà ñå íîñåøå âúâ âúçäóõà íà ðúáà íà íåéíèòå îáîíÿòåëíè âúçìîæíîñòè. Çàâèõðåíèòå, ðàçâúëíóâàíè ñëåäè ïîêàçâàõà, ÷å ïðîçîðåöúò å áèë îòâîðåí è ñëåä òîâà çàòâîðåí è... íÿìàøå ëè íÿêàêâî òúíêî, ïî÷òè íåäîëîâèìî óñåùàíå, ÷å ÷îâåêúò, êîéòî è äà áåøå, å äúðæàë îðúæèå â ðúöå?
Òÿ âäèãíà íàãîðå íîñ â æåëàíèåòî ñè äà ïðîñëåäè îðèãèíàëíàòà ôîðìà íà ïðåäìåòèòå ïî ñëåäèòå, êîèòî âèñÿõà â çàñòîÿëèÿ âüçäóõ êàòî ìúðòúâ äèì...
Êîãàòî ïðèêëþ÷è, Àíãóà ñå âúðíà äî êóï÷èíêàòà ñ äðåõèòå ñè è ñå ïîêàøëÿ äåëèêàòíî, äîêàòî íàïúõâàøå êðàêà â áîòóøèòå ñè.
- Òóê å èìàëî ÷îâåê. Ñòîÿë å äî ïðîçîðåöà. Ñ äúëãà êîñà, èçñóøåíà, âîíè íà ñêúï øàìïîàí. Òîé å ÷îâåêúò, êîéòî å çàêîâàë îáðàòíî ïî ìåñòàòà èì äúñêèòå, ñëåä êàòî Îçè å âëÿçúë â Áàðáèêàí.
- Ñèãóðíà ëè ñè?
- Ìîÿò íîñ íÿêîãà ãðåøèë ëè å?
- Èçâèíÿâàé. Êàðàé íàòàòúê.
- Ñ íàáèòî òåëîñëîæåíèå å, äîðè ïúëåí çà ðúñòà ñè. Íå ñå ìèå ÷åñòî, íî êîãàòî ãî ïðàâè, èçïîëçâà ñàïóí „Îñòðèåòî íà âÿòúðà", îò åâòèíàòà ìàðêà. Íî øàìïîàíúò ìó å ñêúï, êîåòî å ñòðàííî. Ïî÷òè íîâè áîòóøè. È çåëåíî ïàëòî.
- Òè äà íå ìîæåø äà ïîäóøâàø öâåòîâåòå?
- Íå. Ïîäóøèõ áàãðèëîòî. Äîñòàâÿò ãî îò Ñòî Ëàò, àêî íå ñå ëúæà. È ... ñòðóâà ìè ñå, ÷å å ñòðåëÿë îòòóê ñ ëúê. Ñúñ ñêúï ëúê. Äîëîâèõ íàìåê çà êîïðèíà âúâ âúçäóõà, à îò íåÿ ñå ïðàâÿò ñàìî íàé-èçäðúæëèâèòå òåòèâè. À òàêàâà òåòèâà íå ñå ñëàãà íà åâòèí ëúê.
Êåðúò ñå ïðèáëèæè äî ïðîçîðåöà.
- Èìàë å äîáúð èçãëåä.
Òîé ïîãëåäíà êúì ïîäà. Ñëåä òîâà îãëåäà ïåðâàçà è áëèçêèòå ëàâèöè çà êíèãè.
- Êîëêî âðåìå å ïðåêàðàë òóê?
- Äâà èëè òðè ÷àñà, ìèñëÿ.
- Íå ñå å ðàçõîæäàë ìíîãî-ìíîãî íàîêîëî.
- Íå.
- Èëè ïúê ïóøèë, èëè ïëþë. Ïðîñòî å ñòîÿë è å ÷àêàë. Ïðîôåñèîíàëíî. Ãîñïîäèí Âàéìñ áåøå ïðàâ.
- Äàëå÷ ïî-ïðîôåñèîíàëíî îò Îçè, âúâ âñåêè ñëó÷àé - ñúãëàñè ñå Àíãóà.
- Çåëåíî ïàëòî... - ïðîòî÷è Êåðúò. - Çåëåíî ïàëòî, çåëåíî ïàëòî...
- Î-î... è ëîø ïúðõóò - äîïúëíè Àíãóà, ùîì ñå èçïðàâè.
- Ñíåæíèÿ ñêëîí?! - èçâèêà Êåðúò.
- Êàêâî?
- Íàèñòèíà ëè ïîäóøè ïúðõóò?
- O, äà, ïî öåëèÿ ïîä...
- Çàòîâà ãî íàðè÷àò Ñíåæíèÿ ñêëîí. Êàçâà ñå Äåéñèâèë Ñëîïñ, ìúæúò ñ òóðáî-ãðåáåíà. Íî çà íåãî ÷óõ, ÷å ñå ïðåìåñòèë â Ñòî Ëàò...
Äâàìàòà ïðîèçíåñîõà â ñèíõðîí:
- ...îòêúäåòî èäâà áàãðèëîòî...
- Òîé äîáúð ñòðåëåö ëè å? - ïîïèòà Àíãóà.
- Èçêëþ÷èòåëåí. Ìíîãî å äîáúð è â óáèâàíåòî íà õîðà, êîèòî äîðè íå ïîçíàâà.
- Äà íå å îò Ãèëäèÿòà íà óáèéöèòå?
- O, íå. Òîé ïðîñòî óáèâà õîðà çàðàäè ïàðèòå. Íÿìà íèêàêúâ ñòèë. Äîðè íå ìîæå äà ÷åòå è äà ïèøå. - Êåðúò ñå ïî÷åñà ïî ãëàâàòà, óíåñåí â ìèëè ñïîìåíè: - Äîðè íå îáè÷à äà ðàçãëåæäà ñëîæíè êàðòèíêè. Õâàíàõìå ãî ìèíàëàòà ãîäèíà, íî òîé èçíåíàäâàùî ðàçðîøè êîñè è èçáÿãà, äîêàòî íèå èçðîâèì Íîáè. Òàêà, òàêà... ×óäÿ ñå êúäå ëè ìîæå äà å îòñåäíàë?
- Íå ìå êàðàé äà ãî ïðîñëåäÿâàì ïî óëèöèòå äîëó. Õèëÿäè õîðà ñà ïðåìèíàëè äîñåãà âúðõó ñëåäàòà.
- O, íÿìà äà å íåîáõîäèìî. Ùå íàìåðèì íÿêîé, êîéòî çíàå. Èìà ñè õîðà â òîçè ãðàä, êîèòî âèæäàò âñè÷êî.

- ÃÎÑÏÎÄÈÍ ÑËÎÏÑ?
Ñíåæíèÿ ñêëîí ïðåäïàçëèâî ïîïèïà ãúðëîòî ñè, èëè ïî-ñêîðî - ãúðëîòî íà ñâîÿ äóõ. ×îâåøêàòà äóøà èçãëåæäà çàïàçâà ôîðìàòà íà îðèãèíàëíîòî òÿëî èçâåñòíî âðåìå ñëåä ñìúðòòà. Íàâèêúò å âòîðà ïðèðîäà.
- Êîé, ïî äÿâîëèòå, íàïðàâè òîâà?
- ÍÅ Å ÍßÊÎÉ, ÊÎÃÎÒÎ ÏÎÇÍÀÂÀØ - îòãîâîðè Ñìúðò.
- Îïðåäåëåíî íå å! Àç íå ïîçíàâàì ìíîãî õîðà, êîèòî ñà ìè îòñè÷àëè ãëàâàòà!
Òÿëîòî ìó ñå áåøå ñòîâàðèëî âúðõó ìàñàòà. Íÿêîëêî ôëàêîíà ìåäèöèíñêè øàìïîàí ñå áÿõà ðàçëåëè è ñåãà ñìåñâàõà öâåòîâå ñ äðóãèòå, ïî-èíòèìíè òå÷íîñòè, êîèòî ñå ñòè÷àõà îò òðóïà.
- À çà òîâà òóê äàäîõ ïî÷òè ÷åòèðè äîëàðà - ïðîäúëæè òîé.
Íî ïîñëåäíîòî ìó îïëàêâàíå èçãëåæäàøå íÿêàê íå íà ìÿñòî. Ñìúðòòà å íåùî, êîåòî ñå ñëó÷âà íà äðóãèòå. Òîçè äðóã òóêà íà ìàñàòà â ñëó÷àÿ áåøå ñàìèÿò òîé. Òîåñò... îíçè òàì, íà ìàñàòà. À íå òîçè, êîéòî ñòîè íàäâåñåí íàä ñîáñòâåíèÿ ñè òðóï. Ïðèæèâå Ñíåæíèÿ ñêëîí äîðè íå ìîæåøå äà íàïèøå „ìåòàôèçè÷åí" áåç ãðåøêè, à åòî ÷å ñåãà çàïî÷âàøå äà ãëåäà íà æèâîòà ïî ñòðàíåí íà÷èí. Îò äðóãàòà ìó ñòðàíà, êàòî íà÷àëî.
- ×åòèðè äîëàðà - ïîâòîðè òîé. - À äîðè íÿìàõ âðåìå äà ãî ïðîáâàì.
- ÍßÌÀØÅ ÄÀ ÏÎÌÎÃÍÅ. - Ñìúðò ãî ïîòóïà ïî èçáëåäíÿâàùîòî ðàìî. - ÍÎ ÀÊÎ ÌÎÃÀ ÄÀ ÒÈ ÏÐÅÄËÎÆÀ ÄÀ ÏÎÃËÅÄÍÅØ ÍÀ ÍÅÙÀÒÀ ÎÒÊÚÌ ÑÂÅÒËÀÒÀ ÈÌ ÑÒÐÀÍÀ - ÑÏÎÌÍÈ ÑÈ, ×Å ÏÎÂÅ×Å ÍÈÊÎÃÀ ÍßÌÀ ÄÀ ÒÈ ÏÎÒÐßÁÂÀ.
- Íèêîãà ïîâå÷å ïúðõóò? - êàçà Ñíåæíèÿ ñêëîí, âå÷å ïî÷òè ïðîçðà÷åí è áúðçî èçáëåäíÿâàù.
- ÍÈÊÎÃÀ. ÌÎÆÅØ ÄÀ ÌÈ ÂßÐÂÀØ.
Êîìàíäèð Âàéìñ òè÷àøå ïî ñìðà÷àâàùèòå ñå óëèöè, êàòî ñå îïèòàøå â äâèæåíèå äà çàòåãíå êàòàðàìèòå íà ðèçíèöàòà ñè.
- Äîáðå, äîêëàäâàé êàêâî ñå ñëó÷è.
- Êàçâàò, ÷å íÿêàêúâ êëà÷èàíåö å óáèë ÷îâåê, ñúð. Íà Ñêàíäàëíàòà àëåÿ ñå å ñúáðàëà ãîëÿìà òúëïà è ðàáîòàòà õè÷ íå âúðâè íà äîáðå. Àç áÿõ äåæóðíà íà áþðî, íî ðåøèõ, ÷å ùå èñêàòå äà âè óâåäîìÿ, ñúð.
- Ïðàâèëíî.
- È îñâåí òîâà íå ìîãà íèêúäå äà íàìåðÿ êàïèòàí Êåðúò.
Íåâèäèì ïèñåö çàäðàùè òúíêà ñëåäà îò ðàçÿæäàùî ìàñòèëî ïî Ãëàâíàòà ïðèñúñòâåíà êíèãà â ìîçúêà íà Âàéìñ.
- O, áîãîâå... òîãàâà êîé å äåæóðíèÿò îôèöåð?
- Ñåðæàíò Äåòðèòóñ, ñúð.
Íà äæóäæåòî ìó ñå ñòîðè, ÷å âíåçàïíî ñå å çàêîâàëî ìèðíî, âúïðåêè ÷å ïðîäúëæàâàøå äà òè÷à. Êîìàíäèð Âàéìñ áúðçî ñå ïðåâúðíà â ñìàëÿâàùî ñå íåÿñíî ïåòíî â äàëå÷èíàòà.
Ñúñ ñïîêîéíîòî, áåçñòðàñòíî èçðàæåíèå, ïðèñúùî íà îíåçè, êîèòî ìåòîäè÷íî èçïúëíÿâàò ñëóæåáíèòå ñè çàäúëæåíèÿ, ñåðæàíò Äåòðèòóñ ãðàáíà åäèí ÷îâåê îò òúëïàòà è ãî èçïîëçâà, çà äà óäðÿ ñ íåãî äðóãè. Êîãàòî óñïÿ äà ðàç÷èñòè äîñòàòú÷íî îáøèðíà ïëîù îêîëî ñåáå ñè è ñúòâîðè êóï÷èíà îò ñòåíåùè áèâøè ðàçìèðíèöè, òîé ïðåñêî÷è òåëàòà, èçïðàâè ñå è ñâè ðúöå íà ôóíèÿ îêîëî óñòàòà ñè.
- Ñëóøàéòå ìå, âèé, ÷îâåöè!
Òðîë, êîéòî âèêà ñ öÿëî ãúðëî, ëåñíî ìîæå äà çàãëóøè âèåëèöà. Êîãàòî ðåøè, ÷å å ïðèâëÿêúë âíèìàíèåòî êúì ñåáå ñè, Äåòðèòóñ èçìúêíà èçïîä íàãðúäíèêà ñè åäèí ñâèòúê è ãî ðàçìàõà íàä ãëàâàòà ñè.
- Òóé òóêà å Çàêîíúò çà Áóíòîâåòå. Çíàåòå ëè ê'âî îçíà÷àâà òóé? Çíà÷è, ÷å êàò âè ãî ïðî÷åòà è âèé íå ñå ðàçïð... ðàçïðúñ... ðàçîòèäåòå, Ñòðàæúò ìîæå äà èçïîëçâà ñìúðòîíîñíà ñèëà, ÷àòíàõòå ëè?
- À òè òîêó-ùî êàêâî èçïîëçâà, à? - ïðîñòåíà íÿêîé èçïîä êðàêàòà ìó.
- Òè ñàìî îêàçà äîáðîâîëíî ñúäåéñòâèå íà ïîëèöèÿòà - îòãîâîðè Äåòðèòóñ è ïðåìåñòè òåæåñòòà âúðõó äðóãèÿ ñè êðàê.
Ïîñëå ðàçãúíà ñâèòúêà. Âúïðåêè ÷å òóê-òàì â ïðåñå÷êèòå îùå ñå ÷óâàøå áîðè÷êàíå è îò ñúñåäíàòà óëèöà ñå íîñåõà âèêîâå, êðúãúò îò òèøèíà îêîëî òðîëà ñå ðàçøèðÿâàøå. Íàäóøâàíåòî íà äîáðàòà âúçìîæíîñò äà ñå ïîçàáàâëÿâàò áåøå íåùî êàòî ãåíåòè÷íà çàëîæáà ñðåä àíêõ-ìîðïîðêñêèòå æèòåëè.
Äåòðèòóñ âäèãíà äîêóìåíòà íà åäíà ðúêà ðàçñòîÿíèå ïðåä î÷èòå ñè. Ñëåä òîâà ãî äîáëèæè íà òðè ïðúñòà îò ëèöåòî ñè. Çàâúðòÿ ãî íÿêîëêî ïúòè. Óñòíèòå ìó ìúðäàõà ìú÷èòåëíî. Íàêðàÿ ñå íàâåäå è ïîêàçà ñâèòúêà íà ïîëèöàé Âèçèò.
- Êàêâà å òàç äóìà?
- „Òúé êàòî", ñåðæàíò.
- Çíàì ãî òóé!
Òðîëúò ñå èçïú÷è îòíîâî.
- „Òúé êàòî... å..." - Ìúíèñòåíè çðúíöà îò òðîëñêèÿ åêâèâàëåíò íà ïîò çàïî÷íàõà äà êîíäåíçèðàò âúðõó ÷åëîòî íà Äåòðèòóñ. - „Òúé êàòî å... îá-ùîïð-è-åòî..."
- Îáùîïðèåòî - ïðîøåïíà ïîëèöàé Âèçèò.
- Çíàì ãî è òóé. - Äåòðèòóñ ñå âòîðà÷è îùå âåäíúæ â òåêñòà, ñëåä êîåòî ñå ïðåäàäå. - Íÿìà äà ñòîèòå òàêà ïðàâè äà ìå ñëóøàòå òóêà öÿë äåí, ÿ! - Èçðåâà òîé. - Òóé òóêà å Çàêîíúò çà Áóíòîâåòå è âñè÷êè òðåáå äà ãî ïðî÷åòåòå! Åé, òè, ïóñíè ãî ïî ðåäèöàòà!
- È êàêâî ùå ñòàíå, àêî íå ãî ïðî÷åòåì? - èçâèêà ãëàñ îò òúëïàòà.
- Òðåáå äà ãî ïðî÷åòåòå. Òúé å ïî çàêîí.
- È ñëåä òîâà êàêâî ùå ñòàíå?
- Ïîñëå ùå âè çàñòðåëÿì.
- Àìà òàêà íå ìîæå! - âúçðîïòà äðóã ãëàñ. - Ïúðâî òðÿáâà äà âèêàø: „Ñòîé! Âúîðúæåíà ïîëèöèÿ!"
- È òúé áèâà - ñúãëàñè ñå Äåòðèòóñ. Ðàçìúðäà ðàìî, çà äà ñâàëè àðáàëåòà óäîáíî ïîä ìèøíèöàòà ñè. Áåøå îáñàäåí àðáàëåò, ïðåäíàçíà÷åí äà ñå ìîíòèðà âúðõó ïëàòôîðìà. Ñòðåëàòà ìó áåøå øåñò ñòúïêè äúëãà. - Ïî-òðóäíî ñå óöåëâà òè÷àùà ìèøåíà.
Òîé îñâîáîäè ïðåäïàçèòåëÿ...
- Íÿêîé äà å ñâúðøèë âå÷å ñ ÷åòåíåòî?
- Ñåðæàíò!
Âàéìñ ðàçáëúñêà òúëïàòà ïî ïúòÿ ñè. È òîâà âå÷å áåøå ïðîñòî òúëïà, à íå ìåòåæ. Àíêõ-ìîðïîðêöè âèíàãè ñà áèëè äîáðè ñëóøàòåëè.
Øëåìúò íà Äåòðèòóñ èçäðúí÷à, êîãàòî òðîëúò îòäàäå ÷åñò.
- Ñåðæàíò, íàèñòèíà ëè âúçíàìåðÿâàøå õëàäíîêðúâíî äà çàñòðåëÿø òåçè õîðà?
- Íå, ñúð. Ñìÿòàõ îùå äîêàòî èì å òîïëà êðúâòà, ñúð.
- Òàêà ëè? Å, äàé ìè åäíà ìèíóòà äà ïîãîâîðÿ ñ òÿõ.
Âàéìñ ñå îáúðíà êúì íàé-áëèçêèÿ ìúæ. Òîé äúðæåøå ãîðÿùà öåïåíèöà â åäíàòà ðúêà è äúëãà òîÿãà - â äðóãàòà. Ïóëåøå ñå ñ íåðâíîòî ïðåäèçâèêàòåëñòâî íà ÷îâåê, êîéòî òúêìî å ïî÷óâñòâàë çåìÿòà äà ñå ðàçëþëÿâà ïîä êðàêàòà ìó.
Âàéìñ ïðèäúðïà ðúêàòà ñ ãîðÿùàòà öåïåíèöà è ïðèïàëè ïóðàòà ñè.
- Êàêâî ñòàâà òóêà, äðóæå?
- Êëà÷èàíöèòå ñà çàñòðåëÿëè ÷îâåê, ãîñïîäèí Âàéìñ! Òîâà ñè å íåïðåäèçâèêàíà ñ íèùî àãðåñèÿ!
- Òúé ëè?
- Óáèòè ñà õîðà!
- È êîè õîðà, ïî-òî÷íî, ñà áèëè óáèòè?
- Àìè... òàì ìè êàçàõà... âñåêè çíàå, ÷å êëà÷èàíöèòå ñà óáèâàëè õîðà! - Ñòúïêèòå íà ìèñúëòà ìó íàé-ñåòíå íàïèïàõà ñèãóðíà çåìÿ. - Òå çà êàêâî ñå ìèñëÿò, äà íàõëóâàò òàêà â íàøàòà ñòðàíà...
- Äîñòàòú÷íî - ïðåêúñíà ãî Âàéìñ, îòñòúïè êðà÷êà íàçàä è ïîâèøè ãëàñ. - Ïîçíàâàì äîñòà îò âàñ. È çíàì, ÷å âñè÷êè èìàòå äîìîâå, â êîèòî âè ÷àêàò. Âèæäàòå ëè òîâà? - òîé èçìúêíà îò äæîáà ñè ïîëèöåéñêèÿ æåçúë. - Íà íåãî å íàïèñàíî, ÷å àç ñúì íàçíà÷åí, çà äà ïàçÿ ìèðà. Òàêà ÷å ñëåä äåñåò ñåêóíäè âúçíàìåðÿâàì äà îòèäà íÿêúäå äðóãàäå, çà äà ñè ïîòúðñÿ ìèð, êîéòî äà ïàçÿ, à Äåòðèòóñ ùå îñòàíå òóêà. È ñàìî ìîãà äà ñå íàäÿâàì, ÷å íÿìà äà íàïðàâè íåùî, ñ êîåòî äà îïåòíè óíèôîðìàòà. Èëè ïîíå äà íå ÿ ëåêüîñà ïðåêàëåíî ìíîãî.
Èðîíèÿòà íå áåøå ñðåä ñèëíèòå ÷åðòè íà ïðèñúñòâàùèòå, íî ïî-èíòåëèãåíòíèòå îò òÿõ óñïÿõà äà ðàçïîçíàÿò èçðàæåíèåòî íà Âàéìñ. Òî êàçâàøå, ÷å ÷îâåêúò å ñòèñíàë íèøêàòà íà òúðïåíèåòî ìåæäó çúáèòå ñè è âèñè íà íåÿ.
Òúëïàòà îðåäÿ è ñå ðàçêúñà ïî êðàèùàòà, äîêàòî õîðàòà åíåðãè÷íî êðà÷åõà êúì ñòðàíè÷íèòå ïðåñå÷êè, êàòî çàõâúðëÿõà ïî ïúòÿ ñè ñàìîäåëíèòå îðúæèÿ è ñå ïîÿâÿâàõà îò äðóãèÿ êðàé íà óëèöàòà ñ äîñòîéíàòà, óìèñëåíà ïîõîäêà íà ïî÷òåíè ãðàæäàíè.
- Äîòóê äîáðå, íî êàêâî ñòàíà? - ïîïèòà Âàéìñ òðîëà.
- ×óõìå, ÷å îíóé ìîì÷å å çàñòðåëÿëî íÿêàêúâ ÷îâåê. Òúêìî ñòèãíàõìå ìàãàçèíà è îòâñÿêúäå çàïðèèæäàõà õîðà, âèêàõà è...
- Òî ïîðàçè ÷îâåêà òúé, êàêòî Õóäðóí ïîðàçè ðàçãóëíèöèòå îò Óð - îáÿñíè ïîëèöàé Âèçèò*.
(* Ïîëèöàé Âèçèò èëè Íàïðàâè-Âèçèòà-Ïðè-Áåçáîæíèêà-Ñ-Ðàçÿñíèòåëíè-Ïàìôëåòè áåøå äîáðî ÷åíãå, êàêòî Âàéìñ âèíàãè èçòúêâàøå, è òîâà áåøå íåãîâàòà íàé-âèñîêà ïîõâàëà. Âèçèò áåøå îìíèàíåö è ñïîäåëÿøå ïî÷òè ïàòîëîãè÷íèÿ èíòåðåñ íà ñúíàðîäíèöèòå ñè êúì âñÿêà åâàíãåëèñòêà ðåëèãèÿ. Òîé ïèëååøå öÿëàòà ñè íàäíèöà çà ðåëèãèîçíè ïàìôëåòè è äîðè èìàøå ñâîÿ ëè÷íà ïå÷àòàðñêà ïðåñà. Ðåçóëòàòúò áåøå, ÷å òîé ðàçäàâàøå áðîøóðêè êàêòî íà âñåêè, êîéòî ñëó÷àéíî ïðîÿâåøå èíòåðåñ, òàêà è íà âñè÷êè, êîèòî èçîáùî íå ñå èíòåðåñóâàõà. Äîðè Äåòðèòóñ íå ìîæåøå äà ðàçïðúñíå òúëïà ñ òàêàâà ñêîðîñò, ñ êàêâàòî òîâà ñå îòäàâàøå íà Âèçèò, ñìÿòàøå Âàéìñ. Ïðåç ïî÷èâíèòå ìó äíè ÷îâåê ìîæåøå äà ãî ìåðíå äà òðàìáîâà óëèöèòå ñúñ ñâîÿ êîëåãà - Ïîðàçè-Íåâåðíèêà-Ñ-Èçêóñíè-Àðãóìåíòè. Äî òîçè ìîìåíò äâàìàòà íå áÿõà óñïåëè äà ïðèâëåêàò äîðè åäèí-åäíè÷úê âÿðâàù. Íà Âàéìñ ìó ñå ñòðóâàøå, ÷å Âèçèò ñèãóðíî å ïðåêðàñåí ÷îâåê, îòâúä âñè÷êîòî òîâà, íî íÿêàê ñè íèêîãà íå ìó ñòèãàøå ñìåëîñò äà ïðîâåðè òàçè ñè äîãàäêà.)
- Ïîðàçèë? - ïîâòîðè Âàéìñ îáúðêàíî. - Óáèë ëè å íÿêîãî?
- Íå è òúé, ÷å ÷îâåêúò äà íå ñå îïðàâè, ñúð - îòãîâîðè Äåòðèòóñ. - Óëó÷èë ãî å â ðúêàòà. Ïðèÿòåëèòå ìó ãî äîâåäîõà â Ñòðàæàòà, çà äà ïîäàäå îïëàêâàíå. Òîé å ïåêàð îò íîùíàòà ñìÿíà. Êàçà, ÷å çàêúñíÿë çà ðàáîòà, âòóðíàë ñå òè÷åøêîì äà âçåìå íåùî çà õàïâàíå è â ñëåäâàùàòà ìèíóòà ëåæàë ïðîñòðÿí íà ïîäà.
Âàéìñ ïðåñå÷å óëèöàòà è íàòèñíà äðúæêàòà íà âðàòàòà. Òÿ ïîääàäå ëåêî, ñëåä êîåòî ñå îïðÿ íà íåùî, êîåòî èçãëåæäà áåøå áàðèêàäà îò ìåáåëè. Ñòîëîâå áÿõà íàòðóïàíè è ïðåä ïðîçîðåöà.
- Êîëêî õîðà ñå áÿõà ñúáðàëè òóêà, ïîëèöàé?
- Ãîëÿìà òúëïà, ñúð.
„Ñðåùó ÷åòèðèìà äóøè îò äðóãàòà ñòðàíà íà âðàòàòà. Ñåìåéñòâîòî íà Ãîðèô". Áðàâàòà ïîääàäå îùå ìàëêî è Âàéìñ ñå óñåòè, ÷å ñå íàâåæäà, îùå ïðåäè äà å ÷óë íàòÿãàíåòî íà àðáàëåòà.
Âíåçàïíî ïðîçâó÷à çâúí íà òåòèâà. Àðáàëåòúò ïî-ñêîðî èçïëþ, îòêîëêîòî èçñòðåëÿ ñòðåëàòà. Òÿ ñå çàâúðòÿ äèâî êàòî òèðáóøîí, ïðåëåòÿ ïðåç óëèöàòà è óäàðè ñòðàíè÷íî ñòåíàòà îòñðåùà.
- Âèæòå ñåãà... - Âàéìñ ñå ïðèâåäå îùå ìàëêî, íî ïîâèøè ãëàñ. - Êîéòî è äà å áèë óëó÷åí ñ òîâà íåùî, å áèëî ïî ñëó÷àéíîñò. Òóê å Ñòðàæàòà. Îòâîðåòå âðàòàòà. Â ïðîòèâåí ñëó÷àé Äåòðèòóñ ùå ÿ îòâîðè. À êîãàòî òîé îòâàðÿ âðàòà, òÿ ñè îñòàâà îòâîðåíà. Ðàçáèðàòå êàêâî èìàì ïðåäâèä, íàëè?
Íèêàêúâ îòãîâîð.
- Äîáðå òîãàâà. Äåòðèòóñ, ïðèáëèæè ñå, ìîëÿ òå...
Îòâúòðå ñå ðàçíåñå òèõà êàðàíèöà, ïîñëåäâàíà îò òúòðåíåòî íà îòìåñòâàùè ñå ìåáåëè. Âàéìñ îïèòà âðàòàòà. Òÿ ñå ëþøíà íàâúòðå.
Ñåìåéñòâîòî ñå áåøå ñúáðàëî â íàé-îòäàëå÷åíèÿ êðàé íà ñòàÿòà. Âàéìñ ïî÷óâñòâà íàïðåæåíèåòî íà îñåì î÷è, âòîðà÷åíè â íåãî. Â àòìîñôåðàòà ñå íîñåõà îáúðêâàíå è óïëàõà, ïîäïðàâåíè ñ ìèðèçìàòà íà èçãîðÿëà õðàíà.
Ãîñïîäèí Ãîðèô äúðæåøå ïðåäïàçëèâî àðáàëåòà, à èçðàæåíèåòî íà ëèöåòî íà ñèíà ìó êàçà íà Âàéìñ ìíîãî îò íåùàòà, êîèòî èñêàøå äà óçíàå.
- Äîáðå - çàïî÷íà òîé. - Ñåãà âñè÷êè ìå ñëóøàéòå. Íÿìà äà àðåñòóâàì íèêîãî. Òîâà ìè èçãëåæäà êàòî åäíî îò íåùàòà, êîèòî áèõà íàêàðàëè Íåãîâî ïðåâúçõîäèòåëñòâî äà ìè òðèå ñîë íà ãëàâàòà. Íî å ïî-äîáðå äà ïðåêàðàòå íîùòà â ïîëèöèÿòà. Íå ìîãà äà îòäåëÿ õîðà, êîèòî äà ïàçÿò òóêà. Ðàçáèðàòå ëè? Áèõ ìîãúë äà âè àðåñòóâàì. Íî àç ñàìî âè ìîëÿ.
Ãîñïîäèí Ãîðèô ïðî÷èñòè ãúðëî.
- ×îâåêúò, êîãîòî çàñòðåëÿõ... - çàïî÷íà òîé è îñòàâè è âúïðîñà, è ëúæàòà äà óâèñíàò âúâ âúçäóõà. Âàéìñ ñå íàñèëè äà íå ïîãëåæäà êúì ìîì÷åòî.
- Íå å ïîñòðàäàë çëå.
- Òîé... ñå âòóðíà âúòðå - îáÿñíè ãîñïîäèí Ãîðèô. - À ñëåä ñíîùíàòà èñòîðèÿ...
- Âèå ñè ïîìèñëèõòå, ÷å ïàê âè íàïàäàò, è ãðàáíàõòå àðáàëåòà?
- Äà! - íàåæè ñå ìîì÷åòî, ïðåäè áàùà ìó äà ñè îòâîðè óñòàòà.
Ïîñëåäâà êðàòúê ñïîð íà êëà÷èàíñêè.
- Òðÿáâà ëè äà íàïóñíåì êúùàòà?
- Çà âàøå äîáðî å. Ùå ñå îïèòàìå äà íàìåðèì íÿêîé äà ÿ íàãëåæäà. Ñåãà ñè ñúáåðåòå íåùàòà è âúðâåòå ñúñ ñåðæàíòà. È ìè äàéòå òîÿ àðáàëåò.
Ãîðèô ìó ãî âðú÷è ñ âúçäèøêà íà îáëåê÷åíèå. Áåøå òèïè÷åí „Ñúáîòíà âå÷åð, ñïåöèàëåí", òîëêîâà ëîøî ñãëîáåí è òàêà êàïðèçåí, ÷å åäèíñòâåíîòî áåçîïàñíî ìÿñòî, äîêàòî ñòðåëÿø, áåøå äèðåêòíî çàä íåãî, à äîðè è òîãàâà ÷îâåê ïîåìàøå èçâåñòåí ðèñê. È íèêîé íå áåøå ïðåäóïðåäèë ñîáñòâåíèêà ìó, ÷å ìÿñòîòî ïîä òåçãÿõà âúâ âëàæåí, çàäèìåí ìàãàçèí è íåïðåêúñíàòèÿ äúæä îò ìàçíèíà îòãîðå ìó íå ñà íàé-ïîäõîäÿùèòå óñëîâèÿ çà ñúõðàíåíèå. Òåòèâàòà áåøå ïðîâèñíàëà. Âåðîÿòíî åäèíñòâåíèÿò íàäåæäåí íà÷èí òîçè àðáàëåò äà íàðàíè ÷îâåê áè áèë äà ãî ôðàñíå ïî ãëàâàòà ñ íåãî.
Âàéìñ ïî÷àêà Äåòðèòóñ äà èçâåäå ñåìåéñòâîòî è îãëåäà çà ïîñëåäåí ïúò ïîìåùåíèåòî. Íå áåøå ãîëÿìî. Â êóõíÿòà çàä ìàãàçèí÷åòî íåùî ëþòèâî áåøå èçâðÿëî äî ñóõî â êîòëåíöåòî ñè. Êàòî ñè îïàðè ïðúñòèòå, óñïÿ äà äðúïíå êîòëåòî îò îãúíÿ è ïîñëå, ñìúòíî ïðèïîìíÿéêè ñè êàêâî ïðàâåøå ìàéêà ìó â òàêúâ ñëó÷àé, ãî íàêèñíà â óìèâàëíèêà.
Ñëåä òîâà áàðèêàäèðà ïðîçîðöèòå êîëêîòî ìîæà è èçëåçå, êàòî çàêëþ÷è âðàòàòà çàä ñåáå ñè. Äèñêðåòíî çàêà÷åíàòà íàä âðàòàòà ìåòàëíà ïëî÷êà íà Ãèëäèÿòà íà êðàäöèòå ñúîáùàâàøå íà ñâåòà, ÷å ãîñïîäèí Ãîðèô ñúâåñòíî å ïëàòèë ãîäèøíàòà ñè òàêñà*.
(* È çàòîâà íÿìàøå äà áúäå îáèðàí îôèöèàëíî. Àíêõ-Ìîðïîðê èìàøå ñúâñåì äèðåêòåí ïîäõîä êúì èäåÿòà çà çàñòðàõîâàíåòî. Êîãàòî íà ñðåäíîñòàòèñòè÷åñêèÿ ãðàæäàíèí ìó ïðåðåæåõà ãúðëîòî, òîâà íå áåøå ïðîñòî æàðãîí íà ôèíàíñèñòèòå.) Íî íà ñâåòà èìàøå äîñòàòú÷íî íå òîëêîâà îôèöèàëíè îïàñíîñòè, çàòîâà Âàéìñ èçìúêíà îò äæîáà ñè ïàð÷å òåáåøèð è íàïèñà íà âðàòàòà:
ÏîÄ ÇäêðèëÀòÀ ÍÀ ÑÒÐÀÆÀÒÀ Ñëåä òîâà ðàçìèñëè è ñå ïîäïèñà:
ÑÅÐÆ. ÄÅÒÐÈòúç
Âúâ âúîáðàæåíèåòî íà õîðàòà ñ ïî-ñëàá ãðàæäàíñêè äóõ âúðõîâåíñòâîòî íà çàêîíà íå òåæåøå òîëêîâà, êîëêîòî óæàñúò îò ïîÿâàòà íà Äåòðèòóñ.
Çàêîíúò çà Áóíòîâåòå! Êîé, ïî äÿâîëèòå, ãî å èçêîïàë òîâà ïèñàíèå? Âåðîÿòíî Êåðúò, ðàçáèðà ñå. Çàêîíúò íå ñå ïðèëàãàøå îòêàê Âàéìñ ñå ïîìíåøå - êîåòî íå áåøå èçíåíàäà, àêî ÷îâåê çíàå êàêâî âñúùíîñò å íàïèñàíî â íåãî. Äîðè Âåòèíàðè áè ñå ïîêîëåáàë äà ãî èçïîëçâà. Ñåãà íå áåøå íèùî ïîâå÷å îò ãîëî çàãëàâèå. Áîã äà áëàãîñëîâè íåãðàìîòíèòå...
Âàéìñ òúêìî îòñòúïè êðà÷êà íàçàä, çà äà ñå ïîëþáóâà íà òâîðåíèåòî ñè, è âèäÿ çàðåâîòî íàä êúùèòå ïîêðàé Ïàðêîâàòà Àëåÿ, ïî÷òè âåäíàãà ñëåä òîâà ÷ó ÷àòêàíåòî íà ïîäêîâàíè ñúñ ñòîìàíà áîòóøè.
- Çäðàâåé, Äðåáíîäóïå - êàçà, áåç äà ñå îáðúùà. - Ñåãà ïúê êàêâî ñå å ñëó÷èëî? Ñàìî íå ìè êàçâàé, ÷å íÿêîé å ïîäïàëèë êëà÷èàíñêîòî ïîñîëñòâî.
- Ñëóøàì, ñúð! - îòãîâîðè äæóäæåòî. Òÿ çàñòàíà ìèðíî ïî ñðåäàòà íà óëèöàòà, êàòî ãî ãëåäàøå ïðèòåñíåíî.
- Å?
- Àìè... âèå íàëè êàçàõòå äà íå âè êàçâàì...
Ïðèìàëÿë, Âàéìñ ñè ïðèïîìíè, ÷å ïîòîìñòâåíèòå óìåíèÿ íà äæóäæåòàòà â ìåòàëîëååíåòî ñà ïîðúñåíè ñàìî ñ ùèïêà èðîíèÿ.
- Êëà÷èàíñêîòî ïîñîëñòâî íàèñòèíà ëè ãîðè?
- Äà, ñúð!

Ãîñïîæà Ñïåíò îòêðåõíà ñúñ ñêúðöàíå âðàòàòà.
- Äà?
- Àç ñúì ïðèÿòåë íà... - Êåðúò ñå ïîêîëåáà. ×óäåøå ñå äàëè Ôðåä ñå å ïðåäñòàâèë ñ èñòèíñêîòî ñè èìå. - Íà... ãîëåìèÿ äåáåë ÷îâåê, êîñòþìúò íå ìó å ïî ìÿðêà...
- Îíÿ, äåòî ðàçõîæäà íàñàì-íàòàì ñåêñóàëíèÿ ìàíèàê ëè?
- Ìîëÿ?
- Åäèí êëüîùàâ äðåáåí ìóõëüî, îáëå÷åí êàòî êëîóí.
- Êàçàõà, ÷å äàâàòå ñòàÿ ïîä íàåì - îò÷àÿíî îïèòà Êåðúò.
- Òå ÿ íàåõà - îòãîâîðè ãîñïîæà Ñïåíò è ñå îïèòà äà çàòâîðè âðàòàòà.
- Òå êàçàõà, ÷å áèõ ìîãúë äà ÿ èçïîëçâàì...
- Íèêàêâî ïðåíàåìàíå íå ïîçâîëÿâàì!
- Êàçàõà, ÷å òðÿáâà äà âè ïëàòÿ äâà äîëàðà!
Íàòèñêúò âúðõó âðàòàòà ïîíàìàëÿ.
- Îòãîðå íà òóé, äåòî òå ãî ïëàùàò ëè?
- Ðàçáèðà ñå.
Òÿ èçãëåäà Êåðúò îòãîðå äî äîëó è ïîäñìðúêíà.
- Ê'âî áà÷êàø?
- Èçâèíåòå?
- Òè ñè ÷åíãå, íàëè?
- Àìè... - Êåðúò ñå ïîêîëåáà, ñëåä êîåòî ïîâèøè ãëàñ. - Íå, íå ñúì ïîëèöàé. Õà-õà, âèå ñè ìèñëèòå, ÷å ñúì ïîëèöàé, òàêà ëè? Äà íå áè äà âè ïðèëè÷àì íà ïîëèöàé?
- Äà, ïðèëè÷àø ìè. Òè ñè êàïèòàí Êåðúò. Âèæäàëà ñúì òå äà îáèêàëÿø ãðàäà. Íî, òúé èëè èíà÷å, è ÷åíãåòàòà òðÿáâà äà ñïÿò íåéäå, íàëè.
Ãîðå íà ïîêðèâà Àíãóà ïîäáåëè î÷è.
- Íèêàêâè æèíè, íèêàêâó ãîòâåíå, íèêàêâà ìóçèêà, íèêàêâè æèâîòíè - èçðåäè ãîñïîæà Ñïåíò, êîãàòî ãî âîäåøå íàãîðå ïî ñêúðöàùèòå ñòúëáè.
Àíãóà èç÷àêà â ìðàêà, äîêàòî ÷ó ïðîçîðåöà äà ñå îòâàðÿ.
- Îòèäå ñè - ïðîøåïíà Êåðúò.
- Ïî êåðåìèäèòå îòâúí èìà ñòúêúëöà, òî÷íî êàêòî äîêëàäâà Ôðåä - ñïîäåëè Àíãóà.
Âúòðå òÿ çàòâîðè î÷è è ñè ïîå äúëáîêî äúõ. Ïúðâî ñå íàëàãàøå äà èçêëþ÷è ìèðèçìàòà íà Êåðúò - íåòúðïåëèâà ïîò, ñàïóí, îñòàòú÷åí ìèðèñ íà ãðåñ çà àðáàëåòè...
...è Ôðåä Êîëúí, öåëèÿ âèð-âîäà ñ íàìåê çà áèðà, ñòðàííàòà ïîìàäà çà ñâåæà êîæà íà Íîáè, è ìèðèçìàòà íà ñòúïêè, òåëà, äðåõè, ãðåñ, íîêòè...
Îêîòî íà îáîíÿíèåòî é ìîæåøå äà âèäè õîðàòà â ñòàÿòà ÷àñ ñëåä êàòî ñà ÿ íàïóñíàëè ïî çàìðàçåíàòà âúâ âðåìåòî îáîíÿòåëíà äèðÿ, êîÿòî îñòàâÿõà. Íî ñëåä äåíîíîùèå ìèðèçìèòå çàïî÷âàõà äà ñå ïðåñè÷àò è îïëèòàò åäíà â äðóãà. Òðÿáâàøå äà ãè âçèìà ïîîòäåëíî, åäíà ïî åäíà, äà îòäåëè ïîçíàòèòå ÷àñòèöè è êàêâîòî îñòàíåøå...
- Òîëêîâà ñà ñå îáúðêàëè!
- Äîáðå, äîáðå - óñïîêîè ÿ Êåðúò.
- Òóê å èìàëî íàé-ìàëêî òðèìà äóøè! Åäèíèÿò å Îçè... Ìèðèçìàòà ìó å ïî-ñèëíà îêîëî ëåãëîòî... è... Òÿ ðàçòâîðè øèðîêî î÷è è ñå âòðåí÷è â ïîäà.
- Íÿêúäå òóê!
- Êîå? Êàêâî?
Àíãóà ïðèêëåêíà, ïî÷òè äîëåïèëà íîñ î äúñêèòå íà ïîäà.
- Ìîãà äà ãî ïîäóøà, íî íå ìîãà äà ãî âèäÿ! Ïðåä ëèöåòî é ñå ïîÿâè íîæ. Êåðúò ïðèêëåêíà è ïðîêàðà îñòðèåòî â öåïíàòèíàòà ìåæäó äâå îò äúñêèòå. Íåùî êàòî êàôÿâà òðåñ÷èöà îòõâðúêíà íàñòðàíà. ßâíî áåøå òúïêàíî è âúðãàëÿíî íàñàì-íàòàì îò ìíîæåñòâî íîçå, íî äîðè è òàêà Êåðúò ìîæåøå äà óñåòè àðîìàòà íà êàðàìôèë÷å.
- Ñìÿòàø ëè, ÷å Îçè ÷åñòè÷êî ñè å ïðàâèë ÿáúëêîâ ïàé? - ïðîøåïíà òîé.
- „Íèêàêâó ãîòâåíå", çàáðàâè ëè? - óõèëè ìó ñå Àíãóà.
- Çíà÷è íÿêîé äðóã...
Êåðúò èç÷îâúðêà îùå ïðàõ è ìðúñîòèÿ. Â òÿõ íåùî áëåñíà.
- Ôðåä êàçà, ÷å ñòúêëàòà ñà ñå ïîñèïàëè îòâúí, íàëè òàêà?
- Äà.
- Äîáðå, íî êàêâî ùå ñòàíå, àêî ïðåäïîëîæèì, ÷å íÿêîé íå å óñïÿë äà ñúáåðå âñè÷êè ñòúêúëöà, êîãàòî ãî å ñ÷óïèë?
- Çà ÷îâåê, êîéòî ìðàçè ëúæàòà, òè ñè óæàñíî ïîäîçðèòåëåí, çíàåø ëè?
- Ïðîñòî ëîãèêà. Îòâúí ïðåä ïðîçîðåöà èìà ïîñèïàíè ñòúêëà, íî òîâà îçíà÷àâà ïðîñòî, ÷å èìà ñòúêëà, ïîñèïàíè ïðåä ïðîçîðåöà. Êîìàíäèð Âàéìñ âèíàãè ïîâòàðÿ, ÷å íÿìà òàêîâà íåùî êàòî óëèêà. Âúïðîñúò å êàê òè ñàì âèæäàø íåùàòà.
- Ìèñëèø, ÷å íÿêîé å ðàçáèë ïðîçîðåöà, âëÿçúë å è ñëåä òîâà âíèìàòåëíî å ïðåíåñúë âñè÷êè ñòúêúëöà íàâúí?
- Âúçìîæíî å.
- Êåðúò? Çàùî øåïíåì?
- „Íèêàêâè æèíè", çàáðàâè ëè?
- È íèêàêâè äîìàøíè æèâîòíè. Íå ãëåäàé òàêà - ïðèáàâè òÿ, ùîì çúðíà ëèöåòî ìó. - Ïðîÿâà íà ëîø âêóñ å ñàìî êîãàòî íÿêîé äðóã ãî êàçâà. Íà ìåí ìè å ïîçâîëåíî.
Êåðúò èçñòúðãà îùå íÿêîëêî ïàð÷åíöà ñòúêëî îò ïîäà. Àíãóà íàäíèêíà ïîä ëåãëîòî è èçìúêíà îìà÷êàíèòå ñïèñàíèÿ.
- Ìèëè áîæå, íàèñòèíà ëè õîðàòà ÷åòàò ïîäîáíè íåùà? - âúçêëèêíà òÿ, äîêàòî ïðåëèñòâàøå „Ëúêîâå è àìóíèöèè". - „Òåñòîâåòå íà Îãíåìåòíèÿ Ðåôëåêñ Íîìåð 7: Ìíîãî Ïîâå÷å Ëúê"... „Âúçïàëåíèå íà õîäèëîòî - íèå âè ïðåäñòàâÿìå äåñåòòå íàé-äîáðè ìåõëåìà ñðåùó ãúáè÷êè!"... è êàêâî å òîâà ñïèñàíèå?... „ Âîëíîíàåìíèê."?
- Íåïðåêúñíàòî ñå âîäÿò ðàçíè äðåáíè âîéíè òóê è òàì - îáÿñíè Êåðúò, äîêàòî èçäúðïâàøå êóòèÿòà ñ ïàðèòå.
- Íî ñàìî ïîãëåäíè ðàçìåðà íà òàçè ñåêèðà!... „Âçåìè èì àêúëà, âçåìè „Ðàç÷èñòâàùàòà ïúòÿ" íà „Áúðëè è Ñèëåí-â-ðúêàòà" è ãè ñêúñè ñ åäíà ãëàâà!" ßâíî å âÿðíî òîâà, äåòî ãî ðàçïðàâÿò çà ìúæåòå, êîèòî ñè ïàäàò ïî ãîëåìè îðúæèÿ...
- À òî å?... - ïîäêàíè Êåðúò, äîêàòî îòâàðÿøå êàïàêà íà êóòèÿòà ñ ïàðèòå.
Àíãóà ãî èçãëåäà âíèìàòåëíî. Êàêòî âèíàãè, Êåðúò èçëú÷âàøå íåâèííîñò êàòî åäíî ìàëêî ñëúí÷èöå. Íî òîé áè òðÿáâàëî... Òå âñè÷êè çíàÿò... Òîé íåïðåìåííî...
- Òå... õìì... îáèêíîâåíî ñà äîñòà ìàëêè - îòãîâîðè òÿ.
- O, äà, âÿðíî å. - Êåðúò ðîâåøå èç êëà÷èàíñêèòå ìîíåòè. - Âçåìè íàïðèìåð äæóäæåòàòà. Íèùî íå ãè ïðàâè òîëêîâà ùàñòëèâè êîëêîòî áðàäâà, ïî-äúëãà îò ñàìèòå òÿõ. È Íîáè ñúùî ñè ïàäà ïî ãîëåìè îðúæèÿ, à òîé ñè å ôàêòè÷åñêè ñ ðàçìåðèòå íà äæóäæå.
- Õìì...
Àíãóà áåøå óâåðåíà, ÷å ïîçíàâà Êåðúò ïî-äîáðå îò âñåêè äðóã. Ñèãóðíà áåøå, ÷å òîé íàèñòèíà äúðæè íà íåÿ. Ïðîñòî ðÿäêî ãî êàçâàøå, çàùîòî î÷åâèäíî äîïóñêàøå, ÷å òÿ ãî çíàå. Áåøå ïîçíàâàëà è äðóãè ìúæå ïðåäè íåãî, âúïðåêè ÷å ïðåâðúùàíåòî âúâ âúëê çà îïðåäåëåíà ÷àñò îò ìåñåöà ñå ñ÷èòàøå çà åäèí îò îíåçè äðåáíè äåôåêòè, êîèòî îáèêíîâåíî îòáëúñêâàò ìúæåòå. È äîêàòî íå ïîïàäíà íà Êåðúò, âèíàãè âñè÷êî ñâúðøâàøå ïî åäèí è ñúù íà÷èí. Áåøå ÷óâàëà èçðàçèòå, êîèòî ìúæåòå îáèêíîâåíî ïðîèçíàñÿò â ðàçãîðåùåíèòå ìîìåíòè è âåäíàãà ñëåä òîâà çàáðàâÿò. Íî êîãàòî Êåðúò êàçâàøå íåùî, ñòàâàøå ÿñíî, ÷å âñè÷êî âå÷å å óñòàíîâåíî è äîãîâîðåíî ïîìåæäó âè. Òîé èñêðåíî ñå èçíåíàäâàøå, ÷å òÿ å çàáðàâèëà êàêâî é å êàçâàë ìèíàëèÿ ïúò è äîðè é öèòèðàøå äàòàòà è âðåìåòî íà ðàçãîâîðà èì.
È âñå ïàê ïðåç ïîâå÷åòî âðåìå èìàøå óñåùàíåòî, ÷å ïî-ãîëÿìàòà ÷àñò îò Êåðúò å ñêðèòà ìíîãî íàäúëáîêî è íàäíè÷à îòòàì. Íèêîé íå ìîæåøå äà áúäå òîëêîâà ïðîñòîâàò, íèêîé íå ìîæåøå äà áúäå òîëêîâà èçîáðåòàòåëíî òúï, áåç äà áúäå ïðè òîâà óæàñíî èíòåëèãåíòåí. Ñúùîòî êàòî äà áúäåø àêòüîð. Ñàìî ìíîãî äîáðèÿò àêòüîð å äîñòàòú÷íî äîáúð, çà äà èçèãðàå ñëàá àêòüîð.
- Äîñòà ñàìîòåí ÷îâåê å íàøèÿò Íîáè - îòñúäè Êåðúò.
- Àìèè-äàà...
- Íî ñúì ñèãóðåí, ÷å ðàíî èëè êúñíî ùå ñè íàìåðè ïîäõîäÿù ñïúòíèê â æèâîòà - äîáàâè îïòèìèñòè÷íî òîé.
„Íàé-âåðîÿòíî íà äúíîòî íà áóòèëêàòà" - âìåòíà íàóì Àíãóà. Ñïîìíÿøå ñè äîáðå ðàçãîâîðà ñ Íîáè. Áåøå óæàñíî êàòî ñè ãî ïîìèñëè ÷îâåê, íî èìàøå íåùî, êîåòî ÿ êàðàøå äà ïîòðåïåðâà ïðè ìèñúëòà, ÷å Íîáè ùå áúäå äîïóñíàò äî îêåàíà íà æèâîòà, äîðè ñàìî äî ïëèòêèÿ ìó êðàé.
- Çíàåø ëè, òåçè ìîíåòè èçãëåæäàò ñòðàííî...
- Êàê òàêà? - ïîïèòà Àíãóà, áëàãîäàðíà çà ñìÿíàòà íà òåìàòà.
- Çàùî ùå ìó ïëàùàò â êëà÷èàíñêè óîëè? Òîé íå áè ìîãúë äà ãè èçõàð÷è òóê, à è ñàðàôèòå íÿìà äà ìó äàäàò äîáðà öåíà çà òÿõ. - Êåðúò ïîäõâúðëè è õâàíà âúâ âúçäóõà åäíà ìîíåòà. - Êîãàòî òðúãâàõìå, ãîñïîäèí Âàéìñ ìè êàçà: „È äà ìè äîíåñåø ÷óâàëà ñ ôóðìè è êàìèëàòà, äåòî å ñêðèòà ïîä âúçãëàâíèöàòà." Ìèñëÿ, ÷å ãî ðàçáèðàì.
- Ïÿñúê ïî ïîäà. Òîâà íå å ëè î÷åâèäíà óëèêà? Ìîæåø âåäíàãà äà ïîçíàåø, ÷å ñà áèëè êëà÷èàíöè, çàùîòî ñà èìàëè ïÿñúê ïî ñàíäàëèòå ñè!
- Àìè êàðàìôèë÷åòî... - Êåðúò ïîáóòíà ñ ïðúñò ìàëêàòà ñêèëèä÷èöà. - Íå å ÷åñòî ñðåùàí íàâèê äîðè è ñðåä êëà÷èàíöèòå. Òîâà íå å ïðåêàëåíî î÷åâèäíà óëèêà, íàëè?
- Ìèðèøå ïðÿñíî. Áèõ êàçàëà, ÷å ÷îâåêúò å áèë òóêà ñíîùè.
- Ñëåä ñìúðòòà íà Îçè?
- Èìåííî.
- È çàùî?
- Îòêúäå äà çíàì? È ùî çà èìå å 71-÷àñîâèÿ Àõìåä?
Êåðúò ñâè ðàìåíå.
- Íå çíàì. Íî ñïîðåä ìåí ãîñïîäèí Âàéìñ ìèñëè, ÷å íÿêîé â Àíêõ-Ìîðïîðê èñêà íèå äà âÿðâàìå, ÷å êëà÷èàíöèòå ñà ïëàòèëè çà óáèéñòâîòî íà ïðèíöà. Òîâà çâó÷è... ãàäíî, íî ëîãè÷íî. Íî íå ìîãà äà ðàçáåðà çàùî åäèí èñòèíñêè êëà÷èàíåö áè ñå çàáúðêàë â òîâà...
Ïîãëåäèòå èì ñå ñðåùíàõà.
- Ïîëèòèêà? - ïðîèçíåñîõà åäíîâðåìåííî äâàìàòà.
- Çà äîñòàòú÷íî ïàðè ìíîãî õîðà áèõà íàïðàâèëè êàêâî ëè íå - äîáàâè Àíãóà.
Âíåçàïíî îòêúì âðàòàòà ñå ðàçíåñå ñâèðåïî äóìêàíå.
- Äîâåë ëè ñè íÿêîãî âúòðå? - ïðîâèêíà ñå ãîñïîæà Ñïåíò.
- Áúðçî âúí ïðåç ïðîçîðåöà! - ïðîñúñêà Êåðúò.
- Çàùî äà íå îñòàíà è ïðîñòî äà é ðàçêúñàì ãúðëîòî? - êàçà Àíãóà. - Äîáðå äå, äîáðå, ñàìî ñå ïîøåãóâàõ, ñïîêîéíî!
È èç÷åçíà çàä ïåðâàçà íà ïðîçîðåöà.

Àíêõ-Ìîðïîðê îò ìíîãî ãîäèíè íÿìàøå ïîæàðíà êîìàíäà. Ãðàæäàíèòå ïîíÿêîãà ðàçñúæäàâàò äðàçíåùî ïðàâîëèíåéíî è íà ÷îâåê íå ìó å íóæíî ìíîãî âðåìå, çà äà âèäè î÷åâèäíèòå íåäîñòàòúöè â òîâà äà ïëàùà íà ãðóïà õîðà çà áðîÿ íà ïîæàðèòå, êîèòî èì ñå íàëàãà äà ãàñÿò. Àíêõ-ìîðïîðêöè íàèñòèíà çàïî÷íàõà îñîáåíî ìíîãî äà ñå ñòèñêàò çà ïàðèòå ñè ñëåä Íàôòåíèÿ Âòîðíèê.
Îòòîãàâà òå ñâèêíàõà äà ñå óïîâàâàò íà ðàçóìíèÿ åãîèçúì. Õîðàòà, æèâååùè áëèçî äî ãîðÿùàòà êúùà, ïðàâåõà âñè÷êî ïî ñèëèòå ñè äà ÿ óãàñÿò áúðçî, çàùîòî ñå ñòðàõóâàõà áóêâàëíî äà íå ñå ïîäïàëè è òÿõíàòà ÷åðãà.
Íî òúëïàòà îêîëî ãîðÿùîòî ïîñîëñòâî çÿïàøå ñ îòñúñòâàùèÿ ïîãëåä íà õîðà, êîèòî çíàÿò, ÷å çðåëèùåòî ñå ïðåäàâà îò íÿêîÿ äàëå÷íà ïëàíåòà.
Òå ñå îòäðúïíàõà ïî èíñòèíêò, êîãàòî Âàéìñ ñè çàïðîïðàâÿ ïúò êúì ïðàçíîòî ïðîñòðàíñòâî ïðåä âðàòèòå íà ïîñîëñòâîòî. Ïëàìúöèòå âå÷å îáëèçâàõà ïðîçîðöèòå íà ïúðâèÿ åòàæ è íà ïîòðåïâàùàòà ñâåòëèíà îòâúòðå ìîæåõà äà ñå âèäÿò áÿãàùè ñèëóåòè.
Òîé ñå îáúðíà êúì òúëïàòà:
- Õàéäå, äå! Êàêâî âè ñòàâà! Ïðàâåòå âåäíàãà âåðèãà çà âåäðàòà!
- Òîâà ñè å òÿõíîòî ñêàïàíî ïîñîëñòâî! - îòãîâîðè åäèí ãëàñ.
- Úõú. Êëà÷èàíñêà çåìÿ, íúë'òúé!
- Íå ìîæåì äà ñòúïâàìå íà êëà÷èàíñêà òåðèòîðèÿ.
- Òîâà ñè å ÷èñòî íàõëóâàíå, òúé ñè å.
- Ïúê è íå íè ïóñêàò! - îáîáùè ìàëêî ìîì÷åíöå ñ âåäðî â ðúöå.
Âàéìñ ïðåöåíè âðàòèòå íà ïîñîëñòâîòî. Ïðåä òÿõ ñòîÿõà äâàìà ïàçà÷è. Îáúðêàíèòå èì ïîãëåäè ñå ìåñòåõà îò îãúíÿ çàä òÿõ êúì òúëïàòà îòïðåä è îáðàòíî. Ìúæåòå î÷åâèäíî áÿõà ñèëíî èçíåðâåíè, íî, êîåòî å ïî-ëîøîòî, áÿõà èçíåðâåíè è ñòèñêàõà äúëãè ìå÷îâå â ðúöå.
Âàéìñ ñå íàñî÷è êúì òÿõ, êàòî ñå îïèòâàøå äà ñå óñìèõâà è äúðæåøå çíà÷êàòà ñè âèñîêî âäèãíàòà ïðåä ñåáå ñè. Íà çíà÷êàòà èìàøå èçîáðàçåí ùèò. Òâúðäå ìúíè÷úê.
- Êîìàíäèð Âàéìñ, Àíêõ-ìîðïîðêñêà Ãðàäñêà ñòðàæà, - ïðîèçíåñå òîé ñ ãëàñ, êîéòî ñå íàäÿâàøå äà å ïðîçâó÷àë ïðèÿòåëñêè è óñïîêîèòåëíî. Åäèíèÿò ñòðàæ ãî îòïúäè ñ ðúêà:
- Õðàçêàðàé ñå!
- Àõà... - êàçà Âàéìñ.
Âíèìàòåëíî îãëåäà ïàâåòàòà îêîëî ïîðòàòà è ñëåä òîâà ñòðàæà. Íÿêúäå èç ïëàìúöèòå íÿêîé èçïèùÿ.
- Õåé, òè! Åëà òóê! Âèæäàø ëè òîâà? - èçâèêà òîé íà ïàçà÷à, äîêàòî ìó ñî÷åøå ïëî÷íèêà. ×îâåêúò ïðèñòúïè ïëàõî íàïðåä. - Òîâà å àíêõ-ìîðïîðêñêà òåðèòîðèÿ ïîä êðàêàòà òè, ïðèÿòåëþ. Òè ñè çàñòàíàë íà íåÿ è ñè ïîçâîëÿâàø äà âúçïðåïÿòñòâàø èçïúëíåíèåòî íà ìîÿ... - òîé çàáè þìðóê êîëêîòî ñå ìîæå ïî-ñèëíî â êîðåìà íà ñòðàæà - ...ñëóæåáåí äúëã!
Âòîðèÿò ñå íàõâúðëè âúðõó íåãî. Âàéìñ ãî ïîñðåùíà ñ êîëÿíî â ñëàáèíèòå. Íåùî íåïðèÿòíî èçïóêà. Âåðîÿòíî áåøå ãëåçåíúò íà Âàéìñ.
Ïðîêëèíàéêè è ñ ëåêî íàêóöâàíå, òîé ñå âòóðíà â ïîñîëñòâîòî è ñãðàá÷è ïúðâèÿ èçïðå÷èë ñå íà ïúòÿ ìó ÷îâåê çà ðîáàòà:
- Èìà ëè îñòàíàëè õîðà âúòðå? Èìà ëè õîðà â ñãðàäàòà?
×îâåêúò èçãëåäà Âàéìñ ïàíèêüîñàíî. Êóï÷èíàòà ëèñòîâå, êîèòî áåøå ïîíåñúë íàíÿêúäå, ñå ðàçïèëÿ ïî ïîäà.
Íÿêîé ãî ñãðàá÷è çà ðàìîòî:
- Ìîõåòå ëè äà ñå êàòåðèòå, ãîñïîäèí Âàéìñ?
- Êîé, ïî...
Íåïîçíàòèÿò ñå îáúðíà êúì ñâèëèÿ ñå îò ñòðàõ ÷èíîâíèê è ñèëíî ãî óäàðè ïðåç ëèöåòî:
- Ñïàñèòåë íà õàðòèåíè îòïàäúöè! Òþðáàíúò ñå ðàçìîòà îò òåìåòî íà ìúæà, êîãàòî òîé çàëèòíà è ïàäíà íàçàä.
- Íàñàì!
Ôèãóðàòà ñå ãìóðíà â êúëáåòàòà äèì. Âàéìñ çàáúðçà ñëåä íåãî, äîêàòî íå ñòèãíàõà äî ñòåíà ñ ïðèêîâàí êúì íåÿ óëóê.
- Êàê òàêà óñïÿõòå?...
- Íàãîðå! Íàãîðå!
Âàéìñ ïîñòàâè êðàê â ñúáðàíèòå íà ñòîë÷å äëàíè íà íåïîçíàòèÿ, óñïÿ äà çàêðåïè äðóãèÿ ñè êðàê íà ðúáà íà êîíçîëàòà è ñå èçòåãëè íàãîðå.
- Áúðçî!
Âàéìñ ïîëóèçêà÷è, ïîëóèçïúëçÿ ïî óëóêà. Ìàëêè ôîéåðâåðêè îò áîëêà èçáóõâàõà ïî êðàêàòà ìó. Íàé-ïîñëå äîñòèãíà ïàðàïåòà íà âòîðèÿ åòàæ è ñå ïðåõâúðëè ïðåç íåãî. Íåïîçíàòèÿò ñå ïîÿâè âåäíàãà ñëåä íåãî, ñÿêàø áåøå ïðîëàçèë íàãîðå ïî ñòåíàòà.
Èâèöà áÿë ïëàò çàêðèâàøå äîëíàòà ïîëîâèíà îò ëèöåòî ìó. Òîé íàïúõà âòîðî ïàð÷å ïëàò â ðúöåòå íà Âàéìñ.
- Ïîêðèé ñè íîñà è óñòàòà! Çàðàäè äèìà! Íà ïîêðèâà âñè÷êî âðåøå. Åäèí êîìèí òî÷íî äî Âàéìñ èçðèãíà ðåâÿù åçèê ïëàìúöè.
Ïðèâèäåíèåòî ïîäõâúðëè îñòàíàëàòà ÷àñò îò íåäîðàçìîòàíèÿ òþðáàí â ðúöåòå ìó è èçâèêà:
- Òè äðúæ òîçè êðàé, àç ùå õâàíà äðóãèÿ - è ñå âðÿçà îòíîâî â äèìà.
- Íî çàù...
Âàéìñ óñåùàøå æåãàòà ïðåç ïîäìåòêèòå íà áîòóøèòå ñè. Ïðèñòúïè êúì ðúáà íà ïîêðèâà è ÷ó âèêîâåòå îòäîëó.
Êîãàòî ñå íàäâåñè íàä êîðíèçà, óñïÿ äà âèäè ïðîçîðåöà íà åòàæà ïîä íåãî. Íÿêîé áåøå ñòðîøèë ïðîçîðåöà è ìàõàøå ñ ðúêà çà ïîìîù îòâúòðå.
Â äâîðà íà ïîñîëñòâîòî íàñòúïè äîïúëíèòåëåí ñìóò. Ñðåä ìåëåòî îò òåëà Âàéìñ âèäÿ âíóøèòåëíàòà ôèãóðà íà ïîëèöàé Äîðôë, ãîëåìúò íà Ñòðàæàòà. Òîé áåøå íàïðàâåí îò ãëèíà è îïðåäåëåíî áåøå óñòîé÷èâ íà îãúí. Íî ïðîáëåìúò íà Äîðôë áÿõà ñòúëáèùàòà. Òâúðäå ìàëêî îò òÿõ ìîæåõà äà óñòîÿò íà òåæåñòòà ìó.
Ðúêàòà ïðåñòàíà äà ìàõà îò ïðîçîðåöà. Ìîæåòå ëè äà ëåòèòå, ãîñïîäèí Âàéìñ? Òîé ïîãëåäíà êúì áúëâàùèÿ îãúí êîìèí. Ïîãëåäíà è íàâèòèÿ òþðáàí â ðúöåòå ñè.
Ïî-ãîëÿìàòà ÷àñò îò ìîçúêà íà Ñàì Âàéìñ ñå áåøå èçêëþ÷èëà, âúïðåêè ÷å îáëàñòèòå, îòãîâîðíè çà ïðîáîæäàùàòà áîëêà â êðàêàòà ìó, ôóíêöèîíèðàõà ñúñ ñìóùàâàùà åôåêòèâíîñò. Íî íÿêîè ìèñëè âñå îùå ïðîáÿãâàõà èç ãëàâàòà ìó è ìó äîñòàâÿõà ñëåäíèòå ïðîçðåíèÿ:
...òîçè ïëàò èçãëåæäà çäðàâ... Ïîãëåäíà îòíîâî êúì êîìèíà. Ñòàáèëåí êîìèí. Ïðîçîðåöúò áåøå øåñò ñòúïêè ïî-íàäîëó. Âàéìñ çàïî÷íà äà äåéñòâà àâòîìàòè÷íî.
Òàêà, ÷èñòî òåîðåòè÷åñêè, àêî ÷îâåê óñó÷å åäèíèÿ êðàé íà äúëãî ïàð÷å ïëàò îêîëî áúëâàùèÿ îãúí êîìèí ïî òîçè íà÷èí, èçäúðïà êðàÿ ìó íàñàì ïðåç ïàðàïåòà åòî òàêà è ñå îòáëúñíå îò ñòåíàòà òàêà, êîãàòî ñå çàëþëåå îáðàòíî, êðàêàòà ìó ùå óñïåÿò äà ïðîáèÿò êàêâîòî å îñòàíàëî îò ïðîçîðåöà íà äîëíèÿ åòàæ... åòî òàêà...
Êàðóöàòà ïðîñêúðöâàøå ïî ìîêðàòà óëèöà. Íàïðåäâàøå ìú÷èòåëíî áàâíî, çàùîòî íèòî åäíî îò êîëåëåòà é íå áåøå ñúñ ñúùèÿ ðàçìåð êàòî îñòàíàëèòå - òÿ ñå òðåñåøå, êëàòóøêàøå è íàêëàíÿøå íà åäíàòà è ïîñëå íà äðóãàòà ñòðàíà è î÷åâèäíî ïîëàãàøå îãðîìíè óñèëèÿ, çà äà íå ñå ðàçïàäíå íà ÷àñòè, îñîáåíî ùîì ïðåâîçâàøå ñìåò. Ñîáñòâåíèêúò é êàòî ÷å áåøå íàïðàâåí ñúùî îò îòïàäúöè.
Áåøå, îáùî âçåòî, ñ ÷îâåøêè ðúñò, íî ïðåâèò ïî÷òè íà äâå è ïîêðèò ñ êîñìè èëè ñ ìðúñíè ÷åðãè, èëè ìíîãî âåðîÿòíî - ñúñ ñïëúñòåíà ñìåñèöà îò äâåòå, êîÿòî áåøå òîëêîâà ñòåïàíà è êàëíà, ÷å äðåáíè ðàñòåíèéöà áÿõà ïóñíàëè êîðåí îòãîðå. Àêî íåùîòî ñëåçåøå îò êàðóöàòà è ïðèêëåêíåøå íà çåìÿòà, áè ñå ïîëó÷èëà ìíîãî äîáðà èìèòàöèÿ íà îòäàâíà èçîñòàâåíà êóï÷èíà îáîðñêè òîð. Êîãàòî ïðèñòúïâàøå ïî çåìÿòà, äæâàêàøå.
Åäèí êðàê ñå çàáè ìåæäó ñïèöèòå íà êàðóöàòà è ÿ ñïðÿ.
- Äîáúð âå÷åð, Äðèñëüî - ïîçäðàâè Êåðúò. Êóï÷èíàòà ñúùî ñïðÿ. ×àñò îò íåÿ ñå ïîâäèãíà íàãîðå êàòî ÷åðãèëî.
- ×óïêàòà - ÷ó ñå ãëóõ ãëàñ èçïîä ñëàìåíèêà.
- Å, õàéäå ñåãà, Äðèñëüî, íåêà ñè ïîìàãàìå, ñòàâà ëè? Òè íà ìåí, àç íà òåá.
- ß ñ' ð'çê'ð'é 'òò'êà.
- Äîáðå òîãàâà, òè ùå ìè êàæåø íåùàòà, êîèòî èñêàì äà çíàì - ïðåäëîæè Êåðúò, - à àç íÿìà äà ïðåòúðñâàì êàðóöàòà òè.
- Ìðàçÿ ãíîëîâå - âìåòíà Àíãóà, - âîíÿò îòâðàòèòåëíî.
- Å, òîâà íå å ñúâñåì ÷åñòíî. Óëèöèòå ùÿõà äà ñà êúäå-êúäå ïî-ìðúñíè áåç òåá è òâîèòå õîðà, íàëè, Äðèñëüî? - êàçà Êåðúò, âñå îùå ñúñ ñïîêîåí è ïðèâåòëèâ ãëàñ. - Ñúáèðàø òîâà-îíîâà, ïîíÿêîãà ìîæå áè ãî õàëîñâàø â áëèçêàòà ñòåíà, äîêàòî ñïðå äà øàâà...
- Ñò'ð'åì ñ' - îòâúðíà ãíîëúò. Èçîòäîëó ñå ðàçíåñå áúëáóêàù çâóê, êîéòî ìîæåøå äà áúäå è êèêîò.
- Òà àç äî÷óõ îòíÿêúäå, ÷å òè ùå ìè êàæåø êúäå õîäè Ñíåæíèÿ ñêëîí òèÿ äíè.
- Í'ù'÷êî í' çí'ì.
- Ïðåêðàñíî.
Êåðúò õâàíà òðèçúáà ãðàäèíñêà âèëà è çàîáèêîëè ïðîêàïâàùàòà êàðóöà èçîòçàä.
- Í'ù'÷êî í' çí'ì ç'„. - ïðîäúëæè ãíîëúò ïðèïðÿíî.
- Äà?
Ãðåáëîòî çàìðúçíà âúâ âúçäóõà.
- Í'ù'÷êî í' çí'ì ç' ê'ù'ò í' Àëåÿò' í' Îòì'êí'ò'ò' Ì'í'ò'è.
- Îíàÿ, äåòî èìà òàáåëà „Äàâà ñå ïîä íàåì" ëè?
- ä'.
- Ìíîãî äîáðå. Áëàãîäàðÿ òè, ÷å èçïúëíè äúëãà ñè íà äîáúð ãðàæäàíèí. Ìåæäó äðóãîòî, ñëó÷àéíî ìèíàõìå êðàé åäíà óìðÿëà ÷àéêà. Íàìèðà ñå íà Óëèöàòà íà ïèâîâàðèòå. Àêî ïîáúðçàø, ìîæåø è äà èçïðåâàðèø íàâàëèöàòà.
- Áë'ã'ä'ðü ò' - èçãúãíà ãíîëúò.
Êàðóöàòà çàêðèâîëè÷è íàïðåä. Ïîëèöàèòå ÿ íàáëþäàâàõà êàê ñòúðæå è ñêðèáóöà, äîêàòî íå ñå ñêðè çàä çàâîÿ íà óëèöàòà.
- Òå ñà âñúùíîñò äîáðè ïî ñúðöå - îòáåëÿçà Êåðúò. - Ìèñëÿ, ÷å ìíîãî ìîæå äà ñå êàæå çà äóõà íà òîëåðàíòíîñò, êîéòî öàðè â òîçè ãðàä ïî òîâà, ÷å äîðè è ãíîëîâåòå ãî íàðè÷àò ñâîé äîì.
- Ïðåîáúðíà ìè ñå ñòîìàõúò - îòãîâîðè Àíãóà, êîãàòî äâàìàòà ïðîäúëæèõà ïî ïúòÿ ñè. - Òîçè èìàøå òðåâà ïî ãúðáà ñè!
- Ãîïîäèí Âàéìñ êàçà, ÷å íèå ñìå çàäúëæåíè äà íàïðàâèì íåùî çà òÿõ.
- Öåëèÿò å åäíî ãîëÿìî ñúðöå, òîÿ ÷îâåê!
- Ñ îãíåïðúñêà÷êà, êàçà.
- Íÿìà äà ñâúðøè ðàáîòà. Ïðåêàëåíî ñà ìî÷óðëèâè. Íÿêîé íÿêîãà èíòåðåñóâàë ëè ñå å ñ êàêâî ñå õðàíÿò?
- Ïî-äîáðå å äà ãëåäàìå íà òÿõ êàòî íà... ÷èñòà÷è. Ñúñ ñèãóðíîñò áîêëóöèòå è óìðåëèòå æèâîòíè ïî óëèöèòå íàìàëÿõà, îòêàê äîéäîõà ãíîëîâåòå.
- Äà, íî âèæäàë ëè ñè íÿêîãà ãíîë äà äúðæè ìåòëà è ëîïàòà?
- Òîâà å òî ðàçñëîåíèåòî íà îáùåñòâîòî. Âñè÷êèÿ áîêëóê ñå ñòîâàðâà âúðõó ãëàâèòå íà õîðàòà îòäîëó è òàêà, äîêàòî ñå íàìåðè íÿêîé íàâèò äà ãî èçÿäå. Òàêà êàçâà ãîñïîäèí Âàéìñ.
- Äà.
Ïîâúðâÿõà îùå ìàëêî ñìúë÷àíè è Àíãóà ïîäõâúðëè:
- Äîñòà ñå çàñëóøâàø â äóìèòå íà ãîñïîäèí Âàéìñ, íàëè?...
- Òîé å ÷óäåñåí îôèöåð è ïðèìåð çà âñè÷êè íàñ.
- È íèêîãà íå òè å õðóìâàëî äà ñè ïîòúðñèø ðàáîòà â Êóèðì èëè íÿêúäå äðóãàäå, íàëè? Äðóãèòå ãðàäîâå äàâàò ìèëî è äðàãî äà íàåìàò àíêõ-ìîðïîðêñêè ïîëèöàé.
- Êàêâî, äà íàïóñíà Àíêõ-Ìîðïîðê? Òîíúò íà ãëàñà ìó áåøå äîñòàòú÷íî êðàñíîðå÷èâ.
- Íå... ÿâíî íå - òúæíî ñå ïðèìèðè Àíãóà.
- Êàêòî è äà å, íå çíàì êàêâî áè ïðàâèë ãîñïîäèí Âàéìñ áåç ìåí äà òè÷àì íàñàì-íàòàì ïî öÿë äåí.
- È òîâà å ãëåäíà òî÷êà, ðàçáèðà ñå - ñúãëàñè ñå Àíãóà.
Àëåÿòà íà îòìúêíàòèòå ìîíåòè íå áåøå äàëå÷. Òàì áåøå ãåòîòî íà îíåçè, êîèòî ëîðä Ðúæäüî âåðîÿòíî áè íàðåêúë „ïðåäïðèåì÷èâè çàíàÿò÷èè". Õîðà, êîèòî áÿõà äîñòàòú÷íî íèñêî â ñîöèàëíàòà ñòúëáèöà, çà äà ñà áèÿ÷è è áðîéêàäæèè, íî è ïðåêàëåíî íàãîðå, çà äà áúäàò ñàìèòå òå áèòè è áðîéêàíè ëåñíî. Òúðãîâöè íà ïÿñúê è òàïèöåðè, ãëàâíî. Õîðà, êîèòî íÿìàõà ìíîãî, íî ñå ãîðäååõà äîðè è ñ òîâà. ×îâåê ìîæåøå äà çàáåëåæè äðåáíèòå çíàöè. Ëúñêàâè òàáåëêè ñ íîìåðöàòà íà êúùèòå, êàòî çà íà÷àëî. Ïîêðàé ñòåíèòå íà êúùèòå, êîèòî ôàêòè÷åñêè ïðåäñòàâëÿâàõà åäíà íåïðåêúñíàòà ðåäèöà ñëåä âåêîâå çèäàíå è çàçèæäàíå, ñå áÿõà îôîðìèëè ãðàíèöèòå ìåæäó èìîòèòå - òî÷íî ïî ñðåäàòà è íèòî êîìàðñêè êðàê âñòðàíè. Ñïîðåä Êåðúò òóê æèâååõà õîðàòà, êîèòî èíñòèíêòèâíî ñà ðàçáðàëè, ÷å öèâèëèçàöèÿòà å îñíîâàíà íà ñïîäåëåíîòî óâàæåíèå êúì ÷àñòíàòà ñîáñòâåíîñò; Àíãóà ñìÿòàøå, ÷å ñà ñòèñíàòè äðåáíè êîïåëåíöà, êîèòî áèõà òè ïðîäàëè è ÷àñîâåòå îò äåíîíîùèåòî, àêî ìîæåõà.
Êåðúò çàêðà÷è áåçøóìíî ïî àëåÿòà, êàòî ïîäìèíà ñëàäêàðñêèÿ ìàãàçèí íà úãúëà. Ãðóáî äúðâåíî ñòúëáèùå âîäåøå êúì ãîðíèÿ åòàæ. Òîé ïîñî÷è áåçìúëâíî íèøàòà ïîä ñòúëáèòå.
Òÿ áåøå ïî÷òè çàïúëíåíà ñ áóòèëêè.
- Ãîëÿì ïèÿíèöà ëè å òîé? - ïðîìúðìîðè Àíãóà.
Êåðúò çàâúðòÿ ãëàâà. Òÿ ñå íàâåäå, çà äà ïðî÷åòå åòèêåòèòå, íî íîñúò é âå÷å îòãîâàðÿøå íà âúïðîñà. „Õîìåîïàòè÷íèÿò Øàìïîàí Íà Äèáëúð". „Áèëêîâ Åêñòðàêò Íà Ìåð È Ñòèíãáàò - Ñúäúðæà Áèëêè! Èçïëàêíåòå È Ïîëåéòå Ñ Òîíèêà Çà Ãëàâà - Ñ Îùå Ïîâå÷å Áèëêè Â Íåãî!..."
Èìàøå è îùå ìíîãî... „Áèëêè - êàçà ñè Àíãóà. - Íàáóòàé ñòèñêà áóðåíè â áóðêàíà è åòî òè ãîòîâ áèëêîâ åêñòðàêò..."
Êåðúò îùå îãëåæäàøå ñòúëáèùåòî, êîãàòî òÿ îòïóñíà ðúêà íà ðàìîòî ìó. Äîëàâÿøå îùå åäíà ìèðèçìà. Ìèðèçìà, êîÿòî ïðîáîæäàøå êàòî êîïèå îñòàíàëèòå àðîìàòè. Ìèðèçìà, êúì êîÿòî íîñúò íà åäèí âúðêîëàê å ãåíåòè÷íî íàñòðîåí.
Òîé êèìíà è âíèìàòåëíî ïðèáëèæè âõîäà. Ïðåç ïðîöåïà ïîä âðàòàòà ñå áåøå ðàçëÿëî òúìíî ïåòíî.
Êåðúò èçìúêíà ìå÷à ñè è îòâîðè ñ ðèòíèê âðàòàòà.
Ñíåæíèÿ ñêëîí íå ñå áå îòíàñÿë íåõàéíî êúì íåäîñòàòúêà ñè. Ôëàêîí÷åòà âúâ âñè÷êè âúçìîæíè ôîðìè è öâåòîâå çàåìàõà ñâîáîäíèòå ïîâúðõíîñòè íà ñòàÿòà - æèâî ñâèäåòåëñòâî êàêòî íà àëõèìè÷åñêîòî èçêóñòâî, òàêà è íà ÷îâåøêèÿ îïòèìèçúì.
Çàñúõíàëàòà ïÿíà îò ïîñëåäíèÿ ìó åêñïåðèìåíò âñå îùå ñè ñòîåøå â ëåãåíà íà ìàñàòà, à òÿëîòî ëåæåøå íà ïîäà ñ ïåøêèð îêîëî âðàòà. Ïîëèöàèòå ñå âòðåí÷èõà â òÿëîòî. Ñíåæíèÿ ñêëîí ñå áåøå èçêúïàë, èçìèë ñå è ñëåä òîâà ñè áåøå îòèøúë.
- Ìîæå äà ñå êàæå, ÷å íå äàâà ïðèçíàöè íà æèâîò - îòáåëÿçà Êåðúò.
Àíãóà ñå çàäàâè. Ïîñëå ñãðàá÷è îòâîðåíèÿ øàìïîàí è âäèøà äúëáîêî. Íåçäðàâèÿò ëúõ íà ìàðèíîâàíè áèëêè èçãîðè ñèíóñèòå é, íî âñè÷êî áåøå ïî-äîáðî îò îñòðàòà, îìàãüîñâàùà ìèðèçìà íà ïðÿñíà êðúâ.
- ×óäÿ ñå êúäå ëè å èçîáùî ãëàâàòà ìó? - êàçà Êåðúò äåëîâî. - ß-ÿ, êúäå ÷àê ñå å òúðêóëíàëà... Êàêâà å òàÿ îòâðàòèòåëíà ìèðèçìà?
- Òîâà! - Àíãóà ðàçìàõà øàìïîàíà. - ×åòèðè äîëàðà áóòèëêàòà. Ñðàìîòà!
Ïîå îùå âåäíúæ äúëáîêî ìèðèçìàòà íà áèëêîâîòî ãîâíî, ñàìî è ñàìî äà çàãëóøè ïîâèêà íà âúëêà.
- Íå èçãëåæäà ñÿêàø ñà îòìúêíàëè íåùî - çàáåëÿçà Êåðúò. - Îñâåí àêî íå ñà ïèïàëè ìíîãî òúíêî. Êàêâî òè å?
- Íå ïèòàé!
Òÿ óñïÿ íÿêàê äà îòâîðè ïðîçîðåöà è âñìóêà îãðîìíà äîçà îò ñðàâíèòåëíî ïî-÷èñòèÿ âúçõóõ íàâúí, äîêàòî Êåðúò ïðåòúðñâàøå äæîáîâåòå íà òðóïà.
- Õìì... ìîæåø ëè äà ïîäóøèø äàëè íàîêîëî ìèðèøå íà êàðàìôèë÷å? - ïîïèòà òîé.
- Êåðúò! Ìîëÿ òå! Ïî öåëèÿ ïîä å ðàçïëèñêàíà êðúâ! Èìàø ëè ñè èçîáùî ïðåäñòàâà? Èçâèíè ìå...
Òÿ ñå âòóðíà ïî ñòúëáèòå. Àëåÿòà íàâúí ñå îòëè÷àâàøå ñ äúõ, êîéòî âñÿêà óëèöà ïðèòåæàâà è âúðõó êîÿòî ñ ãîäèíèòå ñå íàñëàãâà îáãðúùàùàòà ìèðèçìà íà ãîëåìèÿ ãðàä. Íî îò íåÿ ïîíå íà ÷îâåê íå çàïî÷âàøå äà ìó íèêíå êîçèíà è äà ìó ñå óäúëæàâàò êó÷åøêèòå çúáè. Øàìïîàí ëè? Òÿ áè ìîãëà äà ñïåñòè íà Ñíåæíèÿ ñêëîí êóï ïàðè ñàìî ñ åäíî ïðåöèçíî óõàïâàíå. Òîãàâà íà íåãî ùåøå äà ìó ñòàíå ÿñíî êàêâî çíà÷è äà èìàø ëîøà êîñà...
Êåðúò äîéäå ñëåä íÿêîëêî ìèíóòè, êàòî ãðèæëèâî çàêëþ÷è âðàòàòà ñëåä ñåáå ñè.
- Ïî-äîáðå ëè ñè?
- Ìàëêî...
- Èìà îùå íåùî - ïðîìúëâè òîé çàìèñëåíî. - Èçãëåæäà å îñòàâèë áåëåæêà, ïðåäè äà óìðå. Íî âñè÷êî å èçêëþ÷èòåëíî ñòðàííî. - Ðàçìàõà åâòèíî ïîäîáèå íà áåëåæíèê. - Ùå ãî îãëåäàìå ìíîãî âíèìàòåëíî. - Ïîêëàòè ãëàâà. - Ãîðêèÿò...
- Òîé áåøå óáèåö!
- Äà, òàêà å, íî... êàêúâ óæàñåí íà÷èí äà óìðåø.
- Îáåçãëàâÿâàíåòî ëè? Ìèãíîâåíî, ñ ìíîãî îñòúð ìå÷, àêî ñúäèì ïî ñëåäèòå? Àç ìîãà äà ñå ñåòÿ çà äîñòà ïî-íåïðèÿòíè íà÷èíè.
- Äà, íî âñå ñè ìèñëÿ, ÷å àêî ÷îâåêúò å èìàë ïî-äîáðà êîñà èëè àêî å îòêðèë ïîäõîäÿùèÿ øàìïîàí ïî-ðàíî, ñèãóðíî áè âîäèë ñúâñåì äðóã æèâîò...
- Äà äå, íî ïîíå íÿìà äà ñå òðåâîæè çà ïúðõóòà ñè.
- Òîâà áåøå áåçâêóñíà çàáåëåæêà.
- Èçâèíÿâàé, íî çíàåø, ÷å êðúâòà ìå êàðà äà ñå ÷óâñòâàì íàïðåãíàòà.
- Òâîÿòà êîñà âèíàãè èçãëåæäà íåâåðîÿòíà. - Êåðúò ïðîìåíè òåìàòà ñ, êàêòî ñè ïîìèñëè Àíãóà, íåîáè÷àéíà òàêòè÷íîñò. - Íå çíàì êàêâî èçïîëçâàø, íî å ãðåõîòà, ÷å òîé íèêîãà íå ñå å ñåòèë çà ñúùîòî.
- Ñúìíÿâàì ñå, ÷å å ïîïàäàë â ïðàâèëíèÿ ìàãàçèí. Íà ôëàêîíèòå, êîèòî îáèêíîâåíî ñè êóïóâàì, ïèøå „Çà Ëúñêàâà Êîçèíà"... Êàêâî èìà?
- Ìèðèøå ëè òè íà äèì?
- Êåðúò, òðÿáâà äà ìèíàò ïîíå ïåò ìèíóòè, ïðåäè äà ñúì â ñúñòîÿíèå äà ïîìèðèøà êàêâîòî è äà å Äðóãî...
Íî òîé ñå âòðåí÷è íàä ãëàâàòà é â ÷åðâåíîòî çàðåâî.
Âàéìñ ñå çàêàøëÿ. È îùå âåäíúæ. Ïëàõî îòâîðè ñúëçÿùèòå ñè î÷è ñ óáåäèòåëíîòî î÷àêâàíå äà âèäè áåëèòå ñè äðîáîâå ïðåä ñåáå ñè.
- ×àøà âîäà, ãîñïîäèí Âàéìñ? Âçðÿ ñå ïðåç ñúëçè â äâèæåùèÿ ñå ñèëóåò íà Ôðåä Êîëúí.
- Áëàãîäàðÿ òè, Ôðåä. Êàêâà å òàçè óæàñíà ìèðèçìà íà èçãîðÿëî?
- Èäâà îò âàñ, ñúð.
Âàéìñ áåøå ïðèñåäíàë íà íèñêà îãðàäà èçâúí ðóèíèòå íà ïîñîëñòâîòî. Ïîâÿâÿøå õëàäåí âåòðåö. Òîé ñå ÷óâñòâàøå êàòî íåäîïå÷åíî ãîâåæäî. Îò íåãî ñå èçëú÷âàøå ãîðåùèíà.
- Ïðèïàäíàõòå çà ìàëêî, ñúð - ñúîáùè óñëóæëèâî ñåðæàíò Êîëúí. - Íî âñè÷êè âè âèäÿõà êàê âëåòÿõòå â îíÿ ïðîçîðåö, ñúð! È èçõâúðëèõòå îòòàì æåíàòà, çà äà ìîæå Äåòðèòóñ äà ÿ ïîäõâàíå! Òîâà ùå áúäå ïåðî â øàïêàòà âè è íÿìà ãðåøêà, ñúð! Áàñèðàì ñå, ÷å îíèÿ ÷àðøàôîñàíèòå... êëà÷èàíöèòå, òîåñò, ùå âè ïðèñúäÿò Îðäåíà íà Êàìèëàòà èëè íåùî ïîäîáíî çà òàçâå÷åðøíàòà ðàáîòà, ñúð!
Êîëúí ñå óõèëè, ïðàùÿù îò ãîðäîñò, ïðè òîâà âèäåíèå.
- Ïåðî â øàïêàòà... - ïðîìúðìîðè íà ñåáå ñè Âàéìñ.
Òîé ñâàëè øëåìà ñè è ñ ãîëÿìî êîëè÷åñòâî èçòîùåíà íàñëàäà óñòàíîâè, ÷å âñÿêî îò ïåðàòà ïî íåãî å èçãîðÿëî áåç îñòàòúê. Ïðèìèãà çàìèñëåíî.
- À êàêâî ñòàíà ñ äðóãèÿ ìúæ, ôðåä? Òîé èçëåçå ëè?
- Êàêúâ ìúæ?
- Òàì èìàøå...
Âàéìñ îòíîâî ïðèìèãà. Ðàçëè÷íè ÷àñòè îò òÿëîòî ìó, óñåòèëè, ÷å çà èçâåñòíî âðåìå òîé íå áåøå îòãîâàðÿë íà îáàæäàíèÿòà èì, ñåãà çâúíÿõà äà ñå îïëàêâàò.
Òàì íàèñòèíà èìàøå... íÿêàêúâ ÷îâåê? Âàéìñ ñå ïðèçåìè âúðõó íÿêàêâî ëåãëî, êúäåòî åäíà æåíà ñå âêîï÷è â íåãî, òîé ñòðîøè êàêâîòî áåøå îñòàíàëî îò ïðîçîðåöà, âèäÿ ãîëåìèòå, øèðîêè è íàé-âàæíîòî, ìîùíè ðúöå íà Äåòðèòóñ îòäîëó è ÿ èçõâúðëè òîëêîâà ó÷òèâî, êîëêîòî îáñòîÿòåëñòâàòà ïîçâîëÿâàõà. Ñëåä òîâà ÷îâåêúò îò ïîêðèâà ñå ïîÿâè îòíîâî èççàä äèìíàòà çàâåñà, íîñåéêè äðóãî òÿëî ïðåç ðàìåíåòå ñè, èçêðåùÿ íåùî è ãî ïîâèêà ñ ðúêà è...
...ñëåä òîâà ïîäúò ïîääàäå...
- Âúòðå èìàøå ... îùå äâàìà äóøè - êàçà òîé è ñå çàêàøëÿ îòíîâî.
- Òå íå ñà èçëåçëè ïðåç ïðåäíàòà âðàòà, âúâ âñåêè ñëó÷àé.
- À àç êàê èçëÿçîõ?
- O, Äîðôë ïîòóøàâàøå îãúíÿ äîëó, ñúð. Ìíîãî ïîëåçíî íåùî ñà òèÿ êåðàìè÷íè ïîëèöàè. Âèå ñå ïðèçåìèõòå ïðàâî âðúç íåãî, òàêà ÷å òîé ñïðÿ, åñòåñòâåíî, äà âúðøè òîâà è âè èçìúêíà. Ùå èìà ðúêîñòèñêàíèÿ è òúðæåñòâåíè ðå÷è óòðå ñóòðèíòà, ñúð!
Â ìîìåíòà íå ñå î÷àêâàõà òàêèâà, îòáåëÿçà Âàéìñ. Íàîêîëî âñå îùå èìàøå äîñòà õîðà, êîèòî ïðåíàñÿõà áîõ÷è, ãàñÿõà ïî-ìàëêèòå îãíüîâå, êàðàõà ñå ïîìåæäó ñè... íî ãîëÿìà ïðàçíîòà çååøå íà ìÿñòîòî, êúäåòî áè òðÿáâàëî äà ñå âìåñòè Ïîçäðàâÿâàíåòî-Íà-Ãåðîÿ-Íà-Äåíÿ.
- O, íå ñå áåçïîêîéòå, ñúð, âñè÷êè ñà äîñòà çàåòè ñëåä ñúáèòèå êàòî òîâà òóêà, - ñÿêàø ðàç÷åòå ìèñëèòå ìó Êîëúí.
- Ìèñëÿ ñè, ÷å ñåãà èìàì íóæäà îò ñòóäåíà âàíà - îñâåäîìè Âàéìñ ñâåòà êàòî öÿëî. - È ñëåä òîâà ùå ïîñïÿ. Ñèáèë èìà íÿêîè ÷óäåñíè ïîìàäè ñðåùó èçãàðÿíèÿ... À, çäðàâåéòå âèå äâàìàòà.
- Âèäÿõìå ïîæàðà - çàïî÷íà Êåðúò â äâèæåíèå.
- Âñè÷êî íàðåä ëè å?
- Ãîñïîäèí Âàéìñ å ãåðîÿò íà äåíÿ! - ïîäõâàíà ñåðæàíò Êîëúí ðàçâúëíóâàíî. - Âëåçå áåç äà ìó ìèñëè â ñãðàäàòà è ñïàñè âñè÷êî æèâî âúòðå, â íàé-äîáðèòå òðàäèöèè íà Ñòðàæàòà!
- Ôðåä? - îòïàäíàëî ãî ïîâèêà Âàéìñ.
- Äà, ñúð?
- Â íàé-äîáðèòå òðàäèöèè íà Ñòðàæàòà å äà ïóøè êðîòè÷êî öèãàðà íÿêúäå íà çàâåò â òðè ñóòðèíòà. Íåêà äà íå ñå óâëè÷àìå òîëêîâà, êàêâî ùå êàæåø?
Êîëúí èçãëåæäàøå ïðåêúðøåí.
- Àìè... - ïðîìúëâè òîé.
Âàéìñ ñå èçïðàâè ñ îëþëÿâàíå è ïîòóïà ïî ðàìîòî ñâîÿ âåðåí ñåðæàíò.
- Äîáðå, äå, äîáðå - òðàäèöèÿ ñè å - îòñòúïè íàêðàÿ òîé. - Ñëåäâàùèÿ ïúò ìîæåø äà ñå ïðîáâàø òè, Ôðåä. À ñåãà - òîé ñå çàêðåïè ïî-ñòàáèëíî íà êðàêà - îòèâàì â Äâîðà äà íàïèøà äîêëàäà ñè.
- Ñúð, íî âèå öåëèÿò ñòå ïîêðèò ñ ïåïåë è åäâà ñòîèòå ïðàâ! - âúçêëèêíà Êåðúò. - Òðÿáâà äà ñè èäåòå â êúùè!
- O, íå. Ùå ïîïðåõâúðëÿ ìàëêî êàíöåëàðñêà ðàáîòà. Íÿêîé äà çíàå êîëêî å ÷àñúò?
- Çúí-çúí-çúí! - ðàçíåñå ñå æèçíåðàäîñòåí ãëàñ îòêúì äæîáà ìó.
- Ïðîêëÿòèå! - èçâèêà Âàéìñ, íî áåøå êúñíî.
- ×àñúò å - êàçà ãëàñ÷åòî ñ òàêàâà ïèñêëèâà ïðèÿòåëñêà èíòîíàöèÿ, ñÿêàø ìîëåøå äà ìó èçâèÿò âðàòà - îêîëî... äåâåò è íåùî.
- Äåâåò è íåùî ëè?
- Äà! Äåâåò è íåùî. Òî÷íî îêîëî äåâåò è íåùî.
Âàéìñ ñå îáëåùè.
- Òî÷íî îêîëî äåâåò è íåùî? Èçìúêíà ìàëêàòà êóòèéêà îò äæîáà ñè è îòâîðè êàïà÷åòî. Äåìîí÷åòî ãî èçãëåäà ñúðäèòî îòâúòðå.
- Â÷åðà âèå êàçàõòå, ÷å àêî, öèòèðàì, Íå Ñïðà Òàÿ Ðàáîòà Ñ Îñåì ×àñà, Ïåòäåñåò È Øåñò Ìèíóòè È Øåñò Ñåêóíäè, Ùå Âèäÿ Íà ×óêà ×óêàëîòî. È êîãàòî àç îáÿñíèõ, ãîñïîäèí Âúâåäè-Èìåòî-Ñè-Òóêà, ÷å òîâà äåâàëèäèçèðà ìîÿòà ãàðàíöèÿ, âèå ìè êàçàõòå äà ñè âçåìà ãàðàíöèÿòà è äà ñè ÿ...
- À àç ñè ìèñëåõ, ÷å âå÷å ñòå ãî çàãóáèë òîâà íåùî - îòáåëÿçà Êåðúò.
- Õà! - âúçêëèêíà Äåçîðãàíèçàòîðúò. - Òàêà ëè ñè ìèñëåõòå! Àç íå íàðè÷àì ìóøâàíåòî íà ïðåäìåò â äæîáà íà ïàíòàëîíèòå, òúêìî êîãàòî òå çàìèíàâàò çà ïåðàëíÿòà „çàãóáâàíå"!
- Ñòàíà ñëó÷àéíî - èçìúðìîðè Âàéìñ.
- Î! Î! Àìè äåòî ìå õâúðëèõòå â õðàíèëêàòà íà äðàêîíèòå - è òîâà ëè áåøå ñëó÷àéíî?
Äåìîí÷åòî ïîìúðìîðè îùå ìàëêî ñàìî íà ñåáå ñè, ñëåä êîåòî ïðîäúëæè:
- Êàêòî è äà å, èñêàòå ëè äà çíàåòå êàêâè ñà àíãàæèìåíòèòå âè çà âå÷åðòà?
Âàéìñ ïîãëåäíà êúì òëååùèòå îñòàíêè îò ïîñîëñòâîòî.
- Äàâàé!
- Íÿìà òàêèâà - îòãîâîðè íàìóñåíî äåìîíúò. - Íå ñòå ìå óâåäîìèë çà íèòî åäèí ñâîé àíãàæèìåíò.
- Âèäÿ ëè? Åòî òîâà ìå èçêàðâà îò êîæàòà ìè! Çàùî àç òðÿáâà äà òå óâåäîìÿâàì? Çàùî òè íå ìè ñúîáùàâàø „Îêîëî îñåì: äà ðàçïðúñíà áóíòà ïðåä „Äîìàøíà ãîçáà" è äà ñïðà Äåòðèòóñ äà íå èçïîçàñòðåëÿ íàðîäà", à?
- Çàùîòî íå ñòå ìå óâåäîìèë, ÷å òðÿáâà äà âè óâåäîìÿâàì çà òîâà!
- Àìè àç îòêúäå äà çíàì, ÷å òðÿáâà äà òå óâåäîìÿ! Òàêà äåéñòâà èñòèíñêèÿò æèâîò! Êàê ìîãà äà òè êàæà äà ìå ïðåäóïðåæäàâàø çà íåùà, êîèòî íèêîé íå çíàå, ÷å ùå ñå ñëó÷àò? Àêî áåøå íàèñòèíà òîëêîâà äîáúð, ùåøå äà âúðøèø ïîíå òîâà!
- Àìè òî ñè ãî ïèøå â Óïúòâàíåòî - îòãîâîðè ãàäíè÷êî äåìîí÷åòî. - Õåé, âñè÷êè âèå, ÷óâàòå ëè! Òîé ñè âîäè áåëåæêè ïî Óïúòâàíåòî ìè!
- Äîáðå äå, åñòåñòâåíî å äà ñè âîäÿ áåëåæêè...
- Òîé âñúùíîñò ïîäëî ñè êðèå áåëåæíèêà â Óïúòâàíåòî, çà äà íå íàó÷è æåíà ìó, ÷å òàêà è íå ñå å íàó÷èë äà ìå èçïîëçâà - äîïúëíè äåìîíúò.
- Àìè àç êàêâî äà êàæà òîãàâà çà ìîåòî óïúòâàíå? - ñîïíà ìó ñå Âàéìñ. - Ïðàâè ìè âïå÷àòëåíèå, ÷å òè äàæå è íå ñè ñå îïèòâàë äà ñå íàó÷èø êàê äà èçïîëçâàø ìåí.
Äåìîí÷åòî ñå ïîêîëåáà:
- ×îâåöèòå èìàò ëè ñè ïðèëîæåíî óïúòâàíå? - îáúðêàíî ïîïèòà òî.
- Áè áèëî ïðåêðàñíà èäåÿ!
- Âÿðíî - ñúãëàñè ñå Àíãóà ïîä íîñ.
- Áè ìîãëî âúòðå äà ïèøå òàêèâà íåùà: „Ãëàâà Ïúðâà: Íèêàêâî Çúí-çúí-çúí è ïîäîáíè ïðîñòîòèè â øåñò ñóòðèíòà"! - Âàéìñ äèâî èçãëåäà êóòèéêàòà. - È „Îòñòðàíÿâàíå íà äåôåêòè: ñîáñòâåíèêúò ìè íåïðåêúñíàòî ñå îïèòâà äà ìå èçõâúðëè â êëîçåòà - êàêâî íå ïðàâÿ êàêòî òðÿáâà?" È ...
Êåðúò ó÷òèâî ãî ïîòóïà ïî ðàìîòî:
- Òðÿáâà äà ïðèêëþ÷âàìå ñìÿíàòà, ñúð. Áÿõà íàïðåãíàòè íÿêîëêî äíè íàïîñëåäúê. Âàéìñ ñå ïî÷åñà ïî ÷åëîòî.
- Áèõ êàçàë, ÷å ìîãà äà ñè ïîçâîëÿ åäíà ïî÷èâ÷èöà. Õàéäå, íèùî ïîâå÷å íÿìà òóêà çà ãëåäàíå. Äàâàé äà ñå ïðèáèðàìå.
- Ñòîðè ìè ñå, ÷å âèå êàçàõòå, ÷å íÿìà äà ñè îòèâàòå... - çàïî÷íà Êåðúò, íî óìúò íà Âàéìñ ãî íàäïðåâàðè.
- Èìàõ ïðåäâèä â Äâîðà, ðàçáèðà ñå - ïîïðàâè ñå òîé. - Ó äîìà ùå ñè õîäÿ ñëåä òîâà.

Êúëáî ñâåòëèíà ñå ïîëþøâàøå èç áèáëèîòåêàòà íà ëåéäè Ðàìêèí, êàòî ñå íîñåøå ïîêðàé ëàâèöèòå ñ îãðîìíè, ïîäâúðçàíè ñ êîæà êíèãè.
Ñèáèë çíàåøå, ÷å ìíîãî îò òÿõ íèêîãà íå ñà áèëè îòâàðÿíè. Íàé-ðàçëè÷íè íåéíè ïðåäöè ïðîñòî ãè áÿõà ïîðú÷âàëè íà êíèãîâåçèòå è ñëåä òîâà ãè áÿõà çàáóòâàëè ïî ðàôòîâåòå, çàùîòî áèáëèîòåêàòà å íåùî, êîåòî åäèí áëàãîðîäíèê ñëåäâà äà ïðèòåæàâà ïî ïîäðàçáèðàíå - êàòî êîíþøíÿòà, êðèëîòî, êúäåòî å íàñòàíåíà ïðèñëóãàòà, è óæàñÿâàùèòå ïåéçàæíè íåäîðàçóìåíèÿ, ñúòâîðÿâàíè â äâîðà íà èìåíèåòî îò Ñêàïàíèÿ Òúïàíàð Äæîíñúí, âúïðåêè ÷å ùî ñå îòíàñÿ äî ïîñëåäíîòî, íåéíèÿò ïðàäÿäî áåøå çàñòðåëÿë çëîñòîðíèêà, ïðåäè äà íàíåñå ñåðèîçíè ïîðàæåíèÿ.
Òÿ âäèãíà ëàìïàòà ïî-âèñîêî.
Ïîêîëåíèÿ îò ðîäà Ðàìêèí ãëåäàõà íàìóñåíî êúì íåÿ èççàä íîñîâåòå ñè îò ðàìêèòå ïî ñòåíèòå, ïðåç ïîòúìíåëèÿ ëàê íà âåêîâåòå. Ïîðòðåòèòå áÿõà äðóãîòî íåùî, êîåòî áëàãîðîäíèöèòå ïî íàâèê êîëåêöèîíèðàõà.
Ïîâå÷åòî ïîðòðåòè áÿõà íà ìúæå. Íåèçìåííî áÿõà ïîêà÷åíè íà ãúðáà íà ðàñîâ êîí è îïàêîâàíè â áëåñòÿùà áðîíÿ. È âñåêè åäèí îò òÿõ íåèçáåæíî áåøå ïðîëèâàë êðúâòà ñè ñðåùó çàêëåòèòå âðàãîâå íà Àíêõ-Ìîðïîðê.
Â ïî-ñêîðîøíè âðåìåíà òîâà áåøå äîñòà òðóäíà çàäà÷à, â ðåçóëòàò íà êîåòî íà äÿäî é íàïðèìåð ìó ñå áåøå íàëîæèëî äà ïîâåäå åêñïåäèöèÿ ÷àê äî Õîóîíäàëåíä, ñàìî è ñàìî äà íàìåðè íÿêàêâè çàêëåòè âðàãîâå. Ïðåäè íåãî ðàçáèðà ñå, íåùàòà ñà áèëè ìíîãî ïî-ëåñíè. Âîëíîíàåìíèöèòå íà Ðàìêèí áÿõà âîþâàëè ñ âðàãîâåòå íà Àíêõ-Ìîðïîðê ïî öÿëîòî ïðîòåæåíèå íà ðàâíèíèòå Ñòî, êàòî íàíàñÿõà ñåðèîçíè ïîðàæåíèÿ, äîñòà ÷åñòî äîðè è íà âîéíèöèòå îò âðàæåñêèòå àðìèè.*
(* Ñâÿòî òà÷åíà ìúäðîñò â ñðåäèòå íà îïðåäåëåí òèï âîåíà÷àëíèöè å, ÷å ãîëåìèòå ïîðàæåíèÿ â æèâà ñèëà ñà îñíîâíèÿò áåëåã íà óñïåøíî âîäåíàòà âîéíà. À àêî ñà îò ïðîòèâíèêîâàòà ñòðàíà, òîâà ñå ñ÷èòà çà áîíóñ.)
Ñðåä ïîçèðàëèòå ïðåä ÷åòêàòà íà õóäîæíèêà èìàøå è íÿêîëêî æåíè. Íèêîÿ îò òÿõ íå íîñåøå âúîðúæåíèå, ïî-òåæêî îò, äà ðå÷åì, ðúêàâèöè èëè ìàëúê äîìàøåí äðàêîí. Òÿõíîòî çàíèìàíèå ïðåç ãîäèíèòå îñíîâíî å áèëî äà ïðåíàâèâàò áèíòîâå çà ñúïðóçèòå ñè, äà ÷àêàò çàâðúùàíåòî èì îò áîéíîòî ïîëå, êàêòî íà ëåéäè Ðàìêèí é õàðåñâàøå äà ìèñëè - ñ ðåøèòåëíîñò, ñèëà íà äóõà è ïðåäè âñè÷êî ñ íàäåæäà òå äà ñå ïðèáåðàò âêúùè íà êîëêîòî ñå ìîæå ïî-ìàëêî ïàð÷åòà.
Ðàáîòàòà áåøå â òîâà, ÷å òå íèêîãà íå ñå áÿõà çàìèñëÿëè ïî òåçè âúïðîñè. Ùîì èìàøå âîéíà - òðúãâàõà. Àêî íÿìàøå âîéíà - óñòðîéâàõà ñè òàêàâà. Â ðå÷íèêà èì äîðè íÿìàøå äóìè êàòî „äúëã". Âñè÷êî òîâà áåøå çàëîæåíî íà ãåíåòè÷íî ðàâíèùå ó òÿõ.
Òÿ âúçäúõíà. Æèâîòúò áåøå òîëêîâà ïî-òðóäåí â äíåøíî âðåìå. À ëåéäè Ñèáèë ïðèíàäëåæåøå êúì êëàñàòà, êîÿòî íå áåøå íàâèêíàëà äà ñå ñáëúñêâà ñ òðóäíîñòè. Íå è òàêèâà, êîèòî íå ìîãàò äà áúäàò ðàçðåøåíè ñ ïîâèêâàíå íà ïðèñëóãàòà. Ïðåäè ïåòñòîòèí ãîäèíè åäèí îò íåéíèòå ïðåäöè áåøå îòñÿêúë â áîé ãëàâàòà íà êëà÷èàíåö è ÿ áåøå äîíåñúë ó äîìà íàáó÷åíà íà êîïèå è íèêîé íå ñè ñïîìíÿøå ñ ëîøî çà íåãî, êàòî ñå èçêëþ÷åõà, ðàçáèðà ñå, êëà÷èàíöèòå, êîèòî, àêî ãî õâàíåõà, ùÿõà äà íàáèÿò íà êîë íåãîâàòà ãëàâà. Òîâà áåøå ïðÿêî îòíîøåíèå êúì ïðîáëåìèòå. Òè âîþâàø ñ òÿõ, òå âîþâàò ñ òåáå, âñåêè ñè çíàå ïðàâèëàòà, à àêî ñëó÷àéíî òè îòñåêàò ãëàâàòà â ñóìàòîõàòà, èçîáùî íÿìà äà òè ïóêà çà ïîñëåäñòâèÿòà. Îòòàì íàñåòíå.
Â äíåøíî âðåìå íåùàòà íåñúìíåíî áÿõà ïî-öèâèëèçîâàíè. Íî ïðîñòî ñòàíàõà... ïî-ñëîæíè.
È ëîãè÷íî ìíîãî îò òåçè àíòè÷íè ñúïðóçè íå ñå áÿõà ïðèáèðàëè ïî äîìîâåòå ñè ñ ìåñåöè è ãîäèíè âðåìå è çà òÿõ ñúïðóãèòå è ñåìåéñòâàòà èì áÿõà íåùî êàòî êîíþøíèòå, áèáëèîòåêàòà èëè Åêñïëîäèðàùàòà ïàãîäà íà Äæîíñúí. Ïðîñòî óðåæäàõà òîçè äåòàéë îò æèâîòà ñè è ïîâå÷å íå ìèñëåõà çà íåãî. Ñàì ïîíå ñå ïðèáèðàøå âñåêè äåí ó äîìà.
Äà äå, ïî÷òè âñåêè äåí. Âñÿêà íîù, ñúñ ñèãóðíîñò.
Òúé äå... ïðåç ÷àñò îò ïîâå÷åòî íîùè.
Íàé-ìàëêîòî óñïÿâàõà äà ñå õðàíÿò çàåäíî.
Ïîíÿêîãà.
Äîáðå äå, ïîíå çàïî÷âàõà äà âå÷åðÿò çàåäíî.
Ïîíå ìîæåøå äà å ñèãóðíà, ÷å òîé íèêîãà íå å ïðåêàëåíî äàëå÷ îò äîìà, ïðîñòî å íÿêúäå, êúäåòî ñå îïèòâà äà ñâúðøè ïðåêàëåíî ìíîãî ðàáîòà èëè äà òè÷à ïðåêàëåíî áúðçî ñëåä íÿêîãî, èëè äà èçáÿãà îò õîðàòà, êîèòî èñêàõà äà ãî óáèÿò.
Â êðàÿ íà êðàèùàòà, ðåøè ëåéäè Ñèáèë, òÿ áåøå åäíà ùàñòëèâà ñúïðóãà.
Âàéìñ ñå çàãëåäà â Êåðúò, êîéòî ñòúð÷åøå ïðåä áþðîòî ìó.
- Çíà÷è êàêâî íîâî íè íîñè âñè÷êàòà òàÿ èíôîðìàöèÿ? ×îâåêúò, çà êîãîòî çíàåì, ÷å íå å óöåëèë ïðèíöà, å ìúðòúâ. ×îâåêúò, êîéòî âåðîÿòíî ãî å óöåëèë... ñúùî å ìúðòúâ. Íÿêîé ñå å îïèòàë àäñêè íåñêîïîñàíî äà íè ïîäìàìè äà ñè ìèñëèì, ÷å êëà÷èàíöèòå ñà ïëàòèëè íà Îçè. Õóáàâî, ìîãà äà ñè ïðåäñòàâÿ çàùî íÿêîé ùå ãî ïðàâè. Ôðåä ãî íàðè÷à ïîëèòèêà. Íàåëè ñà Ñíåæíèÿ ñêëîí äà ñâúðøè èñòèíñêàòà ðàáîòà, òîé å ïîìîãíàë íà Îçè, êîéòî èíà÷å íå áè ìîãúë äà ñè óöåëè çàäíèêà ñ äâå ðúöå, ñëåä êîåòî Ñòðàæàòà ðàçêðèâà, ÷å Îçè å ïîëó÷èë ïàðè îò êëà÷èàíöèòå è òîâà å îùå åäíà ïðè÷èíà çà âîéíà ñ òÿõ. À Ñíåæíèÿ ïðîñòî ñè ãî å îòíåñúë. Íÿêîé ìó å èçëåêóâàë ïúðõóòà çàâèíàãè.
- Ñëåä êàòî å íàïèñàë íåùî â áåëåæíèêà ñè, ñúð - ïðåêúñíà ãî Êåðúò.
- À-à... äà.
Âàéìñ ïîãëåäíà áåëåæíèêà, êîéòî ïîëèöàèòå áÿõà èççåëè îò êâàðòèðàòà. Ãðóá òåôòåð, íàïðàâåí îò ñëåïåíè êúñîâå îòïàäú÷íà õàðòèÿ, îò òåçè, äåòî êíèãîâåçèòå ãè ïðîäàâàò åâòèíî. Òîé ãî ïîäóøè.
- Ìèðèøå íà ñàïóí ïî ðúáîâåòå.
- Òîâà å áèë íîâèÿò ìó øàìïîàí - ïîÿñíè Êåðúò. - Èçïîëçâàë ãî å çà ïúðâè ïúò.
- Îòêúäå çíàåø?
- Ïðîâåðèõìå âñè÷êè ôëàêîíè â ñòàÿòà.
- Õìì. Òîâà òóêà ïðèëè÷à íà ïðÿñíà êðúâ. Âèæäàø ëè, òî÷íî êúäåòî ëèñòîâåòå ñà ïîäøèòè...
- Íåãîâàòà êðúâ, ñúð - êàçà Àíãóà. Âàéìñ êèìíà. Íèêîé íå ñïîðåøå ñ Àíãóà ïî âúïðîñèòå çà êðúâòà.
- Íî îò äðóãà ñòðàíà íèêîÿ îò ñòðàíèöèòå íå å îêúðâàâåíà... Êîåòî å ñòðàííî. Ìúðëÿâà ðàáîòà å òîâà îáåçãëàâÿâàíåòî. Ìíîãî ïðúñêà íàîêîëî. Òàêà ÷å ãîðíàòà ñòðàíèöà...
- ...å áèëà îòêúñíàòà, ñúð - äîâúðøè Êåðúò óõèëåí è êèìíà. - Íî òîâà íå å íàé-ñòðàííîòî, ñúð.
Âèæòå äàëè ùå ìîæåòå äà ñå äîñåòèòå, ñúð!
Âàéìñ ìó õâúðëè åäèí ïîãëåä è ïðèáëèæè ëàìïàòà.
- Âèæäàì áëåäè ñëåäè îò ïèñàíî íà íàé-ãîðíàòà ñòðàíèöà... Íå ìîãà äà ðàç÷åòà êàêâî...
- È íèå íå ìîæàõìå, ñúð. Çíàåì, ÷å å ïèñàë ñ ìîëèâ. Èìàøå ìîëèâ íà ìàñàòà.
- Ïðåêàëåíî áëåäè ñëåäè. Ðúáîâå êàòî Ñíåæíèÿ îáèêíîâåíî ïèøàò, ñÿêàø èç÷óêâàò êàìúíè. - Âàéìñ ïðåëèñòè áåëåæíèêà. - Íÿêîé ÿ å îòêúñíàë... íå ñàìî ñòðàíèöàòà, íà êîÿòî å áèëî ïèñàíîòî, íî è íÿêîëêî ñòðàíèöè íàäîëó.
- Óìíî, íàëè, ñúð? Âñåêè çíàå...
- ...÷å ìîæåø äà ïðî÷åòåø áåëåæêàòà ïî ñëåäèòå, âúðõó äîëíàòà ñòðàíèöà - äîâúðøè Âàéìñ è ïîäõâúðëè òåôòåðà íà áþðîòî. - Õìì. Òóê å èìàëî íÿêàêâî ñúîáùåíèå î÷åâèäíî...
- Âúçìîæíî ëè å äà å èçíóäâàë ÷îâåêà, êîéòî å ñòîÿë çàä öÿëàòà ðàáîòà? - ïðåäïîëîæè Àíãóà.
- Òîâà íå áè áèëî â íåãîâèÿ ñòèë. Íå, àç ñè ìèñëåõ, ÷å...
Íà âðàòàòà ñå ïî÷óõà è âëåçå Ôðåä Êîëúí.
- Äîíåñîõ âè êàôå. È îñâåí òîâà äîëó äîéäå äà âè âèäè ãðóïà ÷àðøàô... òîåñò - ãðóïà êëà÷èàíöè, ñúð. Ìîæå áè ùå âè äàäàò ìåäàë íÿêàêúâ è ùå âè ëîìîòÿò íà òåõíèÿ ñè åçèê. À àêî íå ñòå âå÷åðÿë, ãîñïîäèí Ãîðèô ãîòâè ÿðåøêî ñ îðèç è ÷óæäîçåìñêè ñîñ.
- Ìèñëÿ, ÷å å ïî-äîáðå äà âèäèì êàêâî èñêàò - ðåøè Âàéìñ. - Íî àç äîðè íÿìàõ âðåìå äà ñå èçìèÿ...
- Äîêàçàòåëñòâîòî çà âàøàòà ãåðîè÷íà öåëåóñòðåìåíîñò - íàñúð÷è ãî Êîëúí.
- Îõ, õóáàâî.
Íà ïîëîâèíàòà ïúò íàäîëó ïî ñòúëáèòå Âàéìñ ãî îáõâàíà áåçïîêîéñòâî. Íèêîãà íå ìó ñå áåøå ñëó÷âàëî äà íàëåòè íà ãðóïà ãðàæäàíè, æåëàåùè äà ìó âðú÷âàò ìåäàë, òàêà ÷å îïðåäåëåíî ÷óâñòâàøå ëèïñàòà íà îïèò â òîâà îòíîøåíèå. Íî ïúê è êëà÷èàíöèòå, ñêóï÷èëè ñå ïëúòíî äî áþðîòî íà ñåðæàíòà, íÿìàõà âèä íà êîìèòåò ïî ïðèâåòñòâèÿòà.
Î÷åâèäíî áåøå, ÷å ñà êëà÷èàíöè. Âñè÷êè íîñåõà ïðè÷óäëèâè äðåõè è èìàõà ïîâå÷êî ñëúí÷åâè áàíè, îòêîëêîòî îáè÷àéíî ìîæåõà äà ñå õâàíàò â Àíêõ-Ìîðïîðê. Åäíî íåïðèÿòíî ÷óâñòâî ïðîïúëçÿ ïî ãúðáà íà Âàéìñ - ÷å Êëà÷ å âñúùíîñò ìíîãî ãîëÿìî ìÿñòî, â êîåòî öåëèÿò ìó ãðàä çàåäíî ñ ðàâíèíèòå Ñòî áè ñå çàãóáèë è êúäåòî èìà ìÿñòî çà âñÿêàêâè õîðà, âêëþ÷èòåëíî è çà þíàêà ñ ÷åðâåíèÿ ôåñ, êîéòî ïðîñòî òðåïåðåøå îò íåãîäóâàíèå.
- Âèå ëè ñòå ÷îâåêúò Âàéìñ? - íàñòîé÷èâî ïîïèòà òîé.
- Àìè-è, àç ñúì Êîìàíäèð Âàéìñ...
- Íàñòîÿâàì äà îñâîáîäèòå ñåìåéñòâîòî íà Ãîðèô! È íÿìà äà ïðèåìåì íèêàêâè óâúðòàíèÿ!
Âàéìñ ïðèìèãà:
- Äà ãè îñâîáîäÿ ëè?
- Âèå ãè äúðæèòå ïîä êëþ÷! È ñòå êîíôèñêóâàë ìàãàçèíà èì!
Âàéìñ çàäúðæà ïîãëåäà ñè çà ìîìåíò âúðõó ãîâîðåùèÿ, ñëåä òîâà ãî ïðåõâúðëè êúì ñåðæàíò Äåòðèòóñ.
- Êúäå çàâåäîõòå ñåìåéñòâîòî, ñåðæàíò?
Äåòðèòóñ îòäàäå ÷åñò:
- Â êèëèèòå, ñúð!
- Àõà-à! - èçâèêà ÷îâåêúò ñ ôåñà. - Ïðèçíàâàòå ñè,çíà÷è!
- Èçâèíåòå ìå, íî êîè ñòå âìå? - ïîïèòà Âàéìñ, êàòî ðàçòúðêà óìîðåíî î÷è.
- Íå ñúì äëúæåí äà âè îòãîâàðÿì è âèå íèùî íÿìà äà èçêîï÷èòå îò ìåíå! - èçïú÷è ñå ÷îâåêúò.
- Àõ, áëàãîäàðÿ, ÷å ìå ïðåäóïðåäèõòå - êèñåëî êàçà Âàéìñ, - íå îáè÷àì äà ïîëàãàì íàïðàçíè óñèëèÿ.
- Î-î, äîáúð âå÷åð, ãîñïîäèí Âàçèð. - Êåðúò èçíèêíà çàä Âàéìñ. - Ïîëó÷èõòå ëè áåëåæêàòà ìè çà êíèãàòà?
Íàñòúïè åäíà îò îíåçè áåçìúëâíè ïàóçè, â êîèòî âñåêè ïðåíàñòðîéâà èçðàæåíèåòî íà ëèöåòî ñè. Âàéìñ êàçà:
- Êàêâî?
- Ãîñïîäèí Âàçèð ïðîäàâà êíèãè íà Øèðîêàòà óëèöà - îáÿñíè Êåðúò. - Ñàìî ÷å àç ãî áÿõ ïîìîëèë çà íÿêîè êíèãè íà êëà÷èàíñêè, ðàçáèðàòå ëè, è åäíà îò òåçè, äåòî ìè áåøå äàë, ñå êàçâàøå „Ïàðôþìåíèòå íèâÿ èëè Ãðàäèíàòà íà íàñëàäèòå". Àç õàðåñàõ çàãëàâèåòî, çàùîòî êàêòî çíàåòå êëà÷èàíöèòå ñà èçìèñëèëè ãðàäèíèòå, è ñå íàäÿâàõ äà âíèêíà â êóëòóðàòà èì. Â äóøåâíîñòòà íà êëà÷èàíöèòå, íàëè ðàçáèðàòå. Ñàìî ÷å òÿ... àìè-è... òúé äå, íå áåøå çà ãðàäèíàðñòâî... ú-ú-ú...
Òîé çàïî÷íà äà ñå èç÷åðâÿâà.
- Äà, äà, ðàçáèðà ñå, âúðíåòå ìè ÿ, êîãàòî æåëàåòå - ïðåäëîæè áúðçî ãîñïîäèí Âàçèð, êîéòî èçãëåæäàøå íÿêàê ïðèòåñíåí.
- Ïðîñòî ñè ïîìèñëèõ, ÷å âèå òðÿáâà äà çíàåòå, â ñëó÷àé ÷å íå çíàåòå ... â ñëó÷àé ÷å ÿ ïðîäàäåòå... òàêà äå, êíèãàòà áè ìîãëà äà øîêèðà íÿêîè ïî-÷óâñòâèòåëíè ÷èòàòåëè, çíàåòå - òàêàâà êíèãà...
- Äà, äîáðå...
- Ïîëèöàé Àíãóà òîëêîâà ñå øîêèðà, ÷å íå ñïðÿ äà ñå ñìåå - ïðîäúëæè Êåðúò.
- Ùå âè âúðíà ïàðèòå íà ìèãà - îáåùà Âàçèð. Èçðàæåíèåòî ìó îòíîâî ñå âêàìåíè. Òîé ïîãëåäíà êúì Âàéìñ. - Êíèãèòå íå ñà âàæíè â ìîìåíòà! Íèå íàñòîÿâàìå äà îñâîáîäèòå íàøèÿ ñúíàðîäíèê îùå ñåãà!
- Äåòðèòóñ, çàùî, ïî äÿâîëèòå, ñè ãè çàòâîðèë â êèëèèòå? - îòïàäíàëî ïîïèòà Âàéìñ.
- ×å êúäå äà ãè íàñòàíÿ, ñúð? Íå ñà çàêëþ÷åíè è èì äàäîõ ÷èñòè îäåàëà.
- Åòî âè è îáÿñíåíèåòî - òå ñà íàøè ãîñòè - êàçà Âàéìñ.
- Â êèëèèòå! - Âàçèð ñå íàñëàæäàâàøå íà äóìàòà.
- Òå ñà ñâîáîäíè äà õîäÿò êúäåòî íàìåðÿò çà äîáðå.
- Ñèãóðåí ñúì, ÷å âå÷å ñà. - Âàçèð ñúóìÿ äà ïîäñêàæå, ÷å ñàìî íåãîâîòî ïîÿâÿâàíå å ïðåäîòâðàòèëî îäîáðåíà îò îôèöèàëíèòå âëàñòè êúðâàâà áàíÿ. - È ìîæåòå äà áúäåòå ñèãóðåí, ÷å Ïàòðèöèÿò ùå íàó÷è çà òîâà!
- Òîé áåçäðóãî íàó÷àâà âñè÷êî. Íî àêî íàïóñíàò ñãðàäàòà, êîé ùå ãè çàùèòè?
- Íèå! Òåõíèòå áðàòÿ è ñúíàðîäíèöè!
- Êàê?
Âàçèð ïî÷òè çàñòàíà ìèðíî.
- Ñúñ ñèëàòà íà íàøèòå þìðóöè, àêî òðÿáâà.
- À, äîáðå. Çíà÷è òîãàâà ùå èìàìå äâå òúëïè çà ðàçãîíâàíå...
- Çúí-çúí-çúí!
- Ïðîêëÿòèå! - Âàéìñ ñå ïëåñíà ïî äæîáà. - Íå æåëàÿ äà çíàì äàëè èìàì íÿêàêâè ñðåùè çà äíåñ!
- Íî èìàòå ñðåùà â åäèíàéñåò âå÷åðòà. Â Çàëàòà íà ïëúõîâåòå, â Äâîðåöà - ñúîáùè Äåçîðãàíèçàòîðúò.
- Íå ñòàâàé ãëóïàê!
- Òâîÿ ñè ðàáîòà...
- È ñè çàòâàðÿé óñòàòà!
- Ñàìî ñå îïèòâàì äà ïîìîãíà.
- Ìëúêâàé! - Âàéìñ îòíîâî ñå îáúðíà êúì êëà÷èàíñêèÿ êíèæàð. - Ãîñïîäèí Âàçèð, àêî Ãîðèô æåëàå äà ñè òðúãíå ñ âàñ, íèå íÿìà äà ãî çàäúðæèì...
- À-õà! Ñàìî ñå îïèòàéòå!
Âàéìñ ñè ïîìèñëè, ÷å íå âèæäà çàùî è êëà÷èàíöèòå äà íå áúäàò äðåáíè íàäóòè äîñàäíèöè. Íî íå ñå ïî÷óâñòâà äîáðå îò òàçè ìèñúë, êàòî ÷îâåê, êîéòî ñòúïâà ïî ðúáà íà ìíîãî äúëáîêà óðâà...
- Ñåðæàíò Êîëúí?
- Äà, ñúð?
- Îïðàâè íåùàòà, ìîëÿ òå!
- Äà, ñúð!
- Äèïëîìàòè÷íî.
- Ñëóøàì, ñúð! - Êîëúí ñå ïî÷åñà ïî íîñà. - È òîâà ëè å ïîëèòèêà, ñúð?
- Ïðîñòî... äîâåäè ñåìåéñòâîòî íà Ãîðèô è òå ìîãàò... - Âàéìñ ìàõíà ñ ðúêà. - Ìîãàò äà ïðàâÿò êàêâîòî íàìåðÿò çà äîáðå.
Òîé èì îáúðíà ãðúá è èçêà÷è ñòúëáèòå êúì êàáèíåòà ñè.
- Âñå íÿêîé òðÿáâà äà çàùèòè ïðàâàòà íà ìîèòå õîðà! - èçâèêà ñëåä íåãî Âàçèð.
Âàéìñ ñïðÿ íà ñðåäàòà. Äúñêèòå èçñêúðöàõà çà ìîìåíò ïîä òåæåñòòà ìó. Ñëåä òîâà ïðîäúëæè íàãîðå è íåêîëöèíà ïîëèöàè çàïî÷íàõà îòíîâî äà äèøàò. Çàòâîðè âðàòàòà íà êàáèíåòà çàä ñåáå ñè. Ïîëèòèêà! Ñåäíà è ñå ðàçðîâè áåçöåëíî èç áóìàãèòå ïî áþðîòî. Òîëêîâà ïî-ëåñíî áåøå ÷îâåê äà ìèñëè çà ïðåñòúïëåíèÿ. Ñàìî ìó äàé õóáàâî ñòàðîìîäíî ïðåñòúïëåíèå...
Îïèòà äà ñå èçêëþ÷è îò âúíøíèÿ ñâÿò. Íÿêîé áåøå îáåçãëàâèë Ñíåæíèÿ ñêëîí. Òîâà áåøå ôàêò. Íÿìàøå êàê äà å èíöèäåíò ïî âðåìå íà áðúñíåíåòî èëè äà ãî îòäàäàò íà ïðåêàëåíî ñèëíèÿ øàìïîàí, êîéòî å èçïîëçâàë.
À Ñíåæíèÿ áåøå íàïðàâèë îïèò äà çàñòðåëÿ ïðèíöà.
Ñúùî è Îçè, íî òîé ñàìî ñå å ìèñëèë çà íàåìåí óáèåö. Âñè÷êè îñòàíàëè ãî èìàõà çà ñòðàíåí òèï, áóäåù èíòåðåñ êîëêîòî ëîêâà ìîêðà êàë.
Ïðåêðàñíà èäåÿ, îò äðóãà ñòðàíà. Äà íàåìåø èñòèíñêè óáèåö-ïðîôåñèîíàëèñò, à ñëåä òîâà äà õâàíåø íÿêîé - Âàéìñ ñå óõèëè çëî - êîéòî äà îïåðå ïåøêèðà. È àêî Îçè íå áåøå ïðèåë èäåÿòà çà ïàäåíèåòî òîëêîâà áóêâàëíî, äðåáíèÿò íåùàñòíèê è äîñåãà ùåøå äà ñè âÿðâà, ÷å òîé å óáèåöúò.
À Ñòðàæàòà òðÿáâàøå äà ïîâÿðâà, ÷å âñè÷êî òîâà å êëà÷èàíñêè çàãîâîð.
Ïÿñúê ïî ñàíäàëèòå èì... Äà èì ñå íå âèäè! Òå êàêâî - çà ãëóïàê ëè ãî âçèìàõà? Çàùî ëè íå íàêàðà Ôðåä äà ñúáåðå ïÿñúêà? Ïðîêëåò äà å, àêî íå èçäèðè òîçè, êîéòî ãî å ðàçñèïàë òàì! È ùå ãî íàêàðà äà ãî èçÿäå! Íà íÿêîãî ìó ñå èñêàøå Âàéìñ äà ïðåäñëåäâà êëà÷èàíöèòå.
Àìè ìúæúò îò ãîðÿùèÿ ïîêðèâ? Òîé êàê ñå âïèñâàøå â êàðòèíêàòà? Âàéìñ çàïî÷íà äà ñè ïðèïîìíÿ - ÷îâåêúò áåøå çàãúðíàò â ðîáà, ëèöåòî ìó íå ñå âèæäàøå. Ãëàñúò ìó çâó÷åøå òàêà, ñÿêàø íå ñàìî áå ñâèêíàë äà èçäàâà çàïîâåäè - Âàéìñ ñúùî áåøå ñâèêíàë äà èçäàâà çàïîâåäè, - íî è äà ìó ñå ïîä÷èíÿâàò, äîêàòî ÷ëåíîâåòå íà Ñòðàæàòà âúçïðèåìàõà çàïîâåäèòå ïî-ñêîðî êàòî ïðåäëîæåíèÿ.
Íî íÿêîè íåùà íå ïàñâàõà. Èìàøå „óëèêè", êîèòî íàïðàâî ìîæåõà äà ïîäëóäÿò ÷îâåê. Êàòî ïðîêëåòèÿ áåëåæíèê. Òîâà ïúê áåøå íàé-ñòðàííîòî íåùî äîñåãà. Íÿêîé èçêëþ÷èòåëíî âíèìàòåëíî áåøå îòêúñíàë íÿêîëêî ñòðàíèöè ñ òîâà, êîåòî Ñíåæíèÿ áåøå íàïèñàë âúðõó òÿõ. Íÿêîé äîñòàòú÷íî ñõâàòëèâ, çà äà ñå ñåòè çà áëåäèòå îòïå÷àòúöè, êîèòî îñòàâÿ ìîëèâúò âúðõó ñëåäâàùèòå ñòðàíèöè. Å, çàùî òîãàâà ïðîñòî íå áåøå ñâèë öåëèÿ òåôòåð?
Âñè÷êî áåøå òîëêîâà óñóêàíî. Íî íÿêúäå ñúñ ñèãóðíîñò èìàøå åäíî ñàìî ôàêò÷å, êîåòî áè îïðîñòèëî íåùàòà, áè ïðèäàëî íà âñè÷êî òîâà ñìèñúë...
Âàéìñ çàïðàòè ìîëèâà ñè íà çåìÿòà è îòâîðè ñúñ çàìàõ âðàòàòà, êàòî ïî÷òè ÿ èçòðúãíà îò ïàíòèòå é.
- Êàêúâ, ïî äÿâîëèòå, å òîÿ øóì? - èçðåâà òîé. Ñåðæàíò Êîëúí âå÷å áåøå ïðåïîëîâèë ñòúëáèòå íàãîðå:
- Ãîñïîäèí Ãîðèô è ãîñïîäèí Âàçèð âäèãíàõà ìàëêî ãþðóëòèÿ, ñúð. Íÿêîé áèë îïîæàðèë íå÷èÿ ñòðàíà ïðåäè äâåñòà ãîäèíè, òàêà ãî ïðåâåäå Êåðúò.
- Êàêâî, ïàê ëè?
- Òóé ñà òå, êëà÷èàíöèòå, ñúð. Íî âúâ âñåêè ñëó÷àé ãîñïîäèí Âàçèð ñè òðúãíà îòòóêà ñ ïîäóò íîñ.
- Âàçèð å ðîäîì îò Ñìåéë, ðàçáèðàòå ëè - íàìåñè ñå Êåðúò. - À ãîñïîäèí Ãîðèô å îò Åë-Õàðèá. Äâåòå ñòðàíè ñïðÿõà äà âîþâàò ñàìî ïðåäè äåñåòèíà ãîäèíè. Ðåëèãèîçíè ðàçëè÷èÿ.
- Êàêâî, ñâúðøèõà èì ñå àìóíèöèèòå ëè? - ïîïèòà Âàéìñ.
- Ñâúðøèëè ñà èì ñå êàìúíèòå, ñúð. Àìóíèöèèòå ñà ñå èç÷åðïàëè îùå ïðåç ìèíàëèÿ âåê.
Âàéìñ ïîêëàòè ãëàâà.
- Òîâà íàïðàâî ùå ìå äîâúðøè!... Õîðàòà ñå èçáèâàò åäíè äðóãè ñàìî çàùîòî áîãîâåòå èì íåùî ñà ñå ïîñäúðïàëè ïîìåæäó ñè...
- Î-î, íî òå ñå êëàíÿò íà åäèí è ñúù áîã, ñúð. Î÷åâèäíî ñïîðúò å áèë çàðàäè íÿêàêâà äóìà â òåõíèòå ñâåùåíè êíèãè, ñúð. Åë-õàðèáèàíöèòå íàñòîÿâàò, ÷å òÿ ñå ïðåâåæäà êàòî „áîã", à òåçè îò Ñìåéë - êàòî „÷îâåê".
- Íî êàê ìîæåø äà îáúðêàø äâåòå äóìè?
- Àìè ðàçëèêàòà å ñàìî åäíà ìúíè÷êà òî÷èöà â ïðàâîïèñà, ñúð, äîêîëêîòî ðàçáèðàì. È íÿêîè íàñòîÿâàò, ÷å âñúùíîñò å íàïëþòî îò ìóõà.
- Çíà÷è òå âîþâàò ñ âåêîâå, ñàìî çàùîòî íÿêàêâà ìóõà å íàïëþëà íåïîäõîäÿùî ìÿñòî?
- Ìîæåøå è äà å ïî-çëå - óâåðè ãî Êåðúò. - Àêî áåøå ïîïàäíàëà ìúíè÷êî ïî-íàëÿâî, òîãàâà äóìàòà ùåøå äà ñå ïðåâúðíå â „ëèêüîð".
Âàéìñ îòíîâî ïîêëàòè ãëàâà. Êåðúò ãè ðàçáèðàøå òåçè ðàáîòè. À àç çíàì êàê äà ñè ïîðú÷àì âèíäàëó. Ïúê è òî ñå îêàçà, ÷å íà êëà÷èàíñêè äóìàòà îçíà÷àâàëà "âêèñíàëè-õðóùÿëè-çà-íàäìåííè-÷óæäîçåìñêè-èäèîòè".
- Èñêà ìè ñå äà çíàåõìå ïîâå÷å çà Êëà÷...
Ñåðæàíò Êîëúí ñå ïî÷åñà çàãîâîðíè÷åñêè ïî íîñà.
- Çà äà ïîçíàâàìå âðàãà ñè ëè, ñúð?
- Î-î, àç âðàãà äîáðå ãî ïîçíàâàì - çàÿâè Âàéìñ. - Èñêàõ ïðîñòî äà íàó÷à ïîâå÷å çà êëà÷èàíöèòå.
- Êîìàíäèð Âàéìñ?
Ñòðàæèòå ñå îãëåäàõà. Âàéìñ ïðèñâè î÷è.
- Òè ñè îò õîðàòà íà Ðúæäüî, òàêà ëè?
Ìëàäèÿò ìúæ îòäàäå ÷åñò.
- Êàçâàì ñå ëåéòåíàíò Õîðíåò, ñúð. - Òîé ñå ïîêîëåáà. - Õúì-ì... Íåãîâà ñâåòëîñò ìå èçïðàòè äà âè ïîïèòàì äàëè âèå è âàøèòå ñòàðøè îôèöåðè áèõòå áèëè òàêà äîáðè äà îòèäåòå â äâîðåöà â óäîáíî çà âàñ âðåìå.
- Òúé ëè? Òîâà ëè áÿõà íàèñòèíà äóìèòå ìó?
Ëåéòåíàíòúò ðåøè, ÷å îòêðîâåíîñòòà å åäèíñòâåíàòà âúçìîæíà ïîëèòèêà.
- Âñúùíîñò, ñúð, òîé êàçà: „Äîâåäè Âàéìñ è ëåíòÿèòå ìó òóêà íà ñåêóíäàòà!"
- O, òúé ëè áèëî?
- Çúí-çúí-çúí! - èçïèùÿ ëèêóâàùî òúíè÷úê ãëàñ îòêúì äæîáà ìó. - ×àñúò å òî÷íî åäèíàéñåò âå÷åðòà!
Ïîðòàòà ñå îòâîðè, ïðåäè Íîáè äà ïî÷óêà.
- Äà, òîâà ñúì àç! - ñîïíà ìó ñå æåíàòà. Íîáè âñå îùå ñòîåøå ñúñ çàìðúçíàëà ïðîòåãíàòà ðúêà.
- Ú-ú-õ... âèå ëè ñòå ãîñïîæà Êåéê?
- Äà, íî ãî ïðàâÿ ñàìî ñðåùó çàïëàùàíå. Ðúêàòà íà Íîáè íå ïîìðúäíà.
- À... àìà âèå ìîæåòå ëè äà ïðåäñêàçâàòå áúäåùåòî?
Òå îñòàíàõà âòîðà÷åíè åäèí â äðóã çà ñåêóíäà. Ïîñëå ãîñïîæà Êåéê ñå òóïíà íÿêîëêî ïúòè ñ þìðóê ïî óõîòî è ïðèìèãíà.
- Ïóñòî äà îïóñòåå! Ïàê ñúì ñè çàáðàâèëà âêëþ÷åíè åêñòðàñåíçîðíèòå âúçïðèÿòèÿ. - Ïîãëåäúò é ñå ðàçôîêóñèðà, äîêàòî ñè ïîâòàðÿøå ìèñëåíî ðàçãîâîðà. - Ìèñëÿ ÷å îïðàâèõìå ðàáîòàòà. - Òÿ îãëåäà Íîáè è ïîäñìðúêíà. - Ïî-äîáðå âëèçàé. Âíèìàâàé êúäå ñòúïâàø, ÷å êèëèìúò òîêó-ùî ñúì ãî èçïðàëà. È ìîãà äà òè îòäåëÿ ñàìî äåñåò ìèíóòêè, ùîòî âàðÿ çåëå îòòàòúê.
Âúâåäå åôðåéòîð Íîáñ â òÿñíàòà ñè ãîñòíà, ïî÷òè èçöÿëî çàåòà îò ãîëÿìà êðúãëà ìàñà ñúñ çåëåíà ïîêðèâêà íà íåÿ. Â ñðåäàòà íà ìàñàòà èìàøå êðèñòàëíî êúëáî, íåäîáðå ñêðèòî ïîä ðîçîâà ïëåòåíà êóêëè÷êà ñ ïîëà-êðèíîëèí.
Ãîñïîæà Êåéê ìàõíà íà Íîáè äà ñåäíå. Òîé ñå ïîä÷èíè. Ìèðèçìàòà íà çåëå ñå íîñåøå èç ñòàÿòà.
- Åäèí ïîçíàò â êðú÷ìàòà ìè êàçà çà âàñ - ñìîòîëåâè òîé. - Áèëà ñòå ìåäèóì.
- Ùå ìè êàæåø ëè âñå ïàê êàêúâ òè å ïðîáëåìà? - ïðåêúñíà ãî òÿ è ãî îãëåäà. Çà äà çàòâúðäè óñåùàíåòî, ÷å ãîâîðè ïî ëè÷íè íàáëþäåíèÿ, à íå ïî ïðåäñêàçàíèÿ, äîáàâè: - Òîåñò, çà êîé îò ïðîáëåìèòå ñè áè èñêàë äà íàó÷èø ïîâå÷å? Íîáè ñå ïîêàøëÿ:
- Àìè-è... òîé å ìàëêî... çíàåòå... èíòèìåí âúïðîñ. Ñúðäå÷íè ïðîáëåìè, òàêèâà ðàáîòè.
- Çàìåñåíà ëè å æåíà? - âíèìàòåëíî ïðîèçíåñå ãîñïîæà Êåéê.
- Ú-ú... íàäÿâàì ñå. Êàêâî äðóãî âèæäàòå?
Ãîñïîæà Êåéê âèäèìî ñè îòäúõíà.
- Ïðîñòî èñêàõ äà íàó÷à äàëè ùå ñðåùíà íÿêîå ìîìè÷å - ïðîäúëæè Íîáè.
- Ðàçáèðàì. - Òÿ ñÿêàø ñâè ðàìåíå ñ ëèöå. Íå áåøå íåéíà ðàáîòà äà ó÷è õîðàòà çà êàêâî äà ïèëåÿò ïàðèòå ñè. - Õóáàâî. Èìàìå áúäåùå çà äåñåò ïåíñà. Òîâà å êàêâîòî ñå âèæäà. È èìàìå äåñåòäîëàðîâî áúäåùå. Òîâà å, êîåòî ùå ïîëó÷èø.
- Äåñåò äîëàðà ëè? ×å òîâà å ïîâå÷å îò ñåäìè÷íàòà ìè çàïëàòà! Ïî-äîáðå ìè ãàäàéòå çà äåñåò ïåíñà.
- Ìúäðî ðåøåíèå. Äàé ëàïà.
- Äëàí - ïîïðàâè ÿ Íîáè.
- È àç òîâà êàçàõ.
Ãîñïîæà Êåéê ðàçó÷è ïðîòåãíàòàòà ðúêà íà Íîáè, áåç äà ÿ äîêîñâà.
- Êîãà ùå çàïî÷íåø äà ñòåíåø, äà ïîäáåëâàø î÷è è äðóãè òàêèâà ðàáîòè? - ïîïèòà Íîáè, êîéòî ñå ñòàðàåøå äà ïîëó÷è ìàêñèìàëíîòî çà ñâîèòå äåñåò ïåíñà.
- Íÿìà äà ñå íàëîæè - îòâúðíà òÿ, áåç è äà ãî ïîãëåæäà. - Òåçè íåùà ñà... - Ïðèáëèæè îùå ëèöå è îñòðî èçãëåäà Íîáè. - Òè äà íå ñè èãðàåø ñ òàÿ ðúêà?
- Ìîëÿ?
Ãîñïîæà Êåéê ñìúêíà êðèíîëèíåíàòà êóêëà îò êðèñòàëíîòî êúëáî è ñå âòîðà÷è â ãëúáèíèòå ìó. Ñëåä ìàëêî ïîêëàòè ãëàâà.
- Íå çíàÿ, ñèãóðíà áÿõ... À, òîâà ëè áèëî! - Òÿ ïðî÷èñòè ãúðëî è çàãîâîðè ïî-ðàçáðàíî. - Ãîñïîäèí Íîáñ, âèæäàì âè çàîáèêîëåí îò ìóðãàâè äåâîéêè íà íÿêàêâî ãîðåùî ìÿñòî. Ñìåÿò ñå è ðàçãîâàðÿò ñ âàñ... âñúùíîñò åäíà îò òÿõ òúêìî âè ïðåäëîæè ïèòèå...
- È íèêîÿ íå ìå íàâèêâà èëè íåùî ïîäîáíî? - ïîïèòà Íîáè îìàÿí.
- Íå ìè èçãëåæäà äà å òàêà. - Ãîñïîæà Êåéê ñúùî áåøå äîñòà èçíåíàäàíà. - Èçãëåæäàò ìè íàïðàâî ùàñòëèâè.
- Âèæäàòå ëè íÿêàêâî... ïðèâëè÷àíå ìåæäó íàñ?
- Êîè ñà òå?
- Çíàì ëè. Î÷àêâàõ âèå äà ãè ïîçíàåòå, ùîì âèå ãè âèæäàòå.
Âúïðåêè äîñòà çàãðóáåëèÿ ñè ñ ãîäèíèòå õàðàêòåð, òÿ íå ìîæåøå äà íå ïî÷óâñòâà íàêúäå áèÿò âúïðîñèòå íà Íîáè, è íàìåêíà:
- Íÿêîè îò äåâîéêèòå... ñÿêàø ñà ãîòîâè çà âåí÷èëî, íî...
- À, äîáðå - îòãîâîðè Íîáè, áåç äà ïðîìåíè èçðàæåíèåòî íà ëèöåòî ñè.
- Àêî íå ðàçáðà êàêâî òî÷íî òè êàçâàì...
- Äà äå. Âåí÷èëî.. Ðàçáèðà ñå. Äà.
Ãîñïîæà Êåéê ñå ïðåäàäå. Íîáè é îòáðîè äåñåòòå ïåíñà.
- È ùå ñòàíå ñêîðî, òàêà ëè? - ïîïèòà òîé.
- O, ðàçáèðà ñå. Íå ìîãà äà âèæäàì íàäàëå÷å â áúäåùåòî ñàìî çà äåñåò ïåíñà.
- Ùàñòëèâè äåâîéêè... - ïîâòîðè íà ñåáå ñè Íîáè. - Âåí÷èëî. Îïðåäåëåíî ñè ñòðóâà äà ñå ïîìèñëè âúðõó òîâà.
Ñëåä êàòî òîé ñè çàìèíà, ãîñïîæà Êåéê ñå âúðíà ïðè êðèñòàëíîòî êúëáî è íàâúðòÿ ïðåäñêàçàíèÿòà çà äåñåò äîëàðà ïðîñòî îò ëþáîïèòñòâî è çà óäîâîëñòâèå, ñëåä êîåòî ñå ñìÿ íà âèäÿíîòî äî êðàÿ íà ñëåäîáåäà.
Âàéìñ áåøå ñàìî íàïîëîâèíà èçíåíàäàí, êîãàòî âðàòèòå íà Çàëàòà íà ïëúõîâåòå ñå ðàçòâîðèõà è òàì, íà÷åëî íà ìàñàòà, áåøå ñåäíàë ëîðä Ðúæäüî. Ïàòðèöèÿò ãî íÿìàøå.
Òîé áåøå ñàìî íàïîëîâèíà èçíåíàäàí. Êîåòî ùå ðå÷å - îòãîðå èçïëóâà ìèñúëòà: „Ñòðàííî, à àç ñìÿòàõ, ÷å òîçè ÷îâåê íå ìîæåø äà ãî ïîìåñòèø îòòóêà è ñúñ ñòåíîáèòíî îðúäèå..." Íî ïî-äúëáîêî - â ìðà÷íèòå íèâà íà ñúçíàíèåòî ìó, êúäåòî ñëúí÷åâàòà ñâåòëèíà ïðîíèêâàøå ðÿäêî, ñè ïîìèñëè: „Åñòåñòâåíî. Â òàêèâà âðåìåíà òî÷íî õîðà êàòî Ðúæäüî èçïëóâàò íà ïîâúðõíîñòòà. Âñå åäíî äà ðàçðú÷êàø áëàòî ñ ïðú÷êà. Èçñêà÷àò ãîëåìèòå ìåõóðè è ñå ðàçíàñÿ âîíÿ." Âúïðåêè òîâà îòäàäå ÷åñò è êàçà:
- Âèæäàì, ÷å Ëîðä Âåòèíàðè å çàìèíàë íà ïî÷èâêà.
- Âàéìñ, ëîðä Âåòèíàðè òàçè âå÷åð ñäàäå ïîñòà ñè. Âðåìåííî, ðàçáèðà ñå. Ñàìî äîêàòî òðàå èçâúíðåäíîòî ïîëîæåíèå.
- Òúé ëè?
- Äà. È òðÿáâà äà îòáåëåæà, ÷å òîé î÷àêâàøå èçâåñòíà êðèòè÷íîñò îò âàøà ñòðàíà ïî ïîâîä òîâà ìó ðåøåíèå, çàòîâà ìå ïîìîëè äà âè ïðåäàì òîâà ïèñìî. Ìîæåòå ñàì äà ñå óâåðèòå, ÷å å ïîäïå÷àòàíî ñ ëè÷íèÿ ìó ïå÷àò.
Âàéìñ ïîãëåäíà ïëèêà. Íàèñòèíà íîñåøå îôèöèàëíèÿ ïå÷àò íà Ïàòðèöèÿ, íî...
Òîé ñðåùíà ïîãëåäà íà ëîðäà è âñÿêî ïîäîçðåíèå îòïàäíà. Ðúæäüî íå áè ìîãúë äà õèòðóâà ïî òîçè íà÷èí. Õîðà êàòî íåãî èìàõà ñîáñòâåí íðàâñòâåí êîäåêñ è íÿêîè íåùà ïðîñòî áÿõà ïîä äîñòîéíñòâîòî èì. Òå ìîæåõà äà ïðèòåæàâàò öÿëà óëèöà, êúäåòî õîðàòà ïî êúùèòå äà æèâåÿò ñêóï÷åíè êàòî õëåáàðêè, à õëåáàðêèòå äà æèâåÿò êàòî öàðå è íå âèæäàõà íèùî íåðåäíî â òîâà, íî ëîðä Ðúæäüî ïî-âåðîÿòíî áè óìðÿë, ïðåäè äà èçïàäíå äîòàì, ÷å äà ôàëøèôèöèðà äúðæàâíèÿ ïå÷àò.
- Ðàçáèðàì, ñúð. Âèêàëè ñòå ìå?
- Êîìàíäèð Âàéìñ, íàëàãà ñå äà çàëîâèòå êëà÷èàíñêèÿ ïðåäñòàâèòåë â ãðàäà íè è äà ãî òèêíåòå â çàòâîðà.
- Ïî êàêâî îáâèíåíèå, ñúð?
- Íèå ñìå â íàâå÷åðèåòî íà âîéíà ñ Êëà÷. Íàèñòèíà ëè íå ðàçáèðàòå?
- Íå, ñúð.
- Ãîâîðèì çà øïèîíàæ. Äîðè çà ñàáîòàæè îò òÿõíà ñòðàíà. È àêî òðÿáâà äà áúäà îòêðîâåí ñ âàñ... â ãðàäà ùå áúäå îáÿâåíî âîåííî ïîëîæåíèå.
- Äà, ñúð? È êàêâî ïðåäñòàâëÿâà òîâà ïîëîæåíèå? - ïîïèòà Âàéìñ, êàòî ãëåäàøå ïðàâî íàïðåä.
- Ðàçáèðàòå ìíîãî äîáðå!
- Òîâà îò îíÿ òèï ïîëîæåíèå ëè å, ñúð, äåòî ñå âèêà „Ñòîé!" ïðåäè äà ñòðåëÿø, èëè îò äðóãèÿ?
- Àõà. Ðàçáèðàì. - Ðúæäüî ñå èçïðàâè è ñå íàêëîíè íàïðåä íàä ìàñàòà. - Õàðåñâà òè äà... îñòðîóìíè÷èø ïðåä ëîðä Âåòèíàðè è ïî íÿêàêâà ïðè÷èíà òîé ïðîÿâÿâà ñíèçõîæäåíèå êúì òîâà. Îò äðóãà ñòðàíà îáà÷å, àç ãè ïîçíàâàì òâîÿ òèï õîðà.
- Ìîÿ òèï ëè?
- Òàêà, êàòî àç âèæäàì íåùàòà, óëèöèòå ñà ïúëíè ñ ïðåñòúïíèöè. Íåëèöåíçèðàíè ïðîñÿöè, íàðóøèòåëè íà îáùåñòâåíèÿ ðåä... íî âèå èçãëåæäà ñè çàòâàðÿòå î÷èòå çà âñè÷êî òîâà. Ìèñëèòå ñè, ÷å èìàòå ïî-âúçâèøåíè èäåàëè. Íî îò âàñ íå ñå èçèñêâà äà èìàòå èäåàëè, êîìàíäèð Âàéìñ. Âèå ñòå ëîâåö íà êðàäöè è íèùî ïîâå÷å... Íàäñìèâàòå ëè ìè ñå, Âàéìñ?
- Ïðîñòî ñå îïèòâàõ äà íå ñè çàòâîðÿ î÷èòå.
- Âèå èçãëåæäà ñìÿòàòå, ÷å çàêîíúò å êàòî íÿêàêúâ ñâåòúë ëú÷ â íåáåòî, êîéòî íå ñå ïîääàâà íà êîíòðîë. È ãðåøèòå. Çàêîíúò å òîâà, êîåòî íèå êàæåì, ÷å ùå áúäå. Íÿìà äà ïðèáàâÿì „Ðàçáðàõòå ëè?", çàùîòî äîáðå çíàÿ, ÷å ðàçáèðàòå è íÿìàì íàìåðåíèå äà ñïîðÿ ñ âàñ. Îòäàëå÷ ïîçíàâàì âòîðîðàçðåäíàòà ôóðàæêà.
- Âòîðîðàçðåäíà ôóðàæêà ëè? - áåçïîìîùíî ïîïèòà Âàéìñ.
- Êîìàíäèð Âàéìñ - ïðîäúëæè ëîðäúò, - ùåøå ìè ñå äà èçáåãíà òîâà, íî ïîñëåäíèòå äíè ðàçêðèõà óäèâèòåëíà ïîðåäèöà îò îñúäèòåëíè âàøè ãðåøêè. Ïðèíö Êóôóðàõ áåøå ïðîñòðåëÿí, à âèå áÿõòå áåçïîìîùåí äà ïðåäîòâðàòèòå íåùàñòèåòî èëè ïîíå äà çàëîâèòå êðèìèíàëíî ïðîâèíèëèÿ ñå. Òúëïèòå ïðîäúëæàâàò äà ñíîâàò íàñàì-íàòàì íåîáåçïîêîÿâàíè èç ãðàäà, äîðè íàó÷èõ, ÷å åäèí îò âàøèòå ñåðæàíòè å îáÿâèë, ÷å ùå çàñòðåëÿ íåâèíåí ÷îâåê â ãëàâàòà. Äî çíàíèåòî íè áåøå äîâåäåíî è ÷å ñâîåâîëíî ñòå àðåñòóâàë íåâèíåí áèçíåñìåí ñúñ ñåìåéñòâîòî ìó è ñòå ãè çàêëþ÷èë â êèëèèòå áåç êàêâîòî è äà å îñíîâàíèå.
Âàéìñ ÷ó êàê Êîëúí òåæêî ñè ïîå äúõ. Íî òîâà ñÿêàø ñòàâàøå íÿêúäå ìíîãî äàëå÷. Òîé ìîæåøå äà ïî÷óâñòâà êàê öÿëàòà ðåàëíîñò ñå ðàçïàäà ïîêðàé íåãî, ñàìî ñúçíàíèåòî ìó îñòàíà äà ñå ðåå, ïëÿñêàéêè ñ êðèëå êúì ðîçîâîòî íåáå, êúäåòî íèùî íÿìàøå îñîáåíî çíà÷åíèå.
- Òðÿáâà äà âúçðàçÿ, ñúð. Òîé áåøå çàäúðæàí ïî îáâèíåíèåòî, ÷å ïðîäúëæèòåëíî âðåìå å áèë êëà÷èàíåö. Íå èñêàòå ëè äà ïîñòúïÿ ïî ñúùèÿ íà÷èí è ñ îñòàíàëèòå?
- È àêî òîâà íå âè ñòèãà - ïðîäúëæè Ðúæäüî, - êàçàíî íè áåøå íåùî, íà êîåòî ïðè äðóãè îáñòîÿòåëñòâà òðóäíî áèõ ïîâÿðâàë, äîðè êîãàòî ñòàâà äóìà çà íåïîñëåäîâàòåëåí â äåéñòâèÿòà ñè ÷îâåê êàòî âàñ. Ïî-ðàíî òàçè âå÷åð âèå ñòå íàïàäíàë äâàìà êëà÷èàíñêè ñòðàæè, êîèòî ñ íèùî íå ñà âè ïðîâîêèðàëè. Ñòúïèë ñòå íåçàêîííî íà êëà÷èàíñêà òåðèòîðèÿ, íàõëóë ñòå â æåíñêè ïîêîè, îòâëÿêúë ñòå äâàìà êëà÷èàíöè îò ëåãëàòà èì, íàðåäèë ñòå óíèùîæàâàíå íà êëà÷èàíñêî èìóùåñòâî è... êàòî öÿëî, äúðæàë ñòå ñå ìíîãî óíèçèòåëíî.
Êàêúâ ñìèñúë èìàøå äà ñïîðè, ïèòàøå ñå Âàéìñ.
- Äâàìà êëà÷èàíöè ëè, ñúð?
- Èçãëåæäà ïðèíö Êóôóðàõ å áèë îòâëå÷åí, Âàéìñ. Òðóäíî ìè å äà ïîâÿðâàì, ÷å äîðè âèå ñòå ñïîñîáåí íà ïîäîáíî íåùî, íî êëà÷èàíöèòå ÿâíî âè ïîäîçèðàò. Âèäÿí ñòå äà âëèçàòå íåçàêîííî â òåõåí èìîò. Î÷åâèäíî ñòå èçìúêíàë áåçïîìîùíà æåíà îò ëåãëîòî é. Èìàòå ëè êàêâî äà îòãîâîðèòå íà òåçè îáâèíåíèÿ?
- Èìàøå ïîæàð, ñúð.
Ëåéòåíàíò Õîðíåò ïðèñòúïè íàïðåä è çàøåïíà íåùî. Ëîðä Ðúæäüî îìåêíà ìàëêî.
- Äîáðå. Ìíîãî õóáàâî. Ïîÿâèõà ñå íÿêîè ñìåê÷àâàùè âèíàòà îáñòîÿòåëñòâà, Âàéìñ, íî îò ïîëèòè÷åñêà ãëåäíà òî÷êà âèå ñòå âçåë âúçìîæíî íàé-íåïðàâèëíîòî ðåøåíèå. Íå ìîãà äà ñè ïðåäñòàâÿ êàêâî ìîæå äà ñå å ñëó÷èëî ñ ïðèíöà, íî ÷åñòíî êàçàíî íà âàñ ìàé âè äîñòàâÿ óäîâîëñòâèå äà âëîøàâàòå íåùàòà îùå ïîâå÷å.
„Ìîæåòå ëè äà ñå êàòåðèòå, ãîñïîäèí Âàéìñ?" Íå ïðîðîíè è äóìà. Äðóãèÿò ÷îâåê áåøå ïðåìåòíàë íåùî îáåìèñòî ïðåç ðàìåíåòå ñè...
- Îòñòðàíåí ñòå îò äëúæíîñò, êîìàíäèð Âàéìñ. Ñòðàæàòà ïðåìèíàâà ïîä ïðÿêîòî êîìàíäâàíå íà òîçè ñúâåò. Òîâà ðàçáðàõòå ëè ãî? - Ðúæäüî ñå îáúðíà êúì Êåðúò: - Êàïèòàí Êåðúò, ìíîãî îò íàñ ñà ÷óâàëè... äîáðè îòçèâè çà âàñ è ñúãëàñíî âúçëîæåíèÿ ìè ïîñò àç âè íàçíà÷àâàì çà èçïúëíÿâàù äëúæíîñòòà êîìàíäèð íà Ãðàäñêàòà ñòðàæà...
Âàéìñ çàòâîðè î÷è. Êåðúò ïðèëåæíî îòäàäå ÷åñò.
- Íå! Ñúð!
Âàéìñ çÿïíà.
- Òàêà ëè? - Ðúæäüî âòðåí÷è çà ñåêóíäà ïîãëåä â Êåðúò è ëåêî ñâè ðàìåíå. - Äîáðå òîãàâà... ëîÿëíîñòòà å õóáàâî êà÷åñòâî. Ñåðæàíò Êîëúí?
- Ñúð!
- Ïðè òàêà ñúçäàëèòå ñå îáñòîÿòåëñòâà è òúé êàòî ñòå íàé-îïèòíèÿò ïîäîôèöåð, à îñâåí òîâà ñòå áèë íà âîåííà ñëóæáà è âñå ïàê èìàòå íÿêàêúâ âîåíåí îïèò - âèå ùå ïîåìåòå êîìàíäâàíåòî íà Ñòðàæàòà, äîêàòî òðàå... èçâúíðåäíîòî ïîëîæåíèå.
- Íå, ñúð!
- Òîâà áåøå çàïîâåä, ñåðæàíò.
Ïî ÷åëîòî íà Êîëúí èçáèõà êàïêè ïîò.
- Íå, ñúð!
- Ñåðæàíò!
- Àêî èñêàòå, ìîæåòå äà ñè ÿ çàâðåòå âàøàòà çàïîâåä â çàäíèêà, ñúð! - èçâèêà Êîëúí îò÷àÿíî.
È îùå âåäíúæ Âàéìñ çúðíà ìëå÷íî-áåëèÿ ïîãëåä íà Ðúæäüî. Ëîðäúò íå èçãëåæäàøå èçíåíàäàí. Çíàåøå, ÷å åäèí ïðîñò ñåðæàíò íå áè ïîñìÿë äà ìó îòïðàâè òàêîâà íàãëî ïðåäèçâèêàòåëñòâî è ïðîñòî èçêëþ÷è Êîëúí îò íåïîñðåäñòâåíàòà ñè Âñåëåíà.
Ïîãëåäúò ìó çà êðàòêî ñå ñïðÿ âúðõó Äåòðèòóñ.
„Íå çíàå êàê äà ðàçãîâàðÿ ñ òðîëîâå" - ñåòè ñå Âàéìñ. È îùå âåäíúæ ñå âïå÷àòëè ïî ñúùèÿ ìðà÷åí íà÷èí îò ñïîñîáíîñòòà íà Ðúæäüî äà ðåøàâà ïðîáëåìèòå. Òîé ãè çàáðàâÿøå.
- Êîé å ñòàðøèÿò åôðåéòîð íà Ñòðàæàòà, ñúð Ñàìþúë?
- Òðÿáâà äà å åôðåéòîð Íîáñ.
Êîìèòåòúò ñå ñïîãëåäà. Èçáóõíà ñòèõèÿ îò ïîëóãëàñíè ïðåïèðíè, â êîÿòî äóìèòå „...íàãúë äðåáåí âðàáåö..." áÿõà íåêîëêîêðàòíî ïîâòîðåíè. Íàêðàÿ Ðúæäüî ñå èçïðàâè îòíîâî.
- Ñëåäâàùèÿò ïî ñòàðøèíñòâî?
- Íåêà äà ïîìèñëÿ... ñëåäâàù å åôðåéòîð Ñèëåí-â-ðúêàòà - îòãîâîðè Âàéìñ. Íà äóøàòà ìó áåøå íåî÷àêâàíî ëåêî.
- Ìîæå áè òîé ùå ñå îêàæå ÷îâåê, êîéòî ðàçáèðà îò çàïîâåäè.
- Òîé å äæóäæå, èäèîò òàêúâ!
È åäíî ìóñêóë÷å íå ïîìðúäíà âúðõó ëèöåòî íà ëîðäà. Çíà÷êàòà íà Âàéìñ ëåêè÷êî çâúííà, êîãàòî òîé âíèìàòåëíî ÿ ïîëîæè íà ìàñàòà.
- Íÿìàì íàìåðåíèå äà òúðïÿ ïîâå÷å òîâà - ìåêî êàçà òîé.
- Î-î, çíà÷è ïðåäïî÷èòàø äà áúäåø öèâèëåí?
- Ïîëèöàèòå ñà ñè öèâèëíè, ïîðîäèñò ïëúõ òàêúâ!
Óìúò íà Ðúæäüî îòõâúðëè çâóöèòå, êîèòî óøèòå ìó íÿìàøå êàê äà ñà ÷óëè.
- Îñòàâåòå è êëþ÷îâåòå îò îðúæåéíèöàòà, ñúð Ñàìþúë. - Âðúçêàòà èçäðúí÷à âúðõó ìàñàòà. - Îùå íÿêîé ùå ïðàâè ëè áåçñìèñëåíè æåñòîâå?
Ñåðæàíò Êîëúí èçìúêíà ïî÷åðíÿëàòà ñè çíà÷êà îò äæîáà è áåøå ëåêî ðàçî÷àðîâàí, ÷å òÿ íå èçäðúí÷à ñèëíî, êîãàòî ñå óäàðè â ìàñàòà. Çàòîâà ïúê îòñêî÷è è ñ÷óïè ÷àøà ñ âîäà.
- Ìîéòà çíà÷êà ìè å ãðàâèðàíà íà ðúêàòà - èçòúòíà Äåòðèòóñ. - Êîéòî ìó ñòèñêà, íåê' äîéäå äà ìè ÿ âçåìå.
Êåðúò îñòàâè ñâîÿòà ìíîãî âíèìàòåëíî. Ðúæäüî ïîâäèãíà âåæäè:
- È âèå ëè, êàïèòàíå?
- Äà, ñúð.
- Àç ñè ìèñëåõ, ÷å ïîíå âèå...
Òîé ñïðÿ è ðàçäðàçíåíî ïîãëåäíà êúì âðàòàòà, êîÿòî øóìíî ñå ðàçòâîðè è ãðóïà äâîðöîâè ñòðàæè âëåòÿõà, ñëåäâàíè ïî ïåòèòå îò êëà÷èàíöè.
Ñúâåòúò ñêî÷è íà êðàêà.
Êëà÷èàíåöúò â öåíòúðà íà ãðóïàòà áåøå ïîçíàò ïî ëèöå íà Âàéìñ. Áå ãî ìÿðêàë ïî îôèöèàëíè ñúáèðàíèÿ è àêî èçêëþ÷èì ôàêòà, ÷å áåøå êëà÷èàíåö, áè ãî îïðåäåëèë êàòî ïå÷åí õèòðÿãà.
- Êîé å òîÿ? - ïðîøåïíà íà Êåðúò.
- Ïðèíö Êàëèô. Âòîðè ïî âàæíîñò ñëåä ïîñëàíèêà èì.
- Òå âñè÷êèòå ëè ñà ïðèíöîâå?
Ìúæúò ïðåêîñè ïîëîâèíàòà ïúò äî ìàñàòà, õâúðëè áåãúë ïîãëåä êúì Âàéìñ, áåç äà ïîêàæå, ÷å ãî å ïîçíàë, è ñå ïîêëîíè íà Ðúæäüî.
- Ïðèíö Êàëèô - çàïî÷íà ëîðäúò, - íå áåøå ìè ñúîáùåíî ïðåäâàðèòåëíî çà âàøåòî ïîñåùåíèå, íî ïðè âñå òîâà...
- Íîñÿ âè ïðåñíè íîâèíè, ìèëîðä.
×àñòèöà îò ãèïñèðàíîòî ñúçíàíèå íà Âàéìñ îò÷åòå ðàçëèêàòà â ãëàñîâåòå. Êóôóðàõ áå íàó÷èë åçèêà îò óëèöàòà, äîêàòî òîçè òóê ñè áå íàåìàë ó÷èòåëè.
- Â òàêèâà âðåìåíà êîÿ íîâèíà íå å ïðÿñíà?
- Èìàëî å ðàçâèòèå íà ñúáèòèÿòà íà íîâàòà çåìÿ. Ñëó÷èëè ñà ñå çëîùàñòíè èíöèäåíòè. Òàì, êàêòî è òóê, â Àíêõ-Ìîðïîðê. - Òîé õâúðëè îùå åäèí ïîãëåä íà Âàéìñ. - Âúïðåêè ÷å ñâåäåíèÿòà íè çà ïîñëåäíèòå ñà ìàëêî... îáúðêàíè. Ëîðä Ðúæäüî, òðÿáâà äà âè êàæà, ÷å íà ïðàêòèêà ñìå â ñúñòîÿíèå íà âîéíà.
- Íà ïðàêòèêà ëè? - ïîâòîðè Âàéìñ.
- Ñòðàõóâàì ñå, ÷å ñúáèòèÿòà íè òëàñêàò íàïðåä - èçðå÷å Êàëèô. - Ñèòóàöèÿòà å äåëèêàòíà.
„Òå çíàÿò, ÷å ùå èì ñå íàëîæè äà ñå áèÿò - ïîìèñëè Âàéìñ. - Òîâà ñåãà å ïðîñòî êàòî íà÷àëîòî íà òàíö, êîãàòî ÷îâåê îáèêàëÿ è îãëåæäà ïàðòíüîðà ñè..."
- Íàëàãà ñå äà çàÿâÿ, ÷å èìàòå íà ðàçïîëîæåíèå äâàíàäåñåò ÷àñà, çà äà èçòåãëèòå âñè÷êè ñâîè ãðàæäàíè îò Ëåøï - êàçà Êàëèô. - Àêî òîâà áúäå íàïðàâåíî, íåùàòà ùå ñå èçãëàäÿò ëåñíî. Çàñåãà.
- Íàøèÿò îòãîâîð å, ÷å âèå ðàçïîëàãàòå ñ äâàíàäåñåò ÷àñà äà íàïóñíåòå Ëåøï - íàòúðòè Ðúæäüî. - Àêî íå ãî íàïðàâèòå, íèå ùå ïðåäïðèåìåì... ñòúïêè...
Êàëèô íàïðàâè ëåê ïîêëîí.
- Ðàçáèðàìå ñå äîáðå. Îôèöèàëíèÿò äîêóìåíò ùå âè áúäå âðú÷åí â íàé-áëèçêî áúäåùå è íå ñå ñúìíÿâàì, ÷å è íèå ùå ïîëó÷èì òàêúâ îò âàñ.
- Åñòåñòâåíî.
- Àìà ÷àêàéòå, íå ìîæåòå ïðîñòî òàêà... - çàïî÷íà Âàéìñ.
- Ñúð Ñàìþúë, âèå âå÷å íå ñòå Êîìàíäèð íà Ñòðàæàòà è íÿìàòå ìÿñòî íà òåçè ïðåãîâîðè - îñòðî ãî ïðåêúñíà Ðúæäüî è ñå îáúðíà îòíîâî êúì ïðèíöà.
- Çëîùàñòíî ñòå÷åíèå íà îáñòîÿòåëñòâàòà å, ÷å íåùàòà ñòèãíàõà äîòóê - ïðîèçíåñå ñêîâàíî.
- Íàèñòèíà. Íî èäâà âðåìå, êîãàòî ñàìî äóìèòå íå ñà äîñòàòú÷íè.
- Òðÿáâà äà ñå ñúãëàñÿ ñ âàñ. Èäâà âðåìå, êîãàòî òðÿáâà äà èçïèòàìå ñèëàòà ñè.
Âàéìñ â î÷àðîâàí ïîòðåñ ìåñòåøå ïîãëåä îò åäíîòî êúì äðóãîòî ëèöå.
- Íèå, ðàçáèðà ñå, ùå âè îñòàâèì âðåìå äà íàïóñíåòå ïîñîëñòâîòî ñè. Äîêîëêîòî òî èçîáùî ñúùåñòâóâà...
- Êîëêî ìèëî. Íèå ùå îòâúðíåì íà ëþáåçíîñòòà âè ïî ñúùèÿ íà÷èí.
Êàëèô íàïðàâè ëåê ïîêëîí. Ðúæäüî ñúùî.
- Â êðàÿ íà êðàèùàòà ôàêòúò, ÷å äúðæàâèòå íè ñà âúâ âîéíà, íå å ïðè÷èíà äà çàáðàâÿìå ñòàðèòå ïðèÿòåëñòâà.
- Êàêâî?! Åñòåñòâåíî, ÷å å ïðè÷èíà, ïî äÿâîëèòå! - âúçêëèêíà Âàéìñ. - Íå ìîãà äà ïîâÿðâàì! Ïðîñòî ñè ñåäèòå òóêà è... ìèëè áîæå, êúäå îòèäå äèïëîìàöèÿòà?
- Âîéíàòà, Âàéìñ, å ïðîäúëæåíèå íà äèïëîìàöèÿòà ñ äðóãè ñðåäñòâà - ïðîèçíåñå ëîðä Ðúæäüî. - Êàêòî ùÿõòå äà çíàåòå, àêî áÿõòå èñòèíñêè äæåíòúëìåí.
- È âèå, êëà÷èàíöèòå, ñòå ñúùèòå! - ïðîäúëæè ðàçïàëåíî Âàéìñ. - Ñèãóðíî å îò îíîâà ïîçåëåíÿëîòî òåëåøêî, äåòî Äæåíêèíñ âè ãî ïðîäàâà. Õâàíàëè ñòå „ëóäà êðàâà" è ñòå ñå ïîáúðêàëè. Íå ìîæå äà...
- Ñúð Ñàìþúë, âèå ñòå, êàêòî îòåã÷èòåëíî ÷åñòî íè ïðèïîìíÿòå, öèâèëåí - ïðåêúñíà ãî Ðúæäüî. - È êàòî òàêúâ íÿìàòå ðàáîòà òóêà.
Âàéìñ íå ñè íàïðàâè òðóäà äà êîçèðóâà, à ñå îáúðíà è íàïóñíà çàëàòà. Îñòàíàëèòå îò ìàëêèÿ ìó îòðÿä ãî ïîñëåäâàõà ìúë÷àëèâî êúì Äâîðà íà Ïñåâäîïîëèñ.
- Êàçàõ ìó, ÷å ìîæå äà ñè ÿ çàâðå â çàäíèêà - ïðîìúëâè ñåðæàíò Êîëúí, äîêàòî ïðåñè÷àõà Ìåäíèÿ ìîñò.
- Òàêà å - êàçà Âàéìñ âäúðâåíî. - Áðàâî.
- Ïðàâî â ëèöåòî. „Äà ñè ÿ çàâðåø â çàäíèêà". Åé òúé.
Îò òîíà íà Êîëúí íå ñòàâàøå ÿñíî äàëè ñå ãîðäåå ñ ïîñòúïêàòà ñè èëè å óæàñåí îò íåÿ.
- Ñòðàõóâàì ñå, ÷å ôîðìàëíî ëîðä Ðúæäüî å ïðàâ, ñúð - âìåòíà Êåðúò.
- Òúé ëè?
- Äà, ãîñïîäèí Âàéìñ. Áåçîïàñíîñòòà íà ãðàäà å îò ïúðâîñòåïåííî çíà÷åíèå è ïðè ñúñòîÿíèå íà âîéíà ãðàæäàíñêèòå ñèëè ìèíàâàò íà âîåííî ïîä÷èíåíèå.
- Õà!
- È àç ìó êàçàõ - èçñòåíà Ôðåä Êîëúí. - „Â çàäíèêà", ìó êàçàõ.
- Çàìåñòíèêúò íà ïîñëàíèêà íå ñïîìåíà íèùî çà ïðèíö Êóôóðàõ - ñåòè ñå Êåðúò. - Òîâà å ñòðàííî.
- Ïðèáèðàì ñå âêúùè - ñïîäåëè Âàéìñ.
- Ïî÷òè ñòèãíàõìå, ñúð.
- Íàèñòèíà âêúùè. Èìàì íóæäà äà ñå íàñïÿ.
- Äà, ñúð. Êàêâî äà êàæà íà ìîì÷åòàòà, ñúð?
- Êàæè èì êàêâîòî íàìåðèø çà äîáðå.
- Ïîãëåäíàõ ãî â î÷èòå è ìó êàçàõ... êàçàõ ìó „ìîæåòå äà ñè ÿ çàâðåòå..." - ïðîäúëæàâàøå äà ëîìîòè óíåñåíî Êîëúí.
- Ñúð, èñêàòå ëè äà ãî õâàíåì òîÿ Ðúæäüî ïî-êúñíè÷êî ñ ìîì÷åòàòà? - ïîïèòà Äåòðèòóñ. - Íÿìà ïðîáëåìè. Âñå ùå ãî íàìåðèì âèíîâåí â íåùî.
- Íå!
Íà Âàéìñ òàêà ìó îëåêíà íà äóøàòà, ÷å ñêîðî áè òðÿáâàëî äà ñå âúðæå, çà äà ñå çàäúðæè íà çåìÿòà. Òîé îñòàâè äðóæèíêàòà ïðåä âðàòèòå íà Äâîðà è ïîçâîëè òÿëîòî ìó äà ãî ïîíåñå êúì äîìà, ïîêðàé óäèâåíèÿ ïîãëåä íà ñúïðóãàòà ìó, íàãîðå ïî ñòúëáèòå êúì ñïàëíÿòà, êúäåòî ñå õâúðëè â ëåãëîòî è çàñïà, îùå ïðåäè äà ñå å ñòîâàðèë âúðõó ïîñòåëÿòà.
Çà äåâåò ÷àñà íà ñëåäâàùàòà ñóòðèí áåøå íàñðî÷åí ïàðàäúò íà Òåæêîâúîðúæåíèòå ïåõîòèíöè íà ëîðä Âåíòóðè. Ìàðøèðóâàõà ïî Áðîäóåé. Ñòðàæèòå èçëÿçîõà äà ïîçÿïàò. Äðóãî íå èì îñòàâàøå äà ïðàâÿò.
- Îíçè òàì íå å ëè èêîíîìúò íà ãîñïîäèí Âàéìñ? - âúçêëèêíà Àíãóà è ïîñî÷è ñêîâàíàòà ôèãóðà íà Óèëèêèíñ, êîéòî ìàðøèðóâàøå â ÷åëíàòà ðåäèöà íà ñòðîÿ.
- Äà-à, à áàðàáàí÷èêúò îòïðåä å ìîì÷åòî, äåòî èì ïîìàãàøå â êóõíÿòà - ïðèáàâè Íîáè.
- Òè ñè... âîåíåí, íàëè, Ôðåä? - ïðîìúëâè Êåðúò, êîãàòî êîëîíàòà îòìèíà.
- Äà, ñúð. Îò Ïúðâà òåæêîâúîðúæåíà ïåõîòà íà äóêà íà Úðë. „Ñêóáà÷èòå íà ôàçàíè", òàêà íè íàðè÷àõà.
- Ìîëÿ? - íå ðàçáðà Àíãóà.
- Òàêúâ áåøå ïðÿêîðúò íà ïîäåëåíèåòî íè. Î-î, ñòàðà òðàäèöèÿ, îò âåêîâå íàñàì. Âîéíèöèòå íà äóêà íà Úðë áèâàêóâàëè êðàé íÿêàêâî èìåíèå è ìèíàëè ïîêðàé ãíåçäà íà ôàçàíè, è, íàëè ñå ñåùàòå, òîÿ æèâîò ïîä îòêðèòî íåáå è âñè÷êîòî... êàêòî è äà å, çàòîâà íîñèì ïåðî îò ôàçàí íà øëåìà. Ïî òðàäèöèÿ, íàëè òàêà!
Ôèçèîíîìèÿòà íà Ôðåä áàâíî ñå ðàçòàïÿøå â ìåêîòî èçðàæåíèå íà ÷îâåê, êîéòî å áèë õàëîñàí ïî ãëàâàòà, äîêàòî ñå å ðàçõîæäàë ïî Àëåÿòà íà Ñïîìåíèòå.
- Äîðè ñè èìàõìå è ìàðøîâà ïåñåí - äîäàäå òîé. - äà çíàåòå - áåøå ìíîãî òðóäíà çà ïååíå. Úú-õ, èçâèíåòå, ãîñïîõèöå?...
- O, íÿìà íèùî, ñåðæàíò - êàçà Àíãóà. - Àç ÷åñòî ñè èçáóõâàì â ñìÿõ áåç ïðè÷èíà.
ôðåä Êîëúí îòíîâî çàðåÿ ìå÷òàòåëåí ïîãëåä â íåáèòèåòî.
- È ðàçáèðà ñå, ïðåäè òîâà áÿõ â Ñðåäíîòåæêàòà ïåõîòà íà äóêà íà Êóèðì. Ìíîãî ïîäâèçè èçâúðøèõìå.
- Ñèãóðåí ñúì, ÷å å áèëî òàêà - ñúãëàñè ñå Êåðúò äîêàòî öèíè÷íîòî ñúçíàíèå íà Àíãóà ñå çàáàâëÿâàøå ñ ìèñúëòà íà êàêâî òî÷íî ðàçñòîÿíèå îò îãíåâàòà ëèíèÿ å áèë â ìîìåíòà íà èçâúðøâàíåòî íà ïîäâèçèòå Ôðåä. - Òâîÿòà áëÿñêàâà âîåííà êàðèåðà î÷åâèäíî òè å îñòàâèëà ìíîãî è ñêúïè ñïîìåíè.
- À è ìîìè÷åòàòà ñè ïàäàò ïî óíèôîðìåíè ìúæå - äîáàâè Ôðåä Êîëúí, êàòî ñ òîâà ÿâíî èñêàøå äà íàìåêíå, ÷å ÷åñòî âúçìúæàâàùèòå õëàïàöè èìàò íóæäà îò ïîäêðåïàòà íà âîèíñêèòå îäåæäè. - Ïúê è... õì-ì...
- Äà, ñåðæàíò?
Êîëúí ãî èçãëåäà ñ íåóäîáñòâî, ñÿêàø êóï÷èíàòà ïðàíå íà îòìèíàëèòå ñïîìåíè âíåçàïíî ñå áåøå îïëåëà â ïðîñòîðà íà èçòåêëîòî âðåìå.
- Áåøå íÿêàê... ïî-ëåñíî, ñúð. Òîåñò, îòêîëêîòî äà ñè ÷åíãå. Èñêàì äà êàæà - åòî, òè ñè âîéíèê, íàëè òàêà, à îíèÿ îòñðåùà - òå ñà âðàãúò. Ñúáèðàòå ñå íà íÿêîÿ ãîëÿìà ëèâàäà, ñòðîÿâàòå ñå â êâàäðàòè, ñëåä òóé îíÿ íàïóäðåíèÿò ñ ïåðàòà ïî øëåìà èçäàâà çàïîâåäèòå, âèå ñå ïðåñòðîÿâàòå âúâ ôîðìà íà îãðîìíà ñòðåëà è...
- Ãîñïîäè, õîðàòà íàèñòèíà ëè âúðøàò ïîäîáíè íåùà? Ìèñëåõ ñè, ÷å ãè ðèñóâàò ñàìî çà ÿñíîòà ïî òàêòè÷åñêèòå ïëàíîâå!
- Äà, ñúð, íî òîé, ñòàðèÿò äóê, âúðøåøå âñè÷êî ïî êíèãà... êàêòî è äà å, âñè÷êî â êðàÿ íà êðàèùàòà ñå ñâåæäàøå äî òîâà äà ñè ïàçèø ãúðáà è äà ãëåäàø äà õàëîñàø íÿêîé òèï ñ ïîãðåøíàòà óíèôîðìà ïðåä ñåáå ñè. Äîêàòî... - ëèöåòî íà Ôðåä Êîëúí ñå ñãúð÷è â ìú÷èòåëíà ãðèìàñà, - êîãàòî ñè ÷åíãå, ãîñïîæèöå Àíãóà, ïðîñòî íå ìîæåø äà îòëè÷èø äîáðèòå îò ëîøèòå, ñàìî êàòî ãëåäàø ïî êàðòàòà - òîâà å ôàêò, èçïèòàë ñúì ãî.
- Íî... íàëè èìà è âîåííè çàêîíè?
- Äà, äå... íî êîãàòî âðúç ãëàâàòà òè âàëè êàòî èç âåäðî, çàòúíàë ñè äî ãú... òîåñò äî êðúñòà â óìðåëè êîíå è êàë è ñå íàìåðè íÿêîé, êîéòî äà òè èçäàäå çàïîâåä, òîâà íå å íàé-äîáðîòî âðåìå äà ñå êîíñóëòèðàø ñ íàëè÷íàòà ëèòåðàòóðà ïî âúïðîñà. Ïúê è â ïîâå÷åòî ïðàâèëà ñå îáÿñíÿâà ñàìî êîãà å ïîçâîëåíî äà òå çàñòðåëÿò.
- O, ñèãóðåí ñúì, ÷å íå å ñàìî òîâà, ñåðæàíò.
- Òúé äà å, ñúð - îòñòúïè äèïëîìàòè÷íî Êîëúí.
- Ñèãóðåí ñúì íàïðèìåð, ÷å ïèøå äîñòà íåùà çà òîâà êàê íå òðÿáâà äà ñå óáèâàò ïðîòèâíèêîâè âîéíèöè, ñëåä êàòî âå÷å ñà ñå ïðåäàëè.
- Î-î, äà-à-à, èìà ãî è òîâà, êàïèòàíå! Íî íå ïèøå, ÷å íå ìîæå äà ãè ïîîòóïàìå ïðåäè òîâà. Çà äà íè çàïîìíÿò çàâèíàãè.
- Íå ãîâîðèø çà èçòåçàíèÿ, íàëè? - óæàñè ñå Àíãóà.
- O, íå, ãîñïîæèöå. Íî... - Àëåÿòà íà Ñïîìåíèòå íà Êîëúí ñå ïðåâúðíà â ëîø ïúò ïðåç ìðà÷íà êëèñóðà. - ...íî êîãàòî íàé-äîáðèÿ òè ïðèÿòåë òúêìî ñà ãî óöåëèëè ñúñ ñòðåëà â îêîòî, ìúæå ïèùÿò è êîíå öâèëÿò íàîêîëî, òè ñè èçïëàøåí êàòî çàä... òè ñè èçâúíðåäíî ñèëíî èçïëàøåí è â òîçè ìîìåíò êðàé òåáå ïðåìèíå âðàã... ïî åäíà èëè äðóãà ïðè÷èíà íà òåáå òè ñå ïðèèñêâà äà çàïî÷íåø äà ãî ìëàòèø... íåùî òàêîâà. Àìè... ïðåäñòàâåòå ñè... àêî ñëåä äâàéñåò ãîäèíè â ìðàçîâèòå äíè êðàêúò ïðîäúëæàâà äà ãî ïðèùðàêâà, òîé ùå ñè ñïîìíè êàêâè ãè å âúðøèë íà ìëàäèíè, òîâà å âñè÷êî.
Òîé ïîðîâè èç äæîáà ñè è èçìúêíà îòòàì ìàëêà êíèæêà.
- Ïðèíàäëåæàëà å íà ïðà-ïðàäÿäî ìè. Ó÷àñòâàë å â áèòêàòà ñðåùó Ïñåâäîïîëèñ è ìîÿò ïðà-ïðà-ïðàäÿäî ìó å äàë òîçè ìîëèòâåíèê çà âîéíèöè, çàùîòî â òàêèâà ìîìåíòè ÷îâåê èìà íóæäà îò âñè÷êè ìîëèòâè, çà êîèòî ìîæå äà ñå ñåòè, âÿðâàéòå ìè. Ïðàïðàäÿäî ìè ãî å ìóøíàë â äæîáà íà æàêåòà ñè, ùîòî íå å ìîæåë äà ñè êóïè ðèçíèöà, è íà ñëåäâàùèÿ äåí, ïî âðåìå íà áèòêàòà - âó-ó-ó-ï! - åäíà ñòðåëà äîëåòÿëà îò íåçíàéíî êúäå, çàáèëà ñå ïðàâî â êíèæêàòà, ïðîáèëà âñè÷êè ëèñòîâå è ñïðÿëà ÷àê íà ïîñëåäíèÿ, âèæòå. Åòî ÿ äóïêàòà.
- Èñòèíñêî ÷óäî - îòáåëÿçà Êåðúò.
- Äà, ÷óäî ùå äà å áèëî, ñèãóðíî - ñêðúáíî ñå ñúãëàñè ñåðæàíòúò, êàòî âúðòåøå â ðúöåòå ñè îìà÷êàíîòî òîì÷å. - Æàëêî ñàìî, ÷å íå å ñïðÿëà îñòàíàëèòå ñåäåìíàéñåò ñòðåëè.
Áàðàáàíúò çàãëúõíà â äàëå÷èíàòà. Ïîëèöàèòå èçáÿãâàõà äà ñðåùàò ïîãëåäèòå ñè. Âëàñòåí ãëàñ ïðîèçíåñå:
- À òè çàùî íå ñè â óíèôîðìà, ìëàäè ìîìêî? Íîáè ñå îáúðíà. Ãëàñúò ïðèíàäëåæåøå íà âúçðàñòíà äàìà ñ îäåæäè, êîèòî îïðåäåëåíî íàïîìíÿõà íà ïóéêà, è èçðàæåíèå íà âúðõîâåí ñúäèÿ.
- Àç ëè? Àç ñè èìàì óíèôîðìà. Íîáè êàòî ïîñî÷è î÷óêàíèÿ ñè øëåì.
- Èñòèíñêà óíèôîðìà - ñîïíà ñå æåíàòà è ìó âðú÷è áÿëî ïåðî. - Êàêâî ùå íàïðàâèø òè, êîãàòî êëà÷èàíöèòå çàïî÷íàò äà íè ïîõèùàâàò â ñîáñòâåíèòå íè ëåãëà?
Òÿ èçãëåäà óíèùîæèòåëíî îñòàíàëàòà ÷àñò îò Ñòðàæàòà è èçôó÷à íàòàòúê. Àíãóà çàáåëÿçà îùå íÿêîëêî êàòî íåÿ äà îáèêàëÿò ãðóïè÷êèòå çÿïà÷è. Òóê è òàì íåùî ñå áåëååøå.
- Àç áèõ äîïóñíàë â òàêúâ ñëó÷àé, ÷å êëà÷èàíöèòå ñà óæàñíî ñìåëè õîðà - ñïîäåëè Êåðúò. - Îïàñÿâàì ñå, Íîáè, ÷å áÿëîòî ïåðî å çà äà ñå çàñðàìèø, ÷å îùå íå ñè ñå çàïèñàë äîáðîâîëåö.
- À, õóáàâî òîãàâà - îòãîâîðè Íîáè, çà êîãîòî ñðàìúò íå áåøå ñðàìíà ðàáîòà. - Êàêâî äà íàïðàâÿ ñ íåãî?
- Òîâà ìè ïðèïîìíÿ... êàçàõ ëè âè êàêâî ìó îòãîâîðèõ íà ëîðä Ðúæäüî? - íåðâíî ïîïèòà Êîëúí.
- Ñåäåìíàéñåò ïúòè - îòãîâîðè Àíãóà, âòîðà÷èëà ñå â äàìèòå ñ ïåðàòà. Òÿ äîáàâè ñÿêàø íà ñåáå ñè:
- „Âúðíè ñå ñ ùèòà ñè èëè âúðõó íåãî".
- ×óäÿ ñå äàëè äà íå ïîìîëÿ îíàçè ãîñïîæà çà îùå íÿêîëêî ïåðà? - ïðîìúëâè Íîáè.
- Òîâà ïúê êàêâî áåøå? - ñåïíà ñå Êåðúò.
- Èçãëåæäàò êàòî äà ñà îò èñòèíñêè ãúñêè. Àêî ñúáåðà äîñòàòú÷íî...
- Íå, ÷óäÿ ñå êàêâî êàçà Àíãóà...
- Ìîëÿ? Î... ïðîñòî ôðàçà, ñ êîÿòî æåíèòå èçïðàùàò ñúïðóçèòå ñè íà áîéíîòî ïîëå. „Âúðíè ñå ñúñ ùèòà ñè èëè âúðõó íåãî."
- Âúðõó ùèòà ëè? - èçóìè ñå Íîáè. - Íåùî êàòî íîñèëêà, äåòî ÿ íîñÿò ÷åòèðèìà ðîáè...
- Íåùî êàòî äà ñè óìðÿë - óòî÷íè Àíãóà. - Ùå ðå÷å: „Âúðíè ñå ïîáåäèòåë èëè èçîáùî íå ñå âðúùàé".
- Äîáðå äå, àç âèíàãè ñå ïðèáèðàì ñ ùèòà ñè - êàçà Íîáè. - Íèêàêúâ ïðîáëåì íå âèæäàì â òàÿ ðàáîòà.
- Íîáè - âúçäúõíà Êîëúí, - òè ñå ïðèáèðàø íå ñàìî ñúñ ñâîÿ ùèò, íî è ñ íÿêîëêî ÷óæäè, ñ òîðáà òðîôåéíè çúáè è ñ ïåòíàéñåò ÷èôòà áîòóøè, îùå òîïëè. Ñ êàðóöà.
- Å, äà, äå-å... Íÿìà ñìèñúë äà âîäèø âîéíà, àêî ùå ñè íà ãóáåùàòà ñòðàíà, - êàçà Íîáè, äîêàòî çàòúêâàøå ïåðîòî â øëåìà ñè.
- Íîáè, òè âèíàãè ñè áèë íà ñòðàíàòà íà ïîáåäèòåëèòå, çàùîòî ñå êðèåø èç õðàñòàëàöèòå, íàäíè÷àø äà ðàçáåðåø íà êîãî ùå ìó ïðîâúðâè è ñìúêâàø âÿðíàòà óíèôîðìà îò ïúðâèÿ ïîïàäíàë òè òðóï. ×óâàõ äàæå, ÷å ãåíåðàëèòå ñëåäÿò êîÿ óíèôîðìà ñè íàâëÿêúë, çà äà çíàÿò íàêúäå âúðâè áèòêàòà.
- Ìíîãî âîéíèöè ñà ñëóæèëè â íÿêîëêî ðàçëè÷íè ïîäåëåíèÿ - çàùèòè ñå Íîáè.
- Âÿðíî. Íî íå è ïî âðåìå íà åäíà è ñúùà áèòêà - îòãîâîðè ñåðæàíò Êîëúí.
Òå ñå âúðíàõà â äîìà íà Ñòðàæàòà. Ïî-ãîëÿìàòà ÷àñò îò ñìÿíàòà ñè áåøå âçåëà ïî÷èâåí äåí. Â êðàÿ íà êðàèùàòà êîé èçäàâàøå çàïîâåäèòå ñåãà? Êàêâî òðÿáâàøå äà ïðàâÿò äíåñ? Åäèíñòâåíèòå îñòàíàëè áÿõà òåçè, êîèòî íèêîãà íå ñå ÷óâñòâàõà ñâîáîäíè îò çàäúëæåíèÿòà ñè, è íîâèòå ïîïúëíåíèÿ, êîèòî âñå îùå èìàõà åíòóñèàçúì äà ðàáîòÿò äîáðîâîëíî.
- Ñèãóðåí ñúì, ÷å ãîñïîäèí Âàéìñ ùå èçìèñëè íåùî - çàÿâè Êåðúò. - Âèæ, àç ùå îòèäà äà ïðèäðóæà ñåìåéñòâîòî íà Ãîðèô äî ìàãàçèíà èì. Ãîñïîäèí Ãîðèô êàçà, ÷å èñêà äà ñè ñúáåðàò íåùàòà è äà çàìèíàò. Ìíîãî êëà÷èàíöè ñè çàìèíàâàò. Íå ìîæåì äà ãè âèíèì.

Ñúñ ñúíèùà, ðàçëèòàùè ñå êàòî ìåõóð÷åòà âúçäóõ èç âîäà, Âàéìñ èçïëóâà îò óíåñà.
Íàïîñëåäúê òîé öåíåøå ìèãîâåòå òî÷íî ïðåäè ñúáóæäàíå. Ïî òîâà âðåìå ñå ðàæäàõà ðåøåíèÿòà íà ïðîáëåìèòå ìó. Ñòðóâàøå ìó ñå, ÷å ÷àñòè îò ìîçúêà ñà ðàáîòèëè íîùíà ñìÿíà âúðõó ïðîáëåìèòå îò ïðåäèøíèÿ äåí, çà äà ìó âðú÷àò îòãîâîðèòå âåäíàãà ùîì îòâîðè î÷è.
Òîçè ïúò â ãëàâàòà ìó íàõëóõà ñàìî ñïîìåíèòå. Òîé ïîòðúïíà. Èçïëóâà îùå åäèí ñïîìåí. Âàéìñ èçñòåíà. Çâóêúò îò ïîëèöåéñêàòà ìó çíà÷êà, ïîäõâúðëåíà íà ìàñàòà, ïðîäúëæàâàøå äà îòåêâà â ãëàâàòà ìó. Òîé èçðóãà íà ãëàñ.
Èçìúêíà ñå èçïîä çàâèâêèòå è îïèïîì çàòúðøóâà ïî íîùíàòà ìàñè÷êà.
- Çúí-çúí-çúí!
- O, íå... Äîáðå äå, êîëêî å ÷àñúò?
- Åäèí íà îáÿä! Çäðàâåé, Âúâåäè-Ñè-Òóêà-Èìåòî!
Âàéìñ èçëåäà ñúñ çàìúãëåí ïîãëåä Äåçîðãàíèçàòîðà. Åäèí äåí, è òîé ãî ÷óâñòâàøå, çàäúëæèòåëíî áè ñå îïèòàë äà ðàçáåðå óïúòâàíåòî íà ïðîêëåòîòî íåùî. Â ïðîòèâåí ñëó÷àé ùåøå äà ãî õâúðëè îò íÿêîÿ âèñîêà ñêàëà*.
(* Åäíî îò óíèâåðñàëíèòå ïðàâèëà íà ùàñòèåòî ãëàñè: íèêîãà íå ñå äîâåðÿâàé íà èçêëþ÷èòåëíî ïîëåçíà âåù, óïúòâàíåòî êúì êîÿòî òåæè ïîâå÷å îò ñàìàòà íåÿ.)
- Êàêâî... - çàïî÷íà òîé è îòíîâî ïðîñòåíà. Ïëþùÿùèÿò çâóê îò ðàçìîòàâàùèÿ ñå òþðáàí íàõëó â ìèñëèòå ìó.
- Ñàì? - Ñèáèë ðèòíà ñ êðàê âðàòàòà è âëåçå â ñïàëíÿòà ñ ÷àøà â ðúêà.
- Äà, ìèëà?
- Êàê ñå ÷óâñòâàø?
- Èìàì ñèíèíè è âúðõó ñèíèíèòå... - Äðóã ñïîìåí èçïúëçÿ îò ïðîïàñòòà íà ÷óâñòâîòî ìó çà âèíà. - O, ìèëè áîæå, íàèñòèíà ëè ãî íàðåêîõ „ïîðîäèñò ïëúõ"?...
- Äà - ïîòâúðäè ñúïðóãàòà ìó. - ôðåä Êîëúí íàìèíà îòòóê ñóòðèíòà è ìè ðàçêàçà âñè÷êî çà â÷åðàøíàòà âè ñðåùà. Ìíîãî äîáðî îïèñàíèå, òðÿáâà äà ïðèçíàÿ. Ñïîìíÿì ñè, ÷å èçëèçàõ íÿêîãà ñ Ðîíè Ðúæäüî. Ñòóäåíîêðúâåí å êàòî ðèáà.
Íîâ ñïîìåí èçáóõíà êàòî âúçïëàìåíåí ëàìïîâ ãàç â ãëàâàòà íà Âàéìñ.
- À Ôðåä ðàçïðàâè ëè òè êàêâî êàçà íà ëîðä Ðúæäüî äà íàïðàâè ñúñ çíà÷êàòà ìó?
- Äà. Òðè ïúòè. Èçãëåæäà, ÷å ìó ñå å íàáèëî â ãëàâàòà. Êàêòî è äà å, äîêîëêîòî ïîçíàâàì Ðîíè, íà íåãî ùå ìó å íåîáõîäèì ÷óê çà öåëòà.
Âàéìñ îòäàâíà ñå áå ïðèìèðèë ñ ôàêòà, ÷å ÿâíî öÿëàòà àðèñòîêðàöèÿ ñå ïîçíàâàõà åäèí äðóã è ñè ãîâîðåõà íà ìàëêî èìå.
- Ôðåä êàçà ëè òè íåùî äðóãî? - áîÿçëèâî ïîïèòà òîé.
- Äà. Çà ìàãàçèíà, çà ïîæàðà è âñè÷êî îñòàíàëî. Ãîðäåÿ ñå ñ òåá, Ñàì. - Òÿ ãî äàðè ñ öåëóâêà.
- È êàêâî ùå ïðàâÿ ñåãà?
- Íà ïúðâî âðåìå ìîæåø äà ñè èçïèåø ÷àÿ è äà ñå èçáðúñíåø.
- Òðÿáâà äà îòèäà â Ó÷àñòúêà è äà...
- Ïúðâî ùå ñå èçáðúñíåø! Â ëåãåíà èìà òîïëà âîäà.
Êîãàòî Ñèáèë èçëåçå, òîé ñå íàäèãíà ìú÷èòåëíî îò ëåãëîòî è ñå çàâëå÷å äî áàíÿòà. Òàì íàèñòèíà ãî ÷àêàøå ëåãåí ñ òîïëà âîäà âúðõó ìðàìîðíà ìàñè÷êà.
Îãëåäà ëèöåòî ñè â îãëåäàëîòî. Çà íåùàñòèå, áåøå íåãîâîòî. Ìîæå áè, àêî ïðåäè òîâà ñå èçáðúñíå?... È ñëåä òîâà ùå ìîæå äà èçìèå ìåñòàòà, êîèòî îñòàíàò...
Ôðàãìåíòè îò îòìèíàëàòà íîù íåïðåêúñíàòî èçñêà÷àõà â ñúçíàíèåòî ìó. Ïîñòúïè ëîøî ñ êëà÷èàíñêèòå ñòðàæè, íî ïîíÿêîãà ÷îâåê ïðîñòî íÿìà âðåìå çà äèñêóñèè...
È íå òðÿáâàøå äà ïðàâè òîâà ñúñ çíà÷êàòà. Äíåñ âå÷å íå áåøå êàòî â äîáðèòå ñòàðè äíè - ñåãà èìàøå îòãîâîðíîñòè. Òðÿáâàøå äà îñòàíå è äà ñå îïèòà äà íàïðàâè íåùàòà ïîíå ìàëêî...
Íå. Áåçïîëåçíî å.
Óñïÿ äà ðàçìàæå ñàïóíåíàòà ïÿíà ïî ëèöåòî ñè. Çàêîí çà Áóíòîâåòå! Ìèëè áîæå... Òîé ñïðÿ çàìèñëåíî ñ áðúñíà÷ â ðúêà. Ðúæäüî ãî ñëåäåøå ñ ìëå÷íîáåëèÿ ñè ïîãëåä îò äúíîòî íà ñúçíàíèåòî ìó. Êîïåëå! Õîðà êàòî íåãî âÿðâàò, àìà íàèñòèíà ñè âÿðâàò, ÷å Ñòðàæàòà òðÿáâà äà áúäå íåùî êàòî îâ÷àðñêî êó÷å, êîåòî äà ïîäãîíâà ñòàäîòî â ïðàâèëíàòà ïîñîêà, äà çàõàïâà ëåêî îòêëîíèëèòå ñå îâöå ïî êðàêàòà, äà ëàå, êîãàòî ÿ ïèòàò è íèêîãà, àìà íèêîãà äà íå õàïå îâ÷àðÿ...
O, äà. Âàéìñ ñ êîñòèòå ñè ÷óâñòâàøå êîé å âðàãúò ñåãà. Ñàìî ÷å... Íÿìà çíà÷êà, íÿìà Ñòðàæà, íÿìà ðàáîòà...
Äðóã ïîçàêúñíÿë ñïîìåí äîëåòÿ â ãëàâàòà ìó.
Ñàïóíúò îùå ñå ñòè÷àøå ïî âðàòà è äðåõèòå ìó, êîãàòî òîé èçìúêíà çàïå÷àòàíèÿ ïëèê íà Âåòèíàðè îò äæîáà ñè è ãî ðàçïå÷àòà ñ åäèí çàìàõ íà áðúñíà÷à.
Âúòðå èìàøå áÿë ëèñò õàðòèÿ. Òîé îáúðíà ëèñòà îò äðóãàòà ñòðàíà, íî è òàì íÿìàøå íèùî. Îáúðêàí ïîãëåäíà íàäïèñà âúðõó ïëèêà.
„Ñúð Ñàìþúë Âàéìñ, Ðèöàð."
„Êîëêî ìèëî îò íåãîâà ñòðàíà äà ìè ãî íàïîìíè", ïîìèñëè ñè Âàéìñ. Êàêúâ áåøå ñìèñúëúò íà ïèñìî áåç ñìèñúë? Äðóã ìîæåøå ïðèïðÿíî äà ïúõíå ïîãðåøíèÿ ëèñò õàðòèÿ â ïëèêà, íî Âåòèíàðè íå áåøå òàêúâ ÷îâåê. Êàêâà áåøå öåëòà äà ïðàòè áåëåæêà, êîÿòî ìó íàïîìíÿ, ÷å å ðèöàð? Çà áîãà, òîé ïîìíåøå òîçè îáúðêâàù ôàêò èçêëþ÷èòåëíî äîáðå...
Íîâî êúñ÷å ñïîìåíè èçáóõíà áåçøóìíî â ìîçúêà ìó. Êàêâî áåøå êàçàë Âåòèíàðè? ×å âñåêè áëàãîðîäíèê... Âàéìñ çàíåìÿ. Íî òîé áåøå áëàãîðîäíèê, íàëè? È òî îôèöèàëíî.
Íå èçâèêà äèâî. È íå èçõâúð÷à îò ñòàÿòà. Ïðèêëþ÷è áàâíî ñ áðúñíåíåòî, èçìè ñå è îáëå÷å ÷èñòî áåëüî, âñè÷êî òîâà ìíîãî ñïîêîéíî.
Íà äîëíèÿ åòàæ Ñèáèë ìó ãîòâåøå íåùî çà êúñíà çàêóñêà. Òÿ íå áåøå îñîáåíî äîáúð ãîòâà÷. Íà Âàéìñ òîçè ôàêò îïðåäåëåíî ìó äîïàäàøå, çàùîòî òîé ïúê íå áåøå ìíîãî äîáúð â ÿäåíåòî. Ñëåä öÿë æèâîò õàïâàíå íà êðàê ñòîìàõúò ìó íå ãëåäàøå ïðàâèëíî íà ñâåòà. Òîâà, çà êîåòî æàäóâàøå, áÿõà äðåáíè õðóñêàâè êàôÿâè ïàð÷åíöà, íà âúíøåí âèä êàòî êó÷åøêà õðàíà, è âÿðíàòà Ñèáèë âñåêè ïúò äúðæåøå òèãàíà ìàëêî ïî-äúëãî îò íåîáõîäèìîòî âúðõó äðàêîí÷åòî.
Òÿ âíèìàòåëíî ãî íàáëþäàâàøå, äîêàòî Âàéìñ äúâ÷åøå ïðåïúðæåíîòî ñè ÿéöå, âòîðà÷åí â íÿêàêâà íåâèäèìà êàðòèíà ïðåä ñåáå ñè. Èçðàæåíèåòî é áåøå êàòî íà ÷îâåê, êîéòî äúðæè îñèãóðèòåëíîòî âúæå, äîêàòî ñëåäè ñòúïêèòå íà âúæåèãðà÷à.
Ñëåä èçâåñòíî âðåìå, äîêàòî ñå îïèòâàøå äà ðàçðåæå êðåìâèðøà ñè ñ õðóùåíå, Âàéìñ ïîïèòà:
- Èìàìå ëè â êúùè íÿêàêâè êíèãè çà ðèöàðñòâîòî, ìèëà?
- Èìàìå ñòîòèöè, Ñàì.
- À èìà ëè òàêàâà, êîÿòî äà êàçâà... çà êàêâî å èçîáùî öÿëàòà òàçè ðàáîòà? Ïèøå ëè êàêâî òðÿáâà äà ïðàâèø, àêî ñè ðèöàð, íàïðèìåð? Çà îòãîâîðíîñòèòå íà ðèöàðÿ è òàêà íàòàòúê?
- Òîâà ãî ïèøå â ïîâå÷åòî îò òÿõ, ñòðóâà ìè ñå.
- Äîáðå òîãàâà. Àç ùå îòèäà ìàëêî äà ïî÷åòà.
Âàéìñ íàïàäíà áåêîíà ñ âèëèöàòà ñè. Òîé ñå íàòðîøè óäîâëåòâîðèòåëíî.
Ïî-êúñíî ñå ïðåìåñòè â áèáëèîòåêàòà. Äâàéñåò ìèíóòè ñëåä òîâà ñå ïîÿâè îòíîâî, çà äà ïîòúðñè ìîëèâ è õàðòèÿ.
Ñëåä îùå äåñåò ìèíóòè ëåéäè Ñèáèë ìó çàíåñå ÷àøà êàôå. Òîé ñå áåøå ñâðÿë çàä êóï÷èíà êíèãè, î÷åâèäíî ïîãúëíàò îò „Æèâîòúò íà Êàâàëåðà". Òÿ ñå èçìúêíà íà ïðúñòè îò ñòàÿòà è ñå îòäàäå íà ñîáñòâåíîòî ñè ïðîó÷âàíå, êîåòî öåëåøå äà äîïúëíè çàïèñêèòå ïî ðàçâúæäàíå íà áëàòíè äðàêîíè.
Áåøå èçìèíàë ïîâå÷å îò ÷àñ, êîãàòî ÷ó ñúïðóãà ñè äà èçëèçà â êîðèäîðà.
Òîé ìúðìîðåøå íåùî íåÿñíî ïîä íîñ. Ãëåäàøå ñ îòñúñòâàùèÿ ïîãëåä íà ÷îâåê, êîéòî å òàêà îáñåáåí îò íÿêàêâà Âåëèêà Ìèñúë, ÷å îðãàíèçìúò ìó ñå å èçêëþ÷èë è âñè÷êè ïî-ìàëîâàæíè ïðîöåñè ñà ñïðåëè äà òåêàò. Îñâåí òîâà îòíîâî áåøå ïî÷íàë äà èçëú÷âà îêîëî ñåáå ñè îíîâà ñèëîâî ïîëå îò ðàçÿðåíà íåâèííîñò, êîÿòî çà ëåéäè Ñèáèë ïðåäñòàâëÿâàøå îñíîâíà ÷àñò îò íåãîâàòà õàðàêòåðíà Âàéìñ-íîñò.
- Ùå èçëèçàø ëè íÿêúäå, Ñàì?
- Äà. Ùå îòèäà ñàìî äà ðàçðèòàì íÿêîëêî çàäíèêà, ñêúïà.
- O, õóáàâî. Ñàìî ñå îáëå÷è ïî-òîïëî.
Ñåìåéñòâîòî íà Ãîðèô ñå âëà÷åøå áåçìúëâíî êðàé Êåðúò.
- Èçâèíÿâàì ñå çà ìàãàçèíà âè, ãîñïîäèí Ãîðèô.
Ãîðèô ïîíàìåñòè áàãàæà íà ðàìîòî ñè:
- Ìîæåì âèíàãè äà îòâîðèì íîâ ìàãàçèí.
- Ùå ãî äúðæèì ïîä îêî çà âñåêè ñëó÷àé - îáåùà Êåðúò. - È êîãàòî âñè÷êî ñâúðøè, ùå ìîæåòå ïàê äà ñå ïðèáåðåòå.
- Áëàãîäàðÿ.
Ñèíúò êàçà íåùî íà êëà÷èàíñêè. Íàñòúïè êðàòêà ñåìåéíà êàðàíèöà.
- Öåíÿ ñèëàòà íà ÷óâñòâàòà òè, - çà÷åðâè ñå Êåðúò, - íî ìè ñå ñòðóâà, ÷å åçèêúò òè áåøå ìàëêî ïðåêàëåíî öâåòèñò.
- Ñèíúò ìè ñå èçâèíÿâà - àâòîìàòè÷íî ñå íàìåñè Ãîðèô. - Òîé å çàáðàâèë, ÷å âèå ãîâîðèòå êëà÷...
- Íå, íå ñúì çàáðàâèë! Çàùî òðÿáâà äà áÿãàìå îòòóê? - èçâèêà ìîì÷åòî. - Íèå æèâååì òóê! Íèêîãà íå ñúì è âèæäàë Êëà÷!
- ×óäåñíî, çíà÷è ùå èìà êàêâî íîâî äà íàó÷èø - óòåøè ãî Êåðúò. - ×óâàë ñúì, ÷å òàì èìà ïðåêðàñíè...
- ß íå ñå ïðàâè íà èäèîò! - èçâèêà Äæàíèë. Òîé ñå îòúðñè îò áàùèíàòà ñè õâàòêà è ñå èçïðàâè ïðåä Êåðúò. - Íå ìè ïóêà! Íå èñêàì è äà âèæäàì èçãðåâà íà ëóíàòà íàä Ñëúí÷åâèòå ïëàíèíè! Òîâà ñè ãî âèæäàì è îòòóê! Àç ñúì ðîäåí òóê!
- Âèæ, ïîíÿêîãà íàèñòèíà ñå íàëàãà äà ñëóøàø ðîäèòåëèòå ñè...
- È çàùî? Òàòêî äåí è íîù ñå áúõòè è çà êàêâî - çà äà ãî èçðèòàò îò ðîäíèÿ ìè ãðàä! Êàêâî ìó å õóáàâîòî íà òîâà? Òðÿáâàøå äà îñòàíåì òóê è äà çàùèòèì òîâà, êîåòî íè ïðèíàäëåæè!
- Äà, íî íå å ðåäíî ãðàæäàíèòå äà ðàçäàâàò ñàìè ñïðàâåäëèâîñò...
- È çàùî ïúê íå?
- Çàùîòî òîâà å íàøà ðàáîòà...
- Çàùî íå ñè ÿ âúðøèòå òîãàâà! Îòíîâî ìåæäó áàùà è ñèí èçáóõíà ïðåïèðíÿ íà ðîäíèÿ èì åçèê.
- Òîé êàçâà, ÷å òðÿáâà äà òè ñå èçâèíÿ - íàìóñè ñå Äæàíèë. - Èçâèíÿâàé.
- È òè èçâèíÿâàé - îòãîâîðè Êåðúò.
Ãîñïîäèí Ãîðèô îò÷àÿíî ñâè ðàìåíå ïî îíçè ìíîãîçíà÷èòåëåí íà÷èí, ñ êîéòî âúçðàñòíèòå îáÿñíÿâàò ñèòóàöèè, â êîèòî ñà çàáúðêàíè ïîäðàñòâàùèòå èì äåöà.
- Ùå ñå âúðíåòå, ñèãóðåí ñúì - êàçà Êåðúò.
- Ùå âèäèì.
Òå ïðîäúëæèõà êúì êåéîâåòå, âñåêè ïîòúíàë â ñîáñòâåíîòî ñè ìúë÷àíèå. Òàì ãè î÷àêâàøå êîðàá ñ êëà÷èàíñêè ôëàã. Ïðåä ðàìïàòà ìó ñå ðåäÿõà õîðà. Çàìèíàâàõà ñ òîëêîâà áàãàæ, êîëêîòî ìîæåõà äà íîñÿò â äâåòå ñè ðúöå. Ïîëèöàèòå âíåçàïíî ñå îêàçàõà ïîä ïðèöåëà íà ìíîæåñòâî íåïðèÿçíåíè áåçìúëâíè ïîãëåäè.
- Ðúæäüî äà íå ãîíè êëà÷èàíöèòå îò äîìîâåòå èì? - ïîïèòà Àíãóà.
- Íå, íî íèå ìîæåì äà óñåòèì íàêúäå äóõà âÿòúðúò - ìåêî îòãîâîðè Ãîðèô.
Êåðúò ïîäóøè âúçäóõà:
- Äóõà îòêúì Êëà÷.
- Çà òåá - ìîæå áè.
Çàä òÿõ èçïëþùÿ êàìøèê è òå îòñòúïèõà, çà äà äàäàò ïúò íà êîëåñíèöàòà, êîÿòî èçòðîïîëÿ ïî êåÿ. Âÿòúðúò îòìåòíà çà ìèã çàâåñêàòà íà ïðîçîðåöà. Êåðúò çúðíà ëèöå ñ ÷åðíà áðàäà è ïðîáëÿñâàùè çëàòíè çúáè, ïðåäè êîïðèíàòà äà ãî çàêðèå.
- Òîâà íå áåøå ëè òîé?
Àíãóà ïðèãëóøåíî èçðúìæà. Çàòâîðè î÷è, êàêòî ïðàâåøå âèíàãè, êîãàòî îñòàâÿøå íîñà ñè äà ÿ âîäè...
- Êàðàìôèë÷å - ïðîìúðìîðè ñÿêàø íà ñåáå ñè è ñãðàá÷è Êåðúò çà ëàêúòÿ. - Íå ñå âòóðâàé ñëåä íåãî! Íà êîðàáà èìà ìíîãî âúîðúæåíè ìúæå! Çíàåø ëè êàêâî ùå ñè ïîìèñëÿò, àêî âèäÿò ñðåùó òÿõ äà òè÷à âîéíèê?
- Àç íå ñúì âîéíèê!
- Êîëêî âðåìå ñìÿòàø, ÷å ùå îòäåëÿò, çà äà ðàçñúæäàâàò âúðõó ðàçëèêàòà?
Êîëåñíèöàòà ðàçáóòà ìåëåòî îò õîðà íà äîêà. Òúëïàòà ñå çàòâîðè ñëåä íåÿ.
- Âèæ, òàì ðàçòîâàðâàò ñàíäúöè... Íå ìîãà äà âèäÿ äîáðå... - Êåðúò ïðèìèæà. - Ñòðóâà ìè ñå, ÷å áèõà ìå ðàçáðàëè, àêî ãè ïîìîëÿ...
71-÷àñîâèÿ Àõìåä ñå ïîÿâè íà ïàëóáàòà è èçãëåäà îòòàì ñòðàæèòå. Çúáèòå ìó çàèñêðèõà çà ìèã, êîãàòî ñå óõèëè íàñðåùà èì. Ïðåñåãíà ñå çàä ðàìîòî ñè è èçìúêíà ÿòàãàíà îò íîæíèöàòà.
- Íå ìîãà äà ãî îñòàâÿ äà ñè òðúãíå. Òîé å çàïîäîçðÿí. Âèæ, äàæå íè ñå ïðèñìèâà!
- Òîé èìà äèïëîìàòè÷åñêè èìóíèòåò - íàïîìíè Àíãóà. - È ìíîãî âúîðúæåíè ìúæå îêîëî ñåáå ñè.
- Ñèëàòà ìè å çà äåñåòèìà, çàùîòî ïîìèñëèòå ìè ñà ÷èñòè - èçðå÷å Êåðúò.
- Òúé ëè? Õóáàâî òîãàâà, íî òå ñà ïîíå åäèíàéñåò íà áîðäà.
71-÷àñîâèÿ Àõìåä ïîäõâúðëè ÿòàãàíà ñè âúâ âúçäóõà. Îðúæèåòî ñå çàâúðòÿ íÿêîëêî ïúòè, êàòî öåïåøå âúçäóõà ñúñ çâó÷íî õðÿñ-õðÿñ è â ìèãà, ïðåäè äà ïàäíå âúâ âîäàòà, Àõìåä ñâåòêàâè÷íî ïðîòåãíà ðúêà è ãî ñãðàá÷è çà ðúêîõâàòêàòà.
- È ãîñïîäèí Âàéìñ ìîæå òàêà - ïðîöåäè Êåðúò ïðåç çúáè. - Òîÿ íè ñå ïîäèãðàâà...
- Ùå áúäåø òðóï, àêî ñòúïèø íà ïàëóáàòà - îáàäè ñå èççàä ãúðáà ìó Ãîðèô. - Ïîçíàâàì ãî.
- Òàêà ëè? Îòêúäå?
- Òîé å íàé-ñòðàõîâèòèÿò ÷îâåê â öÿë Êëà÷. Òîâà å 71-÷àñîâèÿ Àõìåä!
- Äà, íî çàùî å...
- Íå ñòå ëè ÷óâàëè çà íåãî? Íà âñè÷êîòî îòãîðå å ä'ðåã! - Ãîñïîæà Ãîðèô ïîäðúïíà ðúêàâà íà ìúæà ñè.
- Ä'ðåã ëè? - îçàäà÷è ñå Àíãóà.
- Ä'ðåãèòå ñà âîéíñòâåíî ïóñòèííî ïëåìå - îáÿñíè Êåðúò. - Ñ ìíîãî ñâèðåï íðàâ. Íî ÷åñòîëþáèâè. Êàçâàò, ÷å àêî èìàø ä'ðåã çà ïðèÿòåë, òîâà å çà öÿë æèâîò.
- À àêî íå òè å ïðîÿòåë?
- À-à, òîâà òðàå íå ïîâå÷å îò ïåò ñåêóíäè. - Òîé èçìúêíà ìå÷à ñè. - Êàêòî è äà å. Íå ìîæåì äà ìó ïîçâîëèì...
- Êàçàõ ïðåêàëåíî ìíîãî. Òðÿáâà äà âúðâèì âå÷å - îáàäè ñå Ãîðèô.
Ñåìåéñòâîòî íàðàìè áîõ÷èòå ñè.
- Ãëåäàé, ìîæå áè ùå íàìåðèì äðóã íà÷èí äà ñå ñïðàâèì ñ íåãî.
Àíãóà ïîñî÷è êàðåòàòà. Îò íåÿ òúêìî èçâåæäàõà äâå êëüîùàâè, äúëãîêîñìåñòè è èçêëþ÷èòåëíî ãðàöèîçíè êó÷åòà. Òå îïúâàõà êàèøêèòå ñè êúì êîðàáà.
- Êëà÷èàíñêè ëîâíè õðúòêè - îáÿñíè òÿ. - Äîêîëêîòî ðàçáèðàì, êëà÷èàíñêèòå áëàãîðîäíèöè ìíîãî ñè ïàäàò ïî òÿõ.
- Ïðèëè÷àò ìè ìàëêî íà... - çàïî÷íà Êåðúò, ñëåä êîåòî â ìîçúêà ìó íåùî ïðîñâåòíà. - Íå, íÿìà äà òè ïîçâîëÿ äà õîäèø ñàìà òàì. Íåùî íåïðåìåííî ùå ñå îáúðêà.
- Èìàì äîñòà ïî-ãîëåìè øàíñîâå îò òåá, ïîâÿðâàé ìè - áúðçî ãî ïðåêúñíà Àíãóà. - Ïðè âñè÷êè ñëó÷àè íÿìà êàê äà âäèãíàò êîòâà ïðåäè ïðèëèâà.
- Ïðåêàëåíî å îïàñíî!
- Å, äà, âñå ïàê ñå ïðåäïîëàãà, ÷å òàì ñà âðàãîâåòå íè.
- Çà òåáå ùå å îïàñíî.
- Çàùî? Íå ñúì ÷óâàëà â Êëà÷ äà èìà âúðêîëàöè, íàé-âåðîÿòíî íÿìà äà çíàÿò êàêâî äà ïðàâÿò ñ ìåí.
Òÿ ðàçêîï÷à òúíêàòà êîæåíà êàèøêà, íà êîÿòî íîñåøå çíà÷êàòà ñè, è ÿ ïîäàäå íà Êåðúò.
- Íå ñå òðåâîæè. Â íàé-ëîøèÿ ñëó÷àé ùå ñêî÷à ïðåç áîðäà.
- Â ðåêàòà?
- Äîðè ðåêà êàòî Àíêõ íå ìîæå äà ïîãóáè åäèí âúðêîëàê. - Àíãóà õâúðëè êîëåáëèâ ïîãëåä êúì øóïíàëàòà âîäà. - Íàäÿâàì ñå.
Ñåðæàíò Êîëúí è åôðåéòîð Íîáñ áÿõà íà ïàòðóë. Íå áÿõà ñúâñåì ñèãóðíè çàùî ïî-òî÷íî ïàòðóëèðàò è êàêâî ñå î÷àêâà äà íàïðàâÿò, àêî âèäÿò äà ñå èçâúðøâà íÿêúäå ïðåñòúïëåíèå, âúïðåêè ÷å äúëãîãîäèøíàòà ïðàêòèêà èì ïîçâîëÿâàøå äà âèæäàò ìèíèìàëíîòî âúçìîæíî êîëè÷åñòâî ïðåñòúïëåíèÿ ïî ïúòÿ ñè. Íî òå áÿõà õîðà íà íàâèêà. È ïîíåæå áÿõà ïîëèöàè - ïàòðóëèðàõà. Íå âëàãàõà íÿêàêúâ îñîáåí ñìèñúë. Ïàòðóëèðàõà òàêà - çàðàäè ñàìàòà èäåÿ. Íà Íîáè íå ìó ïîìàãàøå îñîáåíî è ôàêòúò, ÷å ìúêíåøå â ðúöå îãðîìíà äåáåëà êíèãà ñ êîæåíà ïîäâúðçèÿ.
- Âîéíàòà ùå îïðàâè òîâà ìÿñòî, êàçâàì òè - ïðîèçíåñå ñåðæàíò Êîëúí ñëåä èçâåñòíî âðåìå. - Ùå íàïðàâè õîðàòà ïî-òâúðäè. Âñè÷êî òðÿáâà äà ñè èäå ïî ìåñòàòà. ×å âèæ ñåãà íà êàêâî ñìå çàïðèëè÷àëè.
- Íå å êàòî åäíî âðåìå, íàëè, ñåðæàíò.
- Íàèñòèíà íå å êàòî åäíî âðåìå, Íîáè.
- Õîðàòà ñè èìàõà âÿðà åäèí íà äðóã â îíèÿ âðåìåíà, íàëè, ñåðæàíò?
- Õîðàòà ñè âÿðâàõà åäèí íà äðóã, Íîáè.
- Äà, ñåðæàíò. Çíàì. È íå ñè çàêëþ÷âàõà âðàòèòå êàòî ñåãà.
- Âÿðíî å, Íîáè. È âèíàãè áÿõà ãîòîâè äà ïîìîãíàò. Õîäåõà ñè åäèí íà äðóã ïî äîìîâåòå.
- Òúé âÿðíî, ñåðæàíò! - ïðîèçíåñå ñ ÷óâñòâî Íîáè. - Ïîìíÿ, ÷å íà íàøàòà óëèöà íèêîé íå ñè çàëîñòâàøå âðàòàòà íà êúùàòà.
- È àç òîâà èñêàì äà êàæà. Òîâà ìè áåøå ìèñúëòà.
- Òàêà áåøå, ùîòî êîïåëåòàòà ñå èçõèòðÿõà äà îòêðàäíàò äàæå è êëþ÷àëêèòå.
Êîëúí îáìèñëè òîçè ôàêò.
- Äà, íî ïîíå ñå êðàäÿõà ñàìî ïîìåæäó ñè. Íå å êàòî äà ñà êðàëè îò ÷óæäè õîðà.
- Äà.
Ïîõîäèõà îùå ìàëêî, âñåêè óíåñåí â ñâîèòå ñîáñòâåíè ìèñëè.
- Ñåðæàíò?
- Äà, Íîáè?
- Êúäå å Âåí÷èëèÿ?
- Âåí÷èëèÿ ëè?
- Ïðåäïîëîæèõ, ÷å å èìå íà íÿêàêâà ñòðàíà. Ãîðåùî ìÿñòî, ñòðóâà ìè ñå?
- Àõ, Âåí÷èëèÿ ëè... - Êîëúí îò÷àÿíî èìïðîâèçèðàøå. - Äà. Òî÷íî òúé. Òîâà å åäíî îò îíåçè êëà÷èàíñêè ìåñòà ñúñ çàñóêàíèòå èìåíà. Ñ ìíîãî ïÿñúê. È ïëàíèíè. Çàùî ïèòàø?
- À-à, òàêà, áåç ïðè÷èíà.
- Íîáè?
- Äà, ñåðæàíò?
- Çàùî ñè ïîìúêíàë òàçè îãðîìíà êíèãà?
- Õà, ïðîñòî õèòðà èäåÿ, ñåðæàíò. ×óõ êàêâî ðàçïðàâÿøå çà êíèæêàòà íà ïðàäÿäî òè è âçåõ òàçè, â ñëó÷àé ÷å ïîïàäíåì íà ñáèâàíå ïî ïúòÿ ñè. Òîâà å „Êíèãàòà íà Îì". Ïåò ïðúñòà å äåáåëà.
- Äîñòà å ãîëåìè÷êà çà äæîáíî èçäàíèå, Íîáè, íå ìèñëèù ëè? Àêî òðÿáâà äà áúäà èñêðåí, äîñòà å ãîëÿìà è çà êàðóöà.
- Ìèñëåõ ñè, ÷å ìîãà äà ïðèòúêìÿ íÿêàêâè ïðåçðàìêè èëè íåùî, çà äà ÿ íîñÿ ïî-ëåñíî. Äîðè è îáñàäåí àðáàëåò íå áè ìîãúë äà ïðîáèå ïî-íàâúòðå îò ÷åòâúðòà ãëàâà.
Ïîçíàòîòî ïðîñêúðöâàíå ãè íàêàðà äà ïîãëåäíàò íàãîðå.
Åäíà êëà÷èàíñêà ãëàâà ñå ïîëþøâàøå íà áðèçà.
- Äà èçïèåì ïî åäíî? - ïðåäëîæè Êîëúí. - Ãîëåìèÿ Àíäæè âàðè áèðà êàòî çà öÿð.
- Ïî-äîáðå äà íå âëèçàìå, ñåðæàíò. Ãîñïîäèí Âàéìñ å â îñîáåíî íàñòðîåíèå äíåñ.
Êîëúí âúçäúõíà:
- Ïðàâ ñè.
Íîáè õâúðëè îùå âåäíúæ ïîãëåä êúì ãëàâàòà. Áåøå äúðâåíà. Ïðåç âåêîâåòå áåøå áîÿäèñâàíà è ïðåáîÿäèñâàíà âå÷å íåçíàéíî êîëêî ïúòè.
- Êëà÷èàíñêàòà ãëàâà. Äÿäî ìè êàçâàøå, ÷å íåãîâèÿò äÿäî ñè ñïîìíÿë âðåìåòî, êîãàòî òàì âñå îùå å âèñÿëà èñòèíñêàòà ãëàâà - êàçà Êîëúí. - Ðàçáèðà ñå, âå÷å ñå áèëà ñïàðóæèëà êàòî îðåõ.
- Ìàëêî... ãàäíè÷êî å äà îâåñèø íà ÷îâåêà ãëàâàòà, çà äà ñè ðåêëàìèðàø êðú÷ìàòà.
- Íå, Íîáè. Òîâà ñà ñïîìåíèòå îò âîéíàòà. Êàòî ñå ïðèáåðå ÷îâåé îò áîéíîòî ïîëå ñúñ ñóâåíèð, òîé ãî íàáó÷âà íà êîë è îòâàðÿ êðú÷ìà. „Êëà÷èàíñêà ãëàâà". Äà çíàÿò äðóã ïúò äà íå ïðàâÿò òúé.
- Àç ëè÷íî ñúì ñè èìàë äîñòàòú÷íî íåïðèÿòíîñòè, ñàìî çàäåòî êðàäÿõ îáóâêè.
- Ïî-ñóðîâè âðåìåíà ñà áèëè íÿêîãàøíèòå.
- Òè íÿêîãà ñðåùàë ëè ñè Êëà÷èàíåö? - ïîïèòà Íîáè, äîêàòî êðà÷åõà ïî òèõàòà óëèöà. - Îò îíèÿ, äèâèòå.
- Íå, îáà÷å... çíàåø ëè êàêâî? Íà òÿõ èì å ïîçâîëåíî äà èìàò ïî òðè æåíè! Òîâà ñè å æèâî ïðåñòúïëåíèå!
- Äà-à, à ïúê àç òóêà ñè íÿìàì íè åäíà - âúçäúõíà Íîáè.
- È ÿäàò îñîáåíè ìàíäæè. Êúðè, ÿõíèè è äðóãè òàêèâà.
Íîáè ïîðàçñúæäàâà ïî òîâà:
- Êàòî... íàñ, êîãàòî ñìå íîùíà ñìÿíà.
- Å-å, äà-à-à... íî òå íå ãè ïðèãîòâÿò êàêòî òðÿáâà...
- Èñêàø äà êàæåø, ÷å íå ãè ïðàâÿò äà ïðèëè÷àò íà óøíà êàë ñ ãðàõ è ñòàôèäè, êàêòî ãîòâåøå ìàéêà òè ëè?
- Äà! Ìîæåø äà ñå ðîâèø êîëêîòî òè äóøà èñêà èç êëà÷èàíñêî êúðè è íÿìà äà íàìåðèø è ïàð÷åíöå âàðåíî öâåêëî âúòðå.
- ×óâàë ñúì, ÷å ÿäàò è î÷íèòå ÿáúëêè íà îâöåòå - äîäàäå Íîáè, ìåæäóíàðîäíèÿò ãàñòðîíîì.
- È àç òîâà èñêàõ äà êàæà.
- Íÿìàò íèêàêâè íîðìàëíè íåùà çà ÿäåíå êàòî îâíåøêè ÷ðåâöà èëè ïúê êúðâàâèöà.
- Àìè-è, âÿðíî.
Êîëúí óñåòè, ÷å ðàçãîâîðúò ìó ñå èçïëúçâà íÿêàê ñè è ïðåìèíà â íàñòúïëåíèå.
- Âèæ, Íîáè, êàêâîòî è äà ñè ãîâîðèì, â êðàÿ íà êðàèùàòà òå íå ñà ñ ïðàâèëåí öâÿò íà êîæàòà è òîâà å ïîëîæåíèåòî.
- Äà áå, Ôðåä, è êàê ñàìî ãî çàáåëÿçà! - âúçêëèêíà Íîáè ñ òîëêîâà ëú÷åçàðåí ãëàñ, ÷å Êîëúí ïî÷òè ìó ïîâÿðâà.
- Àìè, òî å î÷åâèäíî.
- Ú-ú... àìè êàêúâ ñïîðåä òåáå å âåðíèÿò öâÿò? - ïîïèòà Íîáè.
- Áÿë, ðàçáèðà ñå!
- À íå ÷åðâåí êàòî òóõëà? Ùîòî òè...
- Òè êàêâî, ïîäíàñÿø ëè ìå, åôðåéòîð Íîáñ?
- Ðàçáèðà ñå, ÷å íå, ñåðæàíò. Òàêà ÷å... àç êàêúâ öâÿò ñúì?
Òîâà íàêàðà ñåðæàíò Êîëúí äà ñå çàìèñëè äúëáîêî. Íà ðàçëè÷íè ìåñòà ïî òÿëîòî íà åôðåéòîð Íîáñ ìîæåõà äà ñå íàìåðÿò öâåòîâå, ïîäõîäÿùè çà âñåêè âúçìîæåí êëèìàòè÷åí ïîÿñ íà Äèñêà, êàêòî è íÿêîëêî, êîèòî ìîæåõà äà ñå îòêðèÿò ñàìî â ñïåöèàëèçèðàíàòà ìåäèöèíñêà ëèòåðàòóðà.
- Áÿëîòî å... áÿëîòî å ïî-ñêîðî, íàëè ðàçáèðàø... ñúñòîÿíèå íà äóõà. Òî å êàòî... êàòî äà èçêàðàø åäèí ïî÷òåí ðàáîòåí äåí è äà ïîëó÷èø ðàçóìíî çàïëàùàíå çà òðóäà ñè, íåùî òàêîâà. È äà ñå êúïåø ðåäîâíî.
- À íå äà ñå øëÿåø íàñàì-íàòàì ëè?
- Òî÷íî.
- Èëè... êàòî äà... êàòî äà ðàáîòèø ïî öÿë äåí è ïî öÿëà íîù, êàêòî ïðàâè Ãîðèô?
- Íîáè...
- È ÷îâåê íå ìîæå äà âèäè äåöàòà ìó åäèí ïúò äà ñà ñ ìðúñíè äðåõè íà óëè...
- Íîáè, íà òåáå ÿâíî ïðîñòî òè äîñòàâÿ óäîâîëñòâèå äà ìå ÿäîñâàø. Çíàåø, ÷å ñìå ïî-äîáðè îò êëà÷èàíöèòå. Èíà÷å êàêúâ å ñìèñúëúò íà âñè÷êî? Íî êàêòî è äà å, ùîì ùå õîäèì íà âîéíà ñ òÿõ, ìîãàò è â çàòâîðà äà òå âêàðàò çà ïðåäàòåëñòâî, àêî íÿêîé òå ÷óå äà ãîâîðèø òàêèâà ðàáîòè.
- Òè ñìÿòàø ëè äà õîäèø äà ñå áèåø ñ òÿõ?
Ôðåä Êîëúí ñå ïî÷åñà ïî áóçàòà.
- Àìè-è-è, àç ñúì ÷îâåê ñ áîãàò âîåíåí îïèò, ïðåäïîëàãàì, ÷å ùå ñå íàëîæè...
- È êàêâî òî÷íî ñìÿòàø äà ïðàâèø? Äà ñå çàïèøåø äîáðîâîëåö è äà îòèäåø íà ôðîíòà ëè?
- Àìè-è-è... íà ìåíå ñèëàòà ìè å â îáó÷åíèåòî, ìàé ùå å ïî-äîáðå äà ñè îñòàíà òóêà è äà ïîäãîòâÿì íîâèòå ïîïúëíåíèÿ.
- Çíà÷è â òèëà.
- Âñåêè òðÿáâà äà èçïúëíÿâà ñâîÿòà ÷àñò îò ãðàæäàíñêèÿ äúëã, Íîáè. À òî, àêî ãî îñòàâåõà íà ìåíå äà ðåøàâàì, ùÿõ äà èçõâúð÷à êàòî ñòðåëà è äà äàì íà Äæîíè Êëà÷èàíåöà äà îïèòà âêóñà íà ñòóäåíàòà ñòîìàíà.
- Çíà÷è òåõíèòå îñòðè êàòî áðúñíà÷ ÿòàãàíè íå òå ïðèòåñíÿâàò, òàêà ëè?
- Áèõ èì ñå èçñìÿë ñ ïðåçðåíèå, Íîáè.
- Íî àêî èìà êëà÷èàíñêà àòàêà òóêà, òîãàâà òè ùå ñå îêàæåø íà ôðîíòà, à ôðîíòúò ùå íè áúäå â òèëà.
- Å, àç ùå ñå îïèòàì íÿêàê ñè äà ñòîÿ ïî ñðåäàòà èëè...
- Ïî ñðåäàòà íà ôðîíòà...
- Ãîñïîäà?
Òå ñå îãëåäàõà è óñòàíîâèõà, ÷å îò èçâåñòíî âðåìå ñà áèëè ñëåäåíè îò ñðåäåí íà ðúñò ÷îâåê ñ íåîáè÷àéíà êîñà. Íå ìîæåøå äà ñå êàæå, ÷å å ïëåøèâ. Âñúùíîñò ñè èìàøå äîñòà êîñà, äàæå äúëãà, êúäðàâà è ñïóñêàùà ñå ïî ðàìåíåòå ìó, à ïúê áðàäàòà ìó ìîæåøå ñïîêîéíî äà ïðèþòè ïî-äðåáíà êîêîøêà. Íî òåìåòî ìó ñå ïîäàâàøå íàä ïàäàùèòå îòâñÿêúäå êîñè êàòî ñòðàííà èíòðóçèâíà ñêàëà. Òîé èì ñå óñìèõíà ïðèÿòåëñêè.
- Äàëè àç, ïî íÿêàêâî ùàñòëèâî ñòå÷åíèå íà îáñòîÿòåëñòâàòà, íå ðàçãîâàðÿì ñ ãåðîè÷íèòå ñåðæàíò Êîëúí è... - Ïîãëåäúò íà ìúæà ñå çàêîâà â Íîáè. Èçðàæåíèÿ íà óäèâëåíèå, óæàñ, èíòåðåñ è ñúæàëåíèå ïðîáÿãàõà ïî èíà÷å ñëúí÷åâîòî ìó ëèöå êàòî âëà÷åíè îò áóðåí âÿòúð îáëàöè. - ... È ñ åôðåéòîð Íîáñ? - óñïÿ äà äîâúðøè òîé.
- Òîâà ñìå íèå, ãðàæäàíèíî - òâúðäî îòãîâîðè Êîëúí.
- Àõ, äîáðå òîãàâà. Èçðè÷íî ìè áåøå êàçàíî äà âè íàìåðÿ. Íàèñòèíà å óäèâèòåëíî, íå ìèñëèòå ëè? Íèêîé íå áåøå óñïÿë äà ñå ïðîìúêíå â õàíãàðà íà ëîäêàòà ïðåç öÿëîòî òîâà âðåìå. Äîâîëåí ñúì, ÷å óñïÿõ äà ïðîåêòèðàì äîñòà õèòðîóìíà êëþ÷àëêà. Òðÿáâàøå äà ïîäìåíÿ âñè÷êèòå êîæåíè ñúåäèíåíèÿ, äà ãè ñìàæà õóáàâî... Àõ, èçâèíåòå ìå, ìîëÿ âè, êàòî ÷å èçïðåâàðèõ è ñîáñòâåíèòå ñè ìèñëè òîçè ïúò. Ñåãà-à-à, äà âèäèì... èìàõ äà âè ïðåäàâàì ëè÷íî ñúîáùåíèå ... êàêâî ëè áåøå? ... Íåùî ñâúðçàíî ñ ðúöå... - Òîé ïîðîâè â ãîëÿìàòà ëåíåíà òîðáà, êîÿòî áåøå ïóñíàë äî êðàêàòà ñè, èçìúêíà îòòàì äúëãà ìåòàëíà òðúáà è ÿ ïîäàäå íà Íîáè. - Èçâèíÿâàì ñå çà êîåòî... - Èçâàäè ïî-ìàëêà òðúáè÷êà, êîÿòî âðú÷è íà Êîëúí. - Òîëêîâà ìíîãî íåùà òðÿáâàøå äà ñâúðøà â ïîñëåäíèÿ ìîìåíò, ÷å íå ìè îñòàíà âðåìå äà ãî ñãëîáÿ íàêðàÿ, à è ÷åñòíî êàçàíî, ìàòåðèàëèòå íå áÿõà îò íàé-ïîäõîäÿùèòå...
Êîëúí îãëåäà ñâîÿòà òðúáà. Áåøå çàîñòðåíà â åäèíèÿ êðàé.
- Òîâà å ñèãíàëíà ðàêåòà. Âèæ, ïèøå „Åêñïëîçèÿ îò ïúñòðè êîíôåòè è çâåçäè÷êè"...
- Äà, íàèñòèíà èñêðåíî âè ñå èçâèíÿâàì. - Ìúæúò èçâàäè ñëîæíî óñòðîéñòâî îò ìåòàëíè è äúðâåíè ÷àñòè îò ÷àíòàòà ñè. - Áèõòå ëè ìè ïîäàëè òðúáàòà, åôðåéòîð? - Òîé ïðèêà÷è è çàâèíòè óñòðîéñòâîòî êúì åäèíèÿ êðàé íà ãîëÿìàòà òðúáà. - Áëàãîäàðÿ âè... äà, îïàñÿâàì ñå, ÷å áåç ñòðóã è áåç ìîÿ ñòåíä ïðîñòî ìè ñå íàëîæè äà ãî ñãëîáÿ îò êàêâîòî ñå âàëÿøå íàîêîëî... Ìîãà ëè äà ïîëó÷à îáðàòíî ðàêåòàòà, ìîëÿ? Ìåðñè...
- Íå ëåòÿò äîáðå, àêî íå ãè çàñèëèø ñ òîÿãà - îòáåëÿçà Íîáè.
- O, â äåéñòâèòåëíîñò ëåòÿò äîñòà ïî-äîáðå - îòãîâîðè ÷îâåêúò. - Ñàìî ÷å íå ñà äîñòàòú÷íî òî÷íè. - Òîé çàêðåïè ãîëÿìàòà òðúáà íà ðàìî è ïîãëåäíà ïðåç ìàëêàòà ãðàäóèðàíà ðåøåò÷èöà. - Ñåãà âñè÷êî èçãëåæäà äà å íàðåä.
- È íå ëåòÿò íàäàëå÷å - ïðîäúëæè Íîáè. - Ñàìî ñå èçäèãàò è ïîñëå ñå ïðúñêàò.
- Òîâà å åäíî ÷åñòî ñðåùàíî íåïðàâèëíî ñõâàùàíå - êàçà Ëåîíàðäî äà Êóèðì, êàòî ñå èçâúðíà ñ ëèöå êúì òÿõ.
Êîëúí ìîæåøå äà âèäè âðúõ÷åòî íà ðàêåòàòà ïðåç äóïêàòà íà òðúáàòà è âíåçàïíî ìó ñå ïðèâèäÿ åêñïëîçèÿòà îò çâåçäè÷êè.
- Ñåãà, î÷åâèäíî âèå äâàìàòà òðÿáâà äà òðúãíåòå íàñàì ïî óëèöàòà è äà ìå ïðèäðóæèòå - ðå÷å èì Ëåîíàðäî. - Íàèñòèíà óæàñíî ñúæàëÿâàì, íî íåãîâî ïðåâúçõîäèòåëñòâî ìè îáÿñíè íàäúëãî è íàøèðîêî êàê íóæäèòå íà îáùåñòâîòî êàòî öÿëî ìîæåëè ïîíÿêîãà äà âçèìàò âðúõ íàä ïðàâàòà íà îòäåëíèÿ èíäèâèä. O, ñïîìíèõ ñè! Òðÿáâàøå äà êàæà „ãîðå ðúöåòå"!
Ìàñàòà â Çàëàòà íà ïëúõîâåòå áåøå çàñòëàíà ñ ïÿñúê.
Ëîðä Ðúæäüî èçïèòâàøå óñåùàíå, áëèçêî äî èñòèíñêîòî óäîâîëñòâèå. Ñ ìàëêè äúðâåíè êóá÷åòà áÿõà îòáåëÿçàíè ãðàäîâåòå è ñåëöàòà, à ïàëìè÷êè, äîíåñåíè îò áëèçêèÿ öâåòàðñêè ìàãàçèí, ñî÷åõà îàçèñèòå. È âúïðåêè ÷å ñàìàòà äóìà „îàçèñ" ìó áåøå ìàëêî íåÿñíà, ëîðäúò îãëåäà ïðîèçâåäåíèåòî ñè è âèäÿ, ÷å òî áåøå äîáðî. Îñîáåíî ñëåä êàòî ñå ïðåäïîëàãàøå äà èçîáðàçÿâà êàðòàòà íà Êëà÷, à âñåêè çíàåøå, ÷å òàì å èçêëþ÷èòåëíî ïåñú÷ëèâî ìÿñòî. Èçãëåæäàøå óäîâëåòâîðèòåëíî îò... îò åêçèñòåíöèàëíà ãëåäíà òî÷êà, íàïðèìåð, âúïðåêè ÷å ïÿñúêúò íå áåøå äîêàðàí îò Êëà÷, à îò êóï÷èíàòà çàä ãðúí÷àðíèöàòà íà òðîëúò Òåáåøèð÷î è çàòîâà ñúäúðæàøå íÿêîè ñëó÷àéíî ïîïàäíàëè ôàñîâå, ñëåäè îò êîòåøêè èçïðàæíåíèÿ è äðóãè îðãàíè÷íè ñóáñòàíöèè, íåõàðàêòåðíè çà èñòèíñêèòå ïóñòèíè. Ïîíå íå â òîëêîâà ãîëåìè êîëè÷åñòâà.
- Òóê ùå å äîáðî ìÿñòî äà ñòîâàðèì äåñàíòà - ïîñî÷è òîé ñ áàñòóí÷åòî ñè.
Àäþòàíòúò ìó ñå îïèòà äà ïîìîãíå.
- Òîâà å çàëèâúò Åë Êèíòè. Íàé-áëèçêàòà äî íàñ òî÷êà îò Êëà÷, ñúð.
- Èìåííî! Ìîæåì äà ãî äîñòèãíåì çà íóëà âðåìå.
- Ìíîãî äîáðå, ñúð - êàçà ëåéòåíàíò Õîðíåò, - íî... íå ñìÿòàòå ëè, ÷å âðàãúò ìîæå è äà íè î÷àêâà òàì? Íå å ëè ïðåêàëåíî î÷åâèäíî ìÿñòî çà ñòîâàðâàíå íà äåñàíò?
- Íå å òîëêîâà î÷åâèäíî çà îïèòíèÿ âîåíåí ñòðàòåã, ãîñïîäèíå! Òå íÿìà êàê äà íè î÷àêâàò òàì, èìåííî çàùîòî ìÿñòîòî å ïðåêàëåíî î÷åâèäíî, ðàçáèðàòå ëè?
- Èñêàòå äà êàæåòå, ñúð... àêî òå ñè ìèñëÿò, ÷å ñàìî ïúëåí èäèîò áè ìîãúë äà àêîñòèðà òàì?...
- Ïðàâèëíî! À òå çíàÿò, ÷å íèå íå ñìå ïúëíè èäèîòè, ãîñïîäèíå, ñëåäîâàòåëíî òîâà áè áèëî ïîñëåäíîòî ìÿñòî, íà êîåòî áèõà íè î÷àêâàëè äà ïðèñòèãíåì, ðàçáèðàòå ëè? Òå ùå íè î÷àêâàò íÿêúäå, äà ðå÷åì - òîé çàáó÷è áàñòóí÷åòî ñè â ïÿñúêà, - òóê.
Õîðíåò ïîãëåäíà ïî-îòáëèçî. Íà îòñðåùíàòà ñòðàíà íà óëèöàòà íÿêîé çàïî÷íà ãðúìîâíî äà áèå áàðàáàí.
- O, Åðèòîð ëè èìàòå ïðåäâèä? Äîêîëêîòî çíàì, ñúð, òàì èìà çàùèòåíî îò âÿòúðà çàëèâ÷å çà àêîñòèðàíå è çà äâà äíè ïîõîä ìîæåì äà ñå îçîâåì â ñúðöåòî íà èìïåðèÿòà èì.
- Èìåííî!
- Äîêàòî àêî àêîñòèðàìå íà Åë Êèíòè, ùå òðÿáâà íàé-ìàëêî òðè äíè äà ñå âëà÷èì èç ïÿñú÷íèòå äþíè, çà äà ñòèãíåì äî Ãåáðà, êîéòî å ãðàä-êðåïîñò...
- Èìåííî. Øèðîêè íåîãðàíè÷àâàíè ïðîñòðàíñòâà! Òàì å, êúäåòî ùå ìîæåì äà ñå óïðàæíÿâàìå â èçêóñòâîòî íà âîäåíå íà âîéíà. - Ëîðä Ðúæäüî èçâèñè ãëàñ íàä äóìêàíåòî íà áàðàáàíà. - Òàêà ñà óñòðîåíè íåùàòà, ìëàäè ÷îâå÷å. Åäíà ðåøèòåëíà áèòêà. Îò åäíàòà ñòðàíà ñìå íèå, îò äðóãàòà - êëà÷èàíöèòå. ÒÀÊÀ ÑÀ ÓÑÒÐÎÅÍÈ ÍÅÙÀ... - Òîé çàõâúðëè ãíåâíî áàñòóí÷åòî ñè. - Êîé, ïî äÿâîëèòå, âäèãà òîçè óæàñåí øóì?
Àäþòàíòúò ñå ïðèáëèæè êúì ïðîçîðåöà.
- Íÿêîé ïàê íàáèðà äîáðîâîëöè, ñúð.
- Íî íèå âñè÷êèòå ñìå ñå ñúáðàëè òóêà! Àäþòàíòúò ñå ïîêîëåáà, êàêòî îáèêíîâåíî ñòàâà ñ ïðèíîñèòåëèòå íà ëîøè âåñòè â ïðèñúñòâèåòî íà
ðàçäðàçíèòåëíè âîåíà÷àëíèöè.
- Âàéìñ å òàì, ñúð...
- Êàêâî? Âàéìñ íàáèðà äîáðîâîëöè çà Ñòðàæàòà?
- Âñúùíîñò... íå, ñúð. Çà ôðîíòà. Ú-ú, íà ôëàãà ìó å èçïèñàíî „Áúðçîõîäöèòå íà Ñúð Ñàìþúë Âàéìñ", ìèëîðä...
- Àðîãàíòíîñòòà íà òîçè ÷îâåê íå ïîçíàâà ãðàíèöè. Âúðâè è... Íå, àç ùå îòèäà!
Íàñðåä óëèöàòà âå÷å ñå áåøå ñúáðàëà òúëïà. Â öåíòúðà é ñå èçâèñÿâàøå ãðàìàäàòà íà ïîëèöàé Äîðôë, à êëþ÷îâîòî êà÷åñòâî çà åäèí ãîëåì å, ÷å êîãàòî áëúñêà áàðàáàí, íå ñå íàìèðàò ìíîãî æåëàåùè äà ãî ïîìîëÿò äà ïðåñòàíå. Îñâåí ìîæå áè ëîðä Ðúæäüî, êîéòî ãî äîáëèæè ñ øèðîêà êðà÷êà è ñ åäèí çàìàõ èçòðúãíà ïàëêèòå îò ðúöåòå ìó.
- Íàñà-à-à-à-ì! Â „Áúðçîõîäöèòå íà Âàéìñ" èìà âñÿêàêâè âèäîâå ñúùåñòâà! - âèêàøå ñåðæàíò Äåòðèòóñ, êîéòî íå âèæäàøå ñúáèòèÿòà, ðàçèãðàâàùè ñå çàä ãúðáà ìó. - Íàó÷àâàòå çàíàÿò! Íàó÷àâàòå ñå íà ñàìîóâàæ...óâàæ... óâàæåíèå! È ÷óäíà óíèôîðìà âè ñå äàâà ïëþñ âñè÷êèòå áîòóøè, êîèòî ìîæåòå äà ïîäíîñèòå - ãëåé ê'âî ìè ïèøå íà çíàìåòî!
- Êàêâî îçíà÷àâà òîçè øóì? - èçâèêà Ðúæäüî, êàòî çàõâúðëè ñàìîäåëíîòî çíàìå íà çåìÿòà. - Âàéìñ íÿìà ïðàâî äà âúðøè âñè÷êî òîâà!
Åäíà ôèãóðà ñå îòëåïè îò ñòåíàòà, îòêúäåòî äîñåãà ñàìî íàáëþäàâàøå øîóòî.
- Çíàåø ëè, ïî-ñêîðî ìè ñå ñòðóâà, ÷å èìàì ïðàâî - êàçà Âàéìñ. Òîé ïîäàäå íà ëîðä Ðúæäüî ëèñò õàðòèÿ. - Âñè÷êî å íàïèñàíî òóêà, ìèëîðä. Ñ ðåôåðåíöèè è öèòàòè îò íàé-ãîëåìèòå àâòîðèòåòè, â ñëó÷àé ÷å âñå îùå èìàòå íÿêàêâî ñúìíåíèå.
- Öèòàòè - çà êàêâî?
- Çà ïðàâàòà íà ðèöàðèòå, ìèëîðä. Ïî-ñêîðî - çà îòãîâîðíîñòèòå íà ðèöàðèòå, êîëêîòî è ñìåøíî äà çâó÷è òîâà. Ïîâå÷åòî ñå îêàçàõà ïúëíè ãëóïîñòè êàòî íàïðèìåð îáèêàëÿíå íà ãðàäà, âúçñåäíàë åäèí îò îíåçè îãðîìíè êîíå, ñúñ çàâåñêè îòñòðàíè íà ñåäëîòî è äðóãè òàêèâà, íî åäíî îò çàäúëæåíèÿòà å, ÷å âúâ âðåìåíà íà íóæäà ðèöàðÿò å çàäúëæåí äà ñáåðå è èçäúðæà - ùå ìè ñå ñìååòå, êàòî ÷óåòå òîâà -
ïîëê îò âúîðúæåíè ìúæå! Íèêîé íå áåøå ïî-èçíåíàäàí îò ìåíå, êîãàòî ãî ïðî÷åòîõ, âÿðâàéòå ìè! Èçãëåæäà, ÷å íÿìàì äðóã èçáîð îñâåí äà ñúáåðà ìîìöèòå. Ðàçáèðà ñå, ïî-ãîëÿìàòà ÷àñò îò Ñòðàæàòà âå÷å ñå çàïèñàõà äîáðîâîëöè, çíàåòå êàê ñòàâàò òèÿ ðàáîòè - äèñöèïëèíèðàíè ìîì÷åòà ñà, ãîðÿò äà ïîåìàò ñâîÿ äÿë îò îòáðàíàòà íà ãðàäà è ñ òîâà ìè ñïåñòèõà ñóìà òè ãëàâîáîëèÿ. Îñâåí Íîáè Íîáñ, êîéòî êàçà, ÷å ùå ïî÷àêà äî ÷åòâúðòúê, çà äà ñúáåðå äîñòàòú÷íî áÿëà ïåðóøèíà è äà ñè íàïúëíè ìàòðàêà.
Èçðàæåíèåòî íà Ðúæäüî ìîæåøå äà ìàðèíîâà ïúðæîëà.
- Òîâà ñà ãëóïîñòè - êàçà íàêðàÿ òîé. - È òè, Âàéìñ, ñúñ ñèãóðíîñò íå ñè ðèöàð. Ñàìî êðàëÿò ìîæå äà ðúêîïîëàãà...
- Äîñòà îò ëîðäîâåòå â ãðàäà ñà ðúêîïîëîæåíè îò Ïàòðèöèèòå - îòâúðíà Âàéìñ. - Êàòî âàøèÿ ïðèÿòåë ëîðä Äàóíè, äà ðå÷åì. Òà êàêâî êàçâàõòå?
- Ùîì íàñòîÿâàø äà ïðîäúëæèø ñ èãðè÷êèòå ñè... Ïðåäè äà ñòàíå ðèöàð, ÷îâåê òðÿáâà äà ïðåêàðà åäíà áåçñúííà íîù â áäåíèå íàä îðúæèåòî ñè...
- Íà ïðàêòèêà àç ñúì áäÿë íàä îðúæèåòî ñè âñÿêà íîù... êîëêî ãîäèíè ñòàíàõà âå÷å? Àêî ÷îâåê íå ñè äúðæè îðúæèåòî ïîä îêî â Àíêõ-Ìîðïîðê, äî ñóòðèíòà ÷åñòî ñå îêàçâà áåç íåãî.
- Â ìîëèòâè - îñòðî äîäàäå Ðúæäüî.
- Èìåííî - ïîä÷åðòà Âàéìñ. - Íÿìà íîù, ïðåç êîÿòî äà íå ñúì ñè ìèñëèë „Î, áîæå, íàäÿâàì ñå äà ñå îòúðâà æèâ".
- ...è òðÿáâà äà å äîêàçàë ñåáå ñè íà áîéíîòî ïîëå. Ñðåùó äðóãè îáó÷åíè ìúæå. Íå ñðåùó óëè÷íèòå ïàðàçèòè è ãëàâîðåçè.
Âàéìñ çàïî÷íà äà ðàçêîï÷àâà ðåìúêà íà øëåìà ñè.
- Õóáàâî, ñåãà íå å íàé-ïîäõîäÿùèÿ ìîìåíò, ìèëîðä, íî àêî íÿêîé ïîäúðæè çà ìàëêî ïåëåðèíàòà âè, áèõ âè îòäåëèë ïåò ìèíóòêè...
Â ïîãëåäà íà Âàéìñ ëîðäúò ñúçðÿ îãíåíèòå îòáëÿñúöè íà ãîðÿùè áîéíè êîðàáè.
- Çíàì êàêâî ñè íàìèñëèë è íå âúçíàìåðÿâàì äà èãðàÿ ïî ñâèðêàòà òè. - Òîé îòñòúïè êðà÷êà íàçàä. - Âúâ âñåêè ñëó÷àé òè íÿìàø ñåðèîçíà áîéíà ïîäãîòîâêà çà áîðàâåíå ñ îðúæèå.
- Âÿðíî å. Ñåãà ìå õâàíàõòå íàòÿñíî, ïðèçíàâàì ñè. Íèêîé íå ìå å ó÷èë íà ôåõòîâêà. Èìàõ êúñìåò. - Âàéìñ ñå íàâåäå ïî-áëèçî è ïîíèæè ãëàñ, çà äà íå áúäå ÷óò îò òúëïàòà. - Âèäèø ëè, çíàì êàêâî îçíà÷àâà „áîðàâåíå ñ îðúæèåòî", Ðîíàëä. Îò âåêîâå íå å èìàëî èñòèíñêà âîéíà. Òàêà ÷å ñåãà òîâà îçíà÷àâà ðèöàðèòå äà ñå ðàçâÿâàò íàñàì-íàòàì ñ íàòðóôåíèòå ñè æàêåòè è äà ðàçìàõâàò ìå÷îâå ñ òîï÷åòà ïî âúðõîâåòå, çà äà íå ïîñòðàäà ñëó÷àéíî íÿêîé. Íî äîëó â „Ñåíêèòå" íèêîé íå å è ÷óâàë çà „áîðàâåíå ñ îðúæèå". Íÿìà äà òè ðàçëè÷àò ðàïèðà îò øïàãà. Íî òîâà, â êîåòî ñà îñîáåíî äîáðè, å ñ÷óïåíà áóòèëêà â åäíàòà ðúêà è âåðèãà ñ øèïîâå â äðóãàòà. Êîãàòî ãè ñðåùíåø, Ðîíè, âåäíàãà óñåùàø, ÷å íÿìà äà òå ïîêàíÿò äæåíòúëìåíñêè â êëóáà íà ïî åäíî ïèòèå ñëåä äóåëà, çàùîòî òå èñêàò äà òå âèäÿò ìúðòúâ. Èñêàò äà òå óáèÿò, Ðîí, óñåùàø ëè ðàçëèêàòà? È äîêàòî ðàçìàõâàø ïðåêðàñíèÿ ñè ëúñêàâ ìå÷, òå âå÷å ùå ñà èçãðàâèðàëè èìåòî è àäðåñà ñè âúðõó êîðåìà òè. Òàì å ìÿñòîòî, êúäåòî àç ñúì ñå òðåíèðàë â „áîðàâåíå ñ îðúæèå". Å, íå ñàìî ñ îðúæèå, íî è ñ þìðóöè, è êîëåíå, è çúáè, è ëàêòè.
- Âèå, ñúð, íå ñòå áëàãîðîäíèê - çàÿâè ëîðä Ðúæäüî.
- Çíàåõ ñè, ÷å â ìåíå èìà íåùî, êîåòî íàèñòèíà óâàæàâàì!
- Íå ðàçáèðàø ëè, ÷å íå ìîæåø äà íàáèðàø... äæóäæåòà è òðîëîâå çà àíêõ-ìîðïîðêñêè äîáðîâîëöè?
- Êàçàíî å „âúîðúæåíè âîéíèöè", à äæóäæåòàòà ñè âúðâÿò âåäíî ñ áîéíèòå ñåêèðè. Äàæå èìà ôàéäà. Ìåæäó äðóãîòî, àêî íÿêîãà ãè âèäèòå êàê ñå áèÿò, ùå ìå ðàçáåðåòå.
- Âàéìñ!...
- Çà âàñ ñúì ñúð Ñàìþúë, ìèëîðä.
Ðúæäüî èçãëåæäà îáìèñëè çà ìîìåíò ñèòóàöèÿòà.
- Ìíîãî äîáðå. Òîãàâà òè è òâîèòå... äîáðîâîëöè ìèíàâàòå ïîä ìîå êîìàíäâàíå...
- Ñòðàííî, íî - íå! - èçñòðåëÿ Âàéìñ. - „Ïîä êîìàíäâàíåòî íà Êðàëÿ èëè íà íàäëåæíî èçáðàí íåãîâ ïðåäñòàâèòåë", ñå êàçâà â „Ðèöàðñòâîòî - çàêîíè è ïðèëîæåíèå" íà Ñêàâîíå. Ðàçáèðà ñå, íÿìàìå íàäëåæíî èçáðàí ïðåäñòàâèòåë, îòêàê íÿêàêâî àáñîëþòíî êîïåëå îòñÿêëî ãëàâàòà íà ïîñëåäíèÿ êðàë. O, ðàçëè÷íè òèïîâå ñà óïðàâëÿâàëè ãðàäà ïðåç òîâà âðåìå, íî ñúãëàñíî òðàäèöèÿòà íà ðèöàðñòâîòî...
Ðúæäüî îòíîâî ïðåñòàíà äà ìèñëè. Èçãëåæäàøå êàòî êîñà÷, êîéòî òîêó-ùî å óñòàíîâèë, ÷å ïîâåðåíàòà ìó òðåâà å îðãàíèçèðàëà ðàáîòíè÷åñêè ïðîôñúþç. Îïðåäåëåíî ëè÷åøå êàê â ñåáå ñè òîé å óâåðåí, ÷å òîâà, êîåòî âèæäà, âñúùíîñò íå ñå ñëó÷âà. Çàùîòî òàêèâà íåùà ïðîñòî íå ñå ñëó÷âàò. À ôàêò, êîéòî ïðîòèâîðå÷è íà î÷åâèäíîòî, ñïîêîéíî ìîæå äà áúäå ïðåíåáðåãíàò. Êàêòî è äà å, ìîæå áè âñå ïàê ñå íàëàãàøå äà ïðåäïðèåìå íÿêàêâè äåéñòâèÿ, çà äà ïðèêëþ÷è ñ âúïðîñà.
- Ñïîðåä ìåí ñêîðî ùå îòêðèåø, ÷å þðèäè÷åñêè òâîÿòà ïîçèöèÿ... - çàïî÷íà òîé è îáëåùè î÷è, êîãàòî Âàéìñ ñè ïîçâîëè ðàçâåñåëåíî äà ãî ïðåêúñíå.
- O, ìîæå è äà èìà íÿêîé è äðóã ïðîáëåì â íà÷àëîòî, ñúãëàñåí ñúì. Íî àêî ïîïèòàòå ãîñïîäèí Âúðòåë, òîé áè âè êàçàë, ÷å „òîâà å åäèí ìíîãî ëþáîïèòåí êàçóñ", êîåòî íà åçèêà íà àäâîêàòèòå îçíà÷àâà, êàêòî çíàåòå „çà õèëÿäà äîëàðà íà äåí ïëþñ ðàçíîñêèòå, à äåëîòî ùå ñå òî÷è ñ ìåñåöè". Òàêà ÷å àç ùå âè îñòàâÿ äà ðàáîòèòå ïî âúïðîñà, àêî æåëàåòå. Èìàì òîëêîç íåùà çà âúðøåíå. Ñêèöèòå çà íîâèòå óíèôîðìè âå÷å òðÿáâà äà ñà ïðèñòèãíàëè â îôèñà ìè, à çíàåòå êîëêî å âàæíî ÷îâåê äà èçãëåæäà äîáðå íà áîéíîòî ïîëå.
Ðúæäüî èçãëåäà ìúë÷àëèâî Âàéìñ è ñå îòòåãëè. Äåòðèòóñ çàñòàíà ìèðíî ïðåä êîìàíäèðà ñè. Øëåìúò ìó çâúííà, êîãàòî òðîëúò îòäàäå ÷åñò.
- È ê'âî ïðà'èì ñåãà, ñúð?
- Ñåãà ñå ïðèáèðàìå. Âñè÷êè ìîì÷åòà ëè ñå çàïèñàõà?
- Äà, ñúð!
- Íàëè èì êàçà, ÷å íå å çàäúëæèòåëíî?
- Äà, ñúð! Êàçàõ èì „Íå å çàäúëæèòåëíî, íî ïðîñòî òðÿáâà", ñúð.
- Äåòðèòóñ, àç èñêàõ äîáðîâîëöè.
- Äà, ñúð. Òå äîáðîâîëíî ñå çàïèñàõà, ñúð, êúëíà ñå!
Âàéìñ âúçäúõíà è òðúãíà êúì îôèñà. Íàé-âåðîÿòíî íÿìàøå äà èìàò ïðîáëåìè. Âñè÷êî çâó÷åøå äîñòàòú÷íî þðèäè÷åñêè, à îò òîâà, êîåòî çíàåøå çà Ðúæäüî, áåøå ñèãóðåí, ÷å ÷îâåêúò ùå ñïàçâà áóêâàòà íà çàêîíà. Õîðà êàòî íåãî ãî ïðàâåõà - ïî åäèí îñîáåí, ñìðàçÿâàù íà÷èí. Îùå ïîâå÷å, ÷å òðèéñåòèíàòà ïîëèöàè ïðîñòî íå ñå âïèñâàõà â ãåíåðàëíàòà ñõåìà íà ñúáèòèÿòà. Ðúæäüî ìîæåøå äà çàáðàâè çà òÿõ.
„Âåäíàãà ùîì ñå çàìúòè âîéíà - ïîìèñëè Âàéìñ - è òå ñå çàâðúùàò. Îáðúùàò íàãîðå ñ ãëàâàòà ãðàæäàíñêèÿ ðåä, çàùîòî ïðàâèëàòà áèëè òàêèâà. Õîðà êàòî Ðúæäüî çàñòàâàò íà ãðåáåíà íà âúëíàòà. Àðèñòîêðàòè êàòî íåãî ìúðçåëóâàò ñ ãîäèíè, äîêàòî èçâåäíúæ íå ñå ñåòÿò äà èçìúêíàò ñòàðèòå ðèçíèöè è áðîíè è äà ñâàëÿò ìå÷à îò ïîñòàâêàòà ìó íàä êàìèíàòà â õîëà. Ìèñëÿò, ÷å ùå èìà âîéíà, è åäèíñòâåíîòî, çà êîåòî ìîãàò äà ðàçñúæäàâàò å, ÷å òÿ ìîæå äà áúäå ñïå÷åëåíà èëè çàãóáåíà..."
Íÿêîé ñúñ ñèãóðíîñò ñòîåøå çàä âñè÷êî òîâà. Íÿêîé æåëàåøå äà èìà âîéíà. Íÿêîé áåøå ïëàòèë äà áúäàò óáèòè Îçè è Ñíåæêî. Íÿêîé èñêàøå ïðèíöúò äà óìðå. Òîâà áåøå âàæíî. Âå÷å íå áåøå âîéíà, à ïðåñòüïëåíèå.
Ïîñëå ñå óñåòè, ÷å ðàçñúæäàâà äàëè àòàêàòà íàä ìàãàçèí÷åòî íà Ãîðèô å áèëà îðãàíèçèðàíà îò ñúùèòå õîðà è äàëè òå ñà ïîäïàëèëè ïîñîëñòâîòî íà Êëà÷.
È åäâà ïî-êúñíî îñúçíà çàùî âñúùíîñò ìèñëè âúðõó âñè÷êî òîâà.
Çàùîòî ìó ñå èñêàøå çàä öÿëàòà ðàáîòà äà èìà íÿêàêâà êîíñïèðàöèÿ. Ìíîãî ïî-ëåñíî áåøå ÷îâåê äà ñè ïðåäñòàâè ãðóïà ìúæå, ñúáðàëè ñå â íÿêàêâà çàäèìåíà ñòàÿ, ïîáúðêàíè îò âëàñòòà è ïðèâèëåãèèòå, ñ êîèòî ðàçïîëàãàò, äà ïðàâÿò öèíè÷íè çàãîâîðè, äîêàòî ñè ïèÿò áðåíäèòî. ×îâåê áè òðÿáâàëî äà ñå ïðèäúðæà êúì ïîäîáíè îáðàçè, çàùîòî àêî íå ãî ïðàâè, áè ñå íàëîæèëî äà ñå èçïðàâè î÷è â î÷è ñ ôàêòà, ÷å ëîøèòå íåùà ñå ñëó÷âàò, çàùîòî îáèêíîâåíè õîðà, êîèòî èíà÷å ðåøàò êó÷åòî è ÷åòàò íà äåöàòà ñè ïðèêàçêè çà ëåêà íîù, ñà ñïîñîáíè äà èçëÿçàò ñëåä òîâà è äà ïðè÷èíÿâàò óæàñíè íåùà íà äðóãè îáèêíîâåíè õîðà. Òîëêîâà ïî-ëåñíî áåøå äà õâúðëèø âèíàòà âúðõó Òÿõ. Íî íÿêàê ðàçñòðîéâàùà áåøå ìèñúëòà, ÷å Òå - òîâà ñìå Íèå. Àêî áÿõà ïðîñòî Òå, òîãàâà íèêîé íå ìîæåøå äà áúäå âèíåí çà íèùî. Çàùîòî Àç ñúì åäèí îò Íàøèòå. Òâúðäî. Àç îïðåäåëåíî íèêîãà íå ñúì ìèñëèë çà ñåáå ñè êàòî çà åäèí îò Òÿõ. Íèêîé íèêîãà íå ñå ñìÿòà çà åäèí îò Òÿõ. Íèå âèíàãè ñìå áèëè îò Íàøèòå. À Òå ñà ëîøèòå, êîèòî ïðè÷èíÿâàò çëèíèòå.
Íÿêúäå ïî òîâà âðåìå, â åäèí ïðåäèøåí æèâîò, Âàéìñ ùåøå äà îòïóøâà áóòèëêàòà è íÿìàøå äà ñå òîðìîçè êàêâî òî÷íî å ñúäúðæàíèåòî é, ñòèãà âúòðå äà èìà äîñòàòú÷íî îò íåãî.
- Óóê?
- O, çäðàâåé. Ñ êàêâî ìîãà äà òè áúäà ïîë... À, äà, áÿõ òå ïîìîëèë çà êíèãà çà Êëà÷... Òîâà ëè å âñè÷êî?
Áèáëèîòåêàðÿò ñìóòåíî ïðîòÿãàøå îìà÷êàíà êíèæêà â çåëåíèêàâà ïîäâúðçèÿ. Âàéìñ î÷àêâàøå äà âèäè íåùî ïî-âíóøèòåëíî, íî âúïðåêè òîâà ÿ âçå. Ñòðóâàøå ñè ÷îâåê äà îáðúùà âíèìàíèå íà âñÿêà êíèãà, äîíåñåíà îò îðàíãóòàíà. Òîé íàïàñâàøå ÷îâåêà êúì êíèãàòà. Íà Âàéìñ ìó ñå ñòðóâàøå, ÷å òîâà å ïðèäîáèò òàëàíò, ñúùî êàêòî îïèòíèÿò òúðãîâåö ìîæå äà ïðåöåíè òåãëîòî íà ñòîêàòà íà îêî, Íà êîðèöàòà íà êíèæêàòà ñ ìíîãî èçáëåäíåëè çëàòíè áóêâè áÿõà èçïèñàíè äóìèòå „????????????: Æèâîòúò íà âîéíèêà" îò ãåíåðàë À. Òàêòèêóñ.

Íîáè è ñåðæàíò Êîëúí ñèòíåõà ïî àëåÿòà.
- Çíàì êîé å òîçè! - ïðîñúñêà Ôðåä. - Òîâà å Ëåîíàðäî äà Êóèðì, óáåäåí ñúì! Ñúùèÿò, äåòî èç÷åçíà ïðåäè ïåò ãîäèíè!
- Çíà÷è ñå êàçâà Ëåîíàðäî è å ðîäîì îò Êóèðì - îáîáùè Íîáè. - È êàêâî îò òîâà?
- Òîé å âñåïðèçíàò ãåíèé!
- Òîé å ïñèõàð!
- Äà, äå, íî õîðàòà êàçâàò, ÷å ãðàíèöàòà ìåæäó ãåíèÿ è èäèîòà å ìíîãî òúíêà...
- Òîé ÿ å ïðåñêî÷èë, êàêòî âèæäàì.
Çàä ãúðáà èì ñå ðàçíåñå ðàçâúëíóâàí ãëàñ:
- O, áîæå, òàêà íå áèâà!... Íå ìîãà äà îòðåêà, ÷å òî÷íîñòòà å àáñîëþòíî íåïðèåìëèâà íà ïî-ãîëÿìî ðàçñòîÿíèå. Áèõòå ëè ñïðåëè çà ìîìåíò, ãîñïîäà?
Òå ñå îáúðíàõà. Ëåîíàðäî âå÷å ðàçãëîáÿâàøå ñòðåëÿùàòà ñè òðúáà.
- Àêî ïîäúðæèòå òîâà ñàìî çà ìîìåíò, åôðåéòîð... è, ñåðæàíò, ùå áúäåòå ëè òàêà äîáúð äà èçïðàâèòå òàçè ÷àñò... Íÿêàêúâ âèä ïåðêà ùå ñâúðøè ðàáîòà, ñèãóðåí ñúì, ÷å èìàõ ïîäõîäÿùî ïàð÷åíöå äúðâî...
Ëåîíàðäî çàïî÷íà äà îòóïâà äæîáîâåòå ñè åäèí ïî åäèí.
Ïîëèöàèòå â åäèí ìîìåíò îñúçíàõà, ÷å ÷îâåêúò, êîéòî ãè ïëåíè, ñå áåøå ïîñïðÿë, çà äà ïîïðàâè äèçàéíà íà îðúæèåòî ñè è èì ãî áåøå ïîäàë, äîêàòî ñå áúðêà çà îòâåðòêà. Ïîäîáíî íåùî îïðåäåëåíî íå ñå ñëó÷âàøå âñåêè äåí.
Íîáè áåçìúëâíî ïîå ðàêåòàòà îò ðúöåòå íà Êîëúí è ÿ íàïúõà â òðúáàòà.
- Çà êàêâî å òîâà ÷óêàí÷å òóêà, ãîñïîäèíå?
- O, òîâà å ñïóñúêúò - îòãîâîðè Ëåîíàðäî. - Êîéòî, êàêòî ìîæåòå äà çàáåëåæèòå, ñå óäðÿ â êðåìúêà è ...
- Î-î, äîáðå.
Ïîñëåäâà êðàòúê èçáëèê íà ïëàìúöè è âñè÷êî ñå îáãúðíà îò ÷åðåí ëþòèâ ïóøåê.
- O, áîæå! - âúçêëèêíà Ëåîíàðäî.
Ñòðàæèòå ñå îáúðíàõà áàâíî, êàòî õîðà, êîèòî ñå ñòðàõóâàò îò ïðåäñòîÿùàòà èì ãëåäêà. Ðàêåòàòà áåøå ïðåëåòÿëà öÿëàòà àëåÿ è áåøå âëÿçëà ïðåç ïðîçîðåöà íà êðàéíàòà êúùà.
- À, äà!... Òðÿáâà äà ïîñòàâÿ íàäïèñ „Ñ òîçè êðàé íàïðåä" âúðõó èçñòðåëâàùîòî óñòðîéñòâî. Ñìÿòàì, ÷å ùå å âàæíà ïðåäîõðàíèòåëíà ìÿðêà â íîâèÿ äèçàéí, - îòáåëÿçà Ëåîíàðäî. - Çíà÷è... êúäå ñúì ñè ìóøíàë áåëåæíèêà ñúñ çàïèñêèòå?...
- Ìèñëÿ, ÷å ùå å ïî-äîáðå äà ñå îìèòàìå. - Êîëúí îòñòúïâàøå ïðèïðÿíî. - Ìíîãî áúðçî.
Â êúùàòà áåøå èçáóõíàë îáëàê îò êîíôåòè è çâåçäè çà çàáàâà íà ìàëî è ãîëÿìî, íî íå è íà òðîëà, êîéòî òúêìî îòâàðÿøå âõîäíàòà âðàòà.
- Òàêà ëè? - âìåòíà Ëåîíàðäî. - Àêî òîâà, îò êîåòî èìàìå íóæäà, å ïî-âèñîêà ñêîðîñò, àç ñúì ïðîåêòèðàë åäíà ìíîãî èíòåðåñíà ñõåìà çà äâóêîëåñíî...
Ïî íåãëàñíî ñïîðàçóìåíèå ñòðàæíèöèòå ãî ïîäõâàíàõà ïîä ìèøíèöèòå, âäèãíàõà ãî îò çåìÿòà è ñå âòóðíàõà äà áÿãàò.
- O, áîæå! - âúçêëèêíà Ëåîíàðäî, ïîíåñåí ñ ãúðáà íàïðåä êúì êðàÿ íà àëåÿòà.
Ñòðàæíèöèòå ñå øìóãíàõà â åäíà ïðåñå÷êà, ñëåä òîâà ïúðãàâî è ñúñ çàâèäåí ïðîôåñèîíàëèçúì ïðåòè÷àõà ñëåäâàùèòå íÿêîëêî. Íàêðàÿ îáëåãíàõà Ëåîíàðäî íà áëèçêàòà ñòåíà è ïðåäïàçëèâî íàäíèêíàõà äà âèäÿò êàêâî ñå ñëó÷âà â îòñðåùíèÿ êðàé íà àëåÿòà.
- ×èñòî å - äîêëàäâà Íîáè. - Òðúãíàõà â îáðàòíà ïîñîêà.
- Äîáðå - êàçà Êîëúí. - Äîêúäå áÿõìå ñòèãíàëè? Âèå ìîæå è äà ñòå ãåíèé, ãîñïîäèí Äà Êóèðì, íî ùî ñå îòíàñÿ äî çàïëàøâàíå íà õîðàòà ñúñ ñèëà, ñòå ñúùî òîëêîâà ïîëåçåí, êîëêîòî íàäóâàåìà äúñêà çà ìÿòàíå íà ñòðåëè÷êè.
- Èçãëåæäà ìàëêî ïðåèãðàõ - ñúãëàñè ñå Ëåîíàðäî. - Íî âè óìîëÿâàì äà òðúãíåòå ñ ìåí. Áÿõ îñòàíàë ñ âïå÷àòëåíèåòî, ÷å âîèíè êàòî âàñ áèõà ñå ïîä÷èíèëè ñàìî íà ñèëàòà íà îðúæèåòî...
- Äà äå, íèå ñìå âîèíè - ïîëàñêà ñå ñåðæàíò Êîëúí. - Íî...
- Åé, äà òè ñå íàìèðà îùå íÿêîÿ îò îíåç ðàêåòêè?
Íîáè ñ ìúêà íàðàìâàøå òðúáàòà. Â î÷èòå ìó òðåïêàøå îñîáåíèÿò áëÿñúê íà äðåáíè÷êèÿ ÷îâåê, äîêîïàë ñå äî ìíîãî, ìíîãî ãîëÿìî îðúæèå.
- Ìîæå è äà ìè ñå íàìèðàò íÿêúäå - îòãîâîðè Ëåîíàðäî. Áëÿñúêúò â íåãîâèòå î÷è áåøå òîçè íà ïðèðîäíî íåâèííèÿ ÷îâåê, êîéòî ñå îïèòâà äà ëóêàâñòâà. - Çàùî íå äîéäåòå ñ ìåí äà ïðîâåðèòå ñàìè? Ðàçáèðàòå ëè, íàðåäåíî ìè áåøå äà âè íàìåðÿ íà âñÿêà öåíà.
- Ïîäêóïâàø ëè ìå? - êàçà Íîáè. - Òîâà çâó÷è... ïðèÿòíî.
Òîé ïðèñâè îêî çàä îêóëÿðà íà òðúáàòà è çàïî÷íà äà èçäàâà ñâèñòÿùè çâóöè êàòî îò èçñòðåëâàùè ñå ñíàðÿäè.
- Êîé òè íàðåäè äà íè íàìåðèø? - ïîïèòà Êîëúí.
- Ëîðä Âåòèíàðè.
- Ïàòðèöèÿò èìà íóæäà îò íàñ?
- Äà. Òîé êàçà, ÷å ïðèòåæàâàòå íÿêîè ñïåöèàëíè êà÷åñòâà, êîèòî âè ïðàâÿò íåçàìåíèìè.
- Â ïàëàòà ëè òðÿáâà äà îòèäåì? ×óõ, ÷å ãî áèëè èçãîíèëè îòòàì.
- O, íå. Âñúùíîñò, õì-ì... ÷àêà íè íà, õì-ìì... äîêîâåòå...
- Ñïåöèàëíè êà÷åñòâà, çíà÷è?
- Åé, ñåðæàíò... - çàïî÷íà Íîáè.
- Íå ñåãà, Íîáè - âàæíî ãî ñïðÿ Êîëúí. - Âðåìå å è íèå äà ïîëó÷èì ïðèçíàíèå, ðàçáèðàø ëè. Îïèòíèòå îôèöåðè - òå ñà ãðúáíàêúò íà âúîðúæåíèòå ñèëè.
- Êîé å ãðúáíàê?
- Ãîâîðÿ çà íàñ. Ìúæåòå ñúñ ñïåöèàëíèòå êà÷åñòâà.
Íîáè êèìíà, íî ñ âèäèìà íåîõîòà. Â ìíîãî îòíîøåíèÿ òîé èìàøå äàëå÷ ïî-ïðîñâåòëåí ïîãëåä âúðõó ñâåòà îò ñòàðøèÿ ñè îôèöåð è òåçè „ñïåöèàëíè êà÷åñòâà" íåÿñíî ãî ñìóùàâàõà. Äà áúäåø èçáðàí çà íÿêàêâà ìèñèÿ çàðàäè ñâîèòå „ñïåöèàëíè êà÷åñòâà" áåøå ðàâíîñèëíî äà ñòàíåø äîáðîâîëåö. È â êðàÿ íà êðàèùàòà êàêâî èì áåøå òîëêîâà ñïåöèàëíîòî íà „ñïåöèàëíèòå êà÷åñòâà"? Ìåäóçèòå èìàõà ñïåöèàëíè êà÷åñòâà.
- Ïîä ïðèêðèòèå ëè ùå ðàáîòèì? - ïîèíòåðåñóâà ñå Êîëúí.
Ëåîíàðäî ïðèìèãà.
- Âèæ ñåãà... äà-à, ìîæåì äà ïðèåìåì, ÷å èìà îïðåäåëåí åëåìåíò íà „ïîä" â çàäà÷àòà íè. Äà, íàèñòèíà.
- Ñåðæàíò...
- Ñòîé ìèðåí, åôðåéòîð! - Êîëúí äðúïíà Íîáè êúì ñåáå ñè. - Ïîä ïðèêðèòèå îçíà÷àâà, ÷å íÿìà äà òå íàìóøêàò èëè çàñòðåëÿò - ïðîøåïíà ìó. - À êîå å íàé-âàæíîòî íåùî, êîåòî ïðîôåñèîíàëíèÿò âîéíèê íå èñêà äà ãî ñïîëåòè?
- Äà áúäå íàìóøêàí èëè çàñòðåëÿí - îòãîâîðè àâòîìàòè÷íî Íîáè.
- Òî÷íî! Òàêà ÷å - âîäåòå íè, ãîñïîäèí Êóèðì! Äúëãúò íè çîâå!
- Äîáðå êàçàíî! Êàæåòå ìè, ñåðæàíò, âèå îò ìîðÿøêî ñåìåéñòâî ëè ñòå?
Êîëúí îòäàäå ÷åñò.
- Íå, ñúð! Ùàñòëèâî æåíåí ñúì, ñúð!
- Ïèòàì ïîðèë ëè ñòå îêåàíñêèòå âúëíè?
Êîëúí ãî èçãëåäà õèòðî.
- À-à, íÿìà äà ñå õâàíà íà òàêúâ òðèê, ñúð. Âúëíèòå íå ñå îðàò. Âñåêè çíàå, ÷å âîëîâåòå ùå ñå óäàâÿò.
Ëåîíàðäî çàìúë÷à, êîëêîòî äà ïðåíàñòðîè ìîçú÷íèòå ñè âúëíè íà „Ðàäèî Êîëúí".
- Ïëàâàë ëè ñòå íÿêîãà ïðåç æèâîòà ñè ïî ìîðå â ëîäêà èëè êîðàá?
- Àç ëè, ñúð? Ñàìî íå è àç, ñúð. Íå ìîãà äà ïîíàñÿì âèäà íà âúëíèòå, êîãàòî ñå èçäèãàò è ñå ñïóñêàò, ñúð.
- À, òàêà ëè? - îòäúõíà ñè Ëåîíàðäî. - Ñëàâà áîãó, òîâà íÿìà äà å ïðîáëåì ïðè íàøåòî ïúòóâàíå.

Õóáàâî, äà çàïî÷íåì îòíà÷àëî...
Ñàìî äà íàâúðæåì ôàêòèòå è âñè÷êî ùå ñè äîéäå íà ìÿñòîòî...
Ñâåòúò íè ãëåäà. Íà íÿêîãî ìó ñå èñêàøå Ñòðàæàòà äà çàêëþ÷è, ÷å çàãîâîðúò çà óáèéñòâîòî å áèë èíñïèðèðàí îò Êëà÷. Íî íà êîãî?
Íÿêîé áåøå îáåçãëàâèë Ñíåæêî Ìúðëÿ÷à íà ìÿñòî è ãî áåøå îñòàâèë ïî-áåçäèõàíåí îò øåñò êîøà îíçèäåíøíà ðèáà.
Îáðàçúò íà äúëãèÿ èçâèò ÿòàãàí íà 71-÷àñîâèÿ Àõìåä èçïëóâà â ñúçíàíèåòî ìó. Òàêà ÷å...
...äà äîïóñíåì, ÷å Àõìåä å ñëóãà èëè òåëîõðàíèòåë íà ïðèíö Êóôóðàõ è ñëó÷àéíî å îòêðèë...
Íå, íÿìà êàê äà å ñòàíàëî òàêà. Êîé ìó å êàçàë?
Å, ìîæå áè òîé ñàì å îòêðèë íÿêàê è òîâà áè îçíà÷àâàëî, ÷å å íàó÷èë è êîé å ïëàòèë íà ÷îâåêà...
Âàéìñ ñå îáëåãíà íà ñòîëà ñè. Èñòîðèÿòà âñå îùå áåøå çàãàäêà çà íåãî, íî çíàåøå, ÷å ùå ÿ ðàçðåøè. Íåïðåìåííî. Ùå ñúïîñòàâè ôàêòèòå, ùå ãè àíàëèçèðà, ùå ãè îãëåäà îò âñåêè âúçìîæåí úãúë ñ íåïðåäóáåäåíî ñúçíàíèå è ùå ðàçáåðå êàê èìåííî ëîðä Ðüæäúî å îðãàíèçèðàë âñè÷êîòî òîâà.
Âòîðîðàçðåäíà ôóðàæêà! Íå ìîæåøå äà ïðèåìå ñïîêîéíî òîâà îñêúðáëåíèå, íå è îò ÷îâåê, êîéòî ðèìóâàøå „ðèìà" ñ „óäàðè ìà".
Ïîãëåäúò ìó ñå ñïðÿ íà ñòàðèííàòà êíèæêà. Ãåíåðàë Òàêòèêóñ? Âñÿêî õëàïå áåøå ÷óâàëî çà íåãî. Àíêõ-Ìîðïîðê áå óïðàâëÿâàë îãðîìíà èìïåðèÿ è áëàãîäàðåíèå èìåííî íà ãåíåðàëà ãîëÿìàòà ÷àñò îò íåÿ ñå áå ðàçïðîñòèðàëà èç Êëà÷. Ñ èçêëþ÷åíèå íà ôàêòà, ÷å íèêîé íå ìó áåøå áëàãîäàðåí çà òîâà, êîëêîòî è äà å ñòðàííî. Âàéìñ òàêà è íå ðàçáðà çàùî, íî ãðàäúò èçãëåæäà ñå ñðàìóâàøå îò äåéñòâèÿòà íà ñâîÿ ãåíåðàë.
Îáÿñíåíèåòî, åñòåñòâåíî, áè ìîãëî äà ñå êðèå âúâ ôàêòà, ÷å êúì êðàÿ íà êàðèåðàòà ñè òîé ñå å èçïðàâèë ñðåùó ñàìèÿ Àíêõ-Ìîðïîðê. Â äàëå÷íèÿ ãðàä Ãåíóà â åäèí ìîìåíò ñå ñâúðøèëè ãðàæäàíèòå îò çíàòíî ïîòåêëî. Áëàãîðîäíèöèòå áèëè òàêà óíåñåíè äà ñå æåíÿò ñàìî ïîìåæäó ñè, ÷å ïîñëåäíàòà èì èçäúíêà ñå ñúñòîÿëà ïðåäèìíî îò çúáè. Òîãàâà òå èçïðàòèëè äî Àíêõ-Ìîðïîðê ïèñìåíà ìîëáà çà ïîìîù.
Ïîäîáíè íåùà ñå ñëó÷âàò äîñòà ÷åñòî â èñòîðèÿòà, ñ èçíåíàäà óñòàíîâè Âàéìñ. Ìàëêèòå öàðñòâà â Ñòî Ëàò íåïðåêúñíàòî ñè ïðåõâúðëÿõà åäíî íà äðóãî èçëèøíèòå îñîáè îò áëàãîðîäíî ïîòåêëî. È êðàëÿò èçïðàòèë Òàêòèêóñ â Ãåíóà îò ÷èñòà çëîáè÷êà. Òúðïåíèåòî ìó ñå èç÷åðïèëî. Íå å ëåñíî äà ðúêîâîäèø ñåðèîçíà èìïåðèÿ, êîãàòî íåïðåñòàííî ïîëó÷àâàø îìàöàíè ñ êðúâ ïèñìà ñ ïðèáëèçèòåëíî ñëåäíîòî ñúäúðæàíèå: „Óâàæàåìè Ñèð, ñìèðåíî âè óâåäîìÿâàì, ÷å ïîêîðèõìå Áåòðåê, Ñìåéë è Óøèñòàí. Ìîëÿ ïðàòåòå 20 000 àíêõ-ìîðïîðêñêè äîëàðà ñ îáðàòíà ðàçïèñêà. ×îâåêúò ïðîñòî íå çíàåë êîãà äà ñå ñïðå. Òàêà ÷å íàáúðçî ãî ðúêîïîëîæèëè çà äóê è ãî èçïðàòèëè çà Ãåíóà, êúäåòî ïúðâàòà ìó ðàáîòà áèëà äà îïðåäåëè êîÿ å íàé-ãîëÿìàòà âîåííà çàïëàõà çà ãðàäà è ñëåä êàòî ÿ îòêðèë, äà îáÿâè âîéíà íà Àíêõ-Ìîðïîðê.
Íî êàêâî äðóãî ñà ìîãëè äà î÷àêâàò? Òàêòèêóñ ñàìî èçïúëíÿâàë âîèíñêèÿ ñè äúëã. Òîé èì íîñèë ñëåä ïîáåäíèòå ñè ïîõîäè êóïèùà ïëÿ÷êà, âîäèë ïëåííèöè, è - êîåòî å ïî÷òè óíèêàëíî êà÷åñòâî ñðåä àíêõ-ìîðïîðêñêèòå âîåíà÷àëíèöè - âðúùàë ñå ñ ïî÷òè âñè÷êèòå ñè âîéíèöè æèâè è çäðàâè. Âàéìñ ïîäîçèðàøå, ÷å òîçè ïîñëåäåí ôàêò èñòîðèÿòà íàé-âå÷å íå îäîáðÿâà. Ïîäðàçáèðàøå_ñå, ÷å íå å èãðàë ïî ïðàâèëàòà.
„Veni, Vidi, Vici" Ãîâîðåøå ñå, ÷å òåçè òðè äóìè Òàêòèêóñ å ïðîèçíåñúë, êîãàòî å ïîêîðèë... êàêâî? Ïñåâäîïîëèñ, íàé-âåðîÿòíî. Èëè Àë-Êõàëè? Èëè Êóèðì? Ìîæå áè Ñòî Ëàò? Òîâà ñå å ñëó÷âàëî â äîáðèòå ñòàðè âðåìåíà, êîãàòî ÷îâåê å íàïàäàë íå÷èé ÷óæä ãðàä îò ïðèíöèïíè ñúîáðàæåíèÿ. Ñëåä êîåòî ñå å îòòåãëÿë è å íàïàäàë îòíîâî, àêî ãðàäúò å çàïî÷âàë äà ñå ñúâçåìà. Â îíåçè âðåìåíà íèêîé íå ñå å ïðèòåñíÿâàë äàëè ñâåòúò íàáëþäàâà. Õîðàòà ñà èñêàëè ñâåòúò äà ãëåäà è äà ñå ó÷è. „Veni, Vidi, Vici" Äîéäîõ, âèäÿõ, ïîáåäèõ.
Êàòî êîìåíòàð âèíàãè ìó ñå áåøå ñòðóâàëî íÿêàê ïðåêàëåíî èçãëàäåíî. Íå çâó÷åøå êàòî äà òè å äîøëî íà óìà â áúðêîòèÿòà íà âîéíàòà. Èçãëåæäàøå, ñÿêàø äîñòà å ïîðàáîòåíî ïî íåãî. Òàêòèêóñ ñèãóðíî å ïðåêàðàë ìíîãî äúëãè âå÷åðè â ïàëàòêàòà ñè, òúðñåéêè èç ðå÷íèêà ñè êðàòêè äóìè, êîèòî äà çàïî÷âàò ñ „Â" è ïðîáâàéêè êàê çâó÷àò... Veni, vermini, vomini - äîéäîõ, íàòðÿñêàõ ñå, èçäðàéôàõ ñå? Vizi, veneri, vamoozi - ïîñåòèõ, ïðèõâàíàõ ñðàìíà áîëåñò, ÷óïèõ ñå? Âåðîÿòíî å áèëî èñòèíñêî îáëåê÷åíèå çà ÷îâåêà äà îòêðèå òðè êðàòè÷êè ïîäõîäÿùè äóìè. Âåðîÿòíî äàæå ïúðâî ñè ãè å ïðèãîòâèë, à ñëåä òîâà å òðúãíàë äà âèäè èìà ëè íåùî çà çàâëàäÿâàíå íàîêîëî.
Îòâîðè êíèæêàòà íàñëóêè.
„Âèíàãè å ïîëåçíî äà ñå èçïðàâèø ñðåøó ïðîòèâíèê, êîéòî å ãîòîâ äà çàãèíå çà ðîäèíàòà ñè. Òîâà îçíà÷àâà, ÷å è äâàìàòà èìàòå åäíî è ñúùî íåùî íàóì".
- Õà!
- Çúí-çúí-ç...
Ðúêàòà íà Âàéìñ øóìíî çàõëîïíà êíèãàòà.
- Äà? Êàêâî èìà?
- Òðè ÷àñúò è íóëà ïåò ìèíóòè ñëåäîáåä. Ðàçãîâîð ñ åôðåéòîð Äðåáíîäóïå ïî ïîâîä èç÷åçíàëèÿ ñåðæàíò Êîëúí - îáèäåíî îòãîâîðè äåìîí÷åòî.
- Íèêîãà íå ñúì óãîâàðÿë... Êîé òè êàçà... Èìàì ñðåùà, çà êîÿòî íå ñúì è ÷óâàë ëè?
- Èìåííî.
- À òè êàê íàó÷è?
- Âèå ìè íàðåäèõòå äà íàó÷àâàì òàêèâà ðàáîòè. Ñíîùè.
- Èñêàø äà êàæåø, ÷å ìîæåø äà ìå ïðåðóïðåæäàâàø çà ñðåùè, çà êîèòî ñàìèÿò àç íå çíàì?
- Ñðåùèòå ñúùåñòâóâàò sine qua* - îáÿñíè äåìî÷åòî. - Òå ñå ñúõðàíÿâàò, òàêà äà ñå êàæå, âúâ ôàçîâîòî ïðîñòðàíñòâî íà ñðåùèòå.
(*Sine qua (ëàò.) - êàòî òàêèâà. Áåë. ïð.)
- Êàêâî, ïî äÿâîëèòå, îçíà÷àâà âñè÷êî òîâà?
- Ãëåäàé ñåãà - òúðïåëèâî çàïî÷íà äåìîí÷åòî. - Ìîæåø íà òåîðèÿ äà èìàø ñðåùà ïî âñÿêî âðåìå, íàëè? Ñëåäîâàòåëíî, âñÿêà ñðåùà ñúùåñòâóâà ïîòåíöèàëíî...
- Êúäå?
- Âñÿêà êîíêðåòíà ñðåùà èìà ñâîÿ óíèêàëíà äúëæèíà íà âúëíàòà. Àç ïðîñòî ïîäáèðàì îíåçè îò òÿõ, êîèòî íàé-âåðîÿòíî ñå âïèñâàò â ìàòðèöàòà íà ñúáèòèÿòà.
- Òîâà ïîñëåäíîòî òîêó-ùî ñè ãî èçìèñëè. Àêî áåøå ïðàâ, çíà÷è âñåêè ìîìåíò...
Íà âðàòàòà ñå ïî÷óêà. Áåøå ó÷òèâî, ïèòàùî ïî÷óêâàíå.
Âàéìñ íå ñâàëè ïîãëåä îò ñàìîäîâîëíî õèëåùèÿ ñå äåìîí.
- Òè ëè ñè, åôðåéòîð Äðåáíîäóïå?
- Äà, ñúð. Ñåðæàíò Êîëúí íè å èçïðàòèë ñúîáùåíèå ñ ãúëúá. Ìèñëåõ, ÷å ìîæå áè ùå èñêàòå äà ãî âèäèòå, ñúð.
- Âëåç!
Òÿ ñëîæè ìúíè÷êî ðóëöå ôèíà õàðòèÿ âúðõó áþðîòî ìó. Òîé ïðî÷åòå:
Äîáðîâîëíî òðúãâàì íà ìèñèÿ îò Æèçíåíî
Çíà÷åíèå. È Íîáè ñúùî. Ùå ñå ïðî÷óåì,
êîãàòî ñå âúðíåì.
ÐS Åäèí ÷îâåê, íå ìîãà äà âè êàæà êîé,
òâúðäè, ÷å òàçè áåëåæêà ùå ñå ñàìîóíèùîæè
ñëåä ïåò ñåêóíäè, òîé ñå èçâèíÿâà,
÷å â ìîìåíòà íå ðàçïîëàãà ñ ïîäõîäÿùè
õèìèêàëè, çà äà ÿ íàïðàâè ïî...
Õàðòèÿòà ñå íàáðú÷êà ïî êðàèùàòà è ñëåä ìèã èç÷åçíà â îáëà÷å îò êèñåëèííè èçïàðåíèÿ. Âàéìñ ñå âòðåí÷è â êóï÷èíêàòà ïåïåë.
- Ñúð, ïðåäïîëàãàì, ÷å ìîæåì äà ãî ñ÷èòàìå çà ïðîÿâà íà äåëèêàòíîñò, äåòî íå âçðèâèõà è ãúëúáà - îòáåëÿçà Âåñåëêà.
- Êúäå, ïî äÿâîëèòå, ñà òðúãíàëè òåçè õîðà? Êàêòî è äà å, íÿìàì âðåìå äà òè÷àì ïîäèð òÿõ. Áëàãîäàðÿ òè.
Äæóäæåòî îòäàäå ÷åñò è èçëåçå îò ñòàÿòà.
- Ñëó÷àéíî ñúâïàäåíèå - çàÿâè Âàéìñ.
- Äîáðå òîãàâà - êàçà äåìîí÷åòî. - Çúí-çúí-çúí! Òðè è ïåòíàéñåò ñëåäîáåä, ñïåøíà ñðåùà ñ êàïèòàí Êåðúò.

Òÿ áåøå öèëèíäúð, çàîñòðåí â äâàòà êðàÿ. Çàäíèöàòà áåøå èçêëþ÷èòåëíî ñëîæíà - âðåòåíîòî ïðåìèíàâàøå â ñåðèÿ îò íàìàëÿâàùè ïðúñòåíè, êîèòî ñå çàñòúïâàõà åäèí äðóãè è çàâúðøâàõà ñ ãîëÿìà ðèáåøêà îïàøêà. Êîæà, ïðîìàçàíà ñ ìàñ, ïðîáëÿñâàøå ìåæäó ìåòàëíèòå ïðúñòåíè.
Îò äðóãèÿ ñòúð÷åøå ñïèðàëíî èçâèò øèï, ïîäîáåí íà ðîãà íà åäíîðîã.
Öÿëîòî íåùî áåøå ìîíòèðàíî âúðõó ãðóáî ñêîâàí êîëåñíèê, êîéòî ïúê ñòîåøå âúðõó äâå æåëåçíè ðåëñè, ïîòúâàùè â ÷åðíàòà âîäà â äúíîòî íà ñêëàäà.
- Ïðèëè÷à ìè íà ãèãàíòñêà ðèáà - îòáåëÿçà Êîëúí. - Òåíåêèåíà.
- Ñ ðîã - ïîäñìðúêíà Íîáè.
- Òîâà íèêîãà íÿìà äà çàïëóâà - ïðåäðå÷å Êîëúí. - Âèæäàì êàêâî òî÷íî ñè îáúðêàë. Âñåêè çíàå, ÷å æåëÿçîòî ïîòúâà.
- Íå å ñúâñåì âÿðíî - îòâúðíà äèïëîìàòè÷íî Ëåîíàðäî. - Âúâ âñåêè ñëó÷àé, òàçè ëîäêà å íàïðàâåíà, çà äà ïîòúâà.
- Êàêâî?
- Íàé-ãîëåìè ãëàâîáîëèÿ ñè èìàõ ñ õîäîâàòà ÷àñò - îáÿñíè Ëåîíàðäî, äîêàòî èçêà÷âàøå ïîäâèæíàòà ðàìïà. - Ìèñëåõ äà ñëàãàì âåñëà èëè íÿêàêâè ëîïàòè, äîðè ìè õðóìíà äà ìîíòèðàì òóðáèíà è ñëåä òîâà ñè êàçàõ: äåëôèíèòå - òàì å êëþ÷úò! Òå ñå äâèæàò èçêëþ÷èòåëíî áúðçî, êàòî íå ïîëàãàò ïî÷òè íèêàêâè óñèëèÿ ïðè òîâà. Å, â ìîðåòî - òóê, â óñòèåòî íà ðåêàòà, èäâà, ðàçáèðà ñå, ñàìî ëîïàòîíîñèÿò äåëôèí. Ñâðúçêèòå áÿõà ñëîæíè, íî ïúê êàêâà ñêîðîñò ðàçâèâà ñàìî! Âúðòåíåòî íà ïåäàëèòå ìîæå äà âè ñå ñòîðè ìàëêî èçìîðèòåëíî îòíà÷àëî, íî ïîíåæå ñìå òðèìàòà, ëåñíî ùå ñå ñïðàâèì. Ïðîñòî å óäèâèòåëíî êàêâî ìîæå äà ñå êîíñòðóèðà, êàòî ñå èìèòèðàò òâîðåíèÿòà íà ïðèðîäàòà. Ùå ìè ñå åêñïåðèìåíòúò ìè çà ëåòàòåëíà... ×àêàéòå, êúäå òðúãíàõòå?...
Òðóäíî áåøå äà ñå îòãàòíå êîå èìåííî òâîðåíèå íà ïðèðîäàòà ñòðàæèòå ñå îïèòâàõà äà èìèòèðàò, íî ÿâíî áåøå òàêîâà, êîåòî ÷åñòî ñå áëúñêàøå â çàòâîðåíè âðàòè.
Òå ñïðÿõà äà ñå áîðè÷êàò íà èçõîäà è ñå âúðíàõà â ïîìåùåíèåòî.
- À, ñåðæàíò - Ëîðä Âåòèíàðè ñå ïîÿâè íàñðåùà èì. - È åôðåéòîð Íîáñ. Ëåîíàðäî âñè÷êî ëè âè îáÿñíè?
- Íå ìîæåòå äà íè êàðàòå äà âúðøèì òîâà, ñúð! Áè áèëî ñúùèíñêî ñàìîóáèéñòâî! - êàçà Êîëúí.
Ïàòðèöèÿò ñêëþ÷è äëàíè ïðåä óñòíèòå ñè, ñÿêàø ñå ìîëåøå, è ãî èçãëåäà çàìèñëåíî.
- Íå. Íå, ñòðóâà ìè ñå, ÷å ãðåøèòå. - Ñÿêàø òîêó-ùî áåøå ñòèãíàë äî òîâà çàêëþ÷åíèå ïîñðåäñòâîì ðåøàâàíåòî íà ïîðåäèöà îò ñëîæíè ìåòàôèçè÷åñêè çàãàäêè. - Ïî-ñêîðî áèõ êàçàë, ÷å âëèçàíåòî â òîâà íåùî áè áèëî äîáëåñòíî äåëî, êîåòî ùå áúäå âúçíàãðàäåíî. Äðúçíàë áèõ äîðè äà äîïóñíà, ÷å îòêàçúò ùå å ñàìîóáèéñòâåí. Íî óâàæàâàì ãëåäíàòà âè òî÷êà.
Ëîðä Âåòèíàðè íå áåøå ÿê ÷îâåê è äîðè íàïîñëåäúê ñå ïîäïèðàøå ïðè õîäåíå íà àáàíîñîâî áàñòóí÷å. Íèêîé íå ïîìíåøå äà å äúðæàë îðúæèå, íî áåãúë ïðèñòúï íà ïðîçðåíèå óâåðè Êîëúí, ÷å òîâà íå å óñïîêîèòåëíà ìèñúë. Ãîâîðåøå ñå, ÷å Ïàòðèöèÿò å âúçïèòàíèê íà Ãèëäèÿòà íà óáèéöèòå, íî íèêîé íå çíàåøå ñ êàêâè îðúæèÿ ñà ãî ó÷èëè äà áîðàâè òàì. Èçó÷àâàë ðàçëè÷íè åçèöè... È êîãàòî ñå èçïðàâåøå ïðåä òåá, áåøå èçêëþ÷èòåëíî òðóäíî äà óñòîèø íà ïîãëåäà ìó.
Ñåðæàíò Êîëúí îòäàäå ÷åñò - âèíàãè ïîëåçåí æåñò â íàïðåãíàòà îáñòàíîâêà êàòî ñåãàøíàòà - è èçðåâà:
- Åôðåéòîð Íîáñ, çàùî îùå íå ñè â... ìåòàëíîòî ïîòúâàùî ðèáåñòî íåùî?
- Ñåðæàíò?
- Àéäå äà òå âèäÿ êàê ñå êà÷âàø ïî ñòúëáè÷êàòà, ìîìêî... Õîï õîï õîï...
Íîáè ñå ïîêàòåðè íàãîðå è èç÷åçíà. Êîëúí îòíîâî îòäàäå ÷åñò. ×îâåê ìîæåøå äà îòãàòíå êîëêî å ïðèòåñíåí ñåðæàíòúò ïî êà÷åñòâîòî íà æåñòà. Ñ ïîñëåäíèÿ ìîæåøå äà ñå íàðåæå õëÿá.
- Ãîòîâè çà îòïëóâàíå, ñúð - èçðåâà òîé.
- Ìíîãî äîáðå, ñåðæàíò. Âèå äåìîíñòðèðàòå èìåííî òåçè èçêëþ÷èòåëíè êà÷åñòâà, îò êîèòî èìàõ íóæäà...
- Åé, ñåðæàíò - ðàçíåñå ñå ìåòàëè÷åñêè ãëàñ îòêúì êîðåìà íà ðèáàòà. - Òóêà å ïúëíî ñ âåðèãè è çüáíè êîëåëà. Çà ê'âî ëè ñëóæè âñè÷êîòî òóé?
Ãîëåìèÿò âèíò îòïðåä ñå çàâúðòÿ ñúñ ñêúðöàíå.
Ëåîíàðäî ñå ïîäàäå èççàä ðèáàòà.
- Ìèñëÿ, ÷å âñè÷êè ìîæåì äà ñå êà÷âàìå âå÷å. Çàïàëèõ ñâåù, êîÿòî ùå ïðåãîðè âúæåòî, à òî ùå îñâîáîäè òåæåñòèòå, êîèòî ïðèäúðæàò êîëåñíèêà.
- Ú-ú... àìè êàê ñå íàðè÷à òîâà íåùî? - ïîïèòà Êîëúí, äîêàòî ñëåäâàøå Ïàòðèöèÿ íàãîðå ïî ñòúëáè÷êàòà.
- Àìè, òúé êàòî ñå ïîòàïÿ â ìîðñêèòå äúëáèíè, àç âèíàãè ñúì ãð íàðè÷àë Óñòðîéñòâî-Çà-ÁåçîïàñíîÑëèçàíå-Ïîä-Âîäàòà, - îòãîâîðè Ëåîíàðäî çàä ãúðáà ìó*. - Íî ïî-÷åñòî ìèñëÿ çà íåãî ïðîñòî êàòî çà „Ëîäêàòà".
(* Èçìèñëÿíåòî íà äîáðè èìåíà áåøå, ñòðàííî çàùî, îáëàñò, â êîÿòî ãåíèÿò íà Ëåîíàðäî äà Êóèðì âíåçàïíî ïðåñúõâàøå.)
Òîé ñå ïðîòåãíà è çàòâîðè ëþêà.
Ñëåä îùå íÿêîëêî ìèãà âñåêè ñëó÷àåí ñëóøàòåë áè ÷óë ìåõàíè÷íèòå øóìîâå íà ðåçåòà, ïúõíàòè ïî ìåñòàòà èì.
Ñâåùòà ïðåãîðè âúæåòî è òî îñâîáîäè òåæåñòèòå, êîèòî ïðèäúðæàõà êîëåñíèêà. Îòíà÷àëî áàâíî, ïîñëå ïî-óñòðåìíî ëîäêàòà ñå ïëúçíà íàäîëó ïî ðåëñèòå è ïîòúíà â òúìíèòå âîäè, êîèòî ñëåä ñåêóíäà äâå ñå ñêëþ÷èõà íàä íåÿ ñ ãëóõî „áëîï".

Íèêîé íå îáúðíà âíèìàíèå íà Àíãóà, êîãàòî òÿ èçïðèïêà íàãîðå ïî òðàïà â êîðàáà. Âàæíîòî å, ìèñëåøå ñè òÿ, äà èçãëåæäàø, ñÿêàø ñè ó äîìà ñè. Íèêîé íå áè ñå çàíèìàâàë ñ åäðî êó÷å, êîåòî ìàé çíàå íàêúäå å òðúãíàëî.
Õîðàòà ñå ñóåòÿõà íà ïàëóáàòà ïî õàðàêòåðíèÿ çà íå-ìîðåïëàâàòåëèòå íà÷èí - íåóâåðåíè êàêâî òðÿáâà äà ïðàâÿò è êîãà äà íå ãî âúðøàò. Íÿêîè îò íàé-õëàäíîêðúâíèòå âå÷å ñè áÿõà çàãðàäèëè ìèíèàòþðíè ëàãåð÷åòà, îáîçíà÷àâàéêè ñ áîõ÷è è âúðçîïè ìàëêè êúñ÷åòà ÷àñòíà ñîáñòâåíîñò. Íàïîìíÿõà íà Àíãóà óëóöèòå, áîÿäèñàíè â äâà öâÿòà îò äâåòå ñòðàíè, è ðàçãðàôåíèòå äâîðîâå íà Óëèöàòà íà îòìúêíàòèòå ìîíåòè. Ïðîñòî äðóã íà÷èí äà ñå èçäúëáàå áðàçäà â ïÿñúêà. Òîâà å Ìîå, îíîâà å Âàøå. Ïðåñòúïè Ìîåòî è ùå ñè ïîëó÷èø Çàñëóæåíîòî.
Îò äâåòå ñòàíè íà âðàòàòà êúì êàþòèòå áÿõà çàñòàíàëè ñòðàæè. Íå èì áåøå íàðåäåíî äà ñïèðàò êó÷åòà.
Ìèðèçìèòå âîäåõà íàäîëó ïî ñòúëáèòå. Ïîäóøâàøå äðóãè êó÷åòà è ñèëåí àðîìàò íà êàðàìôèë÷å.
Âðàòàòà â êðàÿ íà òÿñíî êîðèäîð÷å ñòîåøå îòêðåõíàòà. Òÿ ÿ ïîáóòíà ñ íîñ è ïîãëåäíà âúòðå.
Êó÷åòàòà ñå èçëåæàâàõà âúðõó êèëèì÷å íà åäíàòà ñòðàíà íà ïðîñòîðíà êàþòà. Äðóãè êó÷åòà âåðîÿòíî áèõà ÿ çàëàÿëè, íî òåçè ñàìî èçâúðíàõà èçÿùíèòå ñè ãëàâè êúì íåÿ è ÿ èçãëåäàõà èççàä äúëãèòå ñè íîñîâå.
Òÿñíîòî ëåãëî çàä êó÷åòàòà áåøå íàïîëîâèíà çàêðèòî ñ êîïðèíåíà çàâåñà. 71-÷àñîâèÿ Àõìåä ñå áåøå íàäâåñèë íàä íåãî, íî ñå îáúðíà âåäíàãà. Îçúðíà ñå êúì äâåòå êó÷åòà è ÿ èçãëåäà îçàäà÷åíî. Ñëåä êîåòî, çà íåéíà èçíåíàäà, ñåäíà íà ïîäà ïðåä íåÿ.
- À òè ÷èÿ ñè? - ïîïèòà íà ïåðôåêòåí ìîðïîðêñêè.
Àíãóà ðàçìàõà îïàøêà. Â ëåãëîòî ëåæåøå íÿêîé, òÿ ìîæåøå äà ãî ïîäóøè áåç ïðîáëåì. ×åëþñòè, ñïîñîáíè äà ïðåãðèçàò ãúðëî, ïîçâîëÿâàò äà ñå ÷óâñòâàø ñïîêîåí â ïîâå÷åòî ñèòóàöèè.
Àõìåä ÿ ïîãàëè ïî ãëàâàòà. Òâúðäå ìàëêî õîðà ñà ïðàâèëè ïîäîáíî íåùî ñ âúðêîëàê, áåç ñëåä òîâà äà ìîëÿò äðóãè õîðà äà èì íàðÿçâàò õàïêèòå, íî Àíãóà áå ñâèêíàëà äà ñå âëàäåå.
Òîé ñå èçïðàâè, îòèäå äî âðàòàòà è Àíãóà ãî ÷ó äà íàðåæäà íåùî íÿêîìó. Âúðíà ñå â ñòàÿòà è é ñå óñìèõíà.
- Îòèâàì, âðúùàì ñå... - Îòâîðè ìàëúê áþôåò è èçâàäè îòâúòðå êó÷åøêè íàøèéíèê, óêðàñåí ñúñ ñêúïîöåííè êàìúíè. - Òðÿáâà òè íàøèéíèê. O, åòî è õðàíà - äîáàâè òîé, êîãàòî ñëóãàòà âíåñå íÿêîëêî êóïè÷êè âúðõó ïîäíîñ.
Ïîñòàâè ÷èíèÿòà ïðåä Àíãóà. Äðóãèòå êó÷åòà ñå ðàçìúðäàõà, íî Àõìåä èì ñå ñîïíà êðàòêî è òå ñåäíàõà îáðàòíî ïî ìåñòàòà ñè.
Êó÷åøêàòà õðàíà áåøå... êó÷åøêà. Â Àíêõ-Ìîðïîðê òÿ áåøå îíîâà, êîåòî ÷îâåê íå áè ñè ïîçâîëèë äà ñìåëè íà êðåíâèðøè, à ïî÷òè íÿìà íåùî, êîåòî ÷îâåê ñ äîñòàòú÷íî ãîëÿìà ìåñîìåëà÷êà íå áè íàïúõàë â êðåíâèðø.
Ìàëêàòà öåíòðàëíà ÷îâåøêà ÷àñò â íåÿ ñå ðàçáóíòóâà, íî âúðêîëàêúò ïîòðúïíà îò óäîâîëñòâèå ïðåä ãëåäêàòà íà ìàçíèÿ ëúùÿù êîêàë è õðóñêàâèòå ïðúæêè...
Â ñðåáúðíà ÷èíèÿ.
Òÿ ñå îãëåäà. Àõìåä ÿ ñëåäåøå âíèìàòåëíî.
Ðàçáèðà ñå, êðàëñêèòå êó÷åòà òðÿáâàøå äà áúäàò ãëåäàíè êàòî êðàëå, ñ âñè÷êèòå òèÿ äèàìàíòè ïî íàøèéíèöèòå... Ìîæåøå è äà íå îçíà÷àâà, ÷å òîé çíàå...
- Íå ñè ëè ãëàäíà? Ïîãëåäúò òè êàçâà, ÷å ñè. Íåùî ùðàêíà îêîëî âðàòà é, äîêàòî òÿ ñå èçâúðòàøå, çà äà çàõàïå. ×åëþñòèòå é ñå ñêëþ÷èõà îêîëî îìàçíåíà äðåõà, íî íèùî íå áåøå ïî-âàæíî â òîçè ìèã îò áîëêàòà.
- Íåãîâî âèñî÷åñòâî âèíàãè èçáèðà íàé-êðàñèâèòå íàøèéíèöè çà ñâîèòå êó÷åòà - îáÿñíè 71-÷àñîâèÿ Àõìåä ïðåç âúëíèòå îò ÷åðâåíà ìúãëà, êîèòî ÿ çàëèâàõà. - Ðóáèíè, èçóìðóäè... è äèàìàíòè, ãîñïîæèöå Àíãóà. - Ëèöåòî ìó ñå äîáëèæè íà ñàíòèìåòðè îò íåéíîòî. - Â ñðåáúðåí îáêîâ.

„...Ðåøàâàùèÿò ôàêòîð, êàêòî ìíîãîêðàòíî ñúì ñå óáåæäàâàë, ÍÅ Å ðàçìåðúò íà ñèëèòå. Ðåøàâàùè ñà ïîçèöèèòå, êîèòî âîéñêàòà å çàåëà, ðàçïîëîæåíèåòî íà ðåçåðâèòå âè, âðåìåòî, çà êîåòî äîêàðâàòå ïîäêðåïëåíèÿòà äî áîéíîòî ïîëå..."
Âàéìñ ñå îïèòâàøå äà ñå ñúñðåäîòî÷è íàä ïèñàíèÿòà íà Òàêòèêóñ. Íî äâå íåùà ãî ðàçñåéâàõà. Óõèëåíàòà ôèçèîíîìèÿ íà 71-÷àñîâèÿ Àõìåä, êîÿòî íàäíè÷àøå èççàä âñåêè ðåä íà êíèãàòà, è ñîáñòâåíèÿò ìó ÷àñîâíèê, ïîäïðÿí âúðõó Äåçîðãàíèçàòîðà. Òîé áåøå íàïðàâåí ñ èñòèíñêà ïðóæèíêà, çúá÷àòè êîëåëöà è áóðìè÷êè è áåøå êúäå-êúäå ïî-íàäåæäåí. È íèêîãà íå òðÿáâàøå äà èçëèçà â ïî÷èâêà ïî îáåäíî âðåìå. È òèêòàêàøå óñïîêîèòåëíî. È íå èçïàäàøå â èñòåðèÿ, àêî Âàéìñ çàáðàâåøå çà íÿêîÿ îò ñðåùèòå ñè. Òîé ñè ãî îáè÷àøå...
Ñåêóíäíàòà ñòðåëêà òúêìî çàâúðøâàøå îáèêîëêàòà ñè ïî öèôåðáëàòà â ñâîÿ ïúò êúì êðàÿ íà ìèíóòàòà, êîãàòî íÿêîé çàèçêà÷âà ñòúïàëàòà êúì êàáèíåòà.
- Âëåç, êàïèòàíå - êàçà Âàéìñ.
Îò êóòèéêàòà íà Äåçîðãàíèçàòîðà ñå ðàçíåñå êèêîò.
Ëèöåòî íà Êåðúò áåøå ïî-ðîçîâî îò îáè÷àéíîòî.
- Íåùî ñå å ñëó÷èëî ñ Àíãóà - óñòàíîâè Âàéìñ.
Öâåòúò ñå îòöåäè îò ëèöåòî íà Êåðúò.
- Îòêúäå çíàåòå?
Âàéìñ çàõëóïè çäðàâî êàïà÷åòî âðúç ôèçèîíîìèÿòà íà õèëåùèÿ ñå äåìîí.
- Íàðå÷è ãî èíòóèöèÿ. Íî ïîçíàõ, íàëè?
- Äà, ñúð! Òÿ ñå êà÷è íà áîðäà íà åäèí êëà÷èàíñêè êîðàá, êîéòî îòïëàâà ïðåäè ìàëêî! À òÿ íå ñëåçå îò íåãî!
- Êàêâî, ïî äÿâîëèòå, å òúðñåëà íà êëà÷èàíñêè êîðàá?
- Ïðåñëåäâàõìå Àõìåä! Èìàõìå ÷óâñòâîòî, ÷å òàéíî ïðåíàñÿ íÿêîãî. Íÿêàêúâ ðàíåí ÷îâåê, ñúð!
- Òîé îòïëàâà ëè? Íî âñè÷êè äèïëîìàòè âñå îùå ñà...
Âàéìñ ñå ñïðÿ. Àêî ÷îâåê íå ïîçíàâàøå Êåðúò, ùåøå äà ñè ïîìèñëè, ÷å èìà íåùî ïðåêàëåíî íåðåäíî â öÿëàòà ñèòóàöèÿ. Ïîâå÷åòî õîðà, ñâèäåòåëè íà òîâà êàê ÷óæäåñòðàíåí êîðàá îòâëè÷à ïðèÿòåëêàòà èì, áèõà ñå ãìóðíàëè â ðåêàòà èëè ïîíå áèõà ïðåòè÷àëè ïúðãàâî ïî êîðàòà é, áèõà ñå ìåòíàëè íà áîðäà è áèõà ñå ðàçïðàâèëè ñ íàìèðàùèòå ñå òàì íà îáùî îñíîâàíèå. Âúâ âðåìå êàòî ñåãàøíîòî òîâà áè áèëà, ðàçáèðà ñå, òúïà ïîñòúïêà. Ðàçóìíèÿò ïîäõîä áè áèë äà ïðåãîâàðÿø ñ õîðàòà, íî...
Êåðúò íàèñòèíà âÿðâàøå, ÷å ëè÷íèòå ìó ïðîáëåìè íå ñà òîëêîâà âàæíè, êîëêîòî îáùèòå. Åñòåñòâåíî, Âàéìñ ñúùî ñìÿòàøå òàêà. Îñòàâàøå ñàìî äà ñå íàäÿâà, ÷å êîãàòî ïðîáëåìíèÿò ìîìåíò ãî âðúõëåòè, òîé ùå ñúóìåå äà ðåàãèðà ïðàâèëíî. Íî èìàøå íåùî èçêëþ÷èòåëíî ïëàøåùî â òîâà äà æèâååø äî ÷îâåê, êîéòî íå ñàìî âÿðâà â ïîäîáíè ìàêñèìè, íî è äåéñòâà â ñúãëàñèå ñ òÿõ. Èçíåðâÿùî êîëêîòî è ñðåùàòà ñ íÿêîé íàèñòèíà áåäåí ìîíàõ.
Êåðúò ÿâíî ñå ñúîáðàçÿâàøå ñ ôàêòà, ÷å àêî íÿêîé å ïëåíèë Àíãóà, íå òÿ ùå ñå íóæäàå îò ñïàñÿâàíå. Íî...
Äàíî áîãîâåòå çíàåõà êàêâî áè ñòàíàëî, àêî ñåãà íàïóñíàò ãðàäà. Âñè÷êè ñå ïîáúðêàõà çàðàäè âîéíàòà. Ãîëåìè íåùà èìàøå äà ñå ñëó÷âàò. Âúâ âðåìåíà êàòî ñåãàøíîòî, âñÿêà êëåòêà â òÿëîòî ìó êàçâàøå, ÷å Êîìàíäèðúò íà Ñòðàæàòà èìà Îòãîâîðíîñòè...
Òîé çàáàðàáàíè ñ ïðúñòè ïî áþðîòî. Âúâ âðåìåíà êàòî ñåãàøíîòî áåøå æèçíåíîâàæíî äà âçåìå ïðàâèëíîòî ðåøåíèå. Íàëè çàòîâà ìó ïëàùàõà. Îòåîâîðíîñòèòå ìó...
Òîé å äëúæåí äà îñòàíå òóê è äà äàäå íàé-äîáðîòî îò ñåáå ñè.
Íî... äðóìîâåòå íà èñòîðèÿòà ñà çàñòëàíè ñ êîñòèòå íà äîñòîéíè ìúæå, ïîä÷èíÿâàëè ñå íà ëîøè çàïîâåäè ñ íàäåæäàòà òîâà äà îìåêîòè èçõîäà îò êðèçàòà. Äà, ðàçáèðà ñå, èìàëî å õèëÿäè ïî-ëîøè íåùà, êîèòî òåçè äîñòîéíè ìúæå ñà ìîæåëè äà íàïðàâÿò, íî ïîâå÷åòî òðàãåäèè çàïî÷âàò òî÷íî îò ìîìåíòà, â êîéòî ñà òðúãâàëè äà ñëåäâàò ëîøè çàïîâåäè.
Ïîãëåäúò ìó ñå ïëúçíà îò Êåðúò âúðõó Äåçîðãàíèçàòîðà è îòòàì - âúðõó ïîëþøâàùèòå ñå êàìàðè äîêóìåíòè âúðõó ïèñàëèùåòî.
Äà âúðâè âñè÷êî ïî äÿâîëèòå! Òîé å ëîâåö íà êðàäöè! Âèíàãè å áèë ëîâåö íà êðàäöè! Çàùî äà ñå ëúæåì?
- Ïðîêëåò äà ñúì, àêî Àõìåä ñòúïè îòíîâî â Êëà÷! - êàçà, äîêàòî ñå èçïðàâÿøå. - Êîðàáúò èì áåøå ëè áúðç?
- Äà, íî èçãëåæäàøå ïðåòîâàðåí.
- Çíà÷è ìîæå è äà ãè çàëîâèì, ïðåäè äà ñà èçáÿãàëè íàäàëå÷å.
È êàêòî êðà÷åøå ïðèïðÿíî, òîé èçïèòà ñàìî çà ìèã ñòðàííîòî óñåùàíå, ÷å å íå åäèí, à äâàìà äóøè. Òîâà ñå ñëó÷è, çàùîòî çà ÷àñòèöà îò ñåêóíäàòà, òîé ôàêòè÷åñêè áåøå äâàìà äóøè. È äâàìàòà ñå íàðè÷àõà Ñàìþúë Âàéìñ.
Îò ãëåäíàòà òî÷êà íà èñòîðèÿòà èçáîðúò å ïðîñòî âèä ïúòåïîêàçàòåë. Êðà÷îëèòå íà Âðåìåòî ñå áÿõà ðàçòâîðèëè è Âàéìñ âå÷å ëåòåøå íàäîëó â åäèíèÿ îò òÿõ.
À íåéäå íÿêàêúâ äðóã Âàéìñ, êîéòî áåøå íàïðàâèë äðóãèÿ èçáîð, ïðîïàäàøå â ðàçëè÷íî áúäåùå.
È äâàìàòà ñå ñòðåëíàõà îáðàòíî â êàáèíåòà ñè, çà äà ïðèáåðàò Äåçîðãàíèçàòîðà. Â ðåçóëòàò íà íàé-îñêúðáèòåëíàòà ñìàõíàòà ñëó÷àéíîñò è äîñòà óíèêàëíî êàòî ñúáèòèå âúâ ôèçè÷åñêèÿ ñâÿò, â åäíà ïðîëóêà ìåæäó äâå ñåêóíäè, âñåêè îò òÿõ ãðàáíà äðóãèÿ Äåçîðãàíèçàòîð.
Ïîíÿêîãà ëàâèíàòà ñå ñðóòâà îò åäíà-åäèíñòâåíà ñíåæèíêà. Ïîíÿêîãà íà äðåáíîòî êàìú÷å ìó å ñúäåíî äà íàó÷è êàêâî áè ñå ñëó÷èëî, àêî ñå å èçòúðêîëèëî â íÿêîÿ äðóãà ïîñîêà.

Ìàãüîñíèöèòå íà Àíêõ-Ìîðïîðê áÿõà íåïðåêëîííè ïî âúïðîñà çà êíèãîïå÷àòàíåòî. „Òóê íÿìà äà ñòàíå" - îáè÷àõà äà êàçâàò òå. Ïðåäñòàâåòå ñè, ÷å íÿêîé îòïå÷àòà êíèãà ñ ìàãèè, ñëåä òîâà ðàçãëîáè ìàòðèöèòå è èçïîëçâà áóêâè÷êèòå çà íåùî äðóãî - äà ðå÷åì, çà ãîòâàðñêà êíèãà? Ìåòàëúò èìà ïàìåò. Çàêëèíàíèÿòà íå ñà ïðîñòî äóìè. Òå èìàò äðóãè èçìåðåíèÿ íà ñúùåñòâóâàíå. Íÿìà äà èìà ïîâå÷å ñóôëåòà, åäèí âèä. È îò äðóãà ñòðàíà, íÿêîé ùå âçåìå äà îòïå÷àòà õèëÿäè îò ïðîêëåòèòå íåùà è íÿêîè îò òÿõ êàòî íèùî ìîãàò äà ïîïàäíàò â ðúöåòå íà íåïîäõîäÿùè ëþäå.
Ãèëäèÿòà íà ãðàâüîðèòå ñúùî áåøå ïðîòèâ êíèãîïå÷àòàíåòî. Èìà íåùî ÷èñòî, êàçâàõà òå, â ãðàâèðàíàòà ñòðàíèöà. Òÿ å öÿëà è íåîïåòíåíà. ×ëåíîâåòå íà ãèëäèÿòà ìîæåõà äà èçâúðøâàò èçêëþ÷èòåëíî ôèíà ðàáîòà íà äîñòà ðàçóìíè öåíè. Äà ñå ïîçâîëè íà íåîáðàçîâàíè õîðà äà íàáèâàò áóêâè÷êè â ðåäîâå äåìîíñòðèðàøå íåóâàæåíèå êúì ñëîâîòî è íèùî äîáðî íå ãè ÷àêàøå.
Åäèíñòâåíèÿò îïèò äà ñå îòâîðè ïå÷àòíèöà â Àíêõ-Ìîðïîðê áåøå çàâúðøèë ñ ìèñòåðèîçåí ïîæàð è ñìúðòòà â ðåçóëòàò íà ñàìîóáèéñòâî íà çëîùàñòíèÿ ïå÷àòàð. Âñè÷êè çíàåõà, ÷å å ñàìîóáèéñòâî, çàùîòî òîé áåøå îñòàâèë ïðåäñìúðòíî ïèñìî. Ôàêòúò, ÷å ïèñìîòî áåøå þâåëèðíî èçïèñàíî âúðõó ãëàâè÷êàòà íà êàðôèöà, íÿìàøå îòíîøåíèå êúì ñëó÷àÿ.
È Ïàòðèöèÿò áåøå ñðåùó êíèãîïå÷àòàíåòî, çàùîòî ñìÿòàøå, ÷å àêî õîðàòà çíàÿò ïðåêàëåíî ìíîãî, òîâà ñàìî áè èì ïðå÷èëî íà æèâîòà.
Òàêà ÷å íàðîäúò ñå óïîâàâàøå íà êëþêèòå îò óñòà íà óñòà - ñèñòåìà, êîÿòî ðàáîòåøå èçêëþ÷èòåëíî ãëàäêî, çàùîòî óñòèòå íà õîðàòà áÿõà äîñòà íàãúñòî èç ãðàäà. Ìíîãî îò òÿõ ñå íàìèðàõà òîêó ïîä íîñîâåòå íà ÷ëåíîâåòå íà Ãèëäèÿòà íà ïðîñÿöèòå*, êîèòî ãðàæäàíèòå ñ÷èòàõà çà îòíîñèòåëíî íàäåæäåí èçòî÷íèê íà èíôîðìàöèÿ. Íÿêîè ïðîñÿöè ðàáîòåõà è ïîä ïðèêðèòèå.
(* Ñ èçêëþ÷åíèå íà îñîáåíèÿ ñëó÷àé íà Ñèäíè Îïàêèÿ, íà êîãîòî ãðàäñêàòà õàçíà ïëàùàøå ïî äâà äîëàðà íà äåí, çà äà õîäè ñ òîðáà, íàõëóïåíà íà ãëàâàòà. Íå ÷å áåøå ÷àê òîëêîâà îáåçîáðàçåí, ïðîñòî âñåêè, êîéòî ãî âèäåøå, ïðåêàðâàøå îñòàíàëàòà ÷àñò îò äåíÿ ñ èçíåðâÿùîòî óñåùàíå, ÷å ñâåòúò å îáúðíàò ñ ãëàâàòà íàäîëó.)

Ëîðä Ðúæäüî ñòîåøå, çàìèñëåíî âòðåí÷åí â Ðîíëèâèÿ Ìàéêúë, Êëþêàð II ðàçðÿä.
- È êàêâî ñå ñëó÷è ïîñëå?
Ðîíëèâèÿ Ìàéêúë ñå ïî÷åñà ïî îïàêîòî íà êèòêàòà. Íàñêîðî áåøå ïîâèøåí ñ îùå åäèí ðàçðÿä, çàùîòî óñïÿ äà ïðèõâàíå îáåçîáðàçÿâàùà, íî áåçîïàñíà êîæíà áîëåñò.
- Ãîñïîäèí Êåðúò îñòàíà âúòðå êúì äâå ìèíóòè, ì'ëîðä. Ñëåä òóé âñè÷êè èçõâúð÷àõà íàâúí, íúë òúé, è ïîñëå...
- Êîè áÿõà òåçè „òå"? - ïîïèòà Ðúæäüî. Ïðèèñêà ìó ñå è òîé äà ñå ÷åøå ïî ðúêàòà.
- Áÿõà Êåðúò è Âàéìñ, è äæóäæåòî, è åäíî çîìáè, è âñè÷êèòå áÿõà òàì, ì'ëîðä. Âòóðíàõà ñå êúì äîêîâåòå, ì'ëîðä è Âàéìñ âèäÿ êàïèòàí Äæåíêèíñ è ìó êàçà...

- À-à, êàïèòàí Äæåíêèíñ! Äíåñ å òâîÿò ùàñòëèâ äåí!
Êàïèòàíúò âäèãíà ïîãëåä îò âúæåòî, êîåòî íàâèâàøå. Íèêîé íå îáè÷à äà ìó êàçâàò, ÷å äíåñ å ùàñòëèâèÿò ìó äåí. Òàêèâà äóìè íå âåùàÿò íèùî äîáðî. Êîãàòî íÿêîé òè êàæå, ÷å äíåñ å ùàñòëèâèÿò òè äåí, çíà÷è íåùî ìíîãî íåïðèÿòíî å íà ïúò äà òè ñå ñëó÷è.
- Òúé ëè?
- Äà, çàùîòî òè ñå îòâàðÿ åäíà íåñðàâíèìà âúçìîæíîñò äà âíåñåø ñâîÿ äîñòîåí ïðèíîñ êúì âîåííèòå äåéñòâèÿ!
- Îòâàðÿ ëè ìè ñå?
- È ñúùî òàêà äà äåìîíñòðèðàòå ñâîÿ ïàòðèîòèçúì - äîäàäå Êåðúò.
- Äà?
- Íàëàãà ñå äà âçåìåì íàçàåì êîðàá÷åòî òè - îáÿñíè Âàéìñ.
- Îäè ñå ïåðè!
- Ïðåäïî÷èòàì äà âÿðâàì, ÷å òîâà áåøå íÿêàêúâ ïèïåðëèâî-ìîðÿøêè íà÷èí äà ñå êàæå „Äà, ðàçáèðà ñå!" - îòáåëÿçà Âàéìñ. - Êàïèòàí Êåðúò?
- Ñúð?
- Èäåòå äâàìàòà ñ Äåòðèòóñ è ïîãëåäíåòå êàêâî èìà çàä îíåçè ôàëøèâè äúðâåíè ïðåãðàäè â òðþìà.
- Ñëóøàì,ñúð!
- Íèêàêâè ôàëøèâè ïðåãðàäè íÿìàì â òðþìà ñè - ñîïíà ñå Äæåíêèíñ. - È îñâåí òîâà ïîçíàâàì çàêîíà, âèå íÿìàòå ïðàâî...
Íÿêúäå èçîòäîëó ñå äîíåñå òðÿñúê íà îòêîâàíè äúñêè.
- Àêî òîâà íå áÿõà ôàëøèâè îòäåëåíèÿ, çíà÷è Êåðúò òîêó-ùî òè å ïðîáèë äóïêà â êîðïóñà - ìåêî ïðåäïîëîæè Âàéìñ, êàòî ãëåäàøå êàïèòàíà â î÷èòå.
- Ú-úõ...
- Àç ñúùî ïîçíàâàì çàêîíà. - Âàéìñ èçìúêíà ìå÷à ñè è ãî èçäèãíà íàä ãëàâàòà ñè. - Âèæäàø ëè òîâà? Òîâà å âîåííèÿò çàêîí. Òîé å êàòî ìå÷. Ñ îñòúð âðúõ. È òîé ñî÷è â ìîìåíòà êúì òåáå. Íàìåðè ëè íåùî òàì äîëó, Êåðúò?
Êåðúò ïîäàäå ãëàâà íàä ðúáà íà òðþìà. Äúðæåøå àðáàëåò.
- Ìîãà äà ñå çàêúëíà - êàçà Âàéìñ, - ÷å òîâà å „Êîáðà" Ìê 3 íà „Áúðëè è Ñèëåí-â-ðúêàòà". Ìîäåðíèçèðàíàòà âåðñèÿ - óáèâà õîðàòà, íî íå ðàçðóøàâà ñãðàäèòå.
- Äîëó èìà ñàíäúöè è ñàíäúöè, ïúëíè ñ àðáàëåòè - ïîÿñíè Êåðúò.
- Ò'âà å íåçàêîííî... - çàïî÷íà Äæåíêèíñ îòìàëÿëî, íî ãëàñúò ìó çâó÷åøå êàòî îò áú÷âà, ÷èåòî äúíî âíåçàïíî å çàïî÷íàëî ãëàâîëîìíî äà ïðîïàäà îòâúä íàøèÿ ñâÿò.
- Çíàåø ëè êàêâî, ñòðóâà ìè ñå, ÷å èìàøå íÿêàêúâ çàêîí ñðåùó õîðàòà, êîèòî ïðîäàâàò îðúæèå íà âðàãîâåòå ïî âðåìå íà âîéíà - ñïîäåëè Âàéìñ. - Ðàçáèðà ñå, êàòî íèùî ìîæå è äà íÿìà. Ùå òè êàæà êàêâî ùå íàïðàâèì òîãàâà - ùå îòèäåì ñåãà çàåäíî íà ïëîùàä Ñàòîð. Ïî òîâà âðåìå òàì å ïúëíî ñ íàðîä, âñè÷êè ñà ìíîãî åíòóñèàçèðàíè îò âîéíàòà, íàñúð÷àâàò íàøèòå ìîì÷åòà... Çàùî äà íå îòèäåì äà èì êàæåì? Òè èñêàøå äà ñå âñëóøàì â ãëàñà íà íàðîäà. Ñòðàííî íåùî, íå ìèñëèø ëè... ñðåùàø õîðà ïî ïúòÿ ñè, òå òè èçãëåæäàò ñåðèîçíè è ïî÷òåíè, èìàò àêúë â ãëàâèòå... äîêàòî íå ñå ñúáåðàò çàåäíî â òúëïà è òîãàâà ÷óâàø íàðîäíèÿ ãëàñ. Äà òè ðúìæè íàñðåùà.
- Òîâà å çàêîíúò íà òúëïàòà!
- O, íå, ñúñ ñèãóðíîñò íå å. Àç áèõ ãî íàðåêúë äåìîêðàòè÷íî ïðàâîðàçäàâàíå.
- Åäèí ÷îâåê - åäèí êàìúê - ïîÿñíè Äåòðèòóñ. Äæåíêèíñ èçãëåæäàøå êàòî ÷îâåê, êîéòî î÷àêâà ñâåòúò âñåêè ìîìåíò äà ñå ñòîâàðè âúðõó íåãî. Ïîãëåäíà êúì Âàéìñ è ñëåä òîâà êúì Êåðúò è íå âèäÿ â î÷èòå èì ñïàñåíèå.
- Ðàçáèðà ñå, íÿìà çàùî äà ñå ñòðàõóâàø îò íàñ - ïðîäúëæè Âàéìñ. - Íî ìîæå äà ñå ñïúíåø ïî ñòúëáèùåòî, êîåòî âîäè êúì êèëèèòå íè íà ïîäçåìíèÿ åòàæ.
- Âèå íÿìàòå ñòúëáèùå êúì êèëèèòå!
- Âñå ùå óðåäèì íåùî.
- Ìîëÿ âè, ãîñïîäèí Äæåíêèíñ. Êåðúò âëåçå â ðîëÿòà íà äîáðîòî ÷åíãå.
- Àç íå íîñåõ... îðúæèÿòà... íà êëà÷èàíöèòå - ñ ìúêà ïðîèçíåñå Äæåíêèíñ, ñÿêàø ÷åòåøå âñÿêà äóìà îò íÿêàêúâ âúòðåøåí ìàíóñêðèïò. - Àç... âñúùíîñò... èñêàõ äà ãè... äàðÿ... íà...
- Äà? Äà?
- ...íàøèòå... ñëàâíè... áîéöè - óñïÿ äà çàâúðøè Äæåíêèíñ.
- Ìíîãî äîáðå! - ïîõâàëè ãî Êåðúò.
- È ùå ñå ÷óâñòâàø ùàñòëèâ, àêî?... - ïîäñêàçà ìó Âàéìñ.
- È ùå áúäà ùàñòëèâ äà îòäàì êîðàá÷åòî ñè â ïîëçà íà ãðàäà - êàçà Äæåíêèíñ, êàòî îáèëíî ñå ïîòåøå.
- Åòî åäèí èñòèíñêè ïàòðèîò - îäîáðè Âàéìñ.
Äæåíêèíñ ñå ñãúð÷è.
- Êîé ìå èçäàäå, ÷å èìàì ôàëøèâè îòäåëåíèÿ â òðþìà? - íàñòîÿ äà çíàå. - Èëè ñàìî ìå èçïèòâàõòå?
- Èìåííî - îòãîâîðè Âàéìñ.
- Àõà! Çíàåõ ñè, ÷å ñàìî ìå èçïèòâàòå!
- Ïàòðèîò, ÷å è îáðàçîâàí íà âñè÷êîòî îòãîðå, - îáîáùè Âàéìñ. - Ñåãà, êàê ùå ãî íàêàðàø òîâà íåùî äà ïëàâà ìíîãî áúðçî?

Ëîðä Ðúæäüî áàðàáàíåøå ñ ïðúñòè ïî ìàñàòà.
- Çà êàêâî ìó å ïðèòðÿáâàë êîðàá?
- Í'íàì, ì'ëîðä. - Ðîíëèâèÿ Ìàéêúë ñå ÷åøåøå ïî ãëàâàòà.
- Ïî äÿâîëèòå! Íÿêîé äðóã âèäÿ ëè ãî êàòî îòïëàâà?
- Íàîêîëî íÿìàøå ìíîãî õîðà, ì'ëîðä.
- Òîâà å íÿêàêâà óòåõà âñå ïàê.
- Ñàìî àç è Äúðòèÿ Ãíóñåí Ðîí, è Ïàòîêà, è Ñëåïèÿ Õþ, è Ðèíãî Âåæäàòà, è „Íåìà-Íà÷èí" Õîñå, è Ñèäíè Îïàêèÿ, è îíîâà êîïåëåíöå Ñìðàäëüî, è Ñâèðêàùèÿ Äèê è îùå íÿêîëêî, ì'ëîðä.
Ðúæäüî ïîòúíà íàçàä â êðåñëîòî è ïðîêàðà íåùàñòíî áëåäà ðúêà ïî ëèöåòî ñè. Íîùòà â Àíêõ-Ìîðïîðê èìàøå õèëÿäà î÷è, ñúùî òîëêîâà èìàøå è äåíÿò, ñúùî òàêà èìàøå ïåòñòîòèí óñòè è äåâåòñòîòèí äåâåòäåñåò è äåâåò óøè*.
(* Ïàê Îïàêèÿ Ñèäíè.)
- Çíà÷è Êëà÷èàíöèòå âå÷å ñà íàó÷èëè... Ïîäåëåíèå íà àíêõ-ìîðïîðêñêîòî âîéíñòâî ñå å êà÷èëî íà êîðàá íà ïúò çà Êëà÷. Íàïàäàòåëíà ñèëà.
- O, åäâà ëè áèõìå ìîãëè äà ãè íàðå÷åì... - çàïî÷íà ëåéòåíàíò Õîðíåò.
- Êëà÷èàíöèòå ùå ãè íàðåêàò òàêà. Ìåæäó äðóãîòî, òðîëúò Äåòðèòóñ å ñ òÿõ.
Õîðíåò ñå íàâúñè. Äåòðèòóñ ïðåäñòàâëÿâàøå íàïàäàòåëíà ñèëà ñàì ïî ñåáå ñè.
- Êàêâè êîðàáè èìàìå ïîä íàøå êîìàíäâàíå â ìîìåíòà? - ïîïèòà Ðúæäüî.
- Âå÷å ñà ïîâå÷å îò äâàéñåò, àêî áðîèì „Íåðàçðóøèìèÿò", „Ìúðçåëèâêî" è... - ëåéòåíàíò Õîðíåò ñå âãëåäà â ëèñòà ïðåä ñåáå ñè -...„Ãðäîñòòà íà Àíêõ-Ìîðïîðê", ñúð.
- „Ãðäîñòòà"?
- Áîÿ ñå, ÷å äà, ñúð.
- Çíà÷è áèõìå ìîãëè äà íàòîâàðèì ïîâå÷å îò õèëÿäà ìúæå è äâåñòà êîíÿ.
- Çàùî íå îñòàâèì Âàéìñ äà ñè õîäè ñàì? - ïîïèòà ëîðä Ñåëà÷èè. - Íåêà êëà÷èàíöèòå ñå ðàçïðàâÿò ñ íåãî è ïðàâ ìó ïúò.
- È äà èì ïîçâîëèì ïîáåäà íàä àíêõ-ìîðïîðêñêî âîåííî ïîäåëåíèå? Òå ùå ïîãëåäíàò ïî òîçè íà÷èí íà íåùàòà. Ïðîêëåò äà å òîçè Âàéìñ! Òîé íè ïðèòèñêà äà äåéñòâàìå. Íî âúïðåêè âñè÷êî ìîæå äà å çà äîáðî. Ùå òðÿáâà äà íàïàäíåì.
- Íàïúëíî ëè ñìå ïîäãîòâåíè çà òîâà, ñúð? - ïîïèòà ëåéòåíàíò Õîðíåò ñ îíàçè ñïåöèàëíà ìîäóëàöèÿ â ãëàñà, êîÿòî êàçâàøå „Íå ñìå íàïúëíî ïîäãîòâåíè, ñúð."
- Íàé-äîáðå áè áèëî äà ñìå. Ñëàâàòà íè î÷àêâà, ãîñïîäà. Àêî ìîãà äà ñè ïîñëóæà ñ äóìèòå íà ãåíåðàë Òàêòèêóñ, äàâàéòå äà ñãðàá÷èì èñòîðèÿòà çà ñêðîòóìà. Ðàçáèðà ñå, òîé íå å áèë îò îñîáåíî áëàãîðîäíî ïîòåêëî.
Áÿëàòà ñëúí÷åâà ñâåòëèíà èçðÿçâàøå ÷åðíè ñåíêè ïî ñòåíèòå è ïîäà â ïàëàòà íà ïðèíö Êàäðàì. Òîé ñúùî ñè èìàøå êàðòà íà Êëà÷, íàïðàâåíà îò ïàð÷åíöà öâåòíà ìîçàéêà íà ïîäà íà ãîëÿìàòà çàëà. Ïðèíöúò ÿ ãëåäàøå çàìèñëåíî.
- Ñàìî åäèí êîðàá ëè èäâà?
Ãåíåðàë Àøàë, ãëàâíèÿò ìó ñúâåòíèê, êèìíà. È äîáàâè:
- Íàøèòå ñúãëåäâà÷è íå ìîãàò äà ñà ñèãóðíè îò òîëêîâà ãîëÿìî ðàçñòîÿíèå, íî ñìÿòàò, ÷å åäèí îò õîðàòà íà êîðàáà å Âàéìñ. Ñïîìíÿòå ëè ñè òîâà èìå, ñèð?
- À-à, ïîëåçíèÿò Êîìàíäèð Âàéìñ. - Ïðèíöúò ñå óñìèõíà.
- Èìåííî. È îòêàêòî ïúðâèÿò êîðàá îòïëàâà, îêîëî äîêîâåòå íà Àíêõ-Ìîðïîðê öàðè íåâåðîÿòíî îæèâëåíèå. Ìîæå áè òðÿáâà äà ïðåäïîëîæèì, ÷å ïúðâèÿò êîðàá èäâà ñ ðàçóçíàâàòåëíà öåë.
- Ìèñëåõ, ÷å ðàçïîëàãàìå ñ ïîâå÷å îò ñåäìèöà.
- Íàèñòèíà å îáúðêâàùî. Òå íå ìîæå äà ñà ñå ïîäãîòâèëè, ñèð. ßâíî ñå å ñëó÷èëî.
Êàäðàì âúçäúõíà.
- Åõ, äîáðå, íåêà äà òðúãíåì òîãàâà ïî ïúòÿ, êîéòî ñúäáàòà íè ñî÷è. Êúäå ùå íè àòàêóâàò?
- Â Ãåáðà, ñèð. Ñèãóðåí ñúì.
- È òè ñìÿòàø, ÷å ùå íàïàäíàò íàøèÿò íàé-äîáðå óêðåïåí ãðàä? Óáåäåí ñúì, ÷å ãðåøèø. Ñàìî èäèîò áè íàïðàâèë ïîäîáíî íåùî.
- Îïîçíàë ñúì ëîðä Ðúæäüî äîíÿêúäå, ñèð. Ïîìíåòå, ÷å òîé íå î÷àêâà äà ñå áèåì, òàêà ÷å ðàçìåðúò íà íàøèòå ñèëè èçîáùî íå ãî áåçïîêîè. - Ãåíåðàëúò ñå óñìèõíà ñ ÷èñòà, êðîòêà óñìèâêà. - À äà àòàêóâàò íàñ îçíà÷àâà äà æúíàò ïîðàæåíèå ñëåä ïîðàæåíèå. Îñòàíàëèòå êðàéáðåæíè ñòðàíè ùå ãëåäàò. Ùå ñè âçèìàò áåëåæêè.
- Òîãàâà è íèå ùå íàïðàâèì ïðîìÿíà â ïëàíà. Àíêõ-Ìîðïîðê ìîæå äà ïî÷àêà.
- Ìúäúð õîä, ñèð. Êàêòî âèíàãè.
- Íÿêàêâè íîâèíè îêîëî áåäíèÿ ìè áðàò?
- Óâè, íå, ñèð.
- Íàøèòå àãåíòè òðÿáâà äà òúðñÿò ïî-âíèìàòåëíî. Ñâåòúò íè ãëåäà, Àøàë.
- Òî÷íî òàêà, ñèð.

- Ñåðæàíò?
- Äà, Íîáè?
- Îáÿñíè ìè ïàê òîâà çà ñïåöèàëíèòå êà÷åñòâà.
- Ìëúêâàé è âúðòè ïåäàëèòå, Íîáè.
- Ñëóøàì, ñåðæàíò.
Â Ëîäêàòà áåøå ñóìðà÷íî. Ñàìîòíà ñâåùè÷êà ñå ïîëþøâàøå âúðõó êîíçîëàòà íàä ñâåäåíàòà ãëàâà íà Ëåîíàðäî äà Êóèðì. Òîé èçáèðàøå ïîñîêàòà ñ äâà ëîñòà. Íàâñÿêúäå îêîëî Íîáè ïðîñêúðöâàõà ñêðèïöè è ïîäðúíêâàõà âåðèãè. Ñÿêàø áÿõà âúâ âúòðåøíîñòòà íà øåâíà ìàøèíà. Âëàæíà øåâíà ìàøèíà. Èçïàðåíèÿòà ñå êîíäåíçèðàõà ïî òàâàíà è êàïåõà âúðõó ãëàâèòå èì â îòìåðåí ðèòúì.
Âúðòÿõà ïåäàëèòå îò äåñåòèíà ìèíóòè. Ëåîíàðäî ïî÷òè íåñïèðíî ëîìîòåøå âúçáóäåíî. Íîáè îñòàíà ñ âïå÷àòëåíèåòî, ÷å ó÷åíèÿò íå ïîäáèðà ìíîãî-ìíîãî òåìèòå ñè. Òîé áúðáîðåøå çà âñè÷êî.
Èìàõà ñè ðåçåðâîàðè ñ âúçäóõ. Íà Íîáè ìó ñå íðàâåøå èäåÿòà, ÷å ìîæåø äà ñïëåñêàø âúçäóõà, äîêàòî ñòàíå ñúâñåì ìúíè÷úê, è äà ãî íàïúõàø â ïðîñòåíâàùèòå, ñêúðöàùè ìåõîâå, îáêîâàíè ñúñ ñòîìàíà, êîèòî ó÷åíèÿò áåøå çàêðåïèë ïî ñòåíèòå. Òîâà, êîåòî ñòàâàøå ñ âúçäóõà ïîñëå, îáà÷å ìó äîéäå â ïîâå÷êî.
- Ìåõóð÷åòà! - êàçà Ëåîíàðäî. - Îòíîâî êàòî ïðè äåëôèíèòå! Äåëôèíèòå ôàêòè÷åñêè íå ïëóâàò âúâ âîäàòà, òå ëåòÿò ïðåç îáëàöè âúçäóøíè ìåõóð÷åòà. Êîåòî å ìíîãî ïî-ëåñíî, ðàçáèðà ñå. Àç äîáàâèõ è ìàëêî ñàïóí, ïîíåæå èçãëåæäà ïîäîáðÿâà ïëúçãàíåòî.
- Òîé ñè ìèñëè, ÷å äåëôèíèòå ìîãàò äà ëåòÿò, ñåðæàíò - ïðîøåïíà Íîáè.
- Ïðîñòî ïðîäúëæàâàé äà âúðòèø ïåäàëèòå.
Ñåðæàíò Êîëúí ðèñêóâà äà ñå îçúðíå. Ëîðä Âåòèíàðè ñåäåøå âúðõó ïðåîáúðíàòà ùàéãà ïîñðåä çâúíòÿùèòå âåðèãè è çúáíè êîëåëà, ïîëîæèë íÿêîëêî îò ñêèöèòå íà Ëåîíàðäî âúðõó êîëåíåòå ñè.
- Ïðîäúëæàâàé, ñåðæàíò - ïîäêàíè Ïàòðèöèÿò.
- Äà,ñúð.
Ëîäêàòà ñå äâèæåøå áúðçî è òå ñå áÿõà îòäàëå÷èëè äîñòà îò ãðàäà. Áëóäêàâà ñâåòëèíà ñå ïðîöåæäàøå ïðåç ìàëêèòå ñòúêëåíè ïðîçîð÷åòà.
- Ãîñïîäèí Ëåîíàðäî? - îáàäè ñå Íîáè.
- Äà?
- Êúäå îòèâàìå?
- Íåãîâî ïðåâúçõîäèòåëñòâî æåëàå äà ïîñåòè Ëåøï.
- Äà, çíàåõ ñè, ÷å ùå å íåùî ïîäîáíî. Ïîìèñëèõ ñè: „Êúäå èçîáùî íå ìè ñå õîäè?" È îòãîâîðúò ïðîñòî ñå ïðúêíà â ãëàâàòà ìè. Ñàìî ñè ìèñëÿ, ÷å òúé è òúé íÿìà äà ñòèãíåì, çàùîòî ñëåä ïåò ìèíóòè êîëåíåòå ìè ùå ñå îòêà÷àò...
- O, íî çà áîãà, íÿìà äà ñå íàëîæè äà âúðòèòå ïåäàëèòå ïðåç öÿëîòî âðåìå - óâåðè ãî Ëåîíàðäî. - Ñïîðåä âàñ çà êàêâî å ñâðåäåëúò íà íîñà?
- Ñâðåäåëúò ëè? Àç ñè ìèñëåõ, ÷å å çà ïðîáèâàíå íà äóïêè â äúíîòî íà íåïðèÿòåëñêèòå êîðàáè...
- Êàêâî? - Ëåîíàðä ñå çàâúðòÿ óæàñåí íà ñåäàëêàòà ñè. - Äà ïîòàïÿìå êîðàáè? Äà ïîòàïÿìå êîðàáì? Ñ õîðàòà íà òÿõ?
- Àìè-è-è... äà...
- Åôðåéòîð Íîáñ, ñòðóâà ìè ñå, ÷å âèå ñòå åäèí ìíîãî çëå îðèåíòèðàí ìëàä... ìúæ - çàäàâåíî ïðîèçíåñå Ëåîíàðäî. - Äà èçïîëçâàì Ëîäêàòà çà ïîòàïÿíå íà êîðàáé? Òîâà áè áèëî ÷óäîâèùíî! Âúâ âñåêè ñëó÷àé íà íèêîé ìîðÿê íå áè ìó õðóìíàëî äà âúðøè ïîäîáíî ïîçîðíî äåëî!
- Èçâèíåòå...
- Ñâðåäåëúò, àêî ìîãà äà ïîÿñíÿ, å çà äà íè ïðèêðåïè êúì ïðåìèíàâàùè êîðàáè ïî ñúùèÿ íà÷èí, ïî êîéòî ðèìîðàòà, ðèáêàòà-ñâðåäåë, ñå çàêà÷à çà êîæàòà íà àêóëèòå. Íÿêîëêî îáîðîòà ñà íàïúëíî äîñòàòú÷íè, çà äà ñå çàêðåïèì çäðàâî.
- Çíà÷è... òîâà íå ìîæå äà ïðîáèå îáøèâêàòà íà êîðàáà, òàêà ëè?
- Ñàìî àêî ïîïàäíå â ðúöåòå íà íÿêîé èçêëþ÷èòåëíî íåáðåæåí è áåçîòãîâîðåí ÷îâåê!
È îêåàíñêèòå âúëíè òðóäíî ñå ïîðÿò, íî âúðõó êîðàòà, êîÿòî ðåêà Àíêõ õâàùàøå â äîëíîòî ñè òå÷åíèå, ëÿòîñ ïðîðàñòâàõà äðåáíè õðàñò÷åòà. „Ìèëêà" íàïðåäâàøå òðóäíî, êàòî îñòàâÿøå çàä ñåáå ñè áðàçäà.
- Íå ìîæåø ëè äà êàðàø ïî-áúðçî? - ïîïèòà Âàéìñ.
- Ìîãà, ðàçáèðà ñå - ãàäíî ñå óõèëè Äæåíêèíñ. - Êúäå èñêàø äà ïîáèÿ äîïúëíèòåëíà ìà÷òà?
- Äðóãèÿò êîðàá å âå÷å ñàìî òî÷èöà â äàëå÷èíàòà - êàçà Êåðúò. - Çàùî íå ãè íàñòèãàìå?
- Îíÿ êîðàá å ïî-ãîëÿì è èìà ìíîãî ïîâå÷å ïëàòíà - îáÿñíè Äæåíêèíñ. - È îñâåí òîâà êëà÷èàíöèòå ïðàâÿò êîðàáèòå ñè òàêà, ÷å ïëàâàò ïî-áúðçî. À ïúê íèå èìàìå öÿë òðþì, ïúëåí ñ...
Òîé ìëúêíà, íî áåøå òâúðäå êúñíî.
- Êàïèòàí Êåðúò? - èçðå÷å Âàéìñ.
- Ñúð?
- Èçõâúðëè âñè÷êî çàä áîðäà.
- Íå è àðáàëåòèòå! Òå ñòðóâàò íàä ñòî äîëàðà ïàð÷å...
Äæåíêèíñ ñïðÿ. Èçðàæåíèåòî íà Âàéìñ ìó ãîâîðåøå ìíîãî ÿñíî, ÷å íà áîðäà èìà ãîëÿìî êîëè÷åñòâî íåùà, êîèòî ñàìî ÷àêàò äà áúäàò èçõâúðëåíè, è å ïî-äîáðå òîé äà íå áúäå åäíî îò òÿõ.
- Èäè äà îïúíåø îùå íÿêîëêî âúæåòà, ãîñïîäèí Äæåíêèíñ.
Òîé ïðîñëåäè êàïèòàíà, êîéòî òðîìàâî ñå çàïúòè êúì ìà÷òàòà. Ñëåä íÿêîëêî ñåêóíäè ñå ÷ó ïúðâèÿò ïëÿñúê. Âàéìñ âèäÿ äúðâåí ñàíäúê, êîéòî ñå ïîëþøíà çà íÿêîëêî ìèãà íàä âúëíèòå è ïîòúíà. Ïî÷óâñòâà âíåçàïåí ïðèëèâ íà ùàñòèå. Ëîâåö íà êðàäöè, òàêà ãî áåøå íàðåêúë Ðúæäüî. Êàòî îáèäà, à âñúùíîñò íå áåøå. Êðàæáàòà å ïðåñòúïëåíèå, íåçàâèñèìî äàëè ïëÿ÷êàòà å çëàòî, íåâèííîñò, çåìÿ èëè æèâîò. À ëîâåöúò íà êðàäöè... ïðåñëåäâà...
Ïîñëåäâàõà îùå íÿêîëêî ñèëíè ïëÿñúêà. Âàéìñ ïî÷óâñòâà, êàê êîðàáúò ñå óñòðåìè íàïðåä.
...ïðåñëåäâà êðàäöèòå. Çàùîòî ïðåñëåäâàíåòî å ïî-ëåñíî îò çàëàâÿíåòî. Âåäíúõ õâàíåø ëè êðàäåöà, âñè÷êî ñòàâà óæàñíî ñëîæíî è îáúðêàíî, íî ãîíèòáàòà ñè áåøå ÷èñòà è ñâîáîäíà. Ìíîãî ïî-ïðèÿòíî îò òúðñåíåòî íà óëèêè è âçèðàíåòî â çàïèñêè èç ìúðëÿâè áåëåæíè÷åòà. „Òîé áÿãà, àç ãî ãîíÿ." Ïðîñòî è ÿñíî.
Òåðèåðúò íà Âåòèíàðè, òúé ëè?
- Çúí-çúí-çúí! - èçðå÷å äæîáúò ìó.
- Ñàìî íå èñêàì íåùî îò ðîäà íà „ïåò ñëåäîáåä, ïëàâàø ïî ìîðå", ìîëÿ òå!
- Ú-ú... íå - îòãîâîðè Äåçîðãàíèçàòîðúò. - Ïèøå „Æåñòîê ñêàíäàë ñ ëîðä Ðúæäüî", Âúâåäè-Èìåòî-Ñè-Òóêà.
- Íàëè óæ ùåøå äà ìè êàçâàø êàêâî èìàì äà ïðàâÿ?
Âàéìñ îòâîðè êóòèéêàòà.
- Àìè-è-è... àç êàçâàì êàêâî áè òðÿáâàëî äà ïðàâèø. - Äåìîí÷åòî èçãëåæäàøå äîñòà óãðèæåíî. - Ïðîñòî íå ðàçáèðàì... ÿâíî íåùî óæàñíî ñå å îáúðêàëî...
Àíãóà ñïðÿ ñ îïèòèòå äà ïðåòðèå íàøèéíèêà î äúñêèòå. Íÿìàøå ïîëçà, ïúê è ñðåáðîòî ñå ïðèòèñêàøå â êîæàòà é, èçãàðÿøå ÿ è ñìðàçÿâàøå åäíîâðåìåííî.
Ñ èçêëþ÷åíèå íà òîâà - à çà åäèí âúðêîëàê ñðåáúðíèÿò íàøèéíèê íå å äðåáîëèÿ - âñè÷êè ñå îòíàñÿõà äîáðå ñ íåÿ. Äîíåñîõà é ïàíèöà ñ õðàíà - äúðâåíà ïàíèöà, è òÿ îñòàâè ñâîÿòà âúë÷à ñòðàíà äà ñå íàÿäå äî íàñèòà, äîêàòî ÷îâåøêàòà é ñòðàíà áúð÷åøå íîñ è ñòèñêàøå î÷è. Èìàøå êóïà ñ âîäà, ïî÷òè ïðÿñíà ïî àíêõ-ìîðïîðêñêèòå ñòàíäàðòè. Ïîíå ìîæåøå äà âèäè äúíîòî íà ñúäà.
Áåøå òîëêîâà òðóäíî äà ìèñëè âúâ âúë÷åòî òÿëî. Âñå åäíî ñå îïèòâàø äà îòêëþ÷èø âðàòà ïèÿí. Íå ÷å å íåâúçìîæíî, íî òðÿáâà äà ñå ñúñðåäîòî÷èø íà âñÿêà ñòúïêà ïî ïúòÿ.
Ðàçíåñå ñå ñòðàíåí çâóê è òÿ íàîñòðè óøè.
Íåùî ïîòóïà âåäíúæ-äâàæ ïî êîðàáà. Àíãóà ñå íàäÿâàøå äà ñà íàëåòåëè íà ðèô. Òîâà áè îçíà÷àâàëî... çåìÿ, ìîæå áè... ñ ìàëêî êúñìåò áè äîïëóâàëà äî áðåãà...
Íåùî çâúííà. Áå çàáðàâèëà çà âåðèãàòà. Åäâà ëè áåøå íåîáõîäèìà. Ñúñ ñðåáúðíèÿ íàøèéíèê ñå ÷óâñòâàøå áåçïîìîùíà êàòî êîòåíöå.
Íîâèÿò çâóê áåøå íàèñòèíà íåîáè÷àåí - ñÿêàø íåùî ñå çàáèâàøå â êîðàáà. Îñòúð ìåòàëåí âðúõ ñå ïîêàçà ïðåç ñòåíàòà äîñàìè íîñà é è íàðàñíà äî öÿë èí÷ äúëæèíà.
Íÿêîé çàãîâîðè. Çâó÷åøå ñÿêàø îòäàëå÷ è èçêðèâåíî îò ïðåãðàäèòå, ìîæå áè ñàìî óøèòå íà âúðêîëàê áèõà ãî ÷óëè, íî äóìèòå íàèñòèíà ñå ñëó÷âàõà íÿêúäå ïîä ëàïèòå é.
-...ìîæåòå äà ñïðåòå äà âúðòèòå ïåäàëèòå, åôðåéòîð Íîáñ.
- Òúêìî ìó áÿõ õâàíàë öàêàòà. Èìà ëè íåùî çà õàïâàíå?
- Èìà îùå ìàëêî îò ÷åñíîâèòå ñàëàì÷åòà. È ñèðåíå. Èëè ñòóäåí áîá.
- Çàòâîðåíè ñìå â òàÿ êîíñåðâà áåç ñâåæ âúçäóõ, à ñå íàëàãà äà ÿäåì ñèðåíå? Äîðè íÿìà äà êîìåíòèðàì áîáà!
- Íàèñòèíà ñúæàëÿâàì, ãîñïîäà. Íåùàòà áÿõà äîñòà ïðèòåñíåíè êúì êðàÿ è â áüðçèíàòà âçåõ ñàìî òðàéíà õðàíà.
- Òóêà âçå äà ñòàâà ìàëêî... ïðåòúïêàíî, àêî ìå ðàçáèðàòå êàêâî èñêàì äà âè êàæà.
- Âåäíàãà ùîì ñå ñòúìíè, ùå èçïëóâàìå íà ïîâúðõíîñòòà çà ìàëêî ÷èñò âúçäóõ.
- Ñàìî äà ñå îòúðâåì îò òîÿ âúçäóõ òóêà. Òîâà å âñè÷êî, êîåòî èñêàì...
Àíãóà ñáúð÷è âåæäè â óñèëèåòî ñè äà îñìèñëè ÷óòîòî. Êîëêîòî è äà áÿõà ïðèãëóøåíè ãëàñîâåòå, òÿ ìîæåøå äà ðàçïîçíàå èíòîíàöèÿòà. Íåÿñíîòî óñåùàíå, êîåòî ñè ïðîáè ïúò ïðåç ïåëåíàòà íà æèâîòèíñêèÿ èíòåëåêò áåøå: ïðèÿòåëè.
Ìèíèàòþðíèÿò öåíòúð íà íåéíîòî „àç", êîéòî íå ìîæåøå äà áúäå ïðåîáðàçåí, õëàäíî ñè ïîìèñëè:
„Îëåëå, ñêîðî ùå çàïî÷íà äà áëèæà ðúöå..."
Òÿ îòíîâî ëåãíà íà ïîäà ñ óõî äî ìåòàëíèÿ ñâðåäåë.
- ...íåìèñëèìè íåùà, ìëàäè ÷îâå÷å. Åòî ÷å ïàê çàïî÷âàòå! Äà ñå ïîòàïÿò êîðàáè? Íå ìîãà äà ñè ïðåäñòàâÿ êîé áè äîïóñíàë ïîäîáíî íåùî!
Èìåíà. Íÿêîè îò òåçè ãëàñîâå èìàõà ... èìåíà.
Ñòàâàøå âñå ïî-òðóäíî äà ñå ìèñëè. Ñðåáðîòî âúðøåøå ñâîÿòà çëîâåùà ðàáîòà. Íî àêî ñåãà ñïðå äà ñè ïî÷èíå, ìîæå áè èçîáùî ùå çàáðàâè êàê äà çàïî÷íå îòíîâî.
Òÿ ñå çàãëåäà â ìåòàëíîòî âðúõ÷å. Òî èìàøå îñòðè ðúáîâå.
Íèùîæíàòà ÷îâåøêà ÷àñòèöà áåñíååøå âúâ âúë÷èÿ ìîçúê, äîêàòî ãî íàêàðà äà ïðîóìåå êàêâî òðÿáâà äà ñâúðøè.
Ìèíàâàøå ïîëóíîù.
Ìîðÿêúò îò íàáëþäàòåëíèÿ ïîñò ñå ñðóòè òðåïåðåù íà êîëåíå íà ïàëóáàòà ïðåä 71-÷àñîâèÿ Àõìåä.
- Çíàì ñàìî òóé, êîåòî âèäÿõ, âàëè - ïðîïëàêà òîé. - È îñòàíàëèòå ãî âèäÿõà! Íåùî èçïëóâà çàä êîðàáà íè è çàïî÷íà äà ãî ïðåñëåäâà! ×óäîâèùå!
Àõìåä ïîãëåäíà êàïèòàíà, êîéòî ñâè ðàìåíå.
- Êîé çíàå êàêâî ëåæè íà ïîäà íà îêåàíà, âàëè.
- È äèøàøå! - ïðîñòåíà ïîñòîâèÿò. - Èìàøå ìîãúù ðåâÿù äúõ, êîéòî âîíåøå ñúñ ñìðàäòà íà õèëÿäè êëîçåòè! È ñëåä òîâà ïðîãîâîðè!
- Òúé ëè? Òîâà å íåîáè÷àéíî. È êàêâî êàçà?
- Íå ìó ðàçáðàõ, âàëè.
Ìîðÿêúò ñå ñãúð÷è â óñèëèåòî ñè äà ïðîèçíåñå íåïîçíàòèòå ñðè÷êè:
- Çâó÷åøå êàòî... - ïðåãëúòíà è ïðîäúëæè: - O, ãîñïîäè, ñåãà å äàëå÷ ïî-äîáðå, ñåðæàíò!
Àõìåä ñå âòîðà÷è â ÷îâåêà:
- Êàêâî îçíà÷àâà ñïîðåä òåá òîâà?
- Íå çíàì, âàëè!
- Íå ñè æèâÿë äúëãî â Àíêõ-Ìîðïîðê, òàêà ëè äà ðàçáèðàì?
- Íå, âàëè!
- Âðúùàé ñå òîãàâà íà ïîñòà ñè.
Ìîðÿêúò ñå îòäàëå÷è, êàòî ñå îëþëÿâàøå.
- Ãóáèì ñêîðîñò, âàëè - ñúîáùè êàïèòàíúò.
- Íàâÿðíî ìîðñêîòî ÷óäîâèùå ñå å âêîï÷èëî â êèëà íè?
- Âàøå ïðàâî å äà ñå øåãóâàòå, ãîñïîäàðþ. Íî çíàå ëè ÷îâåê êàêâî å èçïëóâàëî çàåäíî ñ òîÿ íîâ îñòðîâ?
- Ùå òðÿáâà ñàì äà ïðîâåðÿ - êàçà 71-÷àñîâèÿ Àõìåä.
Òîé çàêðà÷è êúì êúðìàòà. Òúìíèòå âîäè øóìÿõà è îñòàâÿõà ôîñôîðåñöèðàùà ñëåäà ñëåä êîðàáà.
Òîé ñå âçèðà äúëãî â ìîðåòî. Õîðàòà, êîèòî íå ñà ñèëíè âúâ âçèðàíåòî, íå îöåëÿâàò äúëãî èç ïóñòèíÿòà, êúäåòî ñÿíêàòà ïîä ëóííàòà ñâåòëèíà ìîæå äà å ñàìî ñÿíêà, íî ìîæå è äà å íÿêîé, æåëàåù äà òå ïîäïîìîãíå â ïúòÿ òè êúì ðàÿ. Ä'ðåãèòå ÷åñòî ñå ñáëúñêâàõà ñúñ ñåíêè îò âòîðèÿ âèä. Ä'ðåã âñúùíîñò íå áåøå èìå íà ïëåìå, âúïðåêè ÷å òå ãî áÿõà ïðèåëè îò ãîðäîñò. Äóìàòà îçíà÷àâàøå „âðàã". Íà âñåêèãî. È àêî íàîêîëî íÿìàøå íèêîé - åäèí íà äðóã.
Àêî ñå ñúñðåäîòî÷åøå, ìîæåøå äà äîïóñíå, ÷å íà ñòîòèíà ðàçêðà÷à çàä êîðàáà åäíà ïî-òúìíà ñÿíêà ñå íîñè ïîä âîäàòà. Âúëíè÷êè ñå ïëèñêàõà òàì, êúäåòî íå áè òðÿáâàëî äà èìà âúëíè. Èçãëåæäàøå, ñÿêàø êîðàáúò å ïðåñëåäâàí îò ðèô. Òàêà, òàêà...
71-÷àñîâèÿò Àõìåä íå áåøå ñóåâåðåí ÷îâåê. Áåøå àíòè-âåðåí, êîåòî àâòîìàòè÷åñêè ãî ïðàâåøå ìàëöèíñòâî ñðåä îñòàíàëàòà ÷àñò îò ÷îâå÷åñòâîòî. Òîé íå âÿðâàøå â íåùàòà, â êîèòî âñè÷êè âÿðâàõà è êîèòî âúïðåêè òîâà ñå îêàçâàõà íåèñòèíà. Âÿðâàøå â íåùà, êîèòî áÿõà èñòèíà, íî â êîèòî íèêîé äðóã íå âÿðâàøå. Ñúùåñòâóâàõà äîñòà òàêèâà àíòè-âåðèÿ, êàòî çàïî÷íåì ñ „Àêî íå ãî ïèïàø, ùå ñå îïðàâè ïî-áúðçî" è ñâúðøèì ñ „Íÿêîè íåùà ïðîñòî ñå ñëó÷âàò".
Â ìîìåíòà òîé íÿêàê ñè íå áåøå ñêëîíåí äà âÿðâà â ñúùåñòâóâàíåòî íà ìèòè÷íè ìîðñêè ÷óäîâèùà, îñîáåíî òàêèâà, êîèòî ãîâîðåõà íà åçèêà íà Àíêõ-Ìîðïîðê, íî ïúê âÿðâàøå, ÷å íà ñâåòà èìà óæàñíî ìíîãî íåùà, çà êîèòî íå å è ÷óâàë.
Â äàëå÷èíàòà ìîæåøå äà çúðíå ñâåòëèíêàòà íà äðóãèÿ êîðàá. Íå èçãëåæäàøå äà ãè íàñòèãà. Òîâà ãî áåçïîêîåøå äàëå÷ ïî-ñèëíî.
Â ìðàêà íà íîùòà 71-÷àñîâèÿ Àõìåä ïðîòåãíà ðúêà çàä ðàìîòî ñè è ðÿçêî èçìúêíà ÿòàãàíà îò íîæíèöàòà ìó.
Íàä ãëàâàòà ìó ãëàâíîòî êîðàáíî ïëàòíî ñå èçäóâàøå è ïðîñêúðöâàøå íà âÿòúðà.
Ñåðæàíò Êîëúí áåøå íàÿñíî, ÷å ñå ñáëúñêâà ñ åäèí îò íàé-îïàñíèòå ìîìåíòè â öÿëàòà ñè êàðèåðà.
Íî íèùî íå ìîæåøå äà íàïðàâè. Íÿìàøå íèêàêâà âúçìîæíîñò çà áÿãñòâî.
- Õì-ì... àêî äîáàâÿ òóêà Â, À è Ì... - Ïîò ñå ñòè÷àøå ïî ðîçîâèòå ìó áóçè. - ...ùå ìîãà äà èçïîëçâàì 3-òî, çà äà íàïðàâÿ „èçáÿãâàì". Ú-ú... ñ êîåòî ïå÷åëÿ, à-à, õì-ì... Ëåí, êàê ãè áåøå íàðåêúë ñèíèòå êâàäðàò÷åòà?
- „Òðèæ Ñòîéíîñòòà Íà Îòãàòíàòà Áóêâà" - óñëóæëèâî îòãîâîðè Ëåîíàðäî äà Êóèðì.
- Ìíîãî äîáðå, ñåðæàíò - êàçà ëîðä Âåòèíàðè. - Âÿðâàì, ÷å òîâà âè èçâåæäà íà ÷åëíà ïîçèöèÿ.
- Ú-úõ... è àç âÿðâàì, ÷å å òàêà, ñúð - õëúöíà ñåðæàíò Êîëúí.
- Êàêòî è äà å, âèæäàì, ÷å çà ìåí ñòå îñòàâèë åäèíñòâåíî äà èçïîëçâàì áóêâè÷êèòå Í, Å è Ñ, Ï, O, Ñ, O, Á, Å, Í - ïðîäúëæè Ïàòðèöèÿò, - êîåòî íåî÷àêâàíî ìå ïðåíàñÿ âúðõó êâàäðàò÷åòî „Òðèæ Ñòîéíîñòòà Íà Öÿëîòî Ñëîâî" è, ïîäîçèðàì, ìå ïîñòàâÿ â ïîçèöèÿ äà ñïå÷åëÿ èãðàòà.
Ñåðæàíò Êîëúí èçïóñíà ñ îáëåê÷åíèå âúçäóõà îò äðîáîâåòå ñè.
- ×óäåñíà èãðà, Ëåîíàðäî - îäîáðè Âåòèíàðè. - Êàê êàçà, ÷å ñå íàðè÷à?
- Êðúñòèë ñúì ÿ „Èãðàòà Íàïðàâè Äóìè÷êè Îò Áóêâèòå, Êîèòî Ñà Áèëè Ðàçìåøàíè Ïðåäè Òîâà", ìèëîðä.
- Àõ. Äà. Î÷åâèäíî. Ìíîãî äîáðå.
- Úõ, à àç ñúáðàõ òðè òî÷èöè - ïðîìúðìîðè Íîáè. - Çíàì òàêèâà õóáàâè äóìè÷êè, äåòî íå ìè ðàçðåøèõòå äà èçïîëçâàì.
- Ñèãóðåí ñúì, ÷å âúçïèòàíèòå õîðà íå áèõà æåëàëè äà íàó÷àò òåçè äóìè - êàçà ñòðîãî Êîëúí.
- Ìîæåõ äà âçåìà äåñåò òî÷êè çà îíîâà „õëúö".
Ëåîíàðäî ñå îãëåäà.
- Ñòðàííî. Ìèñëÿ, ÷å ñïðÿõìå äà ñå äâèæèì... Òîé ñå ïðîòåãíà è îòâîðè ëþêà. Âëàæíàòà íîù íàõëó, ïîíåñëà çâóêà íà ãëàñîâå íÿêúäå ñúâñåì íàáëèçî íàä ãëàâèòå èì. Îòåêâàõà ãðúìêî, êàêòî ñòàâà, êîãàòî çâóêúò ñå íîñè ïî âîäà.
- Âàðâàðñêà êëà÷èàíñêà ðå÷ - óñòàíîâè Êîëúí. - Êàêâî ñè äúðäîðÿò?
- Êîé ïëåìåííèê íà êàëòà å ïðåðÿçàë òàêåëàæà? - çàïî÷íà ëîðä Âåòèíàðè, áåç äà ïîãëåæäà íàãîðå. - Íå ñàìî âúæåòàòà, àìè ïîãëåäíè è ïëàòíîòî... äðúæ ñåãà, ïîìîãíè ìè...
- Íå çíàåõ, ÷å ãîâîðèòå êëà÷èàíñêè, ìèëîðä.
- Íèòî äóìèöà - ñúãëàñè ñå ëîðä Âåòèíàðè.
- Íî âèå òîêó-ùî...
- Íå, íå ñúì - îòðå÷å ñïîêîéíî ëîðä Âåòèíàðè.
- À-à... äîáðå...
- Êúäå ñå íàìèðàìå, Ëåîíàðäî?
- Àìè-è, çâåçäíàòà ìè êàðòà å ìàëêî ïîîñòàðÿëà, åñòåñòâåíî, íî àêî ïî÷àêàòå äî èçãðåâà íà ñëúíöåòî, à àç ñúì èçîáðåòèë óñòðîéñòâî çà îïðåäåëÿíå íà ïîçèöèÿòà ñïðÿìî ñëúíöåòî, è ñãëîáèõ ñúùî òàêà ÷àñîâíèê ñ óäîâëåòâîðèòåëíà òî÷íîñò...
- Êúäå ñå íàìèðàìå â ìîìåíòà, Ëåîíàðäî?
- Ú-ú... ïî ñðåäàòà íà Êðúãëîòî ìîðå, êàêòî ïîäîçèðàì.
- Ïî ñðåäàòà ëè?
- Äîñòà íàáëèçî, áèõ êàçàë. Âèæòå, àêî ìîãà äà èçìåðÿ ñêîðîñòòà íà âÿòúðà...
- Çíà÷è Ëåøï áè òðÿáâàëî äà ñå íàìèðà íÿêúäå íàîêîëî?
- O, äà, àç áèõ...
- Äîáðå. Îòêà÷è íè îò òîçè î÷åâèäíî çàêúñàë, êîðàá äîêàòî âñå îùå ñìå ïîä ïðèêðèòèåòî íà òúìíèíàòà, è íà ñóòðèíòà ùå èñêàì äà âèäÿ òàçè çåìÿ, äåòî ñúçäàâà ñàìî ïðîáëåìè. Ìåæäóâðåìåííî ïðåäëàãàì âñè÷êè äà ïîñïèì.
Ñåðæàíò Êîëúí íå óñïÿ äà ñå íàñïè. Îò÷àñòè ïîíåæå íà íÿêîëêî ïúòè ñå áóäè îò ñòðàííè ñêúðöàùè çâóöè îò ïðåäíàòà ÷àñò íà ëîäêàòà, ñÿêàø íÿêîé ðåæåøå èëè öåïåøå íåùî, îò÷àñòè çàùîòî âîäàòà ïðîäúëæàâàøå äà ñå êîíäåíçèðà ïî òàâàíà è äà êàïå âúâ âðàòà ìó, íî íàé-âå÷å çàùîòî òîâà íåî÷àêâàíî çàòèøèå ìó ïîçâîëÿâàøå äà îáìèñëè ñîáñòâåíîòî ñè ìÿñòî â öÿëàòà ñèòóàöèÿ.
Íà íÿêîëêî ïúòè, êîãàòî ñå áóäåøå, òîé âèæäàøå Ïàòðèöèÿ, ïðåãúðáåí íàä ðèñóíêèòå íà Ëåîíàðäî äà Êóèðì - ìúðøàâ ñèëóåò íà ñâåòëèíàòà íà ñâåùòà - äà ÷åòå è äà ñè âîäè çàïèñêè...
Òîé ñå íàìèðàøå â íåïîñðåäñòâåíàòà êîìïàíèÿ íà ÷îâåêà, îò êîãîòî ñå áîåøå äîðè Ãèëäèÿòà íà óáèéöèòå, íà äðóã ÷îâåê, ãîòîâ äà áóäóâà öÿëà íîù, çà äà èçîáðåòè ÷àñîâíèê, êîéòî äà ãî ñúáóäè íà ñóòðèíòà, è òðåòè ÷îâåê, çà êîãîòî íå áåøå èçâåñòíî äà ñè å ñìåíÿë áåëüîòî.
È âñè÷êî òîâà ñòàâàøå íàñðåä îêåàíà.
Îïèòà ñå äà ïîãëåäíå íà âñè÷êî òîâà îòêúì ñâåòëàòà ìó ñòðàíà. Êàêâà áåøå ïðè÷èíàòà äà ìðàçè ëîäêèòå? Ôàêòúò, ÷å ìîæåõà äà ïîòúíàò, íàëè òàêà? Íî òàçè ëîäêà ïîíà÷àëî áåøå ïîñòðîåíà, çà äà ïîòúâà. È íà ÷îâåê íå ìó ñå íàëàãà äà ãëåäà êàê âúëíèòå ñå èçäèãàò è ñïóñêàò, êîãàòî òå ñà òúé èëè èíà÷å íàä ãëàâàòà ìó.
Âñè÷êî òîâà áåøå ìíîãî ëîãè÷íî. Ñàìî ÷å, êîé çíàå çàùî, íå çâó÷åøå íèêàê óñïîêîèòåëíî.
Êîãàòî â åäèí ìîìåíò îòíîâî ñå ñúáóäè, òîé ÷ó òèõè ãëàñîâå îòêúì äðóãèÿ êðàé íà ëîäêàòà:
- ...íå âè ðàçáèðàì äîêðàé, ìèëîðä. Çàùî òî÷íî òÿõ?
- Òå ïðàâÿò êàêâîòî èì ñå êàæå, âÿðâàò â ïîñëåäíîòî íåùî, êîåòî ñà ÷óëè, íå ñà äîñòàòú÷íî ñúîáðàçèòåëíè, çà äà çàäàâàò âúïðîñè, è ñà áëàãîñëîâåíè îò íåïîêëàòèìàòà ëîÿëíîñò íà íåîáðåìåíåíèÿ ñ ïðåêàëåíà èíòåëèãåíòíîñò ÷îâåê.
- Ïðåäïîëàãàì, ÷å ñòå ïðàâ, ìèëîðä.
- Òàêèâà õîðà ñà öåííè, âÿðâàé ìè.
Ñåðæàíò Êîëúí ñå îáúðíà íà äðóãàòà ñòðàíà è ñå îïèòà äà ñå íàñòàíè ïî-óäîáíî. „Äîáðå, ÷å íå ñúì è àç êàòî òèÿ íåùàñòíè êîïåëåòà, çà êîèòî ãîâîðè Íåãîâî ïðåâúçõîäèòåëñòâî - ïîìèñëè ñè, äîêàòî ñå óíàñÿøå â ëîíîòî íà äúëáèíèòå. - Àç ñúì ÷îâåê ñúñ ñïåöèàëíè êà÷åñòâà."

Âàéìñ ïîêëàòè ãëàâà. Ñâåòëèíêàòà îò êúðìàòà íà êëà÷èàíñêèÿ êîðàá âå÷å åäâà ñå ðàçëè÷àâàøå â ìðàêà.
- Íàñòèãàìå ëè ãè?
Êàïèòàí Äæåíêèíñ êèìíà.
- Âåðîÿòíî. Äîñòà ìîðå èìà ïîìåæäó íè.
- Âñè÷êèÿ ëè èçëèøåí òîâàð èçõâúðëèõìå çàä áîðäà?
- Äà! Êàêâî îùå èñêàø - äà ñè îáðúñíà áðàäàòà ëè?
Ëèöåòî íà Êåðúò ñå ïîÿâè îò ëþêà íà òðþìà.
- Ìîì÷åòàòà ñå íàñòàíèõà äîëó, ñúð.
- Äîáðå.
- Àç ñúùî ñìÿòàì äà ïîñïÿ, ñúð, àêî íå âúçðàçÿâàòå.
- Èçâèíÿâàé, êàêâî êàçà, êàïèòàíå?
- Ñìÿòàì äà äðåìíà ìàëêî, ñúð.
- Íî... íî... - Âàéìñ ïîñî÷è íåîïðåäåëåíî êúì íîùíèÿ õîðèçîíò, - íèå ïðåñëåäâàìå õîðàòà, êîèòî ñà îòâëåêëè òâîÿòà ïðèÿòåëêà! Ìåæäó äðóãîòî.
- Äà, ñúð.
- Çíà÷è òè íÿìà.,. èñêàø äà êàæåø, ÷å ñè â ñúñòîÿíèå... èñêàø äà... êàïèòàíå, òè èñêàø äà ñïèø ëè, áå!
- Çà äà áúäà áîäúð, êîãàòî ãè íàñòèãíåì. Äà, ñúð. Àêî ïðåêàðàì öÿëàòà íîù âúâ âçèðàíå è ïðèòåñíåíèå, âåðîÿòíî êîãàòî â êðàÿ íà êðàèùàòà ãè çàëîâèì, ùå áúäà àáñîëþòíî áåçïîëåçåí, ñúð.
Èìàøå ëîãèêà. Íàèñòèíà â òîâà èìàøå ïðîêëåòà ëîãèêà. Ðàçáèðà ñå, ÷å èìàøå ëîãèêà. Âàéìñ ìîæåøå äà ïî÷óâñòâà ëîãèêàòà äà íàäíè÷à îò äúíîòî íà âñè÷êî òîâà. Êåðúò áåøå ñïîñîáåí äà ñåäíå è äà îáìèñëè íåùàòà ðàçóìíî.
- Íî ùå ìîæåø ëè äà çàñïèø? - ñëàáî ïîïèòà òîé.
- O, äà. Äúëæà ãî íà Àíãóà.
- Àõà. Äà. Äîáðå òîãàâà... ëåêà íîù.
Êåðúò èç÷åçíà â ëþêà.
- Ìèëè áîæå - îáàäè ñå Äæåíêèíñ. - Òîé èñòèíñêè ëè å?
- Äà.
- Èñêàì äà êàæà... òè áè ëè ìîãúë äà ñå òðúøíåø äà ñïèø, àêî áÿõà îòâëåêëè òâîÿòà æåíà ñ îíÿ êîðàá?
Âàéìñ íå îòãîâîðè. Äæåíêèíñ ñå èçêèêîòè.
- Å, àêî òàì áåøå ëåéäè Ñèáèë, îíÿ êîðàá ùåøå äà ãàçè çíà÷èòåëíî ïî-äúëáîêî...
- ß äà ñè ãëåäàø... ìîðåòî. Äà íå íàëåòèø íà íÿêîé ïðîêëåò ðèô èëè íåùî ïîäîáíî - ñîïíà ñå Âàéìñ è çàêðà÷è êúì îñòðèÿ êðàé íà êîðàáà.
„Êåðúò... Àêî íå ãî ïîçíàâà ÷îâåê, ïðîñòî íå áè ïîâÿðâàë..."
- Çàáàâÿò, ãîñïîäèí Âàéìñ! - èçâèêà Äæåíêèíñ.
- Êàêâî?
- Êàçàõ, ÷å çàáàâÿò äâèæåíèåòî ñè!
- Äîáðå.
- Íî êàêâî ùå ïðàâèì, êàòî ãè íàñòèãíåì?
- Õì-ì...
Âàéìñ íå áåøå ðàçñúæäàâàë îñîáåíî ïî òîçè âúïðîñ. Íî ñè ïðèïîìíè åäíà ãðàâþðà, êîÿòî áåøå âèæäàë íÿêîãà â êíèãà çà ïèðàòè.
- Ìîæåì äà ñå ïðåõâúðëèì íà êîðàáà èì, êàòî ñå çàëþëååì íà âúæåòàòà. Ñ êàìè ìåæäó çúáèòå?
- Íàèñòèíà ëè? Äîáðà èäåÿ. Íå ñúì ãî âèæäàë îò ãîäèíè òîÿ íîìåð. Âñúùíîñò âèæäàë ñúì ãî ñàìî âåäíúæ ïðåç öåëèÿ ñè æèâîò.
- Äà?
- Äà. Ìëàäåæúò ÿâíî áåøå âèäÿë òàçè êàðòèíêà íÿêúäå ïî êíèæêèòå ñè è ñå çàëþëÿ íà êîðàáíèòå âúæåòà, ñòèñíàë êàìàòà, êàêòî òè îòáåëÿçà, ìåæäó çúáèòå.
- È?
- Íà êîâ÷åãà ìó íàïèñàõìå „Áåçãëàâèÿ Õàðè".
- Îõ.
- Íå çíàì âèæäàë ëè ñè êàê èçãëåæäà ðîõêî ÿéöå, ñëåä êàòî ñè îòðÿçàë ñ íîæà ñè ãîðíàòà ìó ÷à...
- ßñíî. Äîáðå. Ðàçáðàõ. Òè êàêâî ïðåäëàãàø?
- Àáîðäàæíè êóêè. Íèêîé íå ìîæå äà èçáÿãà îò àáîðäàæíèòå êóêè. Çàêà÷àø ãè çà äðóãèÿ êîðàá è ïîñëå ñàìî ãî ïðèäúðïâàø.
- À òè èìàø ëè êóêè?
- O, äà. Òúêìî äíåñ ìÿðíàõ åäèí ñàíäúê.
- Äîáðå. Òîãàâà...
- Äîêîëêîòî ñè ñïîìíÿì - áåçæàëîñòíî ïðîäúëæè Äæåíêèíñ, - áåøå òî÷íî êîãàòî âàøèÿò ñåðæàíò Äåòðèòóñ ìÿòàøå âñè÷êî çàä áîðäà è êàçâàøå „Ê'âî äà ïðàÿ ñ òåç èçâèòè êóêåñòè íåùà, ñúð?" è íÿêîé, íå ñè ñïîìíÿì â ìîìåíòà êîé òî÷íî, îòãîâîðè „Òå ñà ñàìî áàëàñò, õâúðëÿé ãè".
- Çàùî íå ñå íàìåñè?
- Íå ìè ñå èñêàøå äà âè ïðåêúñâàì. Âèå òàêà äîáðå ñå ñïðàâÿõòå.
- Íå ìè ñå ïðàâè íà èíòåðåñåí, êàïèòàíå. Èíà÷å ùå òå îêîâà âúâ âåðèãè.
- Íå, íÿìà äà ãî íàïðàâèø è ùå òè êàæà çàùî. Ïúðâî, ùîòî êîãàòî êàïèòàí Êåðúò ïîïèòà „Òåçè âåðèãè êàêâî äà ãè ïðàâèì, ñúð?", òè ìó îòãîâîðè...
- Ñëóøàé ìå ñåãà...
- ...è âòîðî, íå ñè ñïîìíÿì òè äà ðàçáèðàø íåùî îò êîðàáîïëàâàíå. Çíàåø ëè êàê ñå ñíàæäà òàêåëàæ? Ùîòî àç íÿìà äà òè êàæà. Âñè÷êèòå òèÿ ðàáîòè ñ „éî-õî-õî"-òî ñà äåòñêè ïðèêàçêè çà çåìíè ïëúõîâå, èëè ùÿõà äà áúäàò, àêî èçïîëçâàõìå èçðàçè êàòî „çåìíè ïëúõîâå". Çíàåø ëè êàê äà ðàçëè÷èø ïîðò îò ïîðòâàéí? Àç íå, íî íèêîãà íå ïèÿ ïîðòâàéí, îñâåí òîâà, ñåãà äóõà ñâåæ âåòðåö è ñàìî àç è ìîÿò åêèïàæ çíàåì êàê äà íàãëàñèì âúæåòàòà, òàêà ÷å ãîëÿìîòî êâàäðàòíî ïàð÷å ïëàò äà ðàáîòè ïðàâèëíî. Àêî òè è òâîèòå ìúæå ñå îïèòàòå äà óïðàâëÿâàòå, ñêîðî ùå ñå óáåäèòå êîëêî äàëå÷å îòòóêà å ñóøàòà.
- Êîëêî äàëå÷å å ñóøàòà?
- Ïåòäåñåòèíà ðàçêðà÷à ïî-íàäîëó. Ñâåòëèíêàòà âèäèìî ñå áåøå äîáëèæèëà.
- Çúí-çúí-çúí!
- Çà áîãà, ñåãà ïúê êàêâî èìà? - âúçêëèêíà Âàéìñ.
- Îñåì âå÷åðòà. Õì-ì... Îòúðâàâàòå ñå íà êîñúì îò êëà÷èàíñêè íàåìåí óáèåö?
Âàéìñ èçñòèíà.
- Êúäå? - ïîïèòà òîé, äîêàòî ñå îçúðòàøå äèâî.
- Íà úãúëà íà Áèðåíàòà óëèöà è Áðîäóåé - îòãîâîðè ìåëîäè÷íîòî ãëàñ÷å.
- Íî àç íå ñúì òàì!
- Êàêúâ å ñìèñúëúò äà ñè óðåæäàòå ñðåùè, àêî íÿìà äà ãè ñïàçâàòå? Çàùî ñè ïðàâèòå òðóäà? Êàçàõòå ìè, ÷å èñêàòå äà çíàåòå êàêâî áè òðÿáâàëî äà...
- Ñëóøàé, íèêîãà íå ñúì ñè óãîâàðÿë ñðåùà, çà äà áúäà óáèò!
- Èñêàòå äà êàæåòå, ÷å å òðÿáâàëî äà ãî ïðåìåñòÿ â ñïèñúêà „Íåùà çà âúðøåíå?" - ãëàñ÷åòî ïîòðåïåðè.
- Èìàø ïðåäâèä „Íåùà çà âúðøåíå: Äà óìðà"?
- Âèæ, íÿìà çàùî äà ñè ãî èçêàðâàø íà ìåíå, ñàìî çàùîòî òè íå ñè áèë íà âÿðíàòà âðåìåâà ëèíèÿ!
- Òîâà ïúê êàêâî îçíà÷àâà, ïî äÿâîëèòå?
- À-õà! Çíàåõ ñè àç, ÷å íå å ÷åë óïúòâàíåòî! Ãëàâà ÕÓÏ-2(ñ) ìíîãî ÿñíî îáÿñíÿâà, ÷å ïðèäúðæàíåòî êúì åäíà-åäèíñòâåíà ðåàëíîñò å îò æèçíåíî çíà÷åíèå. Â ïðîòèâåí ñëó÷àé Ïðèíöèïúò íà íåîïðåäåëåíîñòòà ùå...
- Çàáðàâè, ÷å ñúì òå ïîïèòàë, ñòàâà ëè? - Âàéìñ ïðåìåñòè ïîãëåäà ñè îò Äæåíêèíñ êúì êîðàáà â äàëå÷èíàòà. - Ùå ãî íàïðàâèì êàêòî àç êàçâàì, êàêâîòî è äà ñòàâà. - Âäèãíà êàïàêà íà òðþìà. - Äåòðèòóñ?
Êëà÷èàíñêèòå ìîðÿöè ñå áîðåõà ñ ãðóáîòî ïëàòíî, äîêàòî òåõíèÿò êàïèòàí êðåùåøå íàä ãëàâèòå èì. 71-÷àñîâèÿ Àõìåä íå êðåùåøå. Òîé ïðîñòî ñòîåøå ñ ìå÷ â ðúêàòà è íàáëþäàâàøå. Êàïèòàíúò ñå ïðèáëèæè êúì íåãî çàáúðçàíî, ðàçòðåïåðàí îò óæàñ, ñòèñíàë ïàð÷å êîðàáíî âúæå â ðúêà.
- Âèæäàòå ëè, âàëè? Íÿêîé ãî å ïðåðÿçàë!
- Êîé áè ìîãúë äà íàïðàâè ïîäîáíî íåùî? - êðîòêî îòâúðíà 71-÷àñîâèÿ Àõìåä.
- Íå çíàì, íî êîãàòî ãî îòêðèÿ...
- Êó÷åòàòà ñà ïî ïåòèòå íè. Òè é ìúæåòå òè òðÿáâà äà ðàáîòèòå ïî-áúðçî.
- Êîé ìîæå äà íàïðàâè òàêîâà íåùî? - çàòþõêà ñå êàïèòàíúò. - Âèå áÿõòå òóêà, êîãàòî... êàê ñà ìîãëè?...
Ïîãëåäúò ìó ïðåñêî÷è îò ïðåðÿçàíîòî âúæå êúì ãîëèÿ ìå÷.
- Èñêàøå ëè äà êàæåø íåùî? - ïîïèòà Àõìåä.
Êàïèòàíúò íå áåøå íàïðåäíàë â êàðèåðàòà, çàäàâàéêè òúïè âúïðîñè. Òîé ñå çàâúðòÿ íà ïåòè è èçêðåùÿ:
- Äà èçäèãíåòå ïëàòíîòî íà ìèãà, âèå ãíîÿñàëè êîïåëåòà òàêèâà!
- Äîáðå - êàçà 71-÷àñîâèÿ Àõìåä.
Ñ àðáàëåòà íà Äåòðèòóñ áè òðÿáâàëî äà áîðàâÿò òðèìà äóøè. Áåøå îáñàäíî îðúæèå, ïðåâîçâàíî íà ïëàòôîðìà. Íî òðîëúò ÿ áåøå ìàõíàë çàåäíî ñ èçëèøíèòå êîëåëà. Áåøå îòêà÷èë è ìàêàðàòà, ñ êîÿòî ñå îïúâàøå òåòèâàòà, è ãî ïðàâåøå ñ ðúêà. Îáèêíîâåíî ñàìàòà ãëåäêà íà òðîë, îïúâàù ñ åäèí ïðúñò òåòèâàòà, ñòèãàøå çà äà óáåäè è íàé-õëàäíîêðúâíèòå ïðåñòúïíèöè äà ñå ïðåäàäàò íà ÷àñà.
Òîé ñå âòðåí÷è ñúñ ñúìíåíèå â äàëå÷íàòà ñâåòëèíêà.
- Øàíñ åäíî íà ìèëèîí. Òàì íÿêúäå.
- Ñàìî ãëåäàé äà óöåëèø ïîä íèâîòî íà âîäàòà, çà äà íå ïðåðåæàò âúæåòî - ïîñúâåòâà ãî Âàéìñ.
- Äà. ßñíî.
- Èìà ëè íåùî, ñåðæàíò?
- Êúì Êëà÷ ëè ñìå òðúãíàëè?
- Äà, íàòàì.
- Ñàìî ÷å... àç ùå ñòàíà òúï÷î â Êëà÷ çàðàä æåãàòà.
- Íàäÿâàì ñå äà ãè ñïðåì ïðåäè òîâà.
- Íå îáè÷àì äà ñúì ãëóïàâ. Çíàì, ÷å õîðàòà êàçâàò, òóé å òðîëúò Äåòðèòóñ, òîé å ïî-òúï îò ú-ú...
- ...îò òóõëà... - êàçà Âàéìñ, âñå îùå çàãëåäàí â äàëå÷èíàòà.
- Òî÷íî òúé. À àç ñúì ÷óâàë, ÷å â ïóñòèíÿòà ñòàâà ìíîãî, àìà ìíîãî òîïëî.
Òðîëúò èçãëåæäàøå òîëêîâà íàòúæåí, ÷å Âàéìñ ñú÷óâñòâåíî ãî ïîòóïà ïî ãúðáà.
- Äàé äà ãè ñïðåì îùå ñåãà, â òàêúâ ñëó÷àé, à?
Ðàçòðè çàáîëÿëàòà ãî ðúêà.
Äðóãèÿò êîðàá áåøå âå÷å òîëêîâà áëèçî, ÷å ìîæåõà äà ñå âèäÿò ìîðÿöèòå, òðåñêàâî ùúêàùè ïî ïàëóáàòà. Ãëàâíîòî ïëàòíî ñå èçäóâàøå â ñâåòëèíàòà íà ëàìïèòå.
Äåòðèòóñ âäèãíà àðáàëåòà.
Êúëáî ñèíüî-çåëåíà ñâåòëèíà çàáëåùóêà íà âúðõà íà ñòðåëàòà. Òðîëúò ñå âòîðà÷è.
Ñëåä êîåòî çåëåíè îãíüîâå ïîáÿãíàõà íàäîëó ïî ìà÷òèòå è êîãàòî ñå ðàçáèõà â ïàëóáàòà, èçáóõíàõà â äåñåòêè çåëåíè êúëáà, êîèòî ñå çàòúðêàëÿõà ñ ïðàùåíå è ïóêîò ïî äúñêèòå.
- Òå ìàãèÿ ëè íè ïðàâÿò? - ïîïèòà Äåòðèòóñ. Çåëåí ïëàìúê èçïðàùÿ ïî øëåìà ìó.
- Êàêâî å òîâà, Äæåíêèíñ? - ïîïèòà Âàéìñ.
- Òîâà íå å ìàãèÿ, ïî-ëîøî å! - Êàïèòàíúò çàáúðçà íàïðåä. - Õàéäå, ìîì÷åòà, ñâàëÿéòå ïëàòíàòà!
- Äà íå ñè ïèïíàë ïëàòíàòà! - èçâèêà Âàéìñ.
- Òè èìàø ëè ñè ïðåäñòàâà êàêâî å òîâà?
- Äàæå íå å òîïúë - îòáåëÿçà Äåòðèòóñ, êàòî ìóøêàøå ñ ïðúñò ïëàìúêà ïî àðáàëåòà ñè.
- Íå ãî ïèïàé! Íå ãî äîêîñâàé! Îãíüîâåòå íà ñâåòè Óíãóëàíò - åòî êàêâî å òîâà! Îçíà÷àâà, ÷å âñè÷êè ùå èçìðåì â óæàñíà áóðÿ!
Âàéìñ ñå îãëåäà. Îòâñÿêúäå ñå ñúáèðàõà îáëàöè... Íå, îáëàöèòå ñå ñòðóïâàõà â íåáåòî íàä òÿõ êàòî îãðîìíè óñóêàíè âúëìà, êàêòî ìàñòèëî ñå ðàçìèâà âúâ âîäà. Èç äúëáèíèòå èì òóê è òàì ïðîáëÿñâàõà ñèíêàâè ñâåòëèíè. Êîðàáúò îïàñíî ñå íàêëîíè.
- Âèæ, òðÿáâà äà ñâàëèì íÿêîè îò ïëàòíàòà! - èçêðåùÿ ìó Äæåíêèíñ. - Òîâà å åäèíñòâåíèÿò íà÷èí...
- Íèêîé íèùî äà íå ïèïà! - èçâèêà â îòãîâîð Âàéìñ. Çåëåíè îãíüîâå ïúëçÿõà ñåãà ïî êðàèùàòà íà ïåíåùèòå ñå âúëíè. - Äåòðèòóñ, àðåñòóâàé âñåêè, êîéòî ïèïíå íåùî!
- Ñëóøàì!
- Â êðàéíà ñìåòêà, èäåÿòà å äà ñå äâèæèì áúðçî - Âàéìñ íàäâèêà âîÿ íà áóðÿòà è äàëå÷íèÿ ãðîõîò.
Äæåíêèíñ ñå íàõâúðëè âúðõó íåãî, êîãàòî êîðàáúò ïðîïàäíà ïîä êðàêàòà èì.
- Òè ñè ëóä! Èìàø ëè ïðåäñòàâà êàêâî ìîæå äà ñå ñëó÷è íà êîðàá, êîéòî ñå îïèòâà äà... Íÿìàø ñè èäåÿ, íàëè? Òîâà íå å íîðìàëíî âðåìå! Òðÿáâà äà ñå ïëàâà ïðåäïàçëèâî! Íå ìîæåø äà íàäáÿãàø âðåìåòî! Íåùî õëúçãàâî óöåëè øëåìà íà Äåòðèòóñ, îòñêî÷è, ïðèçåìè ñå íà ïàëóáàòà è ñå îïèòà äà ñå ïúðçóëíå âúâ âîäàòà.
- À åòî ÷å çàâàëÿ è ðèáà! - ïðîñòåíà Äæåíêèíñ. Îáëàöèòå êðàé òÿõ ñå ïðåâðúùàõà â íåïðîãëåäíà æúëòà ìúãëà, îçàðÿâàíà îò íåïðåêúñíàòè åëåêòðè÷åñêè ðàçðÿäè. Áåøå çàäóøíî òîïëî. Óðàãàíúò âèåøå êàòî ÷óâàë, ïúëåí ñ êîòêè, è âúëíèòå ñå ïðåâðúùàõà â ñòåíè îò âîäà îò äâåòå ñòðàíè íà êîðàáà. Âúçäóõúò áåøå êàòî èçëÿçúë îò íàæåæåíà ïå÷êà.
- Ãëåäàé, äàæå è êëà÷èàíöèòå ñâèâàò ïëàòíàòà ñè! - èçâèêà Äæåíêèíñ, çàñèïâàí îò äúæä îò ñêàðèäè.
- Õóáàâî. Çíà÷è áúðçî ùå ãè íàñòèãíåì.
- Ëóä! Îõ!
Íåùî òåæêî îòñêî÷è îò øàïêàòà ìó, óäàðè äúñêèòå è ñå èçòüðêîëè â êðàêàòà íà Âàéìñ. Áåøå ìåñèíãîâà òîïêà.
- O, íå - ïðîñòåíà Äæåíêèíñ è ñêðè ãëàâàòà ñè ñ ðúöå. - Îòíîâî çàïî÷âàò äà âàëÿò ïðîêëåòèòå êðåâàòè!
Êàïèòàíúò íà êëà÷èàíñêèÿ êîðàá íå áåøå ñâàäëèâ ìúæ, îñîáåíî êîãàòî òðÿáâàøå äà ñïîðè ñúñ 71-÷àñîâèÿ Àõìåä. Òîé ñàìî îãëåäà îïúíàòèòå ïëàòíà è ñå îïèòà äà ïðåñìåòíå øàíñîâåòå ñè äà ïîïàäíå â ðàÿ.
- Ìîæå áè êó÷åòî, êîåòî å ïðåðÿçàëî âúæåòàòà, â êðàÿ íà êðàèùàòà íè å íàïðàâèëî óñëóãà! - èçâèêà òîé â ðåâà íà áóðÿòà.
Àõìåä íå îòãîâîðè. Òîé ïðîäúëæàâàøå äà ñå âçèðà íàçàä. Ñëó÷àéíèòå áëÿñúöè íà åëåêòðè÷åñêàòà áóðÿ îñâåòÿâàõà êîðàáà çàä òÿõ, îáãúðíàò â çåëåíè ïëàìúöè.
Ñëåä òîâà ïîãëåäúò ìó ñå ñïðÿ íà ñòóäåíèòå îãíüîâå, çàïàëèëè òåõíèòå ñîáñòâåíè ìà÷òè.
- Ìîæåø ëè äà âèäèø ñâåòëèíàòà ïî ðúáîâåòå íà ïëàìúöèòå? - ïîïèòà.
- Ãîñïîäàðþ?
- Ìîæåø ëè, ÷îâå÷å?
- Ú-ú... íå...
- Ðàçáèðà ñå, ÷å íå ìîæåø! Íî âèæäàø ëè êúäå íÿìà ñâåòëèíà?
Êàïèòàíúò ñå âãëåäà â íåãî çà ìèã, ñëåä êîåòî ïîêîðíî ñå âòîðà÷è â ïëàìúöèòå. Òàì íàèñòèíà èìàøå ìÿñòî áåç ñâåòëèíà. Ñúñêàùèòå çåëåíè åçèöè, êîèòî ñå âååõà íà âÿòúðà, ñÿêàø áÿõà îáðàì÷åíè îò... òúìà, ìîæå áè êàòî... ìúðäàùà äóïêà â ïðîñòðàíñòâîòî.
- Òîâà å îêòàðèí! - èçâèêà Àõìåä, êîãàòî íîâà âúëíà ñå ðàçïëèñêà íà ïàëóáàòà. - Ñàìî ìàãüîñíèöèòå ìîãàò äà ãî âèæäàò! Ìàãè÷åñêà áóðÿ! Çàòîâà å òîëêîâà ëîøî âðåìåòî!
Âñåêè íèò íà êîðàáà ñêúðöàøå ïîä óäàðèòå íà âúëíèòå.
- Íàïðàâî ùå èçñêî÷èì îò âîäàòà! - ïðîïëàêà Äæåíêèíñ. - Ñàìî ïîäðèïâàìå îò ãðåáåí íà ãðåáåí.
- Õóáàâî! Àêî èçñêî÷èì, ïîíå íÿìà äà äðóñà òîëêîâà! - èçâèêà Âàéìñ â îòãîâîð. - Òðÿáâà äà íàáåðåì ñêîðîñò ñåãà, ùîì âå÷å îòìèíàõìå ëåãëàòà! ×åñòî ëè âàëÿò êðåâàòè ïî òèÿ ìåñòà?
- À òè êàê ìèñëèø?
- Àç äà íå ñúì ìîðÿê!
- Íå, ïðåâàëÿâàíèÿòà íà êðåâàòè íå ñà åæåäíåâíî ÿâëåíèå! Íèòî ïúê êîôèòå çà âúãëèùà! - ïðèáàâè Äæåíêèíñ, êîãàòî íåùî ÷åðíî ñå ñòîâàðè âúðõó ïåðèëàòà íà êîðàáà è ïðîïàäíà çàä áîðäà. - Îáèêíîâåíî âàëÿò íîðìàëíè íåùà! Äúæä! Ñíÿã! Ëàïàâèöà! Ðèáà!
Íîâ ïîðèâ íà áóðÿòà âíåçàïíî ïîêðè ïàëóáàòà ñ êèëèì îò ïðîáëÿñâàùî ñðåáðî.
- À, âúðíàõìå ñå êúì ðèáàòà! - íàäâèêà âÿòúðà Âàéìñ. - Òîâà å õóáàâî, íàëè?
- Íå! Óæàñíî å!
- Íî çàùî?
Äæåíêèíñ âäèãíà åäíà êîíñåðâà.
- Òåçè ñà ñàðäèíè!
Êîðàáúò ïîòúíà â ñëåäâàùàòà âúëíà, äúñêèòå ìó ïðîñòåíàõà æàëíî è ñëåä òîâà îòíîâî ïîëåòÿ íàãîðå.
Ñòóäåíèòå çåëåíè îãíüîâå áÿõà íàâñÿêúäå. Ïëàìú÷åòà áÿõà ïîíèêíàëè îò âñÿêî âèíò÷å è ãàéêà íà ïàëóáàòà, âñÿêî êîðàáíî âúæå è âúæåíà ñòúëáà ñèÿåõà â çåëåíî.
Ïî ãúðáà íà Âàéìñ ïðîëàçè ñòðàõîâèòîòî óñåùàíå, ÷å èìåííî çåëåíèòå îãíüîâå ïàçÿò êîðàáà äà íå ñå ðàçïàäíå íà ÷àñòè. Òîé íÿêàê ñè íå áåøå óáåäåí, ÷å òîâà å îáèêíîâåí ïëàìúê. Äâèæåøå ñå òîëêîâà... öåëåíàñî÷åíî. Ïðàùåøå, íî íå ãîðåøå. Ñÿêàø ïðîñòî ñå çàáàâëÿâàøå îò ñèòóàöèÿòà...
Êîðàáúò îòíîâî öîïíà âúâ âîäàòà.
- Êàïèòàí Äæåíêèíñ?
- Äà?
- Çàùî ñàìî ñè èãðàåòå ñ ðóëÿ? È áåç òîâà êîðìèëîòî íå ñòèãà äî âîäàòà!
Ïóñíàõà êîëåëîòî íà ðóëÿ. Òî ñå çàâúðòÿ áÿñíî çà ìîìåíò è ñïðÿ, çåëåíèÿò ïîæàð ãî ïîãúëíà â ñåáå ñè.
Ïîñëå çàâàëÿõà òîðòè.
Ñòðàæíèöèòå ñå îïèòâàõà äà ñå íàñòàíÿò óþòíî â òðþìà, íî êàòî ÷å ñðåùàõà èçâåñòíè çàòðóäíåíèÿ. Íÿìàøå íèòî åäíà ÷àñò îò ïîäà, êîÿòî âåäíúæ íà âñåêè äåñåòèíà ñåêóíäè äà íå ñå ïðåâðúùà â ñòåíà.
È âúïðåêè òîâà íÿêîé õúðêàøå.
- Êàê ìîæå íÿêîé äà ñïè â òàêîâà âðåìå? - êàçà Ðåäæ Øó.
- Êàïèòàí Êåðúò ìîæå - îòãîâîðè Âåñåëêà, êîÿòî áåøå çàêëèíèëà áðàäâàòà ñè â ñòåíàòà è ñå äúðæåøå çà íåÿ.
Êåðúò ñå áåøå çàâúðçàë â úãúëà. Îò âðåìå-íàâðåìå ñè ìúðìîðåøå íåùî íà ñúí è ñå ðàçìúðäâàøå.
- Êàòî äåòå. Äà ìå óòðåïåø, àêî ìîãà äà ïðîóìåÿ êàê ãî ïîñòèãà - îòáåëÿçà Ðåäæ Øó. - Âñÿêà ìèíóòà òîâà êîðèòî ùå ñå ðàçïàäíå.
- Äà, àìà òóé ùî òå ïðèòåñíÿâà? - ïîïèòà Äåòðèòóñ. - Íàëè âå÷å ñè óìðÿë?
- Å, è? Äà íå èñêàø äà ñâúðøà íà äúíîòî íà ìîðåòî, çàòúíàë äî êîëÿíî â êèòîâè èçïðàæíåíèÿ? Çíàåø ëè êîëêî âðåìå ùå òðÿáâà äà ñå âëà÷à äîëó èç òúìíîòî, äîêàòî ñòèãíà äî âêúùè? Äà íå ãîâîðèì çà ïðîáëåìèòå, äåòî áèõà ìè ãè ñúçäàëè àêóëèòå, àêî ðåøàò äà ìå ÿäàò.
- Àç íå áèõ ñå ïîáîÿë. Ñúãëàñíî çàâåòà íà Ìåçåðåê, ðèáàðÿò Íîíïî ïðåêàðàë ÷åòèðè äíè â ñòîìàõà íà ãèãàíòñêà ðèáà - èçðå÷å ïîëèöàé Âèçèò.
Â ïîñëåäâàëàòà òèøèíà áóðÿòà îòåêíà ñ îñîáåíà ñèëà.
- Òîâà ÷óäî ëè å áèëî? - ïîïèòà Ðåäæ Øó íàêðàÿ. - Èëè ðèáàòà å èìàëà ëåíèâè ÷åðâà?
- Ïî-äîáðå ñå çàìèñëè çà ñúñòîÿíèåòî íà áåçñìúðòíàòà ñè äóøà, âìåñòî äà îñòðîóìíè÷èø - õëàäíî îòãîâîðè Âèçèò.
- Ñúñòîÿíèåòî íà ìîåòî áåçñìúðòíî òÿëî å òîâà, êîåòî ìå òðåâîæè ïîíàñòîÿùåì... - çàïî÷íà Ðåäæ.
- Èìàì åäíà áðîøóðà, êîÿòî ùå òè äîíåñå ñúùåñòâåí... - êàçà Âèçèò.
- Äîñòàòú÷íî ãîëÿìà ëè å, çà äà ÿ ñãúíåì íà êîðàá÷å, êîåòî äà íè ñïàñè âñè÷êèòå?
Ïîëèöàé Âèçèò ñå çàå äà ðàçãúâà ñìà÷êàíîòî êíèæëå.
- Äà, âñúùíîñò, ìåòàôîðè÷íî ïîãëåäíàòî, äîñòàòú÷íà å...
- Êîðàáúò íÿìà ëè ñïàñèòåëíè ëîäêè? - áúðçî ïîïèòà Âåñåëêà. - Ñèãóðíà ñúì, ÷å âèäÿõ ëîäêè, êàòî ñå êà÷âàõìå.
- Äà-à... ñïàñèòåëíè ëîäêè - ïðîòî÷è Äåòðèòóñ.
- Íÿêîé äà èñêà ñàðäèíà? - ïîïèòà Âåñåëêà. - Óñïÿõ äà îòâîðÿ åäíà êîíñåðâà.
- Ñïàñèòåëíè ëîäêè - ïîâòîðè òðîëúò çàìèñëåíî. Çâó÷åøå êàòî íÿêîé, êîéòî òúêìî å îòêðèë ãîð÷èâà èñòèíà. - Äà íå èçãëåæäàò êàòî... ãîëåìè òåæêè íåùà, äåòî ñàìî íè áàâÿò?...
- Äà, èìåííî, ñïîìíÿì ñè, ÷å èìàøå - êàçà Ðåäæ.
- Äà-à... èìàøå íÿêîëêî. Çíà÷è òóé áèëè ñïàñèòåëíèòå ëîäêè, à?
- Â êðàÿ íà êðàèùàòà ìîæåì äà íàìåðèì íÿêîé ïî-òèõ çàëèâ è äà ïóñíåì êîòâà.
- Äà-à... êîòâà - ïîäñìðúêíà Äåòðèòóñ. - Åäíî òàêîâà æåëÿçíî íåùî ñ ãîëåìè êóêè îòñòðàíè ëè?
- Ðàçáèðà ñå!
- Òåæêî òàêîâà åäíî?
- Î÷åâèäíî!
- ßñíî. Àìè... õì-ì-ì... íèå ãî ïóñíàõìå ïðåäè äîñòà âðåìå, ùîò áåøå òåæêî... ñåãà íÿìà äà íè âúðøè ìíîãî ðàáîòà.
- Åäâà ëè. - Ðåäæ Øó õâúðëè åäèí ïîãëåä ïðåç ëþêà. Íåáåòî ïðåäñòàâëÿâàøå ìðúñåí æúëò ÷àðøàô, êðúñòîñâàí îò îãíåíè äèðè. Áóðÿòà ïðîäúëæàâàøå äà òúòíå. - ×óäÿ ñå êîëêî ëè å ïàäíàë áàðîìåòúðúò.
- ×àê äî äúíîòî - êàçà òðîëúò ïîòèñíàòî. - Ìîæåø äà ìè âÿðâàø.

Â ïðèðîäàòà íà ä'ðåãèòå áåøå äà îòâàðÿò âðàòèòå âíèìàòåëíî. Â îáùèÿ ñëó÷àé îò äðóãàòà ñòðàíà ñå íàìèðàøå âðàã. Ðàíî èëè êúñíî.
Àõìåä âèäÿ íàøèéíèêà äà ñå âàëÿ íà ïîäà, òüêìî äî ìàëêîòî ôîíòàí÷å âîäà, êîåòî ñå ïëèñêàøå íàïðàâî îò äúíîòî, è èçðóãà ïîä íîñ.
Èç÷àêà çà ìîìåíò, ñëåä òîâà ïðåäïàçëèâî áóòíà âðàòàòà íàâúòðå. Òÿ èçòðîïà â ñòåíàòà.
- Íÿìà äà òå íàðàíÿ - êàçà òîé íà ñóìðàêà. - Àêî èñêàõ, äîñåãà äà ñè...
Íà íåÿ é ñå èñêàøå äà å â êîæàòà íà âúëê çà òîâà, êîåòî ïîñëåäâà. Åäèí âúëê êàòî íèùî áè ñå ñïðàâèë ñ ÷îâåêà ïðåä ñåáå ñè. Â êîæàòà íà âúëêà òÿ ëåñíî áè ìîãëà äà ãî ïîáåäè, íî ùåøå äà ñå ÷óâñòâà íåðâíà è èçïëàøåíà. Êàòî ÷îâåê ìîæåøå äà íàäìîãíå ÷óâñòâàòà ñè. Êàòî âúëê - âåðîÿòíî íå. Ùåøå äà èçâúðøè ãðåøíè íåùà, ïàíèêüîñàíè íåùà, æèâîòèíñêè íåùà.
Òÿ ãî áëúñíà ñèëíî, êàòî ñêî÷è âúðõó íåãî îò ãðåäèòå íà òàâàíà ñúñ çàäíî ñàëòî. Òðÿñíà âðàòàòà è âðúòíà êëþ÷à.
ßòàãàíúò ïðîáè äúñêèòå êàòî ãîðåù íîæ - ìàñëî.
Áëèçî äî íåÿ íÿêîé òåæêî ñè ïîå äúõ. Òÿ ñå çàâúðòÿ, è ñðåùíà ïîãëåäèòå íà äâàìà ìúæå ñ ìðåæà â ðúöåòå. Òå áèõà ÿ õâúðëèëè âúðõó âúëêà. Â íèêàêúâ ñëó÷àé íå áÿõà î÷àêâàëè äà âèäÿò ãîëà æåíà. Âíåçàïíàòà ïîÿâà íà ñúáëå÷åíà æåíà âèíàãè ïðåäèçâèêâà òðåñêàâî ïðåîñìèñëÿíå íà íåïîñðåäñòâåíèòå ïëàíîâå è íàìåðåíèÿ.
Òÿ èçðèòà ñèëíî äâàìàòà, ïðåäè äà óñïåÿò äà ñå îêîïèòÿò è ñå çàòè÷à â îáðàòíàòà ïîñîêà, îòâîðè íàñëóêà ïúðâàòà èçïðå÷èëà é ñå âðàòà, øìóãíà ñå ïðåç íåÿ è ÿ çàòðúøíà çàä ãúðáà ñè.
Îêàçà ñå êàþòàòà ñ êó÷åòàòà. Òå ñêî÷èõà, îòâîðèõà óñòè... è áúðçè÷êî ñå ñâèõà íà ïîäà. Âúðêîëàöèòå îáëàäàâàò ìîãúùè ñèëè íàä îñòàíàëèòå çâåðîâå, íåçàâèñèìî â êîÿ ñâîÿ ôîðìà ñå ïîÿâÿâàò, âúïðåêè ÷å òîâà å íàé-÷åñòî ñèëàòà äà ãè íàêàðà äà ðàáîëåïíè÷àò è äà èçãëåæäàò íåÿäèâíè.
Òÿ ñå ñòðåëíà ïîêðàé òÿõ è ñìúêíà çàâåñàòà íà õàìàêà â äúíîòî.
×îâåêúò â õàìàêà îòâîðè î÷è. Áåøå êëà÷èàíåö, áëåä îò áîëêà è ñëàáîñò. Èìàøå ÷åðíè êðúãîâå ïîä î÷èòå ñè.
- Àõ - êàçà òîé, - èçãëåæäà âå÷å ñúì óìðÿë è ñúì ïîïàäíàë â ðàÿ. Òè õóðèÿ ëè ñè?
- Íÿìàì íàìåðåíèå äà ñëóøàì òàêèâà ïðèêàçêè, ìíîãî áëàãîäàðÿ, Àíãóà ðàçäðà ñ îïèòíà ðúêà êîïðèíàòà íà äâå ïàð÷åòà.
Òÿ çíàåøå, ÷å èìà èçâåñòíî ïðåäèìñòâî ïðåä ìúæêèòå âúðêîëàöè. Ïîÿâàòà íà ãîëà æåíà ðÿäêî å ïîâîä çà îïëàêâàíèÿ, íî ïúê åäèí î÷åâèäåí íåäîñòàòúê áåøå, ÷å é ñå íàëàãàøå äà îòõâúðëÿ ìíîãî íà áðîé íàñòîé÷èâè ïîêàíè. Íÿêàêúâ âèä äðåõè áÿõà æèçíåíî íåîáõîäèìè, îò ñòåñíèòåëíîñò è ïðîòèâ íåæåëàòåëíîòî äðóñàíå íà îïðåäåëåíè ÷àñòè íà òÿëîòî, òàêà ÷å èìïðîâèçàöèÿòà íà òåìà äðåõè ñå áå ïðåâúðíàëà â åäíî îò ïî-ìàëêî èçâåñòíèòå, íî èçêëþ÷èòåëíî ïîëåçíè óìåíèÿ íà âúðêîëàöèòå.
Àíãóà ñå ñïðÿ. Çà íåñâèêíàëîòî îêî âñè÷êè êëà÷èàíöè èçãëåæäàõà, ðàçáèðà ñå, åäíàêâî, íî ïúê çà âúðêîëàöèòå âñè÷êè ÷îâåöè èçãëåæäàò åäíàêâî. Åäíàêâî àïåòèòíè. Òÿ ñå áåøå íàó÷èëà äà ãè ðàçëè÷àâà.
- Òè ïðèíö Êóôóðàõ ëè ñè?
- Àç ñúì. À òè?...
Âðàòàòà ñå îòâîðè ñ ðèòíèê. Àíãóà ñå õâúðëè êúì ïðîçîðåöà íà êàáèíàòà è áëúñíà íàñòðàíè ðåçåòî è êàïàêà ìó. Âîäà ïëèñíà â êàþòàòà è ÿ áëúñíà â ãúðäèòå, íî òÿ óñïÿ äà ñå èçêàòåðè è èçñêî÷è íàâúí.
- Ïðîñòî íàìèíà íàñàì ëè? - ïðîìúëâè ïðèíöúò.
71-÷àñîâèÿò Àõìåä ñêî÷è êúì ïðîçîðåöà è ïîãëåäíà íàâúí. Ñèíüî-çåëåíè âúëíè, ïîðúáåíè ñ îãíåíè åçèöè, áëúñêàõà êîðàáà. Íèêîé íå áè ìîãúë äà îöåëåå.
Ïîãëåäúò ìó ñå ïëúçíà êúì ðúáà íà ïàëóáàòà è ïî êîðïóñà íà êîðàáà, êúäåòî Àíãóà ñå áåøå âêîï÷èëà â íÿêàêâî ïðîâèñíàëî âúæå.
Òÿ ãî âèäÿ äà é íàìèãà. Ñëåä òîâà òîé ñå îáúðíà è Àíãóà ãî ÷ó äà êàçâà:
- ßâíî ñå å óäàâèëà. Ìàðø îáðàòíî ïî ìåñòàòà ñè!
Ñëåä ìàëêî íà ïàëóáàòà ñå çàòâîðè íÿêàêúâ ëþê.
Ñëúíöåòî èçãðÿ íà áåçîáëà÷íîòî íåáå.
Ñòðàíè÷íèÿò íàáëþäàòåë, àêî èìàøå òàêúâ, áè îáúðíàë âíèìàíèå íà íåîáè÷àéíèÿ íà÷èí, ïî êîéòî âúëíèòå íàáðàçäÿâàõà åäíà îïðåäåëåíà ÷àñò îò ìîðñêàòà ïîâúðõíîñò.
Âåðîÿòíî äîðè áè ñå ïî÷óäèë çà ïðîèçõîäà íà êúñîòî ïàð÷å òðúáà, êîåòî ñå çàâúðòÿ ñ òèõî ñêðèáóöàíå. È àêî áè èìàë âúçìîæíîñò äà äîëåïè óõî äî íåãî, òîé áè ÷óë ñëåäíîòî:
- ...èäåÿ, äîêàòî ïîäðåìâàõ. Åäíî ïàð÷å òðúáà, äâå îãëåäàëà, ìîíòèðàíè ïîä úãúë åäíî ñïðÿìî äðóãî - è åòî ãî ðåøåíèåòî íà âñè÷êè íàøè íàâèãàöèîííè ïðîáëåìè! Âëèçà è âúçäóõ çà äèøàíå.
- Î÷àðîâàòåëíî. „Òðúáà-Ïðåç-Êîÿòî-Ñå-Ãëåäà-È-Äèøà".
- Ìèëè áîæå, ìèëîðä! Îòêúäå çíàåòå èìåòî ìó?
- Ïðîñòî ùàñòëèâî õðóìâàíå.
- À-õà! Íÿêîé å ïðåóñòðîèë ñåäàëêàòà ìè, âå÷å å óäîáíà!
- Àõ, äà, åôðåéòîð, íàïðàâèõ íÿêîè çàìåðâàíèÿ, äîêàòî ñïÿõòå è ãè âúçïðîèçâåäîõ çà ïî-äîáðà àíàòîìè÷íà êîíôèãó...
- Âçåë ñòå çàìåðâàíèÿ?
- O, äà, àç...
- Îò ìîÿ... ñåäàëèùåí ðåãèîí?
- O, íå ñå áåçïîêîéòå, àíàòîìèÿòà âèíàãè å áèëà íåùî êàòî ìîÿ òàéíà ñòðàñò...
- Òàêà, çíà÷è! Å, êàòî çà íà÷àëî ïðåñòàíè äà èçïèòâàø ñòðàñò êúì ìîÿ...
- Åòî, âèæäàì íÿêàêúâ îñòðîâ! Òðúáàòà ïðîñêúðöà â êðúã.
- Àõ, òîâà å Ëåøï! Âèõäàì è õîðàòà. Íà ïåäàëèòå, ãîñïîäà. Íåêà äà èçñëåäâàìå îêåàíñêîòî äúíî*...
(* „ÂîÏîò" îçíà÷àâà è „äúíî", è „çàäíèê". Áåë. ïð.)
- Êàêâî äðóãî äà î÷àêâàø îò íåãî?
- Çàòâàðÿé ñè óñòàòà, Íîáè!
Òðúáàòà ïîòúíà âúâ âúëíèòå. Íà ïîâúðõíîñòòà îñòàíàõà ñàìî ìåõóð÷åòà, êàêòî è åõîòî îò ïðèãëóøåí ñïîð ÷èå çàäúëæåíèå å áèëî äà ïúõíå îáðàòíî òàïàòà. Ìîðåòî îïóñòÿ îùå ïîâå÷å îò ïðåäè.
Íÿìàøå íèêàêâà ðèáà.
Âúâ âðåìåíà êàòî òåçè Ñòàáèëíèÿ Äæàêñúí áè õàïíàë äîðè ëþáîïèòíà ñåïèÿ.
Íî ìîðåòî áåøå ïðàçíî. È ìèðèøåøå ñòðàííî. È ëåêî áúëáóêàøå. Ñòàáèëíèÿ ìîæåøå äà âèäè äðåáíèòå ìåõóð÷åòà, êîèòî ñúñêàõà è ñå ïóêàõà íà ïîâúðõíîñòòà íà âîäàòà è îñâîáîæäàâàõà ñìðàäòà íà ñÿðà è ðàçâàëåíè ÿéöà. Òîé ïðåäïîëîæè, ÷å èçäèãàíåòî íà çåìÿòà ìîæå äà å ðàçìúòèëî ìíîãî òèíÿ. Äîñòàòú÷íî êîôòè áåøå íà äúíîòî íà îáèêíîâåíî åçåðî, ñ âñè÷êèòå ìó òàì æàáè è áóáîëå÷êè è äðóãè ðàáîòè, à òîâà ñè áåøå öÿëî ìîðå...
Îïèòà ñå äà ñïðå ïîòîêà íà ìèñëèòå ñè, íî òîé ïðîäúëæàâàøå äà ñå èçäèãà îò äúëáèíèòå íà ñúçíàíèåòî ìó êàòî... êàòî...
Çàùî íÿìà ðèáà? Ìèíàëàòà íîù èìàøå áóðÿ, íî ñëåä áóðÿ óëîâúò ïî òåçè ìåñòà áåøå äîðè ïî-äîáúð, çàùîòî òÿ... ðàçáúðêâà ìîðåòî...
Ñàëúò ñå çàêëàòè.
Çàïî÷âàøå äà ìèñëè, ÷å íÿìà äà å çëå äà ñå ïðèáåðàò âêúùè, íî òîâà îçíà÷àâàøå äîáðîâîëíî äà îñòàâÿò çåìÿòà ñè íà êëà÷èàíöèòå, êîåòî ìîæåøå äà ñòàíå ñàìî ïðåç òðóïà ìó.
Ïðåäàòåëñêîòî ãëàñ÷å â ãëàâàòà ìó øåïíåøå:
„Ñòðàííî, íèêîãà íå íàìåðèõà òÿëîòî íà ãîñïîäèí Õîíã. Íå è íàé-âàæíèòå ìó ÷àñòè, âúâ âñåêè ñëó÷àé."
- Ìèñëÿ ñè... ìèñëÿ ñè... ìèñëÿ ñè ÷å òðÿáâà äà ñå âðúùàìå âå÷å - èçïåëòå÷è òîé íà ñèíà ñè.
- Î-î, òàòå! È ïàê ùå ÿäåì ìåäóçè ñ âîäîðàñëè çà âå÷åðÿ-ÿ...
- Íÿìà èì íèùî íà âîäîðàñëèòå. Ïúëíè ñà ñ õðàíèòåëíè... âîäîðàñëè. È æåëÿçî. Ïîëåçíî å òî çà òåáå, æåëÿçîòî.
- Ùî äà íå ñè ñãîòâèì òîãàâà êîòâàòà?
- ß íå ãîâîðè òàêà íà áàùà ñè!
- Àìà êëà÷èàíöèòå ñè èìàò õëÿá. Äîíåñëè ñà ñè áðàøíî. È èìàò äúðâà çà îãðåâ.
Òîâà áåøå áîëíîòî ìÿñòî íà Ñòàáèëíèÿ Äæàêñúí. Óñèëèÿòà ìó äà ãîðè âîäîðàñëè ñå ïðîâàëèõà.
- Äà, àìà òåõíèÿò õëÿá íå å õóáàâ - îòãîâîðè òîé. - Ïëîñúê å è íÿìà êîðè÷êà...
Áðèçúò äîâÿ àðîìàòà íà ïðÿñíî èçïå÷åí õëÿá íàä âîäàòà. Óñåùàøå ñå óõàíèåòî íà ïîäïðàâêè.
- Ïåêàò ñè õëÿá! Âúðõó íàøà ñîáñòâåíîñò!
- Å, òå òâúðäÿò, ÷å ñîáñòâåíîñòòà ñè å òÿõíà... Äæàêñúí ãðàáíà ïàð÷åòî ñ÷óïåíà äúñêà, êîåòî èçïîëçâàøå âìåñòî âåñëî, è ÿðîñòíî çàãðåáà êúì áðåãà. Ôàêòúò, ÷å ñàìî íàêàðà ñàëà äà ñå âúðòè íà ìÿñòî, ãî âáåñè äîïúëíèòåëíî.
- Ïðîêëåòíèöèòå ñå íàíåñîõà äî íàñ áåç íàøå ïîçâîëåíèå è íà âñè÷êîòî îòãîðå òðÿáâà äà èì òúðïèì âîíÿòà íà ÷óæäîçåìñêà õðàíà...
- Çàùî òè òåêàò ëèãèòå, òàòå?
- È îòêúäå ñà íàìåðèëè äúðâà, ìîãà ëè äà çàïèòàì?
- Ìèñëÿ, ÷å òå÷åíèåòî äîíàñÿ äúðâàòà îòêúì òÿõíàòà ñòðàíà íà îñòðîâà, òàòå...
- Âèæäàø ëè! Êðàäàò íè äúðâàòà! Ïðîêëåòèòå íè äúðâà êðàäàò'. Õà! Àç ñåãà ùå èì...
- Àìà íàëè ñå óãîâîðèõìå, ÷å äðóãàòà ñòðàíà ùå å òÿõíà è...
Äæàêñúí íàé-ñåòíå ñè ïðèïîìíè êàê ñå óïðàâëÿâà ñàë ñ åäíî âåñëî.
- Íèùî íå ñìå ñå óãîâàðÿëè - êàçà òîé, äîêàòî ïåíåøå ìîðñêàòà âîäà, ðàçìàõâàéêè íàïðåä-íàçàä âåñëîòî. - Òîâà áåøå ïðîñòî... ñïîðàçóìåíèå. Íå å êàòî òå äà ñà ñúòâîðèëè ìîðñêèòå òå÷åíèÿ. Òàêà ñå å ñëó÷èëî. Ãåîãðàôñêà ñëó÷àéíîñò è íèùî ïîâå÷å. Äúðâàòà, äåòî ãè íîñè òå÷åíèåòî, ñà åñòåñòâåí ðåñóðñ. Íå ïðèíàäëåæàò íà íèêîãî!
Ñàëúò áëúñíà íåùî, êîåòî èçäðúí÷à íà ìåòàë. Íî òå áÿõà âñå îùå íà ñòîòèöè ìåòðè îò ñêàëèòå.
Íåùî äðóãî, çàîñòðåíî â êðàÿ, èçïëàâà íà ïîâúðõíîñòòà ñúñ ñêúðöàù çâóê. Çàâúðòÿ ñå îêîëî îñòà ñè è ñå ôèêñèðà âúðõó Äæàêñúí.
- Èçâèíåòå - êàçà êóõ, íî ó÷òèâ ãëàñ, - íàëè òîâà å îñòðîâ Ëåøï?
Äæàêñúí èçäàäå íÿêàêúâ ãúðëåí çâóê.
- Ïðîñòî - ïðîäúëæè íåùîòî - âîäàòà å ìàëêî ìúòíà äíåñ è ñè ìèñëåõìå, ÷å ìîæå äà ñìå õâàíàëè ãðåøåí ïúò ïðåç ïîñëåäíèòå äâàéñåòèíà ìèíóòè.
- Ëåøï! - èçïèñêà Äæàêñúí ñ íååñòåñòâåíî òúíè÷úê ãëàñ.
- À, äîáðå. Ìíîãî âè áëàãîäàðÿ. Æåëàÿ âè ïðèÿòåí äåí.
È èçðàñòúêúò áàâíî ñå ñêðè â ìîðåòî. Ïîñëåäíèòå çâóöè îò íåãî, äîøëè ïðåç âèõðóøêàòà îò âúçäóøíè ìåõóð÷åòà, áÿõà:
- ...è íå çàáðàâÿé äà ñëîæèø òàïàòà... ïàê çàáðàâè äà ñëîæèø òàï...
Ìåõóð÷åòàòà èç÷åçíàõà. Ìàëêî ïî-êúñíî Ëåñ ñå îáàäè.
- Òàòå, òîâà êàêâî...
- Íå áåøå íèùî! - ñîïíà ñå áàùà ìó. - Òàêèâà íåùà èçîáùî íå ñå ñëó÷âàò!
Ñàëúò ñå ñòðåëíà êúì áðåãà. ×îâåê ìîæåøå äà êàðà âîäíè ñêè ñëåä íåãî.
Ñëåä êàòî ñå ïîòîïèõà îòíîâî â ñóìðà÷íèòå ãëúáèíè ñåðæàíò Êîëúí ìðà÷íî óñòàíîâè äðóãî âàæíî íåùî, ñâúðçàíî ñ Ëîäêàòà - ÷îâåê íå ìîæåøå äà èçãðåáâà âîäàòà îò äúíîòî. Çàùîòî Ëîäêàòà áåøå äúíîòî.
Òîé âúðòåøå ïåäàëèòå, êðàêàòà ìó ïëÿñêàõà âúâ âîäà íà âñåêè îáîðîò, è ñòðàäàøå åäíîâðåìåííî îò êëàóñòðîôîáèÿ è àãîðàôîáèÿ. Ïëàøåøå ãî âñè÷êî âúòðå â Ëîäêàòà è åäíîâðåìåííî ãî ïëàøåøå âñè÷êî èçâúí íåÿ. À è íÿêàêâè íåïðèÿòíè òàéíñòâåíè íåùà ñå ìÿðêàõà ïðåç ïðîçîð÷åòî, äîêàòî Ëîäêàòà ñå ñïóñêàøå ïîêðàé ñòåíà îò ïîäâîäíè ñêàëè. Ðàçìàõâàõà ñå ïèïàëà. Ïðèâèæäàõà ìó ñå íîêòåñòè ëàïè. Íåùèöà ïðîáÿãâàõà èç äðèïàâèòå âîäîðàñëè. Ãèãàíòñêè ìèäè íàáëþäàâàõà ñåðæàíò Êîëúí ïðåç îòâîðåíèòå ñè ÷åðóïêè.
Ëîäêàòà ïðîñêúðöâàøå.
- Ñåðæàíò... - êàçà Íîáè, äîêàòî ñå äèâÿõà íà ïîäâîäíèòå ÷óäåñà.
- Äà, Íîáè?
- Çíàåø ëè, ÷å è íàé-ìàëêàòà ÷àñòèöà íà òÿëîòî òè ñå ïîäìåíÿ âñåêè ñåäåì ãîäèíè?
- Òîâà å äîáðå èçâåñòåí ôàêò - ïîòâúðäè ñåðæàíò Êîëúí.
- Õóáàâî. Çíà÷è... àç èìàì íà ðàìîòî ñè òàòóèðîâêà, íàëè òàêà? Íàïðàâèõà ìè ÿ ïðåäè îñåì ãîäèíè. Â... Êàê ñòàâà òàêà, ÷å òÿ îùå ñè å òàì?
Ãèãàíòñêè âîäîðàñëè ñå âååõà èç çäðà÷íèòå âîäè.
- Èíòåðåñåí âúïðîñ - ïîòðåïåðè ãëàñúò íà Êîëúí. - Õüì-ì...
- Íàëè íîâè ïàð÷åíöà êîæà ñå ïîÿâÿâàò íà ìÿñòîòî íà ñòàðàòà, íî òîâà çíà÷è, ÷å äîñåãà öÿëàòà ìè êîæà òðÿáâà äà ñå å ñìåíèëà è äà ñè å ÷èñòà è ðîçîâà. Ðèáà ñ íîñ êàòî òðèîí ïðåìèíà êðàé òÿõ. Ïîñðåä âñè÷êèòå ñè îñòàíàëè ïðèòåñíåíèÿ Êîëúí ñå îïèòâàøå äà ðàçñúæäàâà òðåñêàâî.
- Òîâà, êîåòî âñúùíîñò ñå ñëó÷âà å, ÷å âñè÷êàòà ñèíÿ êîæà íà ðàìîòî òè ñå å ïîäìåíèëà ïàê ñúñ ñèíÿ êîæà. Âèæ òàòóèðîâêèòå è íà îñòàíàëèòå õîðà.
- Çíà÷è àç èìàì òàòóèðîâêà êàòî íà äðóãèòå õîðà ëè?
- Õúì-ì... äà.
- Óäèâèòåëíî. Ùîòî òÿ ñè èçãëåæäà êàòî äà ñè å ìîÿòà. Ñ êðúñòîñàíè êèíæàëè è íàäïèñ „WÀÌÀ".
- WÀÌÀ ëè?
- Òðÿáâàøå äà å „ÌÀÌÀ", íî àç ïðèïàäíàõ è Íåä Ãóáåðêàòà íå çàáåëÿçàë, ÷å ñúì ëåãíàë íà îáðàòíî.
- Áè ìîãúë äà ïîãëåäíå âñå ïàê...
- Òîé ñúùî áåøå ìíîãî ÿäîñàí. Ùîòî, çíàåø ñåðæàíò, òî íå ñè å ðàáîòà, àêî ÷îâåê íå ñè ñïîìíÿ êàê ñà ìó ÿ íàïðàâèëè.
Ëåîíàðäî è Ïàòðèöèÿò ñå âçèðàõà â ïîäâîäíèÿ ïåéçàæ.
- Êàêâî ëè ãëåäàò? - ïîëþáîïèòñòâà Êîëúí.
- Ëåîíàðäî íåïðåêúñíàòî áðúùîëåâè çà íÿêàêâè éåðîãëèôè - îòãîâîðè Íîáè. - Êàêâî ñà éåðîãëèôèòå, ñåðæàíò?
Êîëúí ñå ïîêîëåáà, íî ñàìî çà êðàòêî.
- Âèä ìîëþñêè, åôðåéòîð.
- Õåé, òè âñè÷êî çíàåø, ñåðæàíò! - âúçêëèêíà âúçõèòåí Íîáè. - Çíà÷è éåðîãëèôèòå æèâåÿò ïî òèÿ ìåñòà? À àêî ñå ãìóðíåì ïîâå÷å, ùå íàìåðèì ëè äúíîãëèôè?
Èìàøå íåùî ñìóùàâàùî â óñìèâêàòà íà Íîáè. Êîëúí ïðåäïî÷åòå äà íå íàâëèçà â äèñêóñèÿ.
- Íå ñå ïðàâè íà òúïàê, Íîáè! „Äúíîãëèôè"! Áîæå îïàçè!
- Èçâèíÿâàé, ñåðæàíò.
- Âñåêè çíàå, ÷å â òèÿ âîäè íå ñå âúäÿò äúíîãëèôè.
Íÿêîëêî ëþáîïèòíè ñåïèè ñå çàãëåäàõà îçàäà÷åíî ñëåä òÿõ.

Êîðàáúò íà Äæåíêèíñ ñå áåøå ïðåâúðíàë â èñòèíñêà ïëàâàùà ðàçâàëèíà.
Íÿêîëêî ïëàòíà áÿõà ñòàíàëè íà ïàðöàëè. Òàêåëàæúò, êàêòî è äðóãèòå íåùà, ÷èèòî ìîðÿøêè èìåíà Âàéìñ îòêçà äà çàïåìåòè, ñå âàëÿõà ïî ïàëóáàòà èëè ñå âëà÷åõà âúâ âîäàòà çàä êîðàáà.
Íàáëþäàòåëÿò íà âúðõà íà ìà÷òàòà ñâè äëàíè ïðåä óñòàòà ñè êàòî òðúáà è ñå íàäâåñè íàäîëó:
- Çåìÿ íà õîðèçîíòà!
- Òîâà è ñàì ãî âèæäàì - êàçà Âàéìñ. - Íàëîæèòåëíî ëè å äà âèêà òàêà?
- Íîñè ùàñòèå - îòãîâîðè Äæåíêèíñ, äîêàòî ñå âçèðàøå ïðåç ëåêàòà ìúãëèöà. - Íî âàøèòå ïðèÿòåëè íå ñà ñå íàñî÷èëè êúì Ãåáðà. ×óäÿ ñå íàêúäå ëè îòèâàò?
Âàéìñ ñå âçðÿ â áëåäîæúëòåíèêàâîòî ïåòíî íà õîðèçîíòà è ñå îáúðíà êúì Êåðúò.
- Ùå ÿ ïðèáåðåì, íå ñå òðåâîæè.
- Àç âñúùíîñò íå ñå òðåâîæà, ñúð, âúïðåêè ÷å ñúì èçêëþ÷èòåëíî çàãðèæåí.
- Ú-õúì... äîáðå. - Âàéìñ áåçïîìîùíî ìàõíà ñ ðúêà. - Âñè÷êè ëè ñà íà êðàê è çäðàâè? Õîðàòà íè ñà â äîáðî íàñòðîåíèå, íàäÿâàì ñå?
- Íàâÿðíî ùå èì ïîâäèãíåòå äóõà, ñúð, àêî èì êàæåòå íÿêîëêî äóìè.
Êîøìàðíèÿò îòðÿä íà Àíêõ-ìîðïîðêñêàòà Ãðàäñêà ñòðàæà ñå ñòðîè íà ïàëóáàòà, êàòî ïðèìèãâàøå êúì ñëúíöåòî. Î, áîãîâå. Çàîáèêîëåí îò íåîáè÷àéíèòå çàïîäîçðåíè. Åäíî äæóäæå, åäèí ÷îâåê, êîéòî ñå ìèñëåøå çà äæóäæå è ðàçñúæäàâàøå êàòî ó÷åíèê ïî åòèêà, åäíî çîìáè, åäèí òðîë, àç è î, íå, åäèí ðåëèãèîçåí ôàíàòèê.
Ïîëèöàé Âèçèò îòäàäå ÷åñò.
- Ïîçâîëåòå äà äîëîæà, ñúð.
- Êàçâàé - èçðúìæà Âàéìñ.
- Çà ìåíå å óäîâîëñòâèå äà äîêëàäâàì, ñúð, ÷å íàøàòà ìèñèÿ å áëàãîñëîâåíà îò áîãà, ñúð. Èìàì ïðåäâèä äúæäà îò ñàðäèíè, êîéòî íè ïîìîãíà â íóæäà, ñúð.
- Ñàìî ìàëêî îãëàäíÿõìå, ÷àê ïúê íóæäà...
- Ñ öÿëîòî ìè óâàæåíèå, ñúð - òâúðäî ïðîäúëæè Âèçèò, - áîæåñòâåíèÿò ìîäåë å òâúðäî çàëåãíàë, ñúð. Äà òàêà å. Êîãàòî ñèêóëèòèòå áèëè ïðåñëåäâàíè èç ïóñòîøòà îò îôëúðèàíñêèòå ìèòîëèòè, ñúð, òå ñå õðàíåëè ñ äúæäà îò áîæåñòâåíè áèñêâèòè, ñúð. Øîêîëàäîâè, ñúð.
- Ñúâñåì åñòåñòâåíî ÿâëåíèå - íàìåñè ñå ïîëèöàé Øó. - Âåðîÿòíî ñà áèëè îòíåñåíè îò ñèëåí âÿòúð, êîéòî å äóõàë êðàé íÿêîÿ ñëàäêàðíèöà...
Âèçèò ìó õâúðëè ñòóäåí ïîãëåä è ïðîäúëæè:
- È ìóðìóðèàíöèòå, êîãàòî áèëè èçòëàñêàíè â ïëàíèíèòå îò ïëåìåíàòà íà Ìèñêìèê, íå áèõà îöåëåëè, ñúð, àêî íå å áèë ìàãè÷íèÿò äúæä îò ñëîíîâå...
- Îò ñëîíîâå ëè?
- Å, ñàìî åäèí ñëîí, ñúð - ñúãëàñè ñå Âèçèò. - Íî ñå å ðàçïëåñêàë íà ìíîãî ïàð÷åòà.
- Ñúâñåì åñòåñòâåíî ÿâëåíèå - ïàê âìåòíà ïîëèöàé Øó. - Âåðîÿòíî íÿêîé ñëîí å áèë âäèãíàò ïî ïðèùÿâêà íà ïðèðîäàòà...
- È êîãàòî çàïî÷íàëè äà ãèíàò îò æàæäà â ïóñòèíÿòà, ñúð, ×åòèðèòå ïëåìåíà íà Êõàíëè ñà áèëè ñïîõîäåíè îò ñúâñåì íåî÷àêâàí è àáñîëþòíî ñâðúõåñòåñòâåí äúæä îò äúæä, ñúð.
- Äúæä îò äúæä, - ïîâòîðè Âàéìñ êàòî õèïíîòèçèðàí îò ñëÿïàòà óáåäåíîñò íà Âèçèò.
- Ñúâñåì åñòåñòâåòî ÿâëåíèå - ïðèñìÿ ñå Ðåäæ Øó - Âåðîÿòíî âîäàòà ñå å èçïàðèëà îò îêåàíà, áèëà å èçäóõàíà îò âÿòúðà, êîíäåíçèðàëà ñå å îêîëî êàïêîâè çàðîäèøè êîãàòî å ïðåìèíàëà ïðåç ñòóäåí âúçäóõ è... å çàâàëÿëî... - Òîé ñå çàïúíà è äîáàâè ñúðäèòî: - Êàêòî è äà å, òîâà íå ãî âÿðâàì.
- Òúé ÷å... êîå êîíêðåòíî áîæåñòâî ïîìîãíà â íàøèÿ ñëó÷àé? - ïîïèòà Âàéìñ ñ íàäåæäà.
- Âåäíàãà, ùîì èìàì ÿñíîòà ïî âúïðîñà, ñúð, ùå âè èíôîðìèðàì - óâåðè ãî Âèçèò.
- Õúì-ì... ìíîãî äîáðå, ñòðàæíèê, áëàãîäàðÿ òè. - Âàéìñ îòñòúïè êðà÷êà íàçàä. - Íÿìà äà âè ëúæà, ÷å çàäà÷àòà íè å ëåñíà. Íî íàøàòà ìèñèÿ å äà íàìåðèì Àíãóà è îíîâà êîïåëå Àõìåä è äà èçêîï÷èì èñòèíàòà îò ãúðëîòî ìó. Êîåòî çà ñúæàëåíèå îçíà÷àâà, ÷å òðÿáâà äà ãî ïîñëåäâàìå ïðåç ñîáñòâåíàòà ìó ñòðàíà, ñ êîÿòî ñìå âúâ âîéíà. Òîâà ùå ïîñòàâè íîâè ïðåïÿòñòâèÿ íà íàøèÿ ïúò. Íî ïåðñïåêòèâàòà äà áúäåì çàëîâåíè è èçìú÷âàíè äî ñìúðò íå òðÿáâà äà íè îáåçñúð÷àâà, íàëè?
- Ñúäáàòà ñå óñìèõâà ñàìî íà ñìåëèòå, ñúð - êàçà áîäðî Êåðúò.
- Õóáàâî. Äîáðå. Çà ìåíå å óäîâîëñòâèå äà ãî ÷óÿ, Êàïèòàíå. Êàêâî å îòíîøåíèåòî é êúì ñðåùèòå vis à vis ñ òåæêî âúîðúæåíè, äîáðå ïîäãîòâåíè è èçêëêþ÷èòåëíî ìíîãîáðîéíè àðìèè?
- O, ñúð, íèêîé íå å ÷óâàë Ñúäáàòà äà å áèëà ìèëîñòèâà êúì ïîäîáíè õîðà.
- Ãåíåðàë Òàêòèòóñ òâúðäè, ÷å íå å è íåîáõîäèìî íÿêîé äà ïðîÿâÿâà ìèëîñò êúì òÿõ. - Âàéìñ îòãúðíà îìà÷êàíàòà êíèæêà. Ñ ìíîæåñòâî õàðòèéêè è êîí÷åòà áÿõà îòáåëÿçàíè ïî-âàæíèòå öèòàòè. - Âñúùíîñò, åòî êàêâî å êàçàë ãåíåðàëúò çà áèòêàòà ñ ïî-ìíîãîáðîåí, ïî-äîáðå ïîäãîòâåí è ïî-äîáðå âúîðúæåí ïðîòèâíèê. Òóêà áåøå íÿêúäå... „Íå âëèçàéòå â áèòêà".
- Èçãëåæäà å áèë ìúäúð ÷îâåê - êîìåíòèðà Äæåíêèíñ è ïîñî÷è êúì æúëòèÿ õîðèçîíò. - Âèæäàø ëè âñè÷êèÿ òîÿ áîêëóê âúâ âúçäóõà? Çíàåø ëè êàêâî å òîâà?
- Ìúãëà? - îïèòà Âàéìñ.
- Õà! Äà, áå! Ìúãëà, àìà êëà÷èàíñêà! Òîâà å ïÿñú÷íà áóðÿ! Ïÿñúê ñå íîñè èç âúçäóõà ñúñ ñòðàøíà ñèëà. Óæàñíî íåùî! Àêî èñêàø äà ñè íàòî÷èø ìå÷à, ñàìî ãî ïîäðúæ çà ìàëêî èçïðàâåí.
- Îõî.
- È òîâà å äîáðàòà íîâèíà, çàùîòî àêî ÿ íÿìàøå áóðÿòà, îòòóêà ùåøå äà ñå âèæäà âðúõ Ãåáðà. À ïîä íåãî å Þìðóêúò íà Ãåáðà, êàêòî ãî íàðè÷àò êëà÷èàíöèòå - ãðàä ñ èçêëþ÷èòåëíî äîáðå óêðåïåí ôîðò, ñòåíèòå ìó ñà òðèéñåò ñòúïêè äåáåëè. Ñàìèÿò ôîðò å êîëêîòî ãîëÿì ãðàä. Âúòðå èìà ìÿñòî çà õèëÿäè âúîðúæåíè ìúæå, áîéíè ñëîíîâå, âîåííè êàìèëè, âñè÷êî. À àêî áåøå âèäÿë òîâà, âå÷å ùåøå äà ñå âðúùàø îáðàòíî. Òà êàêâî çíà÷è ïèøå òâîÿò âåëèê ãåíåðàë?
- Ìèñëÿ, ÷å ìè ñå áåøå ìÿðíàëî íåùî... - Âàéìñ ïðåëèñòè íà äðóãà ñòðàíèöà. - À, åòî... êàçâà „Ñëåä ïúðâàòà áèòêà â Ñòî Ëàò àç èçðàáîòèõ ñòðàòåãèÿ, êîÿòî ìíîãî ìè ïîìîãíà âúâ âñè÷êèòå ñëåäâàùè áèòêè. À òÿ å - àêî âðàãúò èìà íåïðåâçåìàåìà êðåïîñò, ïîñòàðàé ñå äà ãî äúðæèø âúòðå â íåÿ."
- Ìíîãî ìå óòåøè - êàçà Äæåíêèíñ.
Âàéìñ ïðèáðà êíèæêàòà â äæîáà ñè.
- Çíà÷è, ïîëèöàé Âèçèò, èìàìå áîã íà íàøà ñòðàíà, òàêà ëè?
- Ñúñ ñèãóðíîñò, ñúð.
- Íî âåðîÿòíî è òå ñè èìàò áîã íà òÿõíà ñòðàíà?
- Ìíîãî å âúçìîæíî, ñúð. Áîãîâå èìà çà âñÿêà ñòðàíà.
- Äà ñå íàäÿâàìå òîãàâà, ÷å ïîíå ùå ñå óðàâíîâåñÿâàò âçàèìíî.
Åäíà ñïàñèòåëíà ëîäêà îò êëà÷èàíñêèÿ êîðàá äîêîñíà ìîðñêàòà ïîâúðõíîñò ñ íàé-íåæåí ïëÿñúê. Àõìåä áåøå çàñòàíàë äî ïîäåìíèòå ìàêàðè ñ ãîë ìå÷ â ðúêà, êîåòî íàêàðà ìîðÿöèòå äà ñå ïîãðèæàò ìíîãî âíèìàòåëíî çà çàäà÷àòà ñè.
- Êîãàòî ñå îòäàëå÷èì äîñòàòú÷íî, ìîæåø äà íàñî÷èø êîðàáà êúì Ãåáðà - êàçà òîé íà êàïèòàíà. Êàïèòàíúò ïîòðåïåðè.
- À êàêâî ùå èì îáÿñíÿ òàì, âàëè?
- Êàæè èì èñòèíàòà. Â åäèí ìîìåíò. Êîìàíäèðúò íà ãàðíèçîíà å ÷îâåê íåäîâåð÷èâ è ùå òå ïîèçìú÷âà ìàëêî. Çàïàçè èñòèíàòà çà ñåáå ñè, äîêàòî íàèñòèíà òè ïîòðÿáâà. Òîâà ùå ãî íàêàðà äà ñå ÷óâñòâà ùàñòëèâ. Êàæè, ÷å ñúì òå ïðèíóäèë.
- O, ùå êàæà, âàëè! Ùå... èçðåêà òàÿ ëúæà - ïîáúðçà äà äîáàâè.
Àõìåä êèìíà, ïóñíà åäíî âúæå, ïëúçíà ñå ïî íåãî â ëîäêàòà è ÿ íàñî÷è êúì áðåãà.
Åêèïàæúò ãî ãëåäàøå êàê ãðåáå ïðåç ïðèáîÿ.
Òîâà íå áåøå ïðèÿòåí ïëàæ. Áåøå ñêàëèñò áðÿã. Ñêåëåòèòå íà èçõâúðëåíè îò ìîðåòî êîðàáè ñúõíåõà íà ïÿñúêà. Êîñòè, äîíåñåíè îò ìîðåòî êëîíè è èçáåëåëè íà ñëúíöåòî âîäîðàñëè ëåæàõà ñòðóïàíè íà êóï÷èíè íà ïðèëèâíàòà ëèíèÿ. À íàâúòðå, îòòàòúê äþíèòå, çàïî÷âàøå èñòèíñêàòà ïóñòèíÿ. Äîðè è òóê, äîëó, ïÿñúêúò ñå íàáèâàøå â î÷èòå è ñêúðöàøå ìåæäó çúáèòå.
- Ùå íàìåðè ñìúðòòà ñè íà îíÿ áðÿã - êàçà ïúðâèÿò ïîìîùíèê-êàïèòàí, êàòî ìèãàøå íà÷åñòî, çà äà ñå ñïàñè îò ïÿñúêà.
- Äà - îòãîâîðè êàïèòàíúò. - Òúêìî èçëèçà íà ñóøàòà.
Ôèãóðàòà äà áðåãà èçìúêíà åäðî, îòïóñíàòî òÿëî îò ëîäêàòà è ãî èçâëå÷å òàì, êúäåòî âúëíèòå íå ìîæåõà äà ãî äîñòèãíàò. Ïúðâèÿò ïîìîùíèê âäèãíà ëúêà ñè.
- Ìîãà äà ãî óáèÿ îòòóêà, ãîñïîäàðþ. Ñàìî êàæåòå.
- Íàïúëíî ëè ñè ñèãóðåí? Çàùîòî íàé-äîáðå å äà ñè àáñîëþòíî ñèãóðåí, ÷å ùå ãî óöåëèø. Ïúðâî, çàùîòî àêî íå ãî óëó÷èø, ñè ìúðòúâ, è âòîðî, àêî ãî óëó÷èø, ïàê ñè ìúðòúâ. Ïîãëåäíè íàòàì!
Ïî áèëîòî íà äàëå÷íàòà äþíà, êàòî òúìíè ñèëóåòè íà ôîíà íà çëàòíîòî îò ïÿñúê íåáå, ñå âèæäàõà åçäà÷è. Ïúðâèÿò ïîìîùíèê ñâàëè ëúêà.
- Íî êàê ñà çíàåëè, ÷å ùå ïðèñòèãíåì òî÷íî òóêà?
- O, òå íàáëþäàâàò ìîðåòî ïðåç öÿëîòî âðåìå - îòãîâîðè êàïèòàíúò. - Ä'ðåãèòå öåíÿò êàòî íèêîé äðóã äîáðîòî êîðàáîêðóøåíèå. Ìíîãî ïîâå÷å îò âñåêè äðóã, âñúùíîñò.
Äîêàòî ñå îòäàëå÷àâàõà îò ïàðàïåòà íà êîðàáà, íÿêîé ñå èçìúêíà áåçøóìíî îò òðþìà è ñå ãìóðíà âúâ âîäàòà ñ åäâà ÷óò ïëÿñúê.
Äåòðèòóñ ñå îïèòâàøå äà ñå êðèå â ñÿíêàòà, íî íàîêîëî íÿìàøå ìíîãî ñåíêè. Æåãàòà èäåøå îò øèðíàëàòà ñå ïðåä òÿõ ïóñòèíÿ è ãè îáãðúùàøå êàòî òîïëèíà îò ðàçïàëåíà ôàêëà.
- Ùå ñòàíà òúï - èçõëåí÷è òîé.
Íàáëþäàòåëÿò èçêðåùÿ.
- Êàçâà, ÷å íÿêîé èçêà÷âà äþíèòå - îáÿñíè Êåðúò. - È íîñè äðóã íà ðàìî.
- Ú-úì... æåíñêî òÿëî ëè íîñè?
- Âèæòå, ñúð, àç ïîçíàâàì Àíãóà. Òÿ íå å îò áåççàùèòíèÿ òèï æåíè÷êè. Íå áè ñòîÿëà è ïèùÿëà çà ïîìîù. Òÿ êàðà äðóãèòå õîðà äà ïèùÿò çà ïîìîù.
- Å... ùîì ñè ñèãóðåí... - Âàéìñ ñå îáúðíà êúì Äæåíêèíñ. - Íå ñè ïðàâè òðóäà äà ïðåñëåäâàø êîðàáà êàïèòàíå. Ïðîñòî ñå íàñî÷è ïðàâî êúì áðåãà.
- Àç íå ðàáîòÿ òàêà, ãîñïîäèíå. Îò åäíà ñòðàíà, òîâà å óæàñíî òðóäåí áðÿã, âÿòúðúò íåïðåêúñíàòî å ïðîòèâ íàñ è îñâåí òîâà èìà íÿêàêâè ãàäíè ïîäâîäíè òå÷åíèÿ. Ìíîçèíà íåâíèìàòåëíè ìîðÿöè ñà îñòàâèëè êîñòèòå ñè äà ñå áåëåÿò íà òóêàøíèòå ïÿñúöè. Íå, ìîæåì äà ñå äîáëèæèì ñàìî îùå ìúíè÷êî è ñëåä òîâà äà ñâàëèì íà âîäà... òîåñò àêî èìàõìå âñå îùå ëîäêà, ìîæåõìå äà ÿ ñâàëèì íà âîäà... è äà ïóñíåì êîòâà... î, íå, èçëúãàõ, òÿ ìàé âè ñå âèäÿ ïðåêàëåíî òåæêà...
- Ïðîñòî êàðàé íàïðàâî.
- Âñè÷êè ùå óìðåì!
- Ìèñëè çà òîâà êàòî çà ïî-ìàëêàòà îò äâåòå çëèíè.
- À êàêâà å äðóãàòà?
Âàéìñ èçìúêíà ìå÷à ñè.
- Àç.

Ëîäêàòà ïîòúâàøå â ìèñòåðèîçíèòå äúëáèíè íà îêåàíà. Ëåîíàðäî ïðåêàðâàøå ãîëÿìàòà ÷àñò îò âðåìåòî â íàáëþäåíèå ïðåç ìàëêèòå ïðîçîð÷åòà, îñíîâíî ïðèâëè÷àí îò ïàð÷åíöà âîäîðàñëè, êîèòî èçãëåæäàõà íà ñåðæàíò Êîëúí êàòî ïàð÷åíöà âîäîðàñëè.
- Çàáåëÿçàõòå ëè ôèíèòå íèøêè ïî Ñïàðóæåíèÿ Ìåõóðåñò Äðîïëåé? - êàçà Ëåîíàðäî. - Åé îíåçè, êàôÿâèòå. Èçêëþ÷èòåëåí ðàñòåæ, êîéòî, êàêòî ùå âèäèòå, å åäèí ìíîãî âàæåí çíàê.
- Íå ìîæåì ëè ïðîñòî äà ïðèåìåì, ÷å àç ñúì ïîçàíåìàðèë îáó÷åíèåòî ñè â îáëàñòòà íà âîäîðàñëèòå ïðåç ïîñëåäíèòå ãîäèíè? - ïîïèòà Ïàòðèöèÿò.
- Íàèñòèíà ëè? O, òîâà å ãîëÿìà çàãóáà çà âàñ, ìîãà äà âè óâåðÿ. Íî èäåÿòà ìè áåøå, ÷å Ñïàðóæåíèÿ Ìåõóðåñò Äðîïëåé íèêîãà íå ðàñòå íà ïî-ïëèòêî îò òðèéñåò ôàòîìà äúëáî÷èíà, à òóêà å ñàìî äåñåò ôàòîìà.
- Àõà. - Ïàòðèöèÿò ïðåëèñòâàøå êóï÷èíàòà ñêèöè íà Ëåîíàðäî. - È éåðîãëèôè - öÿëà àçáóêà îò çíàöè è öâåòîâå. Äà ñå èçïîëçâàò öâåòîâåòå êàòî åçèê... êàêâà ïðåêðàñíà èäåÿ...
- Óñèëâàò åìîöèèòå. Íî íèå ñúùî èçïîëçâàìå íÿêîè öâåòîâå ñ òàÿ öåë - ÷åðâåíî çà îïàñíîñò è òàêà íàòàòúê. Íå ñúì óñïÿë âñå îùå äà ãè ïðåâåäà, äå.
- Öâåòîâåòå êàòî åçèê... - ïðîäúëæè äà ìúðìîðè íà ñåáå ñè ëîðä Âåòèíàðè.
Ñåðæàíò Êîëúí ïðî÷èñòè ãúðëî:
- Àç çíàì íåùè÷êî çà âîäîðàñëèòå, ñúð.
- Äà, ñåðæàíò?
- Äà, ñúð! Àêî ñà âëàæíè, çíà÷è ùå âàëè.
- Ìíîãî äîáðå, ñåðæàíò - êàçà ëîðä Âåòèíàðè, áåç äà îáúðíå ãëàâà. - Ìíîãî å âúçìîæíî íèêîãà äà íå ãî çàáðàâÿ.
Ñåðæàíò Êîëúí ðàçöúôíà. Áåøå Äàë Ñâîÿ Ïðèíîñ. Íîáè ãî ñðúãà.
- Ê'âî ïðàâèì òóêà äîëó, ñåðæàíò? Èñêàì äà êàæà - çà ê'âî å âñè÷êîòî òîâà ìîòàåíå, ãëåäàíå íà ñëåäè ïî ñêàëèòå, âëèçàíå è èçëèçàíå îò ïåùåðè... è òàÿ âîíÿ...
- Íå ñúì àç - çàùèòè ñå ñåðæàíò Êîëúí.
- Ìèðèøå íà... ñÿðà...
Ìåõóð÷åòà ñå èçäèãàõà êðàé ïðîçîð÷åòî èì.
- È íà ïîâúðõíîñòòà ñìúðäåøå.
- Ïî÷òè ïðèêëþ÷èõìå, ãîñïîäà. - Ëîðä Âåòèíàðè îòìåñòè íàñòðàíà õàðòèèòå. - Ñàìî åäíî ïîñëåäíî ðèñêîâàíî íà÷èíàíèå è ñëåä òîâà ùå èçïëóâàìå íà ïîâúðõíîñòòà. Õàéäå, Ëåîíàðäî... çàêàðàé íè îòäîëó.
- Õúì-ì-ì... íèå íå ñìå ëè âå÷å îòäîëó, ñúð? - ïîïèòà Êîëúí.
- Ñàìî „îòäîëó" íà ìîðåòî, ñåðæàíò.
- À. Äîáðå. - Êîëúí ïîðàçñúæäàâà èçâåñòíî âðåìå âúðõó òîâà. - Â òàêúâ ñëó÷àé, ñúð, èìà ëè îùå íåùî, íà êîåòî ìîæåì äà ìó çàñòàíåì îòäîëó?
- Äà, ñåðæàíò. Ñåãà ùå ñå ãìóðíåì ïîä çåìÿòà.
Áðåãúò áåøå âå÷å ìíîãî ïî-áëèçî. Ñòðàæíèöèòå íå ìîæåõà äà íå çàáåëåæàò, ÷å ìîðÿöèòå çàáúðçàíî ñå îòïðàâÿõà êúì òúïèÿ êðàé íà êîðàáà è ñå õâàùàõà çà âñåêè ìàëúê, ëåê è íàé-âå÷å ïëàâàù ïðåäìåò, êîéòî ìîæåõà äà íàìåðÿò.
- Òîâà ìè ñå âèæäà äîñòàòú÷íî - êàçà Âàéìñ. - Äîñòàòú÷íî. Ñïðè òóêà.
- Êàêâî? Äà ñïðà òóêà? È êàê?
- Çàùî ïèòàø ìåíå, àç äà íå ñúì ìîðÿê. Íÿìà ëè íÿêàêâè ñïèðà÷êè?
Äæåíêèíñ ãî èçãëåäà îïóëåíî.
- Òè... òè, çåìåí ïëúõ!
- À ïúê àç ñè ìèñëåõ, ÷å âèå ìîðÿöèòå íèêîãà íå èçïîëçâàòå òàçè äóìà!
- Íå áÿõ ñðåùàë ÷îâåê êàòî òåáå, çàòîâà! Òè äàæå ñìÿòàø, ÷å íèå âèêàìå íà...
Òîâà áåøå, êàêòî åêèïàæúò ðåøè ïî-êúñíî, åäíî îò íàé-íåîáè÷àéíèòå àêîñòèðàíèÿ â èñòîðèÿòà íà ëîøîòî ìîðåïëàâàíå. Ïÿñú÷íàòà ïîêðèâêà íà áðåãà ÿâíî ùå äà å áèëà ìíîãî ðàâíà è äúëáîêà, çàùîòî êîðàáúò íå ñå óäàðè â áðåãà, à çàïëóâà íàâúòðå â íåãî, êàòî ñå ïîêàçà íàä âîäàòà è êèëúò ìó ñå âðÿçà â ïÿñúêà. Íàêðàÿ ñèëèòå íà âÿòúðà, âúëíèòå è òðèåíåòî ñå óðàâíîâåñèõà â åäíà òî÷êà è òîé ëåêè÷êî ïîëåãíà âúðõó ïÿñúêà.
Ïîëåãíà è çàâîþâà íàãðàäàòà çà íàé-ñìåõîòâîðíî êîðàáîêðóøåíèå íà ñâåòà.
- Å, ìîæåøå äà áúäå è ìíîãî ïî-çëå - ðåøè Âàéìñ, êîãàòî è ïîñëåäíèòå òðÿñúöè íà öåïåùî ñå äúðâî çàãëúõíàõà.
Òîé ñå èçìúêíà îò êîðàáíîòî ïëàòíî è íàìåñòè øëåìà ñè ñ òîëêîâà àïëîìá, êîëêîòî óñïÿ äà ñúáåðå.
Îò íàêëîíåíèÿ òðþì ïðîçâó÷à ñòîí.
- Òè ëè ñè, Âåñåëêå?
- Äà, Äåòðèòóñ.
- Àç ëè ñúì òàì?!
- Íå!
- 'Çâèíÿâàé.
Êåðúò ñå ïðîìúêíà ïî íàêëîíåíàòà ïàëóáà, ñêî÷è íà ìîêðèÿ ïÿñúê è îòäàäå ÷åñò.
- Ëè÷íèÿò ñúñòàâ å íàëèöå, ëåêî ïîíàòúðòåí, ñúð. Äà çàïî÷âàìå ëè äà êîïàåì îêîïè?
- Êàêâî?
- Òðÿáâà äà ãè èçêîïàåì.
Âàéìñ îãëåäà ïëàæà â äâåòå ïîñîêè, àêî ñëúí÷åâà äóìà êàòî ïëàæ ïîäõîæäàøå çà òîçè çàáðàâåí îò áîãà áðÿã. Íàèñòèíà èçãëåæäàøå, ñÿêàø áÿõà ñòèãíàëè äî ïîäãúâà íà çåìÿòà. Íèùî íå ïîìðúäâàøå äîêúäåòî ïîãëåä ñòèãàøå îñâåí ìàðàíÿòà è äâîéêàòà ëåøîÿäè â äàëå÷èíàòà.
- È çà êàêâî äà ãè êîïàåì?
- Çà äà ôîðìèðàìå îòáðàíèòåëíà ïîçèöèÿ. Òàêà å ïî âîåííîìó, ñúð.
Âàéìñ ïîãëåäíà ïòèöèòå. Ïðèáëèæàâàõà ñ ïëàõè ïîäñêîöè, ãîòîâè äà äåéñòâàò ìèãíîâåíî, ùîì íÿêîé ïîëåæè óìðÿë íÿêîëêî äíè. Òîé ïðåëèñòè Òàêòèêóñ, äîêàòî íå ïîïàäíà íà äóìàòà „îêîï".
- Òóêà å êàçàíî „Àêî èñêàòå âàøèòå ìúæå äà ñå ïîóïðàæíÿâàò ñ ëîïàòàòà, ïðåïîðú÷àéòå èì äà ñòàíàò ôåðìåðè". Òúé ÷å å ïî-äîáðå äà ïîáúðçàìå. Òîé íå ìîæå äà å èçáÿãàë ïðåêàëåíî íàäàëå÷. Ñêîðî ùå ñå âúðíåì.
Äæåíêèíñ ïðåãàçè ïðåç ïðèáîÿ. Íå èçãëåæäàøå ðàçÿðåí. Òîé áåøå ìúæ, ïðåìèíàë ïðåç ïîæàðèùàòà íà ãíåâà è âå÷å äîïëàâàë äî íÿêàêúâ ñòðàíåí òèõ çàëèâ îòâúä. Ïîñî÷è ñ òðåïåðåù ïðúñò ñâîÿ ïðåïàòèë êîðàá è êàçà:
- Ì-ìõ?...
- Â ìíîãî äîáðà ôîðìà å, êàòî ñå âçåìàò ïðåäâèä îáñòîÿòåëñòâàòà - êàçà Âàéìñ. - Óáåäåí ñúì, ÷å òè è òâîèòå îñîëåíè ìîðÿöè îòíîâî ùå ãî ïóñíåòå íà âîäà.
- Ì-ì-ìú-ú-õ...
Äæåíêèíñ è ïîäãèçíàëèÿò ìó åêèïàæ íàáëþäàâàõà êàê ìàëêèÿò îòðÿä ñè ïðîïðàâÿ ñ îïëàêâàíå è ïúðçàëÿíå ïúò ïî îòñàìíàòà ñòðàíà íà äþíàòà. Ñëåä ìàëêî åêèïàæúò ñå ñêóï÷è íà åäíî ìÿñòî, òåãëèõà ÷îï è ãîòâà÷úò, êîéòî íèêîãà íÿìàøå êúñìåò ïðè èãðèòå, ñå äîáëèæè äî êàïèòàíà.
- Íå èì îáðúùàé âíèìàíèå, êàïèòàíå. Ñèãóðíî ùå íàìåðèì íÿêàêâè çäðàâè ãðåäè ñðåä îòëîìêèòå íà áðåãà è ñàìî çà íÿêîëêî äíè ùå ãî íàòúêìèì ïàê äà ïëàâà.
- Ììììõõ...
- Ñàìî ÷å... ïî-äîáðå äà ïî÷âàìå âåäíàãà, ùîòî òå êàçàõà, ÷å íÿìà äà ñå áàâÿò...
- Òå íèêîãà íÿìà äà ñå âúðíàò! - èçáúëâà êàïèòàíúò. - Âîäàòà äåòî ÿ âçåõà íÿìà äà èì ñòèãíå è çà åäèí äåí! Íÿìàò íóæíàòà åêèïèðîâêà! Âåäíúæ ìîðåòî äà èì èç÷åçíå îò ïîãëåäà è ùå ñå çàãóáÿò!
- ×óäåñíî!
Îòíå èì ïîëîâèí ÷àñ äà ñå ïîêàòåðÿò äî âúðõà íà äþíàòà. Èçïîòúïêàõà ïÿñúêà, íî îùå äîêàòî áÿõà òàì, âÿòúðúò èçòðè ñëåäèòå îò ïîäìåòêèòå èì.
- Ñëåäè îò êîïèòà - ïîñî÷è Âàéìñ. - Òîâà ñà êàìèëè, à òå íå õîäÿò áúðçî. Õàéäå...
- Ñòðóâà ìè ñå, ÷å Äåòðèòóñ èìà ïðîáëåì, ñúð - îáàäè ñå Êåðúò.
Ïðúñòèòå íà òðîëà ñå áÿõà âêîï÷èëè â çåìÿòà. Ìîòîð÷åòî íà îõëàäèòåëíèÿ ìó øëåì ïîáðúì÷à äðåçãàâî îùå èçâåñòíî âðåìå, ñëåä êîåòî ïÿñúêúò ñå íàáè â ìåõàíèçìà ìó è òî ñïðÿ.
- Ëîøî ìè å - ïðîñòåíà òîé. - Áîëè ìå ÷óòóðàòà.
- Áúðçî, ñëîæåòå ùèòîâåòå ñè íàä ãëàâàòà ìó! - íàðåäè Âàéìñ. - Íàïðàâåòå ìó ñÿíêà.
- Òîé íÿìà äà èçäúðæè, ñúð. Ïî-äîáðå äà ãî ïðàòèì îáðàòíî íà êîðàáà.
- Íóæåí íè å òóêà! Áúðçî, Âåñåëêå, ïîâåé ìó ñúñ ñåêèðàòà ñè!
Â òîçè ìîìåíò ïÿñúêúò ñå íàäèãíà è íàñî÷è êúì òÿõ ñòîòèíà îñòðèåòà.
- Çúí-çúí-çúí! - ðàçíåñå ñå áîäúð, ìàêàð è ëåêî ïðèãëóøåí ãëàñ. - Åäèíàéñåò ñóòðèíòà - ïîäñòðèãâàíå... âÿðíî ëè å?...

Íå ÷å áåøå ãîëÿìî, íî ïëî÷èòå îò ñðóòåíèòå ñãðàäè áÿõà çàãðàäèëè åçåðöå, êîåòî äúæäúò áåøå íàïúëíèë äî ïîëîâèíàòà ñ âîäà.
Ñòàáèëíèÿ Äæàêñúí òóïíà ñèíà ñè ïî ãúðáà.
- Ïðÿñíà âîäà! Íàé-ñåòíå! Ìíîãî äîáðå, ìîì÷åòî ìè!
- Ðàçáèðàø ëè, òàòå, äîêàòî îáèêàëÿõ äà òúðñÿ òèÿ ðèñóíêè...
- Äà, äà, êàðòèíêèòå íà îêòîïîäè, ìíîãî õóáàâî. - Õà! Òîïêàòà ñåãà å â íàøåòî ïîëå è ãðåøêà íÿìà! Òîâà ñè å íàøàòà âîäà îò íàøàòà ñòðàíà íà îñòðîâà è íåêà ñàìî îíèÿ ìàçíè ìèðèçëèâêîâöè ïîñìåÿò äà ïðîòèâîðå÷àò! Íåêà ñè çàäúðæàò ïðîêëåòèòå äúðâà çà îãðåâ è äà ñìó÷àò âîäà îò ðèáàòà!
- Äà, òàòå. È ìîæåì äà çàìåíèì ìàëêî îò íàøàòà âîäà çà òåõíèòå äúðâà è áðàøíî.
Áàùà ìó ïðåäïàçëèâî ìàõíà ñ ðúêà.
- Ìîæå áè. Íÿìà çàùî äà áúðçàìå. Ñèãóðíî ñêîðî ùå íàìåðèì âîäîðàñëè, äåòî ãîðÿò. Òðÿáâà äà ñå ïðèäúðæàìå êúì äúëãîñðî÷íèòå ñè ïëàíîâå è íàìåðåíèÿ.
- Äà ñè íàãîòâèì è äà ñå ñòîïëèì ëè? - ïîïèòà Ëåñ ñ íàäåæäà.
- Å, â íà÷àëîòî, äà - îòãîâîðè Äæàêñúí. - Òîâà å î÷åâèäíîòî. Íî íàëè çíàåø ïîãîâîðêàòà, ìîì÷åòî ìè - „Äàé íà ÷îâåêà îãúí è òîé ùå ñå òîïëè öÿë äåí, ïîäïàëè ìó ÷åðãàòà è ùå òå ïîìíè çà öÿë æèâîò." Ñõâàùàø ëè ìèñúëòà ìè?
- Âñúùíîñò ïîãîâîðêàòà ìàé áåøå äðóãà...
- Èñêàì äà êàæà, íèå ìîæåì äà æèâååì íà ðèáà è âîäà òóêà... ïðàêòè÷åñêè âå÷íî. Íî îíèÿ òàì íÿìà äà èçäúðæàò äúëãî áåç ïðÿñíà âîäà. Âèæäàø ëè? Òúé ÷å òå ùå òðÿáâà äà íè ñå ïðèìîëÿò. È òîãàâà ùå ïðåãîâàðÿìå îò èçãîäíà ïîçèöèÿ.
Òîé ïðåìåòíà ðúêà ïðåç ñúïðîòèâÿâàùèòå ñå ðàìåíå íà ìîì÷åòî è ïîñî÷è ñ øèðîê æåñò çàîáèêàëÿùèÿ ãè ïåéçàæ.
- Åòî, àç çàïî÷íàõ îò íèùîòî, ñèíêî, ñàìî ñúñ ñòàðàòà ëîäêà, äåòî äÿäî òè ìè ÿ çàâåùà, íî...
- ...ðàáîòåøå è ïåñòåøå... - îòåã÷åíî êàçà Ëåñ.
- ...ðàáîòåõ è ïåñòÿõ...
- ...è âèíàãè ñè äúðæàë ãëàâàòà ñè íàä âîäàòà...
- ...òî÷íî, è âèíàãè ñúì äúðæàë ãëàâàòà ñè íàä âîäàòà...
- È âèíàãè ñè èñêàë äà ìè îñòàâèø â íàñëåäñòâî íåùî... Îõ!
- Ñòèãà ñè ïðàâèë áàùà ñè çà ñìÿõ' - êàçà Äæàêñúí. - Èíàê ùå òå öàïíà è ïðåç äðóãîòî óõî. Âèæäàø ëè òåçè çåìè? Âèæäàø ëè ãè?
- Âèæäàì ãè, òàòå.
- Òîâà ñà çåìè íà íåîãðàíè÷åíèòå âúçìîæíîñòè!
- Îáà÷å íÿìà ïðÿñíà âîäà è öÿëàòà ïî÷âà å ñîëåíà, òàòå, è ìèðèøå ãàäíî!
- Ìèñëè çà òîâà êàòî çà ìèðèçìàòà íà ñâîáîäàòà!
- Ìèðèøå, êàòî ÷å íÿêîé å íàïðàâèë ìíîãî ãîëÿìî ëàéíî, òàòå... Îõ!
- Ïîíÿêîãà äâåòå íåùà ìíîãî ñè ïðèëè÷àò! Àç ìèñëÿ çà òâîåòî áúäåùå, ìîìêî!
Ëåñ ñå çàãëåäà â õåêòàðèòå ðàçëàãàùè ñå âîäîðàñëè ïðåä ñåáå ñè.
Òîé ñå ó÷åøå äà ñòàíå ðèáàð êàòî áàùà ñè, çàùîòî òàêà å áèëî âèíàãè è çàùîòî áåøå ïðåêàëåíî ó÷òèâ, çà äà ñå âïóñêà â ñïîðîâå, âúïðåêè ÷å âñúùíîñò òàéíî ìó ñå èñêàøå äà áúäå õóäîæíèê êàòî íèêîé â ñåìåéñòâîòî. Çàáåëÿçâàøå íåùà è òå ãî áåçïîêîÿõà äîðè è êîãàòî íå ìîæåøå äà îáÿñíè çàùî.
Íî ñãðàäèòå íå èçãëåæäàõà íîðìàëíî. Òóê-òàì ìîæåõà äà ñå âèäÿò îïðåäåëåíè íàìåöè çà, àìè, çà àðõèòåêòóðà, êàòî ìîðïîðêèàíñêèòå êîëîíàäè è êëà÷èàíñêèòå àðêè, íî òå áÿõà äîáàâåíè êúì çäàíèÿ, êîèòî èçãëåæäàõà ñÿêàø ãèãàíòñêè ðúöå ñà òðóïàëè êàìúíè åäèí âðúç äðóã. À íà äðóãè ìåñòà ïëî÷íèêúò áåøå ïîñòëàí âúðõó òóõëåíè ñòåíè è èçìàçàíè ïîäîâå, êîèòî âå÷å ñà áèëè äðåâíè ïî íåãî âðåìå. Íå ìîæåøå äà ñè ïðåäñòàâè êîé ëè ùå äà å ïðàâèë ïëî÷èòå, íî ìàé ñà ìó õàðåñâàëè ñ èçðèñóâàíè îêòîïîäè ïî òÿõ.
Ñïîõîäè ãî óñåùàíåòî, ÷å ñïîðúò ìåæäó ÀíêõÌîðïîðê è Êëà÷ êîé äà ïðèòåæàâà ïàð÷åòî äðåâíî ìîðñêî äúíî å èçêëþ÷èòåëíî áåçñìèñëåí.
- Õúì-ì... è àç çà ìîåòî áúäåùå ìèñëÿ, òàòå - êàçà Ëåñ. - Íàèñòèíà ìèñëÿ.
Äúëáîêî ïîä íîçåòå íà Ñòàáèëíèÿ Äæàêñúí, Ëîäêàòà èçïëóâà íà ïîâúðõíîñòòà. Ñåðæàíò Êîëúí àâòîìàòè÷íî ïîñåãíà êúì áîëòîâåòå íà ëþêà.
- Íå îòâàðÿéòå, ñåðæàíò! - èçâèêà Ëåîíàðäî, êàòî ðèïíà îò ìÿñòîòî ñè.
- Âúçäóõúò ñòàíà äîñòà çàäóøåí âå÷å, ñúð...
- Íàâúí å îùå ïî-ëîøî.
- Ïî-ëîøî îòêîëêîòî âúòðå ëè?
- Ïî÷òè ñúì óáåäåí â òîâà.
- Íî íàëè ñìå íà ïîâúðõíîñòòà!
- Íà íÿêàêâà ïîâúðõíîñò, ñåðæàíò - íàìåñè ñå ëîðä Âåòèíàðè.
Äî íåãî Íîáè îòïóøè óðåäà çà âèæäàíå è ïîãëåäíà.
- Â ïåùåðà ëè ñìå? - ïîïèòà Êîëúí.
- Õì-ì-ì... ñåðæàíò - ïðîìúðìîðè Íîáè.
- Ôóíäàìåíòàëíî! Äîáðå êàçàíî, ñåðæàíò - èçðå÷å ëîðä Âåòèíàðè. - Äà. Ïåùåðà. Áè ìîãëî è òàêà äà ñå êàæå.
- Õì-ì-ì... ñåðæàíò - ïîâòîðè Íîáè è ñðú÷êà Êîëúí. - Òóé íå å ïåùåðà, ñåðæàíò! Ìíîãî ïî-ãîëÿìî å îò ïåùåðà, ñåðæàíò!
- Êàêâî... êàòî êàâåðíà ëè å?
- Ïî-ãîëÿìî!
- Ïî-ãîëÿìî îò êàâåðíà? Ïðèëè÷à íà... ãîëÿìà êàâåðíà?
- Äà, íÿêúäå òîëêîâà ãîëÿìî. - Íîáè îòëåïè îêîòî ñè îò òðúáàòà. - Ïîãëåäíè ñàì, ñåðæàíò.
Ñåðæàíò Êîëúí íàäíèêíà â äóïêàòà.
Âìåñòî î÷àêâàíàòà òúìíèíà òîé âèäÿ ìîðñêà ïîâúðõíîñò, êîÿòî áúëáóêàøå êàòî âðÿùà òåíäæåðà. Çåëåíè è çëàòèñòè îòáëÿñúöè ñå ìÿðêàõà ïîä âîäíàòà ïîâúðõíîñò è îñâåòÿâàõà äàëå÷íàòà ñòåíà, êîÿòî ïîâå÷å ïðèëè÷àøå íà õîðèçîíò...
Òðúáàòà ñå çàâúðòÿ ñúñ ñêúðöàíå. Àêî òîâà áåøå ïåùåðà, òÿ ñå ïðîñòèðàøå ïîíå íà íÿêîëêî ìèëè.
- Êîëêî âðåìå îñòàâà, êàê ìèñëèø? - ïîïèòà ëîðä Âåòèíàðè çàä ãúðáà ìó.
- Àìè-è, ñêàëàòà ñå å îôîðìèëà îò ãîëÿìî êîëè÷åñòâî âàðîâèê è ïåìçà, êîèòî ñà ìíîãî ëåêè. Âåäíúæ êàòî èçïëóâà, íàòðóïàíèÿò ãàç çàïî÷âà äà ñå îñâîáîæäàâà ìíîãî áúðçî çàðàäè íàëÿãàíåòî îòäîëó - îòãîâîðè Ëåîíàðäî. - Íå çíàì... ìîæå áè îùå îêîëî ñåäìèöà... à ïîñëå ùå ìèíå óæàñíî ìíîãî âðåìå, äîêàòî ñå ñúáåðàò ñëåäâàùèòå ìåõóð÷åòà...
- Òèÿ çà êàêâî ñè ãîâîðÿò, ñåðæàíò? - ïîïèòà Íîáè. - Òîçè îñòðîâ ïëóâà ëè?
- Òîâà å åäèí èçêëþ÷èòåëíî íåîáè÷àåí ïðèðîäåí ôåíîìåí, - ïðîäúëæè Ëåîíàðäî. - Àç äîðè ñè ìèñëåõ, ÷å å ñàìî ëåãåíäà, äîêàòî íå ãî âèäÿõ ñ î÷èòå ñè...
- Ðàçáèðà ñå, ÷å íå ïëóâà - êàçà ñåðæàíò Êîëúí. - ×åñòíî, Íîáè, êàê î÷àêâàø äà íàó÷èø íåùî, àêî ñàìî çàäàâàø òúïè âúïðîñè? Çåìÿòà å ïî-òåæêà îò âîäàòà, íàëè òúé? Çàòîâà ñòîè íà äúíîòî íà ìîðåòî.
- Äà, íî òîé êàçà ïåìçà, à ïàð÷åòî ïåìçà, äåòî äÿäî ìè ñè òúðêàøå ñ íåãî ñòúïàëàòà â êîðèòîòî, ìîæåøå äà ïëóâà...
- Òàêèâà íåùà ìîæå è äà ñå ñëó÷âàò â êîðèòî - âúçðàçè Êîëúí. - Íî íå è â èñòèíñêèÿ æèâîò. Òîâà å ïðîñòî ôåíîìåí. Íå å èñòèíñêî. Ñêîðî ùå âçåìåø è äà òâúðäèø, ÷å â íåáåòî èìà ñêàëè.
- Äà, àìà íàëè...
- Àç ñúì ñåðæàíòúò òóê, Íîáè.
- Òúé âÿðíî, ñåðæàíò.
- Êîåòî ìè íàïîìíÿ - ïðîäúëæè Ëåîíàðäî - ìîðÿøêèòå èñòîðèè çà ãèãàíòñêè êîñòåíóðêè, äåòî ñïÿò íà ïîâúðõíîñòòà íà âîäàòà è êàðàò ìîðÿöèòå äà ãè ìèñëÿò çà îñòðîâè. Ðàçáèðà ñå, íå ñå âúäÿò òîëêîâà äðåáíè ãèãàíòñêè êîñòåíóðêè.
- Õåé, ãîñïîäèí Êóèðì, òîâà å åäíà ïðåêðàñíà ëîäêà - êàçà Íîáè.
- Áëàãîäàðÿ.
- Îáçàëàãàì ñå, ÷å ìîæå äà ïîòàïÿ êîðàáè, ñàìî àêî ïîèñêàòå.
Íàñòúïè íåëîâêà òèøèíà.
- Íåñúìíåíî ëþáîïèòíî ïðåæèâÿâàíå - îáîáùè ëîðä Âåòèíàðè, äîêàòî ñè âîäåøå áåëåæêè. - À ñåãà, ãîñïîäà, íàäîëó è íàïðåä, ìîëÿ...

Ñòðàæíèöèòå èçâàäèõà îðúæèÿòà ñè.
- Òîâà ñà ä'ðåãè, ñúð - êàçà Êåðúò. - Íî... òóê èìà íåùî ñòðàííî...
- Êàêâî èñêàø äà êàæåø?
- Âñå îùå íå ñìå ìúðòâè.
Ãëåäàò íè êàòî êîòêà ìèøêà, ïîìèñëè ñè Âàéìñ. Íå ìîæåì äà èçáÿãàìå, à íÿìà äà ïîáåäèì â áîé è íà òÿõ èì ñå èñêà äà âèäÿò êàêâî ùå ïðàâèì ñåãà.
- Êàêâî êàçâà ãåíåðàë Òàêòèêóñ ïî âúïðîñà, ñúð? - ïîïèòà Êåðúò.
Ñòîòèöè ñà, ïîìèñëè ñè Âàéìñ. À íèå ñìå øåñòèìà. Ñ èçêëþ÷åíèå íà òîâà, ÷å Äåòðèòóñ ñå å îòíåñúë íàíÿêúäå è íå áåøå ÿñíî íà êîå òî÷íî êîìàíäâàíå ñå ïîä÷èíÿâà Âèçèò â ìîìåíòà, à ïúê ðúöåòå íà Ðåäæ çàïî÷âàõà äà ïàäàò, êîãàòî áåøå ðàçâúëíóâàí...
- Íå çíàì - îòãîâîðè. - Âåðîÿòíî èìà íåùî â ãëàâàòà „Íå ïîçâîëÿâàéòå òîâà äà âè ñïîëåòè".
- Çàùî íå ïðîâåðèòå âñå ïàê, ñúð? - íàñòîÿ Êåðúò, êàòî íå ñâàëÿøå î÷è îò íàáëþäàâàùèòå ãè ä'ðåãè.
- Ìîëÿ?
- Êàçàõ, çàùî íå ïðîâåðèòå, ñúð?
- Òî÷íî ñåãà ëè?
- Ìîæå áè ñè ñòðóâà äà ñå îïèòà, ñúð.
- Òîâà å ëóäîñò, êàïèòàíå.
- Äà, ñúð. À ä'ðåãèòå èìàò íÿêîè îñîáåíè ðàçáèðàíèÿ çà ëóäèòå õîðà, ñúð.
Âàéìñ èçìúêíà îìà÷êàíàòà êíèæêà. Ä'ðåãúò, êîéòî áåøå çàñòàíàë íàé-áëèçî äî íåãî ñ óñìèâêà ïî÷òè êîëêîòî èçâèâêàòà íà ÿòàãàíà ìó, ñå äúðæåøå òî÷íî òîëêîâà ïî-íàïåðåíî îò ñúïëåìåííèöèòå ñè, çà äà ïîêàæå êîé òóê å ãëàâàòàðÿò. Ïðåç ðàìî áåøå ïðåìåòíàë îãðîìåí àíòè÷åí àðáàëåò.
- ×óäÿ ñå! - êàçà Âàéìñ. - Íå ìîæåì ëè äà çàáàâèì òîïêàòà ìàëêî?
Òîé çàêðà÷è êúì ÷îâåêà, êîéòî èçãëåæäàøå èçêëþ÷èòåëíî èçíåíàäàí, è ðàçìàõà êíèæêàòà.
- Òîâà å êíèãà íà ãåíåðàë Òàêòèêóñ, íå çíàì äàëè ñè ÷óâàë çà íåãî, áèë å ìíîãî èçâåñòåí ïî òèÿ ìåñòà åäíî âðåìå, ôàêòè÷åñêè ìíîãî âåðîÿòíî å òîé äà å çàêëàë ïðà-ïðà-ïðà-ïðà-ïðàäÿäî òè, òà èñêàì äà îòäåëÿ åäèí ìîìåíò äà ïðîâåðÿ êàêâî å êàçàë çà ñèòóàöèè êàòî ñåãàøíàòà. Íÿìàø íèùî ïðîòèâ, íàäÿâàì ñå?
×îâåêúò äàðè Âàéìñ ñ îáúðêàí ïîãëåä.
- Ìîæå äà îòíåìå èçâåñòíî âðåìå, çàùîòî êíèãàòà íÿìà àçáó÷åí ïîêàçàëåö, íî ìè ñå ñòðóâà, ÷å áÿõ ìÿðíàë íåùî...
Ãëàâàòàðÿò îòñòúïè êðà÷êà íàçàä è ðàçìåíè îò÷àÿí ïîãëåä ñ ÷îâåêà äî ñåáå ñè, êîéòî ñàìî ñâè ðàìåíå â íåäîóìåíèå.
- ×óäÿ ñå äàëè íå áè ìîãúë äà ìè ïîìîãíåø ñ òàçè äóìà òóêà? - ïðîäúëæè Âàéìñ, êàòî çàñòàíà îòñòðàíè íà ÷îâåêà è òèêíà êíèãàòà ïîä íîñà ìó. Ïîëó÷è íîâà îáúðêàíà óñìèâêà.
Òîâà, êîåòî Âàéìñ íàïðàâè, áåøå ïîçíàòî â òúìíèòå óëè÷êè íà Àíêõ-Ìîðïîðê êàòî Ïðèÿòåëñêîòî ðúêîñòèñêàíå è ñå ñúñòîåøå îñíîâíî îò çàáèâàíå íà ëàêúò â ñòîìàõà íà ÷îâåêà è âäèãàíå íà êîëÿíî, çà äà ïîñðåùíå ÷åëþñòòà ìó ïî ïúòÿ é íàäîëó. Ìåæäóâðåìåííî ñîáñòâåíèòå ìó çúáè èçòðàêàõà çàðàäè áîëêàòà â êîëÿíîòî è ëàêúòÿ, íî òîé èçâàäè ìå÷à ñè è ãî ïðèòèñíà êúì ãúðëîòî íà ä'ðåãà, ïðåäè äà ñå å èçìúêíàë îò õâàòêàòà.
- Ñåãà, êàïèòàíå - êàçà Âàéìñ, - áèõ èñêàë ñ âèñîê ÿñåí ãëàñ äà èì îáÿñíèø, ÷å àêî íå îòñòúïÿò äîñòàòú÷íî íàäàëå÷, òîçè äæåíòúëìåí òóê ùå çàòúíå â íÿêîè ìíîãî ñåðèîçíè ïðàâíè ïðîáëåìè.
- Ãîñïîäèí Âàéìñ, íå ìèñëÿ, ÷å...
- Íàïðàâè ãî!
Ä'ðåãúò ãî ãëåäàøå â î÷èòå, äîêàòî Êåðúò ñå ñïðàâÿøå ñúñ çàïîâåäòà. ×îâåêúò ïðîäúëæàâàøå äà ñå õèëè.
Âàéìñ íå ðèñêóâà äà îòìåñòè ïîãëåä, íî óñåòè íÿêàêâî îáúðêâàíå è íåðåøèòåëíîñò ñðåä ä'ðåãèòå.
Ñëåä êîåòî òå, êàòî åäèí, àòàêóâàõà.

Êàïèòàíúò íà êëà÷èàíñêè ðèáîëîâåí êîðàá, êîéòî çíàåøå îòêúäå äóõàò âåòðîâåòå ïî òèÿ ìåñòà, ñå íàñî÷è êúì ïðèñòàíèùåòî Àë-Êõàëè. Âúïðåêè ïîïúòíèÿ âÿòúð îáà÷å, òîé êàòî ÷å íå ñå äâèæåøå îñîáåíî áúðçî. Îáÿñíè ñè ãî ñ ïîëåïíàëèòå ïî êîðïóñà ìèäè÷êè.

Âàéìñ ñå ñúáóäè ñ íîñ, ïúëåí ñ êàìèëà. Èìà è ïî-ëîøè ñúáóæäàíèÿ îò òîâà, íî íå ñà ÷àê òîëêîâà ìíîãî.
Êàòî ñè îáúðíà ãëàâàòà - äåéñòâèå, êîåòî èçèñêâàøå äîñòà óñèëèÿ, òîé óñïÿ äà âèäè, ÷å êàìèëàòà å ëåãíàëà íà çåìÿòà. Àêî ñå ñúäåøå ïî çâóêà, õðàíîñìèëàøå íÿêàêâà åêñïëîçèâíà ñìåñ.
Ñåãà äà âèäèì êàê ñå áåøå îçîâàë òóêà... O, áîæå...
Íî... íîìåðúò òðÿáâàøå äà ïðîðàáîòè... Òîâà áåøå êëàñèêà. Çàïëàøâàø äà îòðåæåø ãëàâàòà è òÿëîòî ñòàâà ïîñëóøíî. Òàêà ðåàãèðàõà âñè÷êè õîðà. Öÿëàòà öèâèëèçàöèÿ ôóíêöèîíèðàøå íà òîçè ïðèíöèï, íà ïðàêòèêà...
Åòî òè êóëòóðíè ðàçëè÷èÿ...
Îò äðóãà ñòðàíà, íå áåøå ìúðòúâ. Àêî òîâà, êîåòî Êåðúò áåøå êàçàë, å âÿðíî, äà ïîçíàâàø ä'ðåã çà ïîâå÷å îò ïåò ìèíóòè è âñå îùå äà ñè æèâ îçíà÷àâà, ÷å ä'ðåãúò íàèñòèíà, àìà íàèñãèíà ìíîãî òå õàðåñâà.
Îò òðåòà ñòðàíà, òîé òîêó-ùî ñå áåøå Ðúêóâàë ñ òåõíèÿ ãëàâàòàð, êîåòî âëèÿåøå åìîöèîíàëíî íà õîðàòà, áåç îáà÷å äà ãè êàðà äà ñå ñïðèÿòåëÿâàò.
Îêåé, íÿìà ñìèñúë äà ëåæè öÿë äåí íà òîâà ñåäëî ñ âúðçàíè ðúöå è êðàêà è äà óìèðà îò ñëúí÷åâ óäàð. Òðÿáâà îòíîâî äà ñòàíå âîäà÷ íà ñâîèòå õîðà, è òî âåäíàãà ùîì óñïåå äà èçâàäè ïðîêëåòàòà êàìèëà îò óñòàòà ñè.
- Çúí-çúí-çúí?
- Äà? - êàçà Âàéìñ, äîêàòî ñå áîðåøå ñ âúæåòàòà ñè.
- Èñêàòå ëè äà çíàåòå çà ñðåùèòå, êîèòî èçïóñíàõòå?
- Íå! Îïèòâàì ñå äà ðàçõëàáÿ ïðîêëåòèòå âúæåòà!
- Æåëàåòå ëè äà ïðèáàâÿ òàçè çàäà÷à êúì ñïèñúêà „Íåùà çà âúðøåíå"?
- O, ñúð, âèå ñå ñúáóäèõòå.
Çâó÷åøå êàòî ãëàñà íà Êåðúò è áåøå êàòî íÿêîå îò íåùàòà, êîèòî òîé îáèêíîâåíî êàçâàøå. Âàéìñ ñå îïèòà äà èçâúðíå ãëàâà íàãîðå.
Òîâà, êîåòî âèäÿ, ñå ñúñòîåøå îñíîâíî îò áÿë ÷àðøàô, íî óñïÿ äà ôîêóñèðà ïîãëåä âúðõó ëèöåòî íà Êåðúò, îáúðíàòî íàîïàêè íàä íåãî.
- Òå ïèòàõà äàëè äà âè ðàçâúðæàò, íî àç èìà êàçàõ, ÷å íàïîñëåäúê íå ñòå ñè ïî÷èâàë äîñòàòú÷íî.
- Êåðúò!
- Äà,ñúð?
- Èñêàì äà ÷óåø ìíîãî âíèìàòåëíî çàïîâåäòà, êîÿòî ñåãà ùå òè äàì.
- Ðàçáèðà ñå, ñúð.
- Òîâà, íà êîåòî èñêàì äà íàòúðòÿ å, ÷å òÿ íÿìà äà áúäå ìîëáà, íÿêàêúâ âèä ïðåäëîæåíèå çà ðàçìèñúë, èëè ïúê äà êàæåì íàìåê.
- Ðàçáðàíî, ñúð.
- Àç âèíàãè ñúì, - êàêòî òè å äîáðå èçâåñòíî, îêóðàæàâàë ñâîèòå îôèöåðè äà ìèñëÿò ñàìîñòîÿòåëíî è äà íå ìè ñå ïîä÷èíÿâàò ñëÿïî, íî îò âðåìå íà âðåìå çà âñÿêà îðãàíèçàöèÿ å âàæíî èíñòðóêöèèòå äà áúäàò ñëåäâàíè áóêâà ïî áóêâà è ñ íóæíàòà ãîòîâíîñò.
- Ñëóøàì, ñúð.
- Îñâîáîäè ìå îò ïðîêëåòèòå âúæåòà íà ñåêóíäàòà èëè íÿìà äà äîæèâååø äîñòàòú÷íî äúëãî, çà äà ñúæàëÿâàø, ÷å íå ñè ãî íàïðàâèë!
- O, ñúð, âÿðâàì, ÷å òóê ñå å ïîëó÷èëî íÿêàêâî íåïðèÿòíî íåäîðàçóìåíèå...
- Êåðúò!
- Ðàçáèðà ñå, ñúð.
Âúæåòàòà ìó áÿõà ïðåðÿçàíè. Òîé ñå õúðçóëíà íàäîëó íà ïÿñúêà. Êàìèëàòà ñå îáúðíà, èçãëåäà ãî çà ìîìåíò ïðåç íîçäðèòå ñè, ñëåä êîåòî îòâúðíà ïîãëåä.
Âàéìñ óñïÿ äà ñåäíå èçïðàâåíî, äîêàòî Êåðúò áåøå çàåò ñ ïðåðÿçâàíåòî íà îñòàíàëèòå âúæåòà.
- Êàïèòàíå, çàùî íîñèø áÿë ÷àðøàô?
- Òîâà å áóðíóñ, ñúð. Ìíîãî ïðàêòè÷íî îáëåêëî çà ïóñòèíÿòà. Ä'ðåãèòå íè ãè äàäîõà.
- Íè?
- Íà îñòàíàëèòå îò íàñ, ñúð.
- Âñè÷êè ëè ñà äîáðå?
- O, äà.
- Íî òå àòàêóâàõà...
- Äà, ñúð. Íî òå èñêàõà ñàìî äà íè âçåìàò çà ñâîè ïëåííèöè, ñúð. Åäèí îò òÿõ îòðÿçà ïî íåâíèìàíèå ãëàâàòà íà Ðåäæ, íî ïîñëå ìó ïîìîãíà äà ñè ÿ çàøèå íà ìÿñòîòî, òàêà ÷å íà ïðàêòèêà íå ñìå äàëè æåðòâè.
- Àç ìèñëåõ, ÷å ä'ðåãèòå íå âçèìàò ïëåííèöè?...
- Çíàì ëè êàêâî ñòàâà, ñúð. Íî êàçàõà, ÷å àêî ñå îïèòàìå äà èçáÿãàìå, ùå íè îòðåæàò êðàêàòà, à Ðåäæ íÿìà äîñòàòú÷íî êîíåö çà âñè÷êè íè, ñúð.
Âàéìñ ñå ïî÷åñà ïî ãëàâàòà. Íÿêîé ãî áåøå õëîïíàë òîëêîâà ñèëíî, ÷å øëåìúò ìó ñå áåøå âäëúáíàë.
- Êúäå ñáúðêàõ? Áÿõ ïîáåäèë ãëàâàòàðÿ èì!
- Äîêîëêîòî ðàçáðàõ, ñúð, ñïîðåä ä'ðåãèòå âñåêè âîäà÷, êîéòî å áèë äîñòàòú÷íî ãëóïàâ, çà äà áúäå ïîáåäåí òîëêîâà ëåñíî, íå ñè çàñëóæàâà äà áúäå ñëåäâàí. Êëà÷èàíñêà èì ðàáîòà.
Âàéìñ ñå ïîìú÷è äà óáåäè ñàì ñåáå ñè, ÷å â äóìèòå íà Êåðúò íÿìàøå íàìåê çà ñàðêàçúì, êîãàòî òîé ïðîäúëæè:
- Òå íå ñè ïàäàò ìíîãî ïî âîäà÷èòå, ñúð, äà âè êàæà ïðàâè÷êàòà. Ãëåäàò íà òÿõ êàòî íà äðåáíà óêðàñà. Ðàçáèðàòå ëè... íÿêîé äà èìà òàì äà âèêà „Àòàêà!", ñúð.
- Âîäà÷úò èìà è äðóãè íåùà äà ïðàâè, Êåðúò.
- Äðåãèòå ñìÿòàò, ÷å „Àòàêà!" ïîêðèâà ïîâå÷åòî,ñúð.
Âàéìñ óñïÿ íÿêàê äà ñå èçïðàâè. Ìóñêóëèòå íà êðàêàòà ìó ñòðàííî ïðèùðàêâàõà. Òîé ñå çàòúòðè íàïðåä.
- Íåêà âè ïîìîãíà... - Êåðúò ãî ïîäõâàíà. Ñëúíöåòî çàëÿçâàøå. Ïàðöàëèâè øàòðè áÿõà ñêóï÷åíè â ïîäíîæèåòî íà åäíà îò äþíèòå, ïðîáëÿñâàøå ñâåòëèíàòà íà îãúí. Íÿêîé ñå ñìååøå. Íå çâó÷åøå êàòî çàòâîð. Íî, îò äðóãà ñòðàíà, ðåøè Âàéìñ, ïóñòèíÿòà áåøå ìíîãî ïî-äîáúð çàòâîð îò âñÿêàêâè ðåøåòêè. Òîé äàæå íå çíàåøå â êîÿ ïîñîêà äà ïîáåãíå, ñúñ èëè áåç êðàêà.
- Ä'ðåãèòå, êàêòî âñè÷êè êëà÷èàíöè, ñà ìíîãî ëþáåçíè õîðà - êàçà Êåðúò, ñÿêàø ãî áåøå íàó÷èë íàèçóñò îò ïúòåâîäèòåëÿ. - Òå ïðèåìàò ãîñòîïðèåìñòâîòî, ìíîãî, àìà ìíîãî íàñåðèîçíî.
Ïîõèòèòåëèòå èì áÿõà íàñÿäàëè êðàé îãúíÿ. Ñòðàæíèöèòå ñúùî. Áÿõà óñïåëè äà ãè óáåäÿò äà ñå îáëåêàò ïî-ïîäõîäÿùî. Òîåñò Âåñåëêà èçãëåæäàøå êàòî ìîìè÷åíöå â ðîêëÿòà íà ìàéêà ñè, êàòî ñå èçêëþ÷è æåëåçíèÿò øëåì îòãîðå, Ðåäæ Øó ïðèëè÷àøå íà ìóìèÿ, à Äåòðèòóñ áåøå êàòî ìàëêà, ïîêðèòà ñúñ ñíÿã ïëàíèíà.
- Òîé ñòàâà ìíîãî... áåçñúçíàòåëåí íà òàêàâà æåãà - ïðîøåïíà ìó Êåðúò. - À ïîëèöàé Âèçèò îòòàòúê ñïîðè íà ðåëèãèîçíè òåìè. Íà êëà÷èàíñêèÿ êîíòèíåíò èìàò øåñòîòèí ïåòäåñåò è òðè ðåëèãèè.
- Ñèãóðíî ìðîãî ñå çàáàâëÿâà.
- À òîâà å Äæàáàð - ïðåäñòàâè ãî Êåðúò. Åêñïîíàòúò, êîéòî èçãëåõäàøå ìàëêî ïî-âúçðàñòíà âåðñèÿ íà 71-÷àñîâèÿ Àõìåä, ñå èçïðàâè è
íàïðàâè ìåòàí ïðåä Âàéìñ.
- Îôåíäè...
- Òîâà å òåõíèÿò... àìè-è íåêà äà ãî íàðå÷åì îôèöèàëåí ìúäðåö - îáÿñíè Êåðúò.
- À, çíà÷è íå å òîÿ, äåòî èì êàçâà êîãà äà àòàêóâàò? - ïîïèòà Âàéìñ. Ãëàâàòà ìó áðúì÷åøå îò ãîðåùèíàòà.
- Íå-å, îíçè å âîäà÷úò èì - ïîÿñíè Êåðúò. - Àêî èçîáùî èìàò òàêúâ.
- Çíà÷è Äæàáàð èì êàçâà êîãà å ìúäðî äà àòàêóâàò? - ïðîñâåòíà ìó íà Âàéìñ.
- Âñÿêîãà å ìúäðî äà ñå àòàêóâà, îôåíäè. - Äæàáàð îòíîâî ñå ïîêëîíè. - Ìîÿòà øàòðà å è òâîÿ øàòðà.
- Òúé ëè?
- Ìîèòå æåíè ñà è òâîè æåíè...
Âàéìñ ñå îãëåäà â ïàíèêà.
- Íàèñòèíà ëè?
- Ìîÿòà õðàíà å è òâîÿ õðàíà... - ïðîäúëæàâàøå Äæàáàð.
Âàéìñ ïîãëåäíà êúì ÷èíèÿòà äî îãúíÿ. ßâíî îñíîâíîòî ÿñòèå áåøå îâ÷å èëè êîçå ìåñî. ×îâåêúò ñå íàâåäå, èçáðà ìðúâêà è ìó ÿ ïîäàäå.
Ñàì Âàéìñ ïîãëåäíà õàïêàòà. Òÿ îòâúðíà íà ïîãëåäà ìó.
- Òîâà å íàé-äîáðàòà ÷àñò.
Äæàáàð ïðèìëÿñíà ïîäêàíÿùî. Ïîñëå äîáàâè íåùî íà êëà÷èàíñêè. Îñòàíàëèòå ìúæå êðàé îãúíÿ ñïîäàâåíî ñå èçñìÿõà.
- Èçãëåæäà êàòî î÷íà ÿáúëêà íà îâöà - ïðîèçíåñå Âàéìñ ñúñ ñúìíåíèå.
- Äà, ñúð - ïîòâúðäè Êåðúò, - íî íå áè áèëî ìúäðî äà...
- Çíàåø ëè êàêâî? - Ïðîäúëæè Âàéìñ. - Ñòðóâà ìè ñå, ÷å òîâà å íÿêàêâà ìàëêà èãðè÷êà, äåòî ñèãóðíî ñå íàðè÷à „Õàéäå äà âèäèì êàêâî ùå ëàïíå îôåíäè". Íî àç íÿìà äà ãî èçÿì òîâà, ïðèÿòåëþ.
Äæàáàð ïðåöåíÿâàùî ãî èçãëåäà. Õèõèêàíåòî ïðåñòàíà.
- Çíà÷è å èñòèíà, ÷å òè ìîæåø äà âèæäàø ïî-íàäàëå÷å îò îñòàíàëèòå.
- Òîâà è òàçè õðàíà ãî ìîæå - êàçà Âàéìñ. - Áàùà ìè êàçâàøå íèêîãà äà íå ÿì ãîçáà, êîåòî ìîæå äà íàìèãà.
Íàñòúïè åäèí îò îíåçè âèñÿùè íà êîñúì ìîìåíòè, êîèòî âíåçàïíî ñå êèëâàò è ïðåêàòóðâàò âúâ âúðòîïà íà ñìåõà. Äæàáàð òóïíà Âàéìñ ïî ãúðáà. Î÷íàòà ÿáúëêà îòõâðúêíà îò ðúêàòà ìó è èç÷åçíà èç ñåíêèòå.
- Ìíîãî õóáàâî! Èçêëþ÷èòåëíî äîáðå! Íîìåðúò íå íè ñå ïîëó÷è çà ïðúâ ïúò îò äâàéñåò ãîäèíè íàñàì! Ñåãà ñåäíè è ñè âçåìè íîðìàëíà ïîðöèÿ îðèç ñ îâ÷å ìåñî.
Âñè÷êè ñè îòäúõíàõà. Íàòèñíàõà Âàéìñ äà ñåäíå. Çàäíè ÷àñòè ñå ðàçìåñòèõà ñ òúòðåíå, çà äà ìó íàïðàâÿò ìÿñòî. Ïîñòàâèõà ïðåä íåãî îãðîìåí êîìàò ìåê õëÿá, îò êîéòî êàïåøå ìàçíèíàòà íà ïîðöèÿ îâ÷å ìåñî. Âàéìñ ãî îïèòà òîëêîâà âíèìàòåëíî, êîëêîòî áåøå âúçìîæíî, ñëåä êîåòî ðåøè äà ñå ïðèäúðæà êúì ñõâàùàíåòî, ÷å àêî ÷îâåê óñïÿâà äà èäåíòèôèöèðà ïîëîâèíàòà îò õðàíàòà, ñëåäîâàòåëíî è îñòàíàëàòà ïîëîâèíà ùå äà ñòàâà çà ÿäåíå.
- Çíà÷è íèå ñìå çàòâîðíèöè, òàêà ëè, ãîñïîäèí Äæàáàð?
- Ïî÷åòíè ãîñòè! Ìîÿòà øàòðà å...
- Íî... êàê äà ñå èçðàçÿ... âèå áèõòå æåëàëè äà ñå íàñëàæäàâàìå íà ãîñòîïðèåìñòâîòî âè îùå èçâåñòíî âðåìå?
- Íèå èìàìå òðàäèöèÿ. ×îâåêúò, êîéòî å ãîñò íà òâîÿòà øàòðà, äîðè è äà å ñìúðòåí âðàã, èìà ïðàâî íà ãîñòîïðèåìñòâî çà òðè äíè.
- Çà òðè ëè? - óòî÷íè Âàéìñ.
- Íàó÷èõ åçèêà íà... - Äæàáàð íåÿñíî ìàõíà ñ ðúêà, - ñåùàø ëè ñå, äúðâåíîòî íåùî, êàìèëàòà íà ìîðåòàòà...
- Êîðàá?
- Äà! Íî èìà ïðåêàëåíî ìíîãî âîäà! - Òîé îòíîâî òóïíà Âàéìñ ïî ãúðáà, òàêà ÷å ãîðåùà ìàçíèíà ñå ðàçïëèñêà â ñêóòà ìó. - Ïî âñè÷êè äðóìèùà âå÷å... ãîâîðÿò àíêõ-ìîðïîðêñêè òèÿ äíè, îôåíäè. Òîâà å åçèêúò íà òúðãîâöèòå.
Òîé ïîñòàâè òàêà óäàðåíèåòî âúðõó „òúðãîâöèòå", ÷å ïðîçâó÷à êàòî „÷åðâåè".
- Çíà÷è âå÷å ìîæåø äà êàçâàø „Äàé ìè âåäíàãà âñè÷êèòå ñè ïàðè!"?
- Çà êàêâî ìè å äà ïèòàì? - îòãîâîðè Äæàáàð. - Íèå ãè âçèìàìå òúé èëè èíà÷å. Íî ñåãà... - òîé ñå èçïëþ ñ èçêëþ÷èòåëíà òî÷íîñò â îãúíÿ - ...íè êàçâàò, ÷å òðÿáâàëî äà ñïðåì, ùîòî íå áèëî ïðàâèëíî. Êàêâî çëî ïðè÷èíÿâàìå?
- Ñ èçêëþ÷åíèå íà òîâà, ÷å óáèâàòå õîðàòà è èì âçèìàòå âñè÷êàòà ñòîêà ëè? - ïîèíòåðåñóâà ñå Âàéìñ.
Äæàáàð îòíîâî ñå èçñìÿ.
- Âàëè íè êàçà, ÷å òè ñè áèë ãîëÿì äèïëîìàò! Îáà÷å íèå íå óáèâàìå òúðãîâöèòå, çàùî íè å äà óáèâàìå òúðãîâöè? Êàêúâ ñìèñúë èìà? Ãëóïàâî å äà ñå óáèâà äàðåíèÿò êîí, êîéòî ñíàñÿ çëàòíè ÿéöà!
- Äà, äîñòà ùå ïðèïå÷åëèòå ïàðè, àêî ïîêàçâàòå òàêàâà òâàð ïî ïàíàèðèòå...
- Àêî óáèåì òúðãîâöèòå èëè àêî êðàäåì ïðåêàëåíî ìíîãî, òå íèêîãà íÿìà äà ñå âúðíàò. Ãëóïàâî. Íèå ãè ïóñêàìå äà ñè òðúãíàò, ïàê äà çàáîãàòåÿò, òàêà ÷å è íàøèòå ñèíîâå äà èìàò êàêâî äà êðàäàò. Åòî òîâà ñå íàðè÷à ìúäðîñò.
- Àõà... êàòî íÿêàêúâ âèä çåìåäåëèå.
- Ïðàâèëíî! Íî àêî íàñàäèø òúðãîâöèòå, òå íÿìà äà ðàñòàò òîëêîâà äîáðå.
Âàéìñ óñåòè, ÷å ñòàâà âñå ïî-ñòóäåíî, îòêàêòî ñëúíöåòî ñå ñêðè. Ìíîãî ñòóäåíî. Òîé ñå ïðèìúêíà êúì îãúíÿ.
- Çàùî ãî íàðè÷àò 71-÷àñîâèÿ Àõìåä? - ïîïèòà.
Ïðèãëóøåíèòå ðàçãîâîðè ñïðÿõà. Âíåçàïíî âñè÷êè î÷è ñå âòîðà÷èõà â Äæàáàð, ñ èçêëþ÷åíèå íà îíîâà, êîåòî ñå áåøå çàãóáèëî â ñåíêèòå.
- Íå å ìíîãî äèïëîìàòè÷íî - êàçà Äæàáàð.
- Íèå ãî ïðåñëåäâàõìå è âíåçàïíî ïîïàäíàõìå íà âàøàòà çàñàäà. Èçãëåæäà...
- Íèùî íå çíàì.
- Çàùî íå èñêàø äà... - çàïî÷íà Âàéìñ.
- Õì, ñúð - ïðèïðÿíî ñå íàìåñè Êåðúò. - Òîâà íå áè áèëî îñîáåíî ìúäðî îò âàøà ñòðàíà, ñúð. Âèæòå, àç ðàçãîâàðÿõ ñ Äæàáàð, äîêàòî âèå... ñè ïî÷èâàõòå. Ñòàâà äóìà çà íåùî ïîëèòè÷åñêî, äîêîëêîòî ðàçáðàõ.
- ×å êîå íå å?
- Ïðèíö Êàäðàì ñå îïèòâà äà îáåäèíè öÿë Êëà÷.
- Êàòî ãî âëà÷è êúì âåêà íà Ïëîäíèÿ Ïðèëåï, à òîé ïèùè è ñå äúðïà ëè?
- Äà, äà,ñúð, êàê?...
- Ïðîñòî íàëó÷êàõ. Ïðîäúëæàâàé.
- Íî å ñðåùíàë ïðîáëåì.
- Êàêúâ ïðîáëåì?
- Íèå ñìå - êàçà ãîðäî Äæàáàð.
- Íèòî åäíî îò ïëåìåíàòà íå å âúçõèòåíî îò èäåÿòà ìó, ñúð - ïðîäúëæè Êåðúò. - Òå âèíàãè ñà ñå áèåëè ïîìåæäó ñè, à ñåãà ïîâå÷åòî îò òÿõ ñå áèÿò ñ íåãî. Èñòîðè÷åñêè ïîãëåäíàòî, ñúð, Êëà÷ íå å òîëêîâà èìïåðèÿ, êîëêîòî êàâãà.
- Òîé íè êàçâà, ÷å òðÿáâà äà ñå èçó÷èì. Äà ñå íàó÷èì äà ïëàùàìå äàíúöè. Íèå íå èñêàìå äà íè ó÷àò êàê ñå ïëàùàò äàíúöè - çàÿâè Äæàáàð.
- Çíà÷è âèå ìèñëèòå, ÷å ñå áîðèòå çà ñâîáîäàòà ñè? - ïîïèòà Âàéìñ.
Äæàáàð ñå ïîêîëåáà è ïîãëåäíà êúì Êåðúò. Ðàçìåíèõà íÿêîëêî êðàòêè ðåïëèêè íà êëà÷èàíñêè. Êåðúò îáÿñíè:
- Òîâà å äîñòà òðóäåí âúïðîñ çà åäèí ä'ðåã, ñúð. Ðàçáèðàòå ëè, äóìàòà „ñâîáîäà" çà òÿõ å ñúùàòà, êàòî äóìàòà „áèòêà".
- Äîñòà ïîëåçåí åçèê èìàò...
Âàéìñ ñå ïî÷óâñòâà ïî-äîáðå â õëàäíèÿ âúçäóõ. Èçìúêíà îìà÷êàíèÿ è âëàæåí ïàêåò ïóðè, âçå âúãëåí÷å îò îãúíÿ è äðúïíà ñèëíî.
- Çíà÷è... ïðèíöúò ñè èìà ñåðèîçíè ïðîáëåìè ó äîìà. Äàëè Âåòèíàðè çíàå çà òîâà?
- Èìà ëè êàìèëñêè ëàéíà èç ïóñòèíÿòà, ñúð?
- Íà òåáå àòìîñôåðàòà ìàé òè âëèÿå - îòáåëÿçà Âàéìñ.
Äæàáàð èçêâàêà íåùî. Õîðàòà îêîëî îãúíÿ ñå èçñìÿõà.
- Õì... Äæàáàð êàçà, ÷å êàìèëèòå íàèñòèíà ñåðàò èç ïóñòèíÿòà, ñúð, â ïðîòèâåí ñëó÷àé âèå íå áèõòå èìàë ñ êàêâî äà çàïàëèòå ïóðàòà ñè, ñúð.
È îùå âåäíúæ Âàéìñ ïî÷óâñòâà, ÷å å ïîäëîæåí íà îáñòîåí îãëåä. Áúäè äèïëîìàòè÷åí, íàòÿêâàøå ìó Âåòèíàðè. Òîé ïîå îùå âåäíúæ äúëáîêî îò ïóðàòà.
- Îáîãàòÿâà âêóñà - ñïîäåëè. - Íàïîìíè ìè äà âçåìà ìàëêî çà âêúùè.
Ñïå÷åëè îùå íÿêîëêî íåîõîòíî äàäåíè òî÷êè îò êëà÷èàíöèòå.
- ×îâåê íà êîí äîéäå è íè êàçà, ÷å òðÿáâà äà ñå áèåì ñ ÷óæäåñòðàííèòå êó÷åòà...
- Òîâà ñìå íèå, ñúð - óñëóæëèâî îáÿñíè Êåðúò.
- ...çàùîòî ñòå îòêðàäíàëè íÿêàêúâ îñòðîâ, êîéòî áèë ïîä ìîðåòî. Íî íàñ òîâà êàêâî íè èíòåðåñóâà? Íèùî ëîøî íå ñòå íè íàïðàâèëè, íî ïúê ìúæåòå â Àë-Êõàëè, äåòî ñè ìàæàò áðàäèòå ñ îëèî, òÿõ íå ãè òðàåì. È ãî ïðàòèõìå äà ñè õîäè îáðàòíî.
- Öåëèÿ ëè? - ïîïèòà Âàéìñ.
- Íèå íå ñìå âàðâàðè. Òîé áåøå ïðîñòî íåíîðìàëåí. Íî çàäúðæàõìå êîíÿ ìó.
- À 71-÷àñîâèÿ Àõìåä âè êàçà äà çàäúðæèòå íàñ, òàêà ëè?
- Íèêîé íå íàðåæäà íà ä'ðåãèòå êàêâî äà ïðàâÿò! Çà íàñ å óäîâîëñòâèå äà áúäåòå íàøè ãîñòè!
- À êîãà ùå ñòàíå óäîâîëñòâèå çà âàñ äà íè ïóñíåòå äà ñè õîäèì? Êîãàòî Àõìåä âè êàæå ëè?
Äæàáàð ñå çàãëåäà â îãúíÿ.
- Íÿìà äà ðàçãîâàðÿì ñ íåãî. Òîé å íå÷åñòåí è ëóêàâ è íå ìîæå äà ìó ñå èìà äîâåðèå.
- Íî ïúê âèå ñòå ä'ðåãè!
- Äà! - Äæàáàð òóïíà îòíîâî Âàéìñ ïî ãúðáà. - Òîâà ñè ãî çíàåì!

Êëà÷èàíñêèÿò ðèáàðñêè êîðàá äîáëèæè íà ìèëÿ äâå ïðèñòàíèùåòî, êîãàòî íà êàïèòàíà ìó ñå ñòîðè, ÷å âíåçàïíî å çàïî÷íàë äà ñå äâèæè ïî-ëåêî ïî âîäàòà. Ìîæå áè ïîëèïèòå ïî äúíîòî ñà ñå îò÷óïèëè è ñà ïàäíàëè, ïðåäïîëîæè êàïèòàíúò.
Êîãàòî êîðàáúò ñå èçãóáè âúâ âå÷åðíèÿ çäðà÷, îò ìîðñêèòå äúëáèíè ñå ïîäàäå ñòðàííà çàêðèâåíà â êðàÿ òðúáà, êîÿòî ñå çàâúðòÿ îêîëî îñòà ñè ñúñ ñêúðöàíå è ñïðÿ, ùîì ôîêóñèðà áðåãà.
Äàëå÷åí êóõ ãëàñ âúçêëèêíà:
- O, íå...
Äðóã êóõ ãëàñ êàçà:
- Êàêâî èìà, ñåðæàíò?
- Ïîãëåäíè ïðåç òîâà íåùî!
- Îêåé. - Ïîñëåäâà ïàóçà: Âòîðèÿò ãëàñåö âúçêëèêíà: - O, ïî äÿâîëèòå!...
Òîâà, êîåòî ñòîåøå íà êîòâà â ïðèñòàíèùåòî íà ãðàä Àë-Êõàëè, íå áåøå ïðîñòî ôëîòà. Òîâà áåøå ôëîòàòà íà ôëîòèòå. Ìà÷òèòå ïðèëè÷àõà íà ïëóâàùà ãîðà.
Íÿêúäå â äúëáèíèòå äîéäå ðåäúò è ëîðä Âåòèíàðè äà ïîãëåäíå ïðåç ïåðèñêîïà.
- Êîëêî ìíîãî êîðàáè. Çà òîëêîâà êðàòêî âðåìå. Êîëêî äîáðå å îðãàíèçèðàíî âñè÷êî. Ìíîãî äîáðå îðãàíèçèðàíî. ×îâåê áè ñè ïîìèñëèë... óäèâèòåëíî äîáðå îðãàíèçèðàíî. Êàêòî êàçâà íàðîäúò: „Àêî æåëàåø âîéíà, ãîòâè ñå çà âîéíà".
- Ñòðóâà ìè ñå, ìèëîðä, ÷å âñúùíîñò ïîãîâîðêàòà ãëàñè: „Àêî æåëàåø ìèð, ãîòâè ñå çà âîéíà" - íàëó÷êà Ëåîíàðäî.
Âåòèíàðè íàêëîíè ãëàâà âñòðàíè, óñòíèòå ìó çàìúðäàõà, äîêàòî ñè ïîâòàðÿøå íàóì ôðàçàòà. Íàêðàÿ âúçðàçè:
- Íå, íå. Ïðîñòî íå âèæäàì ñìèñúë, àêî ãî êàçâàìå ïî òîçè íà÷èí. - Òîé ñå âúðíà íà ìÿñòîòî ñè. - Íåêà ïîäõîäèì âíèìàòåëíî. Ìîæåì äà àêîñòèðàìå ïîä ïðèêðèòèåòî íà ìðàêà.
- Õì-ì... à íå ìîæåì ëè äà àêîñòèðàìå ïîä ïðèêðèòèåòî íà... ïðèêðèòèå? - ïîïèòà ñåðæàíò Êîëúí.
- Âñúùíîñò, âñè÷êèòå òåçè êîðàáè ìíîãî ùå óëåñíÿò íàøèÿ ïëàí - êàçà Ïàòðèöèÿò, êàòî ïðåíåáðåãíà ïðåäëîæåíèåòî.
- Íàøèÿò ïëàí ëè? - ïîâòîðè Êîëúí.
- Õîðàòà, êîèòî æèâåÿò ïîä õåãåìîíèÿòà íà Êëà÷, ñà îò âñè÷êè ôîðìè è öâåòîâå. - Âåòèíàðè õâúðëè êðàòúê ïîãëåä êúì Íîáè. - Îò ïðàêòè÷åñêè âñè÷êè öâåòîâå è ôîðìè - äîáàâè. - Òúé ÷å ïîÿâàòà íè íà óëèöèòå íå áè ñëåäâàëî äà ïðåäèçâèêà íåæåëàíè êîìåíòàðè. - Òîé îòíîâî ïîãëåäíà êúì Íîáè. - Íå è â ïðåêàëåíî ãîëÿìà ñòåïåí.
- Íî íèå ñìå ñ óíèôîðìè, ñúð - íàïîìíè ñåðæàíò Êîëúí. - Íå å êàòî äà ñåäíåì äà îáÿñíÿâàìå, ÷å ñìå ñå çàïúòèëè çà ìàñêåí áàë, ðàçáèðàòå ëè.
- Àç ìîéòà íå ÿ ìàõàì è òîâà å - òâúðäî êàçà Íîáè. - Íÿìà äà ñå ðàçíàñÿì ïî ãàùè íàñàì-íàòàì. Íå è â ïðèñòàíèùå. Ìîðÿöèòå õîäÿò íà äúëãè ïëàâàíèÿ. Îñòàâàò äúëãî âðåìå áåç êîìïàíèÿ íà êîðàáèòå ñè. ×óâàë ñúì âñÿêàêâè èñòîðèè...
- Áè ìîãëî äà áúäå îùå ïî-çëå. - Ñåðæàíòúò íå çàãóáè âðåìå äà ïðåñìÿòà êîëêî äúëãî òðÿáâà äà å ïðåêàðàë åäèí ìîðÿê â ïëàâàíå, ïðåäè ãëåäêàòà íà Íîáè Íîáñ äà ïðåäèçâèêà äðóãè àñîöèàöèè, îñâåí òåçè çà ïîäâèæíà ìèøåíà, - ùîò' àêî íå íîñèì óíèôîðìèòå ñè, çíà÷è ñìå øïèîíè - à çíàåø êàêâî èì ñå ñëó÷âà íà øïèîíèòå.
- Òè ìè êàæè, ñåðæàíò.
- Èçâèíåòå ìå, âàøå ïðåâúçõîäèòåëñòâî? - ñåðæàíò Êîëúí ïîâèøè ãëàñ.
Ïàòðèöèÿò âäèãíà ïîãëåä îò ñõåìàòà, êîÿòî äâàìàòà ñ Ëåîíàðäî îáñúæäàõà.
- Äà, ñåðæàíò?
- Êàêâî ïðàâÿò ñ øïèîíèòå â Êëà÷, ñúð?
- Õì-ì... íåêà äà ïîìèñëÿ... - êàçà Ëåîíàðäî. - O, äà... ñòðóâà ìè ñå, ÷å ãè äàâàò íà æåíèòå.
Íîáè âèäèìî ñå îæèâè.
- À-à, äîáðå, òîâà íå çâó÷è ïðåêàëåíî óæàñíî...
- Úì-ì, íå, Íîáè... - çàïî÷íà Êîëúí.
-...ùîò' àç ñúì ãëåäàë êàðòèíêèòå â îíàÿ êíèãà, „Ïàðôþìåíèòå íèâÿ", äåòî ñåðæàíò Àíãóà ÿ ÷åòåøå è...
- ...íå, Íîáè, âèæ, ãðåøíî ñè ãî ñõâàíàë...
- ...èñêàì äà êàæà, äàæå íå ìîãà äà ñè ïðåäñòàâÿ êàê ÷îâåê áè ìîãúë äà ïîñòèãíå òàêîâà íåùî ñàìî ñ...
- ...Íîáè, ÷óé...
- ...è ïîñëå - îíàÿ êàðòèíêà, äåòî òÿ...
- Åôðåéòîð Íîáñ! - èçêðåùÿ Êîëúí.
- Äà, ñåðæàíò?
Êîëúí ñå íàâåäå êúì óõîòî ìó è çàøåïíà íåùî. Èçðàæåíèåòî íà ëèöåòî íà åôðåéòîðà áàâíî ñå ñìåíè.
- Òå íàèñòèíà ëè...
- Äà, Íîáè.
- Òå íàèñòèíà ëè...
- Äà, Íîáè.
- Àìà ó íàñ íå ïðàâÿò òàêà.
- Íî íå ñìå ñè ó íàñ, Íîáè. Âúïðåêè ÷å áèõ èñêàë äà ñìå.
- Ñåðæàíò, è ïðè íàñ ñå íîñÿò ðàçíè èñòîðèè çà Ìú÷íèòå ëåëêè...
- Ãîñïîäà - íàìåñè ñå ëîðä Âåòèíàðè. - Îïàñÿâàì ñå, ÷å Ëåîíàðäî äîñòà ñè ôàíòàçèðà. Ñëóõîâåòå ìîæå è äà ñà âåðíè çà íÿêîè îò ïëàíèíñêèòå ïëåìåíà, íî Êëà÷ å äðåâíà öèâèëèçàöèÿ è ïîäîáíè íåùà íå ñå âúðøàò îôèöèàëíî. Äîïóñêàì, ÷å äîðè äàâàò öèãàðà.
- Öèãàðà ëè? - ïîïèòà Êîëúí.
- Äà, ñåðæàíò. Êàêòî è õóáàâà ñëúí÷åâà ñòåíà, ïðåä êîÿòî äà çàñòàíåòå.
Ñåðæàíò Êîëúí îáìèñëè òîâà èçÿâëåíèå îò âñè÷êè âúçìîæíè úãëè.
- Ïàïèðîñà, çíà÷è, è ñòåíà, íà êîÿòî äà ñå îáëåãíà? - ïîïèòà íåâÿðâàùî.
- Ìèñëÿ, ÷å áèõà ïðåäïî÷åëè äà ñòîèòå ìèðíî ïðåä íåÿ, ñåðæàíò.
- Òîâà å ÷åñòíî. Íÿìà ïðè÷èíà ÷îâåê äà õîäè ðàçìúêíàò, ñàìî çàùîòî å çàòâîðíèê. Å, äîáðå. Íå ìå å ñòðàõ äà ðèñêóâàì â òàêúâ ñëó÷àé.
- ×óäåñíî - êàçà ìåêî Ïàòðèöèÿò. - Êàæåòå ìè, ñåðæàíò... âúâ âàøàòà ïðîäúëæèòåëíà âîåííà êàðèåðà, äàëè íÿêîé íÿêîãà å èñêàë äà âè ïîâèøè â îôèöåð?
- Íå, ñúð!
- Òàêà è íå ìîãà äà ðàçáåðà çàùî.

Íîù ñå ñïóñíà íàä ïóñòèíÿòà. Ïàäíà âíåçàïíî, îáâèòà âúâ âèîëåòîâî. Çâåçäèòå ïðîáèâàõà äóï÷èöè ñâåòëèíà â ÷èñòîòî íåáå, íàïîìíÿéêè íà ìèñëåùèÿ íàáëþäàòåë, ÷å ïóñòèíèòå ñà ìåñòàòà, êúäåòî ñå çàðàæäàò ðåëèãèèòå. Êîãàòî ÷îâåê íå âèæäà íèùî äðóãî îñâåí áåçäúííà áåçáðåæíîñò íàä ãëàâàòà ñè, òîé íåèçáåæíî ÷óâñòâà ñèëíèÿ ïîäòèê äà ÿ çàïúëíè ñ íåùî. Èëè ñ íÿêîãî.
Æèâîòèíêè èçïúëçÿõà îò äóïêè è öåïíàòèíè. Ñêîðî ïóñòèíÿòà ñå èçïúëíè ñ áðúì÷åíåòî, ùðàêàíåòî è öâúðòåíåòî íà ñúùåñòâà, êîèòî, òúé êàòî íå ðàçïîëàãàõà ñ ìîãúùàòà ñèëà íà ÷îâåøêèÿ óì, íå ñå êàõúðÿõà äà ñå âèíÿò åäíè äðóãè çà êàêâîòî è äà å, à âìåñòî òîâà ñå îïèòâàõà äà ñå èçÿäàò åäíî äðóãî.
Îêîëî òðè ñóòðèíòà Ñàì Âàéìñ èçïúëçÿ îò øàòðàòà ñè äà èçïóøè åäíà ïóðà. Ñòóäåíèÿò âúçäóõ ãî áëúñíà êàòî ëþëååùà ñå âðàòà. Áåøå âêî÷àíÿâàùî ñòóäåíî. Â ïóñòèíèòå êàòî ÷å íå áè òðÿáâàëî äà å òàêà. Â ïóñòèíèòå òðÿáâà äà èìà ñàìî ãîðåùè ïÿñúöè è êàìèëè è... è... Òîé ñå ïîìú÷è ìàëêî íàä ïðîáëåìà êàòî ÷îâåê ÷èèòî ãåîãðàôñêè ïîçíàíèÿ ðÿçêî ñïèðàõà äîòàì, êúäåòî ñâúðøâàøå ïàâèðàíîòî íà óëèöèòå... Êàìèëè - íåïðåìåííî. È ìîæå áè áàíàíè è êîêîñîâè îðåõè. Íî òóê òåìïåðàòóðàòà êàðàøå äúõà òè äà çàìðúçâà âúâ âúçäóõà.
Òîé ðàçìàõà òåàòðàëíî ïàêåòà ñ ïóðèòå ïðåä íîñà íà ñòðàæà - ä'ðåã, êîéòî ñå ìîòàåøå êðàé øàòðèòå. ×îâåêúò ñâè ðàìåíå.
Îãúíÿò ñå áåøå ïðåâúðíàë â êóï÷èíêà ñèâà ïåïåë, íî Âàéìñ ïîðîâè â íåÿ ñ íàïðàçíàòà íàäåæäà äà íàìåðè æèâî âúãëåí÷å.
Èçíåíàäà ñå êîëêî å ÿäîñàí. Àõìåä áåøå êëþ÷úò êúì çàãàäêàòà è òîé ãî çíàåøå. À ñåãà èì ñå íàëàãàøå äà ñòîÿò çàêëåùåíè â ïóñòèíÿòà, ÷îâåêúò ùåøå äà èì èçáÿãà, à òå ùÿõà äà îñòàíàò â ðúöåòå íà òåçè... òèõè è ïðèÿòíè õîðèöà, òðÿáâà äà ïðèçíàåì. Ìîæå áè áÿõà ðàçáîéíèöè, ñóõîçåìíèÿ åêâèâàëåíò íà ïèðàòè, íî Êåðúò áè êàçàë, ÷å âúïðåêè òîâà òå ñà äîáðè ìîì÷åòà, äúëáîêî âúòðå â äóøèòå ñè. Àêî ñè äîâîëåí îò ãîñòîïðèåìñòâîòî èì, ìîæå äîðè äà òå íàãîñòÿò ñ ïàé, î÷íà ÿáúëêà íà îâöà ñ ïåòìåç èëè êàêâàòî õðàíà ñå âúäåøå ïî òèÿ ìåñòà...
Íåùî ïîìðúäíà íà ëóííàòà ñâåòëèíà. Åäíà ñÿíêà ñå õëúçíà ïî áëèçêàòà ñòðàíà íà äþíàòà.
Íåùî çàïî÷íà äà âèå â ïóñòèííàòà íîù.
Êîñúì÷åòàòà ïî ãúðáà íà Âàéìñ íàñòðúõíàõà, êàêòî å áèëî è ñ íàé-äàëå÷íèòå ìó ïðàðîäèòåëè.
Íîùòà âèíàãè å äðåâíà. Òîé áåøå îáèêàëÿë äîñòàòü÷íî ÷åñòî ïî íîùíèòå óëèöè, ÷óâñòâàë áåøå êàê íîùòà ñå óäúëæàâà, çà äà ãî îáãúðíå, ñ êðúâòà ñè óñåùàøå êàê, äîêàòî äíèòå è êðàëåòå, è èìïåðèèòå èäâàò è ñè îòèâàò, íîùòà âèíàãè å åäíà è ñúùà è å åäíàêâî ñòàðà, âèíàãè áåçêðàéíî äúëáîêà. Óæàñè ñå ðàçãðúùàõà â êàäèôåíèòå ñåíêè, çàùîòî, äîêàòî ôîðìàòà íà íîêòèòå ñå ìåíè, ïðèðîäàòà íà Çâÿðà ñè îñòàâà íåèçìåííà.
Òîé ñå èçïðàâè ïîëåêè÷êà è ñå ïðåñåãíà çà ìå÷à ñè. Íå áåøå íà ìÿñòîòî ñè.
Âçåëè ñà ìó ìå÷à. Äîðè íå áÿõà...
- Ïðåêðàñíà íîù - ïðîèçíåñå ãëàñ çàä íåãî. Äæàáàð ñòîåøå äî ðàìîòî ìó.
- Êîé å òàì? - èçñúñêà Âàéìñ.
- Âðàã.
- ×èé âðàã?
Çúáè áëåñíàõà â ìðàêà.
- Ùå ðàçáåðåì, îôåíäè.
- Çàùî âè íàïàäàò òî÷íî ñåãà?
- Ìîæå áè ñè ìèñëÿò, ÷å ïðèòåæàâàìå íåùî, êîåòî èì òðÿáâà, îôåíäè.
Îùå ñåíêè ïðîïúëçÿõà ïðåç ïóñòèíÿòà. Åäíà èçðàñíà òî÷íî èççàä Äæàáàð, íàâåäå ñå è ãî ñãðàá÷è. Îãðîìíà ñèâà äëàí èçìúêíà ìå÷à îò êîëàíà ìó.
- Êàêâî ùå íàðåäèòå äà ïðàâÿ ñ íåãî, ãîñïîäèí Âàéìñ?
- Äåòðèòóñ?
Òðîëúò îòäàäå ÷åñò ñ ðúêàòà, â êîÿòî âñå îùå ñòèñêàøå ä'ðåãà.
- Ëè÷íèÿò ñúñòàâ å íàëèöå, ñúð!
- Íî... - çàïî÷íà Âàéìñ è ñå ñåòè. Áåøå ïðîíèçâàùî ñòóäåíî. - Ìîçúêúò òè íîðìàëíî ëè ðàáîòè?
- Äîñòà ïî-åôåêòèâíî, ñúð, áèõ êàçàë.
- Òîçè äæèí ëè å? - ïîïèòà Äæàáàð.
- Íå çíàì, íî ñúñ ñèãóðíîñò åäèí äæèí áè ìè îïðàâèë íàñòðîåíèåòî - âúçäúõíà Âàéìñ. Òîé íàé-ïîñëå óñïÿ äà íàìåðè êèáðèò èç äæîáîâåòå ñè è çàïàëè åäíà êëå÷êà. - Ñâàëè ãî íà çåìÿòà, ñåðæàíò - íàðåäè, âäúõâàéêè æèâîò â ïóðàòà ñè. - Äæàáàð, òîâà å ñåðæàíò Äåòðèòóñ. Òîé å â ñúñòîÿíèå äà ñ÷óïè âñÿêà êîñò â òÿëîòî òè, âêëþ÷èòåëíî è òèÿ ìàëêèòå, íà ïðúñòèòå, äåòî å ìíîãî òðóäíî äà...
Ìðàêúò íàïðàâè „ôó-ó-óï" è íåùî èçñâèñòÿ òî÷íî ïîêðàé òèëà ìó, ñàìî ÷àñòèöà îò ñåêóíäàòà ïðåäè Äæàáàð äà ãî ñúáîðè íà çåìÿòà.
- Ñòðåëÿò ïî ñâåòëèíàòà!
- Ììììô?
Âàéìñ ïðåäïàçëèâî íàäèãíà ãëàâà è èçïëþ ïÿñúê è ïàð÷åíöà òþòþí.
- Ãîñïîäèí Âàéìñ?
Ñàìî Êåðúò ìîæåøå äà øåïíå ïî òîÿ íà÷èí. Òîé àñîöèèðàøå øåïíåíåòî ñ ïðèêðèòîñò è íåèñòèíà, çàòîâà ïðàâåøå êîìïðîìèñ, êàòî øåïíåøå ìíîãî âèñîêî. Çà óæàñ íà Âàéìñ òîé ñå ïîÿâè èççàä øàòðàòà, ïîíåñúë ìàëêà ãàçåíà ëàìïà.
- Õâúðëè âåäíàãà ïðîêëåòàòà...
Íî íå ìó îñòàíà âðåìå äà äîâúðøè èçðå÷åíèåòî, çàùîòî íÿêúäå èç òúìíèíàòà íÿêîé èçïèùÿ. Áåøå ìíîãî âèñîê ïèñúê è íÿêàê âíåçàïíî ñå ïðåêúðøè.
- À... - Êåðúò ïðèêëåêíà äî Âàéìñ è äóõíà ôèòèëà íà ëàìïàòà. - Òîâà áåøå Àíãóà.
- Íî ãëàñúò íå ïðèëè÷àøå íà... ßñíî. - Âàéìñ ñå îãëåäà ïðèòåñíåíî. - Òÿ å èçëÿçëà íà ëîâ, òàêà ëè?
- ×óõ ÿ ïðåäè ìàëêî. Âåðîÿòíî ïðîñòî ñå çàáàâëÿâà. Â êðàÿ íà êðàèùàòà â Àíêõ-Ìîðïîðê íÿìà êàê äà ñå îòïóñíå.
- Õì-ì-ì... íÿìà, íàèñòèíà... - Íà Âàéìñ ìó ñå ïðèâèäÿ êàðòèíàòà íà âúðêîëàê, êîéòî å ðåøèë äà ñå ïîîòïóñíå ìàëêî. Íî Àíãóà íå áè... - Âèå äâàìàòà... úõ... äîáðå ñå ðàçáèðàòå, íàëè? - ïîäõâúðëè, äîêàòî ñå îïèòâàøå äà çúðíå ôèãóðèòå èç ìðàêà.
- O, äà, ñúð. ×óäåñíî.
„Çíà÷è òîâà, ÷å òÿ ñå ïðåâðúùà îò âðåìå íà âðåìå âúâ âúëê íå òå áåçïîêîè, òàêà ëè?" Âàéìñ íå ñå íàñèëè äà ïðîèçíåñå ïîñëåäíîòî èçðå÷åíèå.
- Íÿìàòå... ïðîáëåìè, à?
- Íèêàêâè ïðîáëåìè, ñúð. Òÿ ñàìà ñè êóïóâà êó÷åøêè áèñêâèòêè è ñè èìà ñîáñòâåíà äóïêà âúâ âðàòàòà. Êîãàòî å ïúëíîëóíèå, äàæå íå ñå è çàñè÷àìå âêúùè.
Îò ìðàêà ñå äîíåñîõà âèêîâå, ñëåä òîâà åäíà ñÿíêà èçðèãíà îò òúìíèíàòà, ñòðåëíà ñå ïîêðàé Âàéìñ è ïîòúíà â øàòðàòà. Äàæå íå ñè íàïðàâè òðóäà äà òúðñè îòâîðà. Ïðîñòî ðàçïðà ïëàòà ñ ïúëíà ñêîðîñò è ïðîäúëæè íàïðåä, äîêàòî ïàëàòêàòà íå ñå ñðóòè íàä íåÿ.
- À òîâà ïúê êàêâî áåøå? - ïîïèòà Äæàáàð.
- Áè îòíåëî äîñòà âðåìå, àêî òðÿáâà äà îáÿñíÿâàì.
Âàéìñ ñå èçïðàâè. Êåðúò è Äåòðèòóñ âå÷å ñå áÿõà íàõâúðëèëè âúðõó øàòðàòà.
- Àìà íèå ñìå ä'ðåãè - îãîð÷è ñå Äæàáàð. - Îò íàñ ñå î÷àêâà òèõîìúëêîì äà ñãúâàìå øàòðèòå ñè ïîä ïðèêðèòèåòî íà íîùòà, à íå...
Èìàøå äîñòàòü÷íî ëóííà ñâåòëèíà. Àíãóà ñåäíà è èçòðúãíà ïàð÷å îò øàòðàòà èç ðúöåòå íà Êåðúò.
- Ìíîãî áëàãîäàðÿ, íÿìà ùî! - ñîïíà ñå òÿ, äîêàòî ñå óâèâàøå. - È ïðåäè íÿêîé äà êàæå êàêâîòî è äà áèëî, àç ïðîñòî ãî óõàïàõ ïî çàäíèêà. ßêî. È òîâà íå áåøå ëåêî ðåøåíèå, èñêàì äà ïîÿñíÿ.
Äæàáàð ïîãëåäíà êúì ïóñòèíÿòà, ñëåä òîâà êúì ïÿñúêà â êðàêàòà ñè, íàêðàÿ êúì Àíãóà. Âàéìñ ìîæåøå äà âèäè êàê òåêàò ìèñëèòå ìó è ïîëîæè áðàòñêà ðúêà íà ðàìîòî ìó.
- Ìàé ùå å ïî-äîáðå äà òè îáÿñíÿ...
- Òàì èìà íÿêîëêîñòîòèí âîéíèöè - íàòúðòè Àíãóà.
- ...ïî-êúñíî.
- Çàåìàò ïîçèöèè îêîëî íàñ! Íå èçãëåæäàò íèêàê äðóæåëþáíî! Íÿêîé äà èìà íÿêàêâè äðåõè, êîèòî äà ìè ñòàíàò? È íÿêàêâà íîðìàëíà õðàíà? È íåùî çà ïèåíå! Òóêà íÿìà íèêàêâà âîäà!
- Íÿìà äà ïîñìåÿò äà àòàêóâàò ïðåäè çàçîðÿâàíå, - êàçà Äæàáàð.
- À âèå êàêâî ùå ïðàâèòå, ñúð? - ïîïèòà Êåðúò.
- Íà çàçîðÿâàíå íèå ùå àòàêóâàìå!
- À-à-à. Úõ. ×óäÿ ñå äàëè íå áèõ ìîãúë äà ïðåäëîæà àëòåðíàòèâåí ïîäõîä?
- Àëòåðíàòèâåí ëè? Ïðàâèëíî å äà ñå àòàêóâà! Çîðàòà å çà òîâà - çà äà ñå àòàêóâà! Êåðúò îòäàäå ÷åñò íà Âàéìñ.
- ×åòîõ âàøàòà êíèãà, ñúð. Äîêàòî âèå... ñïÿõòå. Òàêòèêóñ å áèë èç÷åðïàòåëåí ïî âúïðîñà êàêâî äà ïðàâèì, êîãàòî îáñòîÿòåëñòâàòà ñà ïðîòèâ íàñ, ñúð.
- Äà?
- Òîé êàçâà, ÷å òðÿáâà äà íàïðàâèì âñè÷êî âúçìîæíî, çà äà ãè ïðåâúðíåì â îáñòîÿòåëñòâà â íàøà ïîëçà. Êîåòî ùå ðå÷å, ÷å áèõìå ìîãëè äà àòàêóâàìå ñåãà.
- Àìà òàì å òúìíî áå, ÷îâåê!
- Íî å ñúùî òîëêîâà òúìíî è çà âðàãîâåòå íè, ñúð.
- Èñêàõ äà êàæà, ÷å å òúìíî êàòî â ðîã. Íÿìà äà çíàåì äàæå ñ êîãî ñå áèåì! Ïîëîâèíàòà îò âðåìåòî ùå ñòðåëÿìå ïî ñâîèòå!
- Íÿìà äà ìîæåì, ñúð, çàùîòî ñìå ñúâñåì ìàëêî. Ñúð? Ñàìî òðÿáâà äà äîïúëçèì åé äîòàì, äà âäèãíåì ìàëêî øóì è ñëåä òîâà äà ãè îñòàâèì. Òàêòèêóñ êàçâà, ÷å âñè÷êè àðìèè ñà åäíàêâè ïðåç íîùòà, ñúð.
- Äîáðå çâó÷è - êàçà Àíãóà. - Òå ïúëçÿò êúì íàñ ïî åäèí è ïî äâàìà è ñà îáëå÷åíè ñúùî êàòî... - Òÿ ìàõíà êúì Äæàáàð.
- Òîâà å Äæàáàð - îáÿñíè Êåðúò. - Òîé íå å íåùî êàòî âîäà÷.
Äæàáàð íåðâíî ñå óõèëè.
- ×åñòî ëè ñå ñëó÷âà ïî âàøèòå ìåñòà êó÷åòàòà äà ñå ïðåâðúùàò â ãîëè æåíè?
- Ïîíÿêîãà íå ñå ñëó÷âà ïî öåëè äíè - ðÿçêî îòâúðíà Àíãóà. - Áèõ èñêàëà äà ïîëó÷à íÿêàêâè äðåõè, ìîëÿ. È ìå÷. Ùå èìà áîé.
- Õì-ì, ñòðóâà ìè ñå, ÷å êëà÷èàíöèòå èìàò ìíîãî ñòðîãè ðàçáèðàíèÿ ïî îòíîøåíèå íà æåíèòå, êîèòî ñå áèÿò... - çàïî÷íà Êåðúò.
- Äà! - íàòúðòè Äæàáàð. - Íèå î÷àêâàìå äà ñå áèÿò äîáðå, Ñèíåî÷êî! Çàòîâà ñìå ä'ðåãè!

Ëîäêàòà èçïëóâà â ìðúñíàòà ìúðòâà âîäà ïîä âúëíîëîìà. Êàïàêúò áàâíî ñå îòâîðè.
- Ìèðèøå êàòî ó äîìà - êàçà Íîáè.
- Íà âîäàòà íå ìîæå äà é ñå èìà äîâåðèå - âúçðàçè ñåðæàíò Êîëúí.
- Íî àç íå âÿðâàì è íà âîäàòà ó äîìà, ñåðæàíò.
Ôðåä Êîëúí óñïÿ äà ñòúïè âúðõó íÿêàêâî õëúçãàâî äúðâî. Íà òåîðèÿ òîâà ñè áåøå ìíîãî ãåðîè÷íà ïîñòúïêà. Òîé è Íîáè Íîáñ, äðúçêèòå âîèíè, ñå áÿõà îñìåëèëè äà íàâëÿçàò âúâ âðàæåñêàòà òåðèòîðèÿ. Çà íåùàñòèå ìíîãî äîáðå çíàåøå, ÷å ãî ïðàâè ñàìî çàùîòî ëîðä Âåòèíàðè ñåäåøå â Ëîäêàòà è áè ïîâäèãíàë âåæäè â íåäîóìåíèå, àêî îòêàæåõà.
Êîëúí âèíàãè áåøå ñìÿòàë, ÷å ãåðîèòå èìàò íÿêàêúâ îñîáåí âèä ìåõàíèçúì, êîéòî ãè êàðà äà îòèâàò è äà óìèðàò ãåðîè÷íî çà áîã, äúðæàâà, ÿáúëêîâ ïàé èëè êàêúâòî òàì äåëèêàòåñ ñà ãîòâåëè ìàéêèòå èì. Íèêîãà íå áåøå è ïðåäïîëàãàë, ÷å ìîãàò äà èçâúðøâàò ãåðîéñêèòå ñè ïîñòúïêè, çàùîòî â ïðîòèâåí ñëó÷àé ùå ñè èìàò ðàçïðàâèè.
Òîé ñå íàäâåñè íàä ëþêà.
- Àéäå, èäâàé, Íîáè. È ïîìíè, ÷å ïðàâèì òîâà çàðàäè áîãîâåòå, Àíêõ-Ìîðïîðê è... - íà Êîëúí ìó ñå ñòîðè, ÷å õðàíèòåëíàòà êîìïîíåíòà å íÿêàê ñè îñîáåíî ïîäõîäÿùà. - È çàðàäè ïðåêðàñíèòå ñàíäâè÷è ñ ïà÷à íà ìàìà!
- Íàøàòà ìàéêà íèêîãà íå íè å ïðàâèëà ñàíäâè÷è ñ ïà÷à - îòáåëÿçà Íîáè, äîêàòî ñå èçìúêâàøå îò Ëîäêàòà. - Íî ïîñòèãàøå ÷óäåñà ñàìî ñ ïàð÷åíöå ñèðåíå...
- Äà äå, îáà÷å íå ñòàâà çà áîåí âèê. „Çà áîãîâåòå, çà Àíêõ-Ìîðïîðê è çà óäèâèòåëíèòå íåùà, êîèòî ìàéêàòà íà Íîáè ïðàâè îò ñèðåíå". È òîâà áè óïëàøèëî âðàãîâåòå íè, à? - ïîäõâúðëè ñåðæàíò Êîëúí, äîêàòî ïúëçåøå íàïðåä.
- À-à, ùîì òîâà íè å öåëòà, ìîæåì äà èçïîëçâàìå Óæàñíèÿ ïóäèíã ñ êðåì-êàðàìåë, êîéòî òÿ îáè÷àøå.
- Ñòðàøíè÷úê, òàêà ëè?
- Íå áè èì ñå èñêàëî è äà ÷óÿò çà íåãî, ñåðæàíò. Äîêîâåòå íà Àë-Êõàëè ïðèëè÷àõà íà äîêîâåòå íàâñÿêúäå ïî ñâåòà, çàùîòî âñè÷êè äîêîâå èìàò âðúçêà ïîìåæäó ñè. Õîðàòà èñêàò äà ñëàãàò íåùà â êîðàáèòå ñè è äà ãè âàäÿò îòòàì. À çà òîâà èìà ñàìî îãðàíè÷åí áðîé íà÷èíè. Òúé ÷å âñè÷êè äîêîâå ñè ïðèëè÷àò. Íÿêîè ñà ïî-ãîðåùè, äðóãè ñà ïî-âëàæíè, íî âèíàãè èìà êóï÷èíè îò íåùà, êîèòî èçãëåæäàò çàáðàâåíè è íè÷èè.
Â äàëå÷èíàòà ñå âèæäàõà ñâåòëèíèòå íà ãðàäà, íåîáåçïîêîÿâàí îò âðàæåñêîòî íàõëóâàíå, êîåòî òîêó-ùî ãî áåøå ñïîëåòÿëî.
- „Íàìåðåòå íÿêàêâè äðåõè, çà äà ñå ñëååì ñ îáñòàíîâêàòà" - ïðîìúðìîðè íà ñåáå ñè Êîëúí. - Ëåñíî ìó å äà ãî êàæå.
- Íå áå, ùå âèäèø, ÷å å ëåñíî. Âñåêè çíàå êàê äà ñè íàìåðè äðåõè. Ïðîñòî ñå ñïîòàéâàìå â íÿêîÿ àëåÿ, íúë òúé, ÷àêàìå äà ìèíàò äâàìà ïîäõîäÿùè äóøè, ôðàñâàìå ãè ÿêî ïî ãëàâèòå, âèäèø ëè, è ãîòîâî - îáëè÷àìå òåõíèòå äðåõè.
- È òîçè ïëàí ðàáîòè, òàêà ëè?
- Áåç ãðåøêà, ñåðæàíò! - óâåðè ãî Íîáè.

Ïóñòèíÿòà ïðèëè÷àøå íà ñíÿã ïîä ëóííàòà ñâåòëèíà.
Âàéìñ ìíîãî áúðçî ïðèâèêíà êúì ìåòîäèòå íà Òàêòèêóñ çà âîäåíå íà áîé. Â êðàÿ íà êðàèùàòà âñè÷êè ÷åíãåòà ñå áèåõà òî÷íî ïî òîçè íà÷èí. Èñòèíñêîòî ÷åíãå íå ñå ïîäðåæäà â äúëãà ðåäèöà çàåäíî ñ îñòàíàëèòå ïîëèöàè è òàêà äà ñå íàõâúðëÿ âúðõó õîðàòà. Ñïîòàéâà ñå â ñåíêèòå, ïðîìúêâà ñå ïðåäïàçëèâî è ÷àêà ñâîÿ ÷àñ. ×åñòíî êàçàíî, íåãîâîòî âðåìå îáèêíîâåíî íàñòúïâàøå, êîãàòî ïðåñòúïíèêúò âå÷å å èçâúðøèë ïðåñòúïëåíèåòî è íîñè ïëÿ÷êàòà. Èíà÷å êàêúâ å ñìèñúëúò? Òðÿáâà äà áúäåì ðåàëèñòè. „Õâàíàõìå ÷îâåêà, êîéòî ãî èçâúðøè" òåæè äàëå÷ ïîâå÷å îò „Õâàíàõìå ÷îâåêà, êîéòî èçãëåæäàøå, ñÿêàø èñêà äà ãî èçâúðøè". Îñîáåíî êîãàòî îêîëíèòå êàæàò „Àìè, äîêàæè ãî."
Íÿêúäå íà ëÿâî, â äàëå÷èíàòà, íÿêîé èçïèùÿ.
Âàéìñ íå ñå ÷óâñòâàøå óäîáíî â ðîáàòà ñè. Ñòðóâàøå ìó ñå, ÷å âëèçà â áèòêà ïî íîùíèöà.
Çàùîòî íå áåøå èçîáùî óáåäåí, ÷å ìîæå äà óáèå ÷îâåê, êîéòî íå ñå îïèòâà àêòèâíî äà ãî çàòðèå. Ðàçáèðà ñå, ôîðìàëíî ïîãëåäíàòî, âñåêè âúîðúæåí êëà÷èàíåö ïðåäñòàâëÿâàøå çàïëàõà. Íàëè áÿõà âúâ âîéíà. Íî...
Òîé íàäèãíà ãëàâà íàä âúðõà íà äþíàòà. Êëà÷èàíñêè âîèí ãëåäàøå íà îáðàòíàòà ñòðàíà. Âàéìñ çàìðúçíà...
- Çúí-çúí-çúí! Òîâà å çâúíåöúò â ñåäåì ñóòðèíòà, Âúâåäè-Ñè-Èìåòî-Òóêà! Íàé-ìàëêîòî ñå íàäÿâàì...
- À?
- Ïðîêëÿòèå!
Âàéìñ ðåàãèðà ïðúâ è óäàðè ÷îâåêà ïî íîñà. Òúé êàòî áåøå áåçñìèñëåíî äà ÷àêà, çà äà ïðîâåðè êàêúâ åôåêò ùå îêàæå òîâà âúðõó íåãî, òîé ñå ìåòíà íàïðåä è äâàìàòà ñå èçòúðêîëèõà îò äðóãàòà ñòðàíà íà çàìðúçíàëàòà äþíà, êàòî ñå áúõòåõà è íàëàãàõà.
- ...íî ôóíêöèèòå ìè â ðåàëíî âðåìå ñà ñòàíàëè ìàëêî íåùî êàïðèçíè...
Êëà÷èàíåöúò áåøå ïî-äðåáåí îò Âàéìñ. È ïî-ìëàä. Òðàãåäèÿòà çà íåãî äîéäå îò ôàêòà, ÷å áåøå ïðåêàëåíî ìëàä, çà äà å íàó÷èë ðåïåðòîàðà îò ìðúñíè õâàòêè, êîèòî áÿõà æèâîòîñïàñÿâàùè â çàäíèòå óëè÷êè íà Àíêõ-Ìîðïîðê. Âàéìñ, îò ñâîÿ ñòðàíà, áåøå ãîòîâ äà óäðÿ íàâñÿêúäå è ñ âñè÷êî. Íîìåðúò áåøå äà íå äàäå íà îïîíåíòà äà ñå èçïðàâè îòíîâî. Âñè÷êî äðóãî áÿõà ïîäðîáíîñòè.
Èçïúðçàëÿõà ñå äî ïîäíîæèåòî íà äþíàòà - Âàéìñ âúðõó ñòåíåùèÿ êëà÷èàíåö.
- Íåùà çà âúðøåíå - èçöâúðòÿ Äåçîðãàíèçàòîðúò: - Äà âè çàáîëè.
À ñëåä òîâà... ìàé èäâàøå ðåä íà ðÿçàíåòî íà ãúðëà. Ó äîìà Âàéìñ ìîæå áè ùåøå äà çàâëå÷å ÷îâåêà äî êèëèèòå ñ íàäåæäàòà, ÷å âñè÷êî ùå èçãëåæäà ìàëêî ïî-äîáðå íà ñóòðèíòà, íî ïóñòèíÿòà íå ìó ïðåäîñòàâÿøå òàçè âúçìîæíîñò.
Íå, íå ìîæåøå äà íàïðàâè òîâà. Ñàìî ùåøå äà çàøåìåòè ìîì÷åòî. Òîâà å äîñòàòú÷íî ìèëîñòèâî.
- Âèíäàëó! Âèíäàëó!
Þìðóêúò íà Âàéìñ çàìðúçíà âúâ âúçäóõà.
- Êàêâî?
- Âèå ñòå ãîñïîäèí Âàéìñ, íàëè! Âèíäàëó! Âàéìñ îòìåòíà ïîêðèâàëîòî îò ëèöåòî íà ÷îâåêà.
- Òè äà íå ñè ìîì÷åòî íà Ãîðèô?
- Íå èñêàõ äà èäâàì òóêà, ãîñïîäèí Âàéìñ! - òîé èçñòðåëâàøå äóìèòå çàäúõàíî, â îò÷àÿíèå.
- Äîáðå, äîáðå, íÿìà äà òå óäðÿì... Âàéìñ ñâàëè þìðóêà ñè è ñå èçïðàâè, êàòî èçäúðïà ìîì÷åòî ñëåä ñåáå ñè. - Ùå ãîâîðèì ïî-êúñíî. Åëà!
- Íå! Âñåêè çíàå êàêâî ïðàâÿò ä'ðåãèòå ñúñ ñâîèòå ïëåííèöè!
- Å, àç ñúì òåõåí ïëåííèê è ùå òðÿáâà äà íàïðàâÿò ñúùîòî è íà ìåí, îêåé? Äðúæ ñå ñàìî íàñòðàíà îò ïî-çàáàâíàòà õðàíà è ñå íàäÿâàì âñè÷êî äà áúäå íàðåä.
Íÿêîé ïîäñâèðíà â òúìíèíàòà.
- Õàéäå, ìîìêî! - èçñúñêà Âàéìñ. - Íèêîé íÿìà äà òè ïðè÷èíè áîëêà! Âñúùíîñò... íå ïîâå÷å, îòêîëêîòî àêî îñòàíåø òóêà.
Òîçè ïúò íå îñòàâè âðåìå íà ìîì÷åòî äà ñïîðè, à ïðîñòî ãî ïîìúêíà ñëåä ñåáå ñè. Êîãàòî ñå çàïúòè êúì ëàãåðà íà ä'ðåãèòå, îò îêîëíèòå äþíè ñå çàñïóñêàõà íîâè ñåíêè.
Åäíà îò òÿõ áåøå áåç ðúêà è îò ãúðäèòå é ñòúð÷åøå ìå÷.
- Êàê ñå ñïðàâÿø, Ðåäæ? - ïîïèòà Âàéìñ.
- Ìàëêî å íåîáè÷àéíî, ñúð. Ñëåä êàòî ïúðâèÿò ìè îòðÿçà ðúêàòà, à âòîðèÿò ìå ïðîíèçà ñ ìå÷à ñè, îñòàíàëèòå ñÿêàø ìå èçáÿãâàõà. ×åñòíî, äúðæàõà ñå ñÿêàø íèêîãà äîñåãà íå ñà âèæäàëè íàìóøêàí ÷îâåê.
- Íàìåðè ëè ñè ðúêàòà?
Ðåäæ ðàçìàõà íåùî âúâ âúçäóõà.
- Èìà è äðóãî. Óäàðèõ íÿêîëêî äóøè ñ íåÿ è òå ñå ðàçáÿãàõà ñ ïèñúöè.
- Çàðàäè òâîèòå ïîõâàòè â ðúêîïàøíèÿ áîé - îòáåëÿçà Âàéìñ. - ßâíî ñå èñêà ìàëêî âðåìå, äîêàòî ñâèêíå ÷îâåê ñ òÿõ.
- Ïëåííèê ëè ñòå õâàíàë?
- Â èçâåñòåí ñìèñúë. - Âàéìñ ñå îãëåäà. - Ìàé íåùî ìó ïðèìàëÿ. Íå ìîãà äà ñè îáÿñíÿ çàùî. Ðåäæ íàâåäå ïîâåðèòåëíî ãëàâà:
- Òèÿ ÷óæäåíöè ñà ìàëêî íåùî îñîáåíè.
- Ðåäæ?
- Äà?
- Óõîòî òè âèñè.
- Òàêà ëè? Ãîðêè÷êîòî. Èìàòå ëè åäíî ãâîçäåé÷å äà ìè óñëóæèòå?

Ñåðæàíò Êîëúí ïîãëåäíà êúì çâåçäèòå. Òå ãî èçãëåäàõà íàñðåùà. Ôðåä Êîëúí ïîíå èìàøå íÿêàêúâ èçáîð.
Íÿêúäå çàä ãúðáà ìó åôðåéòîð Íîáñ ïðîñòåíà. Íî ïðåñòúïíèöèòå ïîíå ìó îñòàâèõà ãàùèòå. Èìà íÿêîè ìåñòà, êîèòî è íàé-ñìåëèòå íå äîáëèæàâàò è ïðîñòðàíñòâîòî íàä êîëåíåòå è ïîä êîðåìà íà Íîáè áåøå åäíî îò òÿõ.
Òúé äå, Êîëúí ìèñëåøå çà òÿõ êàòî çà ïðåñòúïíèöè. Òå îáà÷å ñàìî ñå îòáðàíÿâàõà. Àãðåñèâíî.
- Áè ëè ìè ïðèïîìíèë ñèòóàöèÿòà îòíîâî, ìîëÿ òå?
- Íàìåðèõìå äâàìà äóøè, íÿêúäå ñ íàøèÿ ðúñò è òåãëî...
- Òàêà íàïðàâèõìå.
- Çàâëÿêîõìå ãè òóêà â àëåÿòà...
- Òàêà íàïðàâèõìå.
- Àç çàìàõíàõ ñ åäíî äúðâî è â òúìíèíàòà ñëó÷àéíî óöåëèõ òåáå, à òå ñå ÿäîñàõà è íè îòìúêíàõà âñè÷êèòå äðåõè.
- Òîâà ïîñëåäíîòî íå òðÿáâàøå äà ãî ïðàâèì.
- Äîáðå äå, òåîðåòè÷åñêè âúðøåøå ðàáîòà. - Íîáè óñïÿ äà ñå èçïðàâè íà êîëåíå. - Ìîæåì äà ñå ïðîáâàìå âòîðè ïúò.
- Íîáè, íàìèðàø ñå â ïðèñòàíèùåòî íà ÷óæä ãðàä, îáóò ñàìî â... ùå èçïîëçâàì äóìàòà åìîöèîíàëíî, Íîáè, ñàìî â èíòèìíî áåëüî. Íå å âðåìåòî òî÷íî ñåãà äà ìèñëèø êàê äà ïðèìàìâàø ìúæå â ñòðàíè÷íèòå àëåè. Ìîæå äà òðúãíå ïðèêàçêà.
- Ñåðæàíò, Àíãóà âèíàãè å êàçâàëà, ÷å ãîëîòàòà å íàöèîíàëíà íîñèÿ íàâñÿêúäå ïî ñâåòà.
- Òÿ ãîâîðè çà ñåáå ñè, Íîáè - êàçà Êîëúí, êàòî ñå ïðèìúêâàøå â ñåíêèòå. - Ïðè òåáå å äðóãî.
Òîé íàäíèêíà çàä äðóãèÿ úãúë íà óëè÷êàòà. Äî áëèçêàòà êúùà òúðïåëèâî ÷àêàõà äâå òîâàðíè ìàãàðåòà.
- ß ñêîêíè è ãðàáíè îíàÿ áîõ÷à!
- Çàùî àç, ñåðæàíò?
- Ùîòî ñè åôðåéòîð, à àç ñúì ñåðæàíò. È ñè ïî-äîáðå îáëå÷åí îò ìåíå.
Êàòî ìúðìîðåøå ïîä íîñ, Íîáè ñå øìóãíà â òÿñíàòà óëè÷êà è ðàçâúðçà ïîâîäà íà ìàãàðåòî òîëêîâà áúðçî, êîëêîòî áåøå ñïîñîáåí. Òî ïîêîðíî ãî ïîñëåäâà.
Ñåðæàíò Êîëúí ñãðàá÷è áîõ÷àòà.
- Àêî îïðå íîæúò äî êîêàëà, ìîæåì äà îáëå÷åì è ÷óâàëèòå. Òàêà ùå... êàêâî å òîâà? Òîé èçìúêíà íåùî ÷åðâåíî.
- Âàçà? - îïèòà ñå äà ïîìîãíå Íîáè.
- Òîâà å ôåñ! Íÿêîè êëà÷èàíöè ãè íîñÿò. Èçãëåæäà ñìå èçâàäèëè êúñìåò. Îï-ïà, åòî îùå åäèí. Ïðîáâàé ãî, Íîáè. È... èçãëåæäà òîâà ñà òåõíèòå íîùíèöè, äåòî ãè íîñÿò ïî óëèöèòå... åòî îùå åäíà. Óñïÿõìå, Íîáè!
- Ìàëêî ñà êúñè, ñåðæàíò.
- Íà õàðèçàí êîí íå ñå áðîÿò çúáèòå - îòãîâîðè Êîëúí, äîêàòî ñå áîðåøå ñ êîñòþìà ñè. - Àéäå, ñëîæè ñè ôåñà.
- Ìà ñ íåãî ïðèëè÷àì íà êðåòåí, ñåðæàíò.
- Ãëåäàé, àç ùå ñëîæà ìîÿ.
- È ùå áúäåì êðåòåí äî êðåòåíà, ñåðæàíò.
Ñåðæàíò Êîëúí ãî èçãëåäà ñóðîâî:
- Òè äà íå ñè ãî áåøå íàìèñëèë òîâà îòïðåäè, Íîáè?
- Íå, ñåðæàíò, ïðîñòî ìè èçñêî÷è â ãëàâàòà.
- Äîáðå, âèæ ñåãà, ñïðè äà ìå íàðè÷àø „ñåðæàíò", òîâà íå çâó÷è íèêàê ïî Êëà÷èàíñêè.
- Íèòî ïúê „Íîáè" çâó÷è, ñåðæ... èçâèíÿâàì ñå.
- Îõ, àìè êàêâî... è àç íå çíàì... ìîæåø äà ñå êàçâàø... Êíîáè... èëè Íõîáè... èëè Ãíîááèè... íà ìåíå ìè çâó÷è äîñòàòú÷íî êëà÷èàíñêè.
- À êàêâî ùå áúäå òâîåòî êëà÷èàíñêî èìå â òàêúâ ñëó÷àé? Íå ñå ñåùàì çà íèòî åäíî - êàçà Íõîáè.
Ñåðæàíò Êîëúí íå îòãîâîðè. Òîé îòíîâî íàäíè÷àøå èççàä úãúëà.
- Íåãîâî ïðåâúçõîäèòåëñòâî êàçà äà íå ñå ìîòàåìå ìíîãî-ìíîãî òóêà - ïðîìúðìîðè Íîáè ïðèòåñíåíî.
- Äà äå, íî â îíàçè êîíñåðâà... êàê äà òè êàæà, ìèðèøå ìíîãî îñîáåíî, àêî ìå ðàçáèðàø. Êàêâî íå áèõ äàë çà...
Çàä ãúðáà èì íÿêîé èçðåâà. Òå ñå îáúðíàõà.
Ïðåä òÿõ ñòîÿõà òðèìà êëà÷èàíñêè âîéíèöè. Èëè ìîæå áè ïîëèöàè. Íîáè è ñåðæàíò Êîëúí íå ñå è îïèòàõà äà ïîãëåäíàò ïî-íàäàëå÷ îò ìå÷îâåòå èì.
Âîäà÷úò èì îòïðàâè íÿêàêúâ ãúðëåí âúïðîñ.
- Êàêâî êàçâàò? - ñ ðàçòðåïåðàí ãëàñ ïîïèòà Íîáè.
- Í'íàì!
- Îò êúäå ñòå âèå? - êàçà âîäà÷úò, òîçè ïúò íà ìîðïîðêñêè.
- Êàêâî? Î... ú-ú... - ïîêîëåáà ñå Êîëúí â î÷àêâàíå íà ìèëîñòèâà ñìúðò.
- Õà, äà! - ïîëèöàÿò ñâàëè ìå÷à ñè è ïîñî÷è ñ ïàëåö êúì äîêîâåòå. - Âåäíàãà äà ñå âðúùàòå â ïîäåëåíèåòî ñè!
- Ñëóøàì! - êàçà Íîáè.
- Êàê òè å èìåòî? - ïîïèòà ïîëèöàÿò.
- Íõîáè.
Èçãëåæäà òîâà ìèíà.
- À òè, äåáåëèÿ?
Êîëúí ñå ïàíèêüîñà. Çàïî÷íà òðåñêàâî äà ïðåõâúðëÿ èç ãëàâàòà ñè âñÿêî èìå, êîåòî ìîæåøå äà çâó÷è ïî êëà÷èàíñêè, è åäèíñòâåíèÿò íà÷èí, ïî êîéòî ìó õðóìíà äà ñå ïðåäñòàâè, áåøå àáñîëþòíî è àâòåíòè÷íî êëà÷èàíñêè.
- Àë - ñìúíêà òîé ñ ðàçòðåïåðàíè êîëåíå.
- Äà ñå âðúùàòå âåäíàãà â ïîäåëåíèåòî ñè èëè ÿêî ñòå ÿ çàãàçèëè!
Ñòðàæíèöèòå âëà÷åõà ìàãàðåòî ñëåä ñåáå ñè íà áåãîì äî ìàçíèÿ âúëíîëîì, êîéòî íåçíàéíî çàùî ñåãà èçãëåæäàøå êàòî ðîäåí äîì.
- Òîâà ïúê êàêâî áåøå, ñåð... Àë? - îçàäà÷è ñå Íîáè. - Êàòî ÷å èñêàõà ñàìî äà íè ïîòîðìîçÿò! Òèïè÷íî ïîâåäåíèå íà ïîëèöàè - äîáàâè òîé. - Íå è íàøå, ðàçáèðà ñå.
- Ïðåäïîëàãàì, ÷å ïîíåæå áÿõìå îáëå÷åíè ïîäõîäÿùî...
- Òè äîðè íå èì êàçà îòêúäå èäâàìå! À òå ãîâîðåõà íàøèÿ åçèê!
- Àìè... òå-å... èñêàì äà êàæà... âñåêè áè òðÿáâàëî äà ïðèêàçâà ìîðïîðêñêè. - Êîëúí áúðçî ñè âúçâðúùàøå äóøåâíîòî ðàâíîâåñèå. - Äîðè è äåöàòà ãî ó÷àò. Ìîãà äà ñå îáçàëîæà, ÷å èì èäâà ïî-îòðúêè, îòêîëêîòî ñëîæíî íåùî êàòî êëà÷èàíñêèÿ.
- Êàêâî ùå ïðàâèì ñ ìàãàðåòî, Àë?
- Ñìÿòàø ëè, ÷å ìîæåì äà ãî íàó÷èì äà âúðòè ïåäàëèòå íà Ëîäêàòà?
- Ñúìíÿâàì ñå.
- Â òàêúâ ñëó÷àé ùå ãî îñòàâèì òóêà.
- Àìà íÿêîé ìîæå äà ãî çàäèãíå, Àë.
- Òúé å. Òåçè êëà÷èàíöè êðàäàò êàêâîòî èì ïàäíå.
- Íå ñà êàòî íàñ, íàëè, Àë? - Íîáè îãëåäà ãîðàòà îò ìà÷òè, çàäðúñòèëà çàëèâà. - Îòòóêà èçãëåæäàò äàæå ïîâå÷å. Ìîæåø äà ñå ïðåêà÷âàø îò êîðàá íà êîðàá è òàêà äà âëåçåø ïîâå÷å îò ìèëÿ íàâúòðå â ìîðåòî. Çà êàêâî ëè ñà ñå ñúáðàëè?
- Íå ñå ïðàâè íà èäèîò, Íîáè! Î÷åâèäíî å! Ñúáðàëè ñà ñå, çà äà îòïëàâàò êúì Àíêõ-Ìîðïîðê!
- Àìà çàùî? Íèå íå ÿäåì ÷àê òîëêîâà ìíîãî êúðè...
- Òîâà å íàøåñòâèå, Íîáè! Íèå ñìå âúâ âîéíà, çàáðàâè ëè?
Òå ñå îáúðíàõà äà ïîãëåäàò îòíîâî êîðàáèòå. Ñèãíàëíèòå èì ñâåòëèíè ñå îòðàçÿâàõà âúâ âîäàòà. Ïðîñòðàíñòâîòî òî÷íî ïîä òÿõ çàâðÿ è Ëîäêàòà ñå ïîäàäå íÿêîëêî ïðúñòà íàä âîäíàòà ïîâúðõíîñò. Êàïàêúò ñå îòâîðè è ïðèòåñíåíîòî ëèöå íà Ëåîíàðäî ñå ïîêàçà îò âúòðåøíîñòòà é.
- À, òóê ëè ñòå? Áÿõìå çàïî÷íàëè äà ñå áåçïîêîèì...
Òå ñå ñïóñíàõà â çëîâîííàòà âúòðåøíîñò íà ïîäâîäíèÿ ñúä.
Ëîðä Âåòèíàðè ñåäåøå ñúñ ñíîï ëèñòîâå íà êîëåíàòà è âíèìàòåëíî ïèøåøå íåùî. Ïîãëåäíà ãè êðàòêî.
- Äîêëàäâàéòå.
Íîáè ñå ðàçìúðäà íåñïîêîéíî, äîêàòî Êîëúí ñúñòàâÿøå ïîâå÷å èëè ïî-ìàëêî òî÷íà âåðñèÿ íà ïðåæèâÿíîòî îò òÿõ, âúïðåêè ÷å ðàçêàçúò âêëþ÷âàøå åäíà îñòðîóìíà ñëîâåñíà ïðåñòðåëêà ñ êëà÷èàíñêèòå ñòðàæè, çà êîÿòî åôðåéòîðúò êàòî ÷å íå ìîæåøå äà ñè ñïîìíè.
Âåòèíàðè äàæå íå âäèãíà ïîãëåä. Êàòî ïðîäúëæè äà ïèøå, òîé êàçà:
- Ñåðæàíò, Óð å äðåâåí êðàé, êîéòî ñå íàìèðà ïî ïîñîêà íà Ðúáà ñëåä Äæåëèáåéáè. Æèòåëèòå ìó âèíàãè ñà áèëè ñèíîíèì íà ñåëñêà òúïîòà. Ïî íÿêàêâà àáñîëþòíî íåÿñíà çà ìåí ïðè÷èíà ñòðàæèòå ÿâíî ñà ïðåäïîëîæèëè, ÷å âèå äâàìàòà ñòå îòòàì. À ìîðïîðêñêèÿò å íåùî êàòî âòîðè îôèöèàëåí åçèê â èìïåðèÿòà íà Êëà÷. Êîãàòî íà íÿêîãî îò Õåðøåáà ìó ñå íàëîæè äà òúðãóâà ñ íÿêîãî îò Èñòàíöèÿ, òå áåç ñúìíåíèå ùå ñå ïàçàðÿò íà ìîðïîðêñêè. Òîâà å äîáðå äîøëî çà íàñ, ðàçáèðà ñå. Âîåííàòà ñèëà, êîÿòî ñå å ñúáðàëà òóê îçíà÷àâà, ÷å ïðàêòè÷åñêè âñåêè ÷îâåê å äîøúë íÿêúäå îòäàëå÷ è å äîíåñúë ñúñ ñåáå ñè ñâîèòå ñòðàííè íàðîäíè îáè÷àè. Àêî ñå îïèòàìå äà íå ñå äúðæèì ïðåêàëåíî ñòðàííî, íÿìà äà ïðèâëè÷àìå íèêàêâî èçëèøíî âíèìàíèå. Òîâà îçíà÷àâà äà íå ñè ïîðú÷âàìå êúðè ñ öâåêëî è ñòàôèäè è äà ñå âúçäúðæàìå îò êóïóâàíå íà Çàëåæàëîòî ïèâî íà Óèíêúë, äîñòàòú÷íî ÿñåí ëè áÿõ?
- Ú-ú-õ... à êàêâî ùå ïðàâèì, ñúð?
- Ìàëêî ùå ïîðàçóçíàâàìå, çà íà÷àëî.
- À, äîáðå. Äà. Ìíîãî âàæíî.
- Ñëåä òîâà ùå èçäèðèì âúðõîâíîòî êîìàíäâàíå íà Êëà÷. Áëàãîäàðåíèå íà Ëåîíàðäî àç èìàì åäèí ìàëúê... ïàêåò, êîéòî òðÿáâà äà èì äîñòàâÿ. Íàäÿâàì ñå, ÷å òîâà ùå ïðåêðàòè âîéíàòà äîñòàòú÷íî áúðçî.
Ñåðæàíò Êîëúí èçãëåæäàøå íÿêàê ïðåáëåäíÿë. Â åäèí ìîìåíò ïðåç èçòåêëèòå òðèéñåòèíà ñåêóíäè ðàçãîâîðúò êàòî ÷å ìó óáÿãíà.
- Èçâèíåòå ìå, ñúð... „Âúðõîâíîòî êîìàíäâàíå" ëè êàçàõòå?
- Äà, ñåðæàíò.
- Òîåñò... Ãîëåìèòå øëåìîâå... èëè òþðáàíè... èëè êàêâîòî òàì íîñÿò... âñè÷êèòå íàîáèêîëåíè îò åëèòíè áîéöè, ñúð. Òàì îáèêíîâåíî ñëàãàò íàé-äîáðèòå âîéíèöè - îêîëî Ãîëåìèòå øëåìîâå.
- Ïðåäïîëàãàì, ÷å ñëó÷àÿò ùå áúäå òî÷íî òàêúâ. Âñúùíîñò äàæå ñå íàäÿâàì äà áúäå èìåííî òàêà.
Ñåðæàíò Êîëúí îùå âåäíúæ ñå îïèòà äà ïðîñëåäè ìèñúëòà íà Ïàòðèöèÿ.
- À. ßñíî. È íèå ùå ñå îïèòàìå äà ãè íàìåðèì, òàêà ëè, ñúð?
- Ñåðæàíò, åäâà ëè ñúì â ñúñòîÿíèå äà ãè ïîìîëÿ òå äà äîéäàò ïðè íàñ.
- Òúé âÿðíî, ñúð. Ñàì âèæäàì. Ùå ñå ïðåòîâàðè Ëîäêàòà.
Íàé-ñåòíå ëîðä Âåòèíàðè âäèãíà ïîãëåä.
- Íÿêàêúâ ïðîáëåì ëè èìà, ñåðæàíò? È ñåðæàíò Êîëúí çà âòîðè ïúò íàó÷è òàéíàòà íà õðàáðîñòòà. Òîâà áåøå âñúùíîñò íÿêàêâà åâîëþèðàëà ñòðàõîïúçëüîâùèíà - çíàíèåòî, ÷å äîêàòî ñìúðòòà áè ìîãëà äà òå î÷àêâà çà úãúëà, àêî ïðîäúëæèø íàïðåä, òÿ å êàòî íåäåëåí ïèêíèê â ñðàâíåíèå ñ èñòèíñêèÿ àä íà æèâî, êîéòî òå î÷àêâà, àêî ñå îñìåëèø äà îòñòúïèø.
- Õì-ì, âñúùíîñò íèùî ñúùåñòâåíî, ñúð, - îòãîâîðè òîé.
- Ìíîãî äîáðå. - Âåòèíàðè îñòàâè áåëåæêèòå ñè. - Àêî â òîðáàòà âè èìà îùå ïîäõîäÿùè äðåõè, ñìÿòàì äà ñå ïðåîáëåêà è äà ïîðàçãëåäàìå Àë-Êõàëè.
- O, áîãîâå...
- Èçâèíåòå, ñåðæàíò?
- O, äîáðå, ñúð.
- Õóáàâî.
Âåòèíàðè çàïî÷íà äà èçìúêâà åäíà ïî åäíà ðàçëè÷íè âåùè îò îòìúêíàòàòà òîðáà. Íÿêàêâè ôàêèðñêè òàêúìè, ÷àíòà, ïúëíà ñ öâåòíè òîïêè è íàêðàÿ - àôèø, êîéòî ìîæåøå äà ñå îêà÷âà îò åäíàòà ñòðàíà íà ñöåíàòà, äîêàòî àðòèñòèòå èçïúëíÿâàõà íîìåðàòà ñè.
- „Ãóëè, Ãóëè è Áåòè" - ïðî÷åòå òîé. - „Åêçîòè÷íè íîìåðà è òàíöè". Õìì... Èçãëåæäà åäèí îò ñîáñòâåíèöèòå íà òîðáàòà å áèëà äàìà.
Ñòðàæèòå ïîãëåäíàõà ïðîçðà÷íèÿ ìàòåðèàë, êîéòî ñå ïîÿâè îò òîðáàòà. Íîáè îïóëè î÷è.
- Êàêâî ñà òå?
- Äîêîëêîòî ñè ñïîìíÿì, íàðè÷àõà ñå øàëâàðè, åôðåéòîð.
- Àìà òå ñà ìíîãî...
- Èçíåíàäâàùî, íî ñìèñúëúò â îáëåêëîòî íà òàíöüîðêèòå íà åêçîòè÷íè òàíöè âèíàãè å áèë ïî-ìàëêî äà îòêðèâà è ïîâå÷å äà çàãàòâà âúçìîæíîñòòà äà ñå îòêðèå îùå íåùî...
Íîáè îãëåäà ñâîÿ êîñòþì, ïîñëå äðåõèòå íà ñåðæàíò Àë-Êîëúí è êàçà áëàãî:
- Å, íå âÿðâàì ÷å øàëâàðèòå ùå âè îòèâàò, ñúð. È íåçàáàâíî ñúæàëè çà äóìèòå ñè.
- Íÿìàõ íàìåðåíèå äà ãè îáóâàì - íåâúçìóòèìî îòãîâîðè Ïàòðèöèÿò. - Ìîëÿ, ïîäàéòå ìè ôåñà ñè, åôðåéòîð Áåòè.
Òúíêà, ïî÷òè íåóëîâèìà çîðà-ïðåäè-çîðàòà ñå ïëúçíà íàä ïóñòèíÿòà è íà êîìàíäèðà íà êëà÷èàíñêèÿ îòðÿä òîâà íèêàê íå ìó ñå ïîíðàâè.
Ä'ðåãèòå âèíàãè íàïàäàõà íà çàçîðÿâàíå. Âñè÷êè ä'ðåãè. Áåç çíà÷åíèå êîëêî äóøè áÿõà òå èëè êîëêî äóøè íàáðîÿâàøå ïðîòèâíèêúò èì. Òúé èëè èíà÷å, àòàêóâàøå öÿëîòî ïëåìå. Íå ñàìî æåíèòå è äåöàòà, íî è êàìèëèòå, êîçèòå, îâöåòå è äîðè êîêîøêèòå. Êîëêîòî è äà ãè î÷àêâàøå ÷îâåê, òå âèíàãè ñå ïîÿâÿâàõà... èçíåâèäåëèöà, ñÿêàø ïóñòèíÿòà ãè èçïëþâàøå. Ñàìî åäíà ïîãðåøíî íàïðàâåíà êðà÷êà èëè åäíà çàáàâåíà ñòúïêà è ÷îâåê ðèñêóâàøå äà áúäå ïîñå÷åí, íàðèòàí, ñòúïêàí, íàêúëâàí è áåçæàëîñòíî íàõðà÷åí.
Âîéíèöèòå ìó ëåæàõà â î÷àêâàíå. Å, àêî ÷îâåê ìîæåøå äà ãè íàðå÷å âîéíèöè. Òîé áè ãè íàðåêúë ðàçïëóòè... Å, âñúùíîñò íå áè ãè íàðåêúë òàêà, çàùîòî òðÿáâàøå äà ïîääúðæà áîéíèÿ äóõ â ïîäåëåíèåòî ñè, íî ñè ãî ìèñëåøå ìíîãî ñèëíî. Ïîëîâèíàòà îò òÿõ áÿõà íàñòúðâåíè ìîì÷åòà, êîèòî ñè ìèñëåõà, ÷å àêî âëåçåø â áîé, êàòî ðàçìàõâàø ìå÷à ñè âúâ âúçäóõà è êðåùèø ñòðàõîâèòî, âðàãúò ïðîñòî ñå ðàçáÿãâà. Òå íèêîãà íå ñå áÿõà ñðåùàëè ëèöå â ëèöå ñ ä'ðåãñêà êîêîøêà.
À êîëêîòî äî äðóãàòà ïîëîâèíà... Ïðåç íîùòà íàëèòàõà åäèí âðúç äðóã, óñòðîéâàõà ñè çàñàäè ïî íåâíèìàíèå è áÿõà íåðâíè êàòî áîá÷åòà âúðõó òúïàí. Åäèí îò òÿõ áå çàãóáèë ìå÷à ñè è ñåãà ñå êúëíåøå, ÷å ÷îâåêúò, êîãîòî å íàìóøêàë, ïðîñòî ñè å òðúãíàë ñ ìå÷à ìó, çàáèò â ãúðäèòå. À íÿêàêâà ñêàëà ñå èçïðàâèëà è òðúãíàëà, êàòî íàëàãàëà õîðàòà ïî ïúòÿ ñè. Ñ äðóãè õîðà.
Ñëúíöåòî âå÷å ñå ïîêàçâàøå.
- Î÷àêâàíåòî å íàé-òåæêàòà ÷àñò - êàçà ñåðæàíòúò ìó äî íåãî.
- Ìîæå è äà å - îòãîâîðè êîìàíäèðúò. - Íî âñúùíîñò ïî-ëîøà å îíàçè ÷àñò, â êîÿòî òå âíåçàïíî ñÿêàø èçíèêâàò îò ïóñòèíÿòà è òå ñðÿçâàò íà äâå. - Òîé ñå çàãëåäà ìðà÷íî â èçìàìíî òèõèòå ïÿñúöè. - Èëè îíàçè ÷àñò, â êîÿòî ïîùðúêëåëè îâöå ñå îïèòâàò äà òè îòõàïÿò íîñà, áè ìîãëà äà ìèíå çà íàé-ëîøà. Ôàêòè÷åñêè, êàòî ñå çàìèñëè ÷îâåê çà íåùàòà, êîèòî áèõà ìîãëè äà ìó ñå ñëó÷àò, êîãàòî å çàîáèêîëåí îò îðäà êðåùÿùè ä'ðåãè, îíàçè ÷àñò, â êîÿòî òÿõ èçîáùî ãè íÿìà, ìàé ñè å íàé-äîáðàòà ÷àñò.
Ñåðæàíòúò íå áåøå îáó÷åí çà òàêèâà ìèñëè. Òàêà ÷å îáîáùè:
- Çàêúñíÿâàò.
- Õóáàâî. Ïî-äîáðå òå, îòêîëêîòî íèå.
- Ñëúíöåòî âå÷å èçãðÿâà, ñúð.
Êîìàíäèðúò ïîãëåäíà ñÿíêàòà ñè. Íàñòúïè äåíÿò, à ïÿñúêúò ìèëîñòèâî íå áåøå íàïîåí ñ êðúâòà ìó. Áå óìèðîòâîðÿâàë ðàçëè÷íè íåïîêîðíè ÷àñòè îò Êëà÷ äîñòàòú÷íî äúëãî, çà ñè çàäàâà âúïðîñà çàùî, àêî òîé óìèðîòâîðÿâàøå ìåñòíèòå æèòåëè, òå íåïðåêúñíàòî ñå áèåõà â îòãîâîð. Îïèòúò ìó ïîâåëÿâàøå äà íå ïðîèçíàñÿ ôðàçàòà „Ïðåêàëåíî ñïîêîéíî å, òîâà íå ìè õàðåñâà." Íÿìàøå òàêîâà íåùî êàòî „ïðåêàëåíî ñïîêîéíî".
- Ñúð, ìîæå äà ñà ïðåìåñòèëè ëàãåðà ñè ïðåç íîùòà - ïðåäïîëîæè ñåðæàíòúò.
- Ä'ðåãèòå íå ïðàâÿò òàêà. Òå íèêîãà íå áÿãàò. Âúâ âñåêè ñëó÷àé, îòòóêà ìîãà äà âèäÿ øàòðèòå èì.
- Çàùî íå ãè íàïàäíåì, ñúð?
- Ñåðæàíò, òè ÿâíî íå ñè ñå áèë äîñåãà ñ ä'ðåãè.
- Íå, ñúð. Äîñåãà óìèðîòâîðÿâàõ Ëóäèòå ñàâàòàðè â Óøèñòàí è áèõ êàçàë, ÷å òå ñà...
- Ä'ðåãèòå ñà îùå ïî-êîôòè, ñåðæàíò. Òå ñå îïèòâàò äà òå óìèðîòâîðÿò â îòãîâîð.
- Àìà àç íå óñïÿõ äà îáÿñíÿ êîëêî ëóäè ñà Ëóäèòå ñàâàòàðè, ñúð.
- Â ñðàâíåíèå ñ ä'ðåãèòå, òå ñèãóðíî ñà ëåêî ðàçäðàçíèòåëíè.
Ñåðæàíòúò ïî÷óâñòâà, ÷å ðåïóòàöèÿòà ìó å ñÿêàø íàêúðíåíà.
- Äà âçåìà íÿêîëêî ìúæå è äà îòèäà äà ðàçóçíàÿ?
Êîìàíäèðúò ïîãëåäíà îòíîâî ñëúíöåòî. Âúçäóõúò âå÷å ñòàâàøå ïðåêàëåíî òåæúê çà äèøàíå.
- O, äîáðå äå. Õàéäå äà òðúãâàìå.
Êëà÷èàíöèòå ñå ïðèáëèæèõà êúì ëàãåðà. Øàòðèòå è ïåïåëòà îò îãíüîâåòå ñè ñòîÿõà. Íî íÿìàøå íèòî êàìèëè, íèòî êîíå, ñàìî åäâà çàáåëåæèìà ñëåäà, âîäåùà îòòàòúê äþíèòå.
Äóõúò çàïî÷íà ëåêî äà ñå ïîêà÷âà. Àòàêóâàíåòî íà îïàñåí âðàã, êîéòî ñå îêàçâà, ÷å íå å òàì, å åäíà îò íàé-ïðèâëåêàòåëíèòå ôîðìè íà âîäåíå íà âîéíà è îòðÿäúò èçðàçè ðåäèöà òâúðäåíèÿ êîëêî ùàñòëèâè ñà áèëè âñúùíîñò ä'ðåãèòå, ÷å ñà óñïåëè äà èçáÿãàò òúêìî íàâðåìå, êàêòî è èìïðîâèçàöèè ïî òåìàòà êàêâî áèõà íàïðàâèëè âîéíèöèòå, àêî õâàíåõà æèâ ä'ðåã íàîêîëî...
- Êîé å òîÿ? - ñìúíêà ñåðæàíòúò.
Åäíà ôèãóðà ñå ïîÿâè èççàä äþíèòå. ßçäåøå êàìèëà. Óòðèííèÿò áðèç ðàçâÿâàøå áÿëàòà ìó ðîáà. Êîãàòî íàáëèæè äîñòàòú÷íî êëà÷èàíñêèÿ îòðÿä, ÷îâåêúò ñêî÷è îò êàìèëàòà è èì ïîìàõà.
- Äîáðî óòðî, ãîñïîäà! Áèõ ëè ìîãúë äà âè óáåäÿ äà ñå ïðåäàäåòå íåçàáàâíî?
- Òè êîé ñè?
- Êàïèòàí Êåðúò, ñúð. Àêî áèõòå áèë òàêà äîáúð äà ñëîæèòå îðúæèå, íèêîé íÿìà äà ïîñòðàäà.
Êîìàíäèðúò ñå îãëåäà. Ïî áèëàòà íà äþíèòå ñå ïîÿâèõà òúìíè ïåòíà. Òå íàðàñíàõà è ñå ïðåâúðíàõà â ÷îâåøêè ãëàâè.
- Òîâà ñà... ä'ðåãèòå, ñúð! - êàçà ñåðæàíòúò.
- Íå. Ä'ðåãèòå áèõà àòàêóâàëè âåäíàãà, ñåðæàíò.
- O, èçâèíÿâàì ñå. Òðÿáâà ëè äà èì êàæà äà àòàêóâàò? - ïîïèòà Êåðúò. - Àêî ïðåäïî÷èòàòå ïî òîçè íà÷èí?
Ä'ðåãèòå âå÷å áÿõà îáãðàäèëè âñè÷êè îêîëíè äþíè. Èçäèãàùîòî ñå â íåáåòî ñëúíöå õâúðëÿøå ìåòàëíè îòáëÿñúöè.
- Òè äà íå ìè êàçâàø - çàïî÷íà áàâíî êîìàíäèðúò, - ÷å ñè óáåäèë ä'ðåãèòå äà íå íè àòàêóâàò?
- Íå áåøå òîëêîâà ëåñíî, íî ìèñëÿ, ÷å íàêðàÿ ñõâàíàõà èäåÿòà - îáÿñíè Êåðúò.
Êîìàíäèðúò îáìèñëè ñâîÿòà ïîçèöèÿ. Îò âñè÷êè ñòðàíè áÿõà ä'ðåãèòå. Íåãîâèòå âîéíèöè íà ïðàêòèêà ñå ñêóï÷èõà íà åäíî ìÿñòî. À òîçè ÷åðâåíîêîñ ñèíåîê ìúæ ìó ñå óñìèõâàøå.
- Òå êàê ñå îòíàñÿò êúì èäåÿòà çà ìèëîñòèâî îòíîøåíèå êúì ïëåííèöèòå ñè?
- Ìèñëÿ, ÷å ùå ìîãàò äà ÿ âúçïðèåìàò. Àêî íàñòîÿâàì.
Êîìàíäèðúò õâúðëè îùå åäèí áúðç ïîãëåä êúì ñìúë÷àíèòå ä'ðåãè.
- Íî çàùî? - ïîïèòà îò÷àÿíî òîé. - Çàùî íå ñå áèÿò ñ íàñ?
- Çàùîòî ìîÿò êîìàíäèð êàçà, ÷å íå æåëàå èçëèøíîòî îòíåìàíå íà ÷îâåøêè æèâîò, ñúð. Òîâà å Êîìàíäèð Âàéìñ, ñúð. Ñåäíàë å åé òàì, íà âúðõà íà äþíàòà.
- Òè ñè óáåäèë ä'ðåãèòå äà íå ñå áèÿò ñ íàñ è òè èìàø êîìàíäèð?
- Äà, ñúð. Òîé êàçà, ÷å òîâà å ïîëèöåéñêà àêöèÿ.
Êîìàíäèðúò ïðåãëúòíà.
- Íèå ñå ïðåäàâàìå.
- Êàêâî, ïðîñòî òàêà ëè, ñúð? - èçâèêà ååðæàíòúò ìó. - Áåç áîé?
- Äà, ñåðæàíò. Áåç áîé. Òîçè ÷îâåê òóêà ìîæå äà íàêàðà âîäàòà äà òå÷å íàãîðå ïî õúëìà è òîé èìà êîìàíäèð. Õàðåñâà ìè èäåÿòà äà ñå ïðåäàäåì áåç áîé. Ñðàæàâàì ñå âå÷å äåñåò ãîäèíè è òîâà, çà êîåòî âèíàãè ñúì ìå÷òàë, å äà ñå ïðåäàì áåç áîé.
Âîäàòà ñå ñòè÷àøå ïî ìåòàëíèÿ ïîêðèâ íà ëîäêàòà è ïàäàøå íà êàïêè âúðõó õàðòèÿòà, ïîñòàâåíà ïðåä Ëåîíàðäî äà Êóèðì. Òîé ÿ áðúñíà íàñòðàíè. Âåðîÿòíî íÿêîìó áè ñå ñòîðèëî îòåã÷èòåëíî äà ÷àêà çàòâîðåí â òÿñíà ìåòàëíà êîíñåðâà, ïîä ìðúñåí âúëíîëîì, íî Ëåîíàðäî ïðîñòî íÿìàøå ïðåäñòàâà çà äóìàòà.
Ðàçñåÿíî íàõâúðëÿ ñõåìà çà ïîäîáðåíèå íà âåíòèëàöèîííàòà ñèñòåìà.
Ïîñëå ñå çàãëåäà â ñîáñòâåíàòà ñè äëàí. Ïî÷òè áåç ïîìîùòà íà ìèñúëòà, ñÿêàø ïîëó÷àâàøå èíñòðóêöèè îò íÿêàêâà äðóãà ÷àñò íà ñúçíàíèåòî ñè, òîé íà÷åðòà íàïðå÷åí ðàçðåç íà ìíîãî ïî-ãîëÿìà âåðñèÿ íà Ëîäêàòà. Òóê, òóê è òóê... áèõà ìîãëè äà ñå ìîíòèðàò ñòîòèöè âåñëà âìåñòî ïåäàëè. Âñÿêî ùå áúäå âúðòÿíî - ìîëèâúò ãàëåøå õàðòèÿòà - îò ìëàä ìóñêóëåñò ëåêî îáëå÷åí âîèí. Ëîäêàòà áè ìîãëà äà ïðåìèíàâà ñïîêîéíî ïîä âúîðúæåíèòå êîðàáè íà ïîâúðõíîñòòà íà ìîðåòî è äà îòíàñÿ ïúòíèöèòå ñè íàêúäåòî ïîæåëàÿò. Òóê ùå ïîñòàâèì åäèí ãèãàíòñêè òðèîí, ïðèêðåïåí êúì ïîêðèâà, è êîãàòî ëîäêàòà ñå äâèæè ñ ïúëíà ñêîðîñò, ùå ìîæå äà ïðåðÿçâà êîðïóñèòå íà âðàæåñêèòå êîðàáè. Òóê è òóê ùå èìà ïî åäíà òðúáà çà...
Ñïðÿ äà ðèñóâà è ñå çàãëåäà â ïðîèçâåäåíèåòî ñè. Âúçäúõíà è áàâíî çàïî÷íà äà êúñà ëèñòà íà ïàð÷åíöà.
Âàéìñ íàáëþäàâàøå îò âúðõà íà äþíàòà. Íå ìîæåøå äà ÷óå äîñòàòú÷íî äîáðå çà êàêâî ñòàâà äóìà, íî è íÿìàøå îñîáåíà íóæäà. Àíãóà ïðèñåäíà äî íåãî.
- Ïëàíúò ìàé óñïÿ? - êàçà òÿ.
- Äà.
- Òîé êàêâî ùå ïðàâè ñåãà?
- À, ùå èì âçåìå îðúæèÿòà è ùå ãè îñòàâè äà ñè èäàò, ïðåäïîëàãàì.
- Çàùî õîðàòà ãî ñëåäâàò? - ïîïèòà Àíãóà.
- Å, íàëè òè ñè íåãîâàòà ïðèÿòåëêà, òè áè òðÿáâàëî äà...
- Íå, òîâà å ðàçëè÷íî. Àç ãî îáè÷àì, çàùîòî òîé å íåæåí, áåç äîðè äà ìèñëè. Íå íàáëþäàâà ñîáñòâåíèòå ñè ïîñòúïêè êàòî îñòàíàëèòå õîðà. Êîãàòî âúðøè äîáðè äåëà, ïðàâè ãî, çàùîòî òàêà å ðåøèë, à íå çàùîòî ñå îïèòâà äà èçòúðãóâà íåùî â çàìÿíà. Òîé å òîëêîâà... îáèêíîâåí. Íî êàêòî è äà å, àç ñúì âúëê, êîéòî æèâåå ñðåä õîðàòà, à çà òàêèâà âúëöè ñè èìà èçìèñëåíî èìå. Àêî ñàìî ìè ïîäñâèðíå, ùå äîòè÷àì âåäíàãà.
Âàéìñ ñå îïèòà äà íå ïîêàæå êîëêî ñå ñìóòè. Àíãóà ñå óñìèõíà:
- Íå ñå ïðèòåñíÿâàéòå, ãîñïîäèí Âàéìñ. Âèå ñàì ãî êàçàõòå çà ñåáå ñè. Ðàíî èëè êúñíî âñåêè îò íàñ ñå ïðåâðúùà â íå÷èå âÿðíî êó÷å.
- Òîé ñÿêàø ãè õèïíîòèçèðà - áúðçî èçðå÷å Âàéìñ. - Õîðàòà ãî ñëåäâàò äîðè è ñàìî çà äà âèäÿò êàêâî ùå ñòàíå ïîñëå. Âíóøàâàò ñè, ÷å ùå ïîâúðâÿò ñàìî ìàëêî ñ íåãî è ÷å ìîãàò äà ñïðàò êîãàòî ñè ïîæåëàÿò, íî âñúùíîñò íèêîãà ïîâå÷å íå ïîæåëàâàò. Òîâà ñè å ïðîêëåòà ìàãèÿ.
- Íå. Íàáëþäàâàë ëè ñòå ãî ïîíÿêîãà? Áàñèðàì ñå, ÷å å íàó÷èë âñè÷êî çà Äæàáàð ñàìî ñëåä äåñåòìèíóòåí ðàçãîâîð ñ íåãî. È âå÷å çíàå ïî èìå âñÿêà êàìèëà íà ïëåìåòî. È ïîìíè. Îáèêíîâåíî õîðàòà íå îáðúùàò îñîáåíî âíèìàíèå íà äðóãèòå õîðà. - Ïðúñòèòå é ðèñóâàõà ïî ïÿñúêà. - Òîé òå êàðà äà ñå ÷óâñòâàø âàæåí.
- Ïîëèòèöèòå ãî ïðàâÿò ñúùîòî... - çàïî÷íà Âàéìñ.
- Íå êàòî íåãî, âÿðâàéòå ìè. Ïðåäïîëàãàì, ÷å ëîðä Âåòèíàðè ïîìíè íÿêîè ôàêòè çà õîðàòà â ãðàäà...
- O, ïî-äîáðå å äà ñè óáåäåíà â òîâà!
- ...íî Êåðúò ïðîÿâÿâà èíòåðåñ. Òîé äîðè è íå ìèñëè çà òîâà. Ïðàâè ìÿñòî â ãëàâàòà ñè çà âñåêè ÷îâåê. Òîé ïðîÿâÿâà èíòåðåñ è õîðàòà çàïî÷âàò äà ìèñëÿò, ÷å ñà èíòåðåñíè. Òå ñå ÷óâñòâàò... ïî-äîáðè, êîãàòî òîé å íàîêîëî.
Âàéìñ ïîãëåäíà íàäîëó. Ïðúñòèòå é ðèñóâàõà áåçöåëíî â ïÿñúêà. Ïóñòèíÿòà íè ïðîìåíÿ, ïîìèñëè ñè òîé. Òÿ íå å êàòî ãðàäà, êîéòî îáãðàæäà ñúñ ñòåíè ìèñëèòå íè. Òóêà ÷îâåê ìîæå äà ïî÷óâñòâà êàê ìèñúëòà ìó ñå ðàçïðîñòèðà ÷àê äî õîðèçîíòà. Íèùî ÷óäíî, ÷å îòòóê âîäÿò íà÷àëîòî ñè âñè÷êè ðåëèãèè. È âíåçàïíî òóê ñå îçîâàâàì àç. Ìîæå áè íåçàêîííî, íî òî å ñàìî çà äà ñâúðøà ðàáîòàòà, çà êîÿòî ñúì òðúãíàë. Çàùî ëè? Çàùîòî ñúì ïðîêëåò ãëóïàê, äåòî íå ìîæå äà ñå ñïðå äà ïîìèñëè çà ìèíóòà, ïðåäè äà ïîäãîíè íÿêîãî, åòî çàòîâà. Äîðè è Êåðúò ñå ñïðàâÿ ïî-äîáðå îò ìåíå. Àç áÿõ ãëóïàêúò, êîéòî ñå âòóðíà äà ïðåñëåäâà êîðàáà íà Àõìåä áåç íèêàêâà ïðåäâàðèòåëíà ïîäãîòîâêà, íî òîé ïúðâî ñå âúðíà, çà äà ìè äîêëàäâà. Ïîñòúïè êàòî îòãîâîðåí îôèöåð, à àç...
- Òåðèåðúò íà Âåòèíàðè - ïðîèçíåñå ãëàñíî. - Ïúðâî ãîíè, à ïîñëå ìèñëè...
Ïîãëåäúò ìó ñå ñïðÿ âúðõó äàëå÷íàòà ãðàìàäà íà Ãåáðà. Òàì íÿêúäå ñå áåøå ñúáðàëà êëà÷èàíñêàòà àðìèÿ, íÿêúäå îòâúä áåøå àíêõ-ìîðïîðêñêàòà àðìèÿ, à òîé ñå áåøå çàâðÿë ïî ñðåäàòà ìåæäó òÿõ ñúñ øåïàòà ñè õîðà è áåç êàêúâòî è äà å ïëàí â ãëàâàòà, ñàìî çàùîòî ïúðâî ãîíè, à ñëåä òîâà ðàçñúæäàâà...
- Íî àç òðÿáâàøå äà ïîñòúïÿ ïî òîçè íà÷èí... Íèêîå ÷åíãå íå áè îñòàâèëî çàïîäîçðÿí êàòî Àõìåä äà ñå...
È îùå âåäíúæ ïî÷óâñòâà, ÷å ïðîáëåìúò, ñ êîéòî ñå ñáëúñêâàøå, íå áåøå âñúùíîñò èñòèíñêèÿò. Òîâà áåøå òîëêîâà... î÷åâèäíî. Ïðîáëåìúò áåøå ñàìèÿò òîé. Íå ìèñëåøå ïðàâèëíî.
È êàòî ñòàíà äóìà çà òîâà, íå áåøå ïîìèñëèë èçîáùî...
Ïîãëåäíà îòíîâî êúì çàëîâåíàòà ðîòà. Áÿõà ñå ñúáëåêëè äî íàáåäðåíè ïðåâðúçêè è èìàõà îâ÷åòî èçëú÷âàíå, íàé-÷åñòî ïðèñúùî íà õîðà, îñòàíàëè ïî äîëíî áåëüî.
Áÿëàòà ðîáà íà Êåðúò âñå îùå ñå âåòðååøå íà áðèçà. Ïðåêàðà òóêà ïî-ìàëêî îò äåí, ïîìèñëè ñè Âàéìñ, à âå÷å íîñè ïóñòèíÿòà ñ ëåêîòàòà, ñ êîÿòî ÷îâåê íîñè ñàíäàëèòå ñè.
-...Õì-ì...3úí-çúí-çúí?
- Òîâà âàøèÿò äåìîíè÷åí áåëåæíèê ëè å? - ïîïèòà Àíãóà.
Âàéìñ ïîäáåëè î÷è:
- Äà. Âúïðåêè ÷å íàïîñëåäúê ñÿêàø ãîâîðè çà íÿêîãî äðóãèãî.
- ...Õì-ì... òðè ñëåäîáåä - áàâíî ïðîèçíåñå äåìîí÷åòî. - ...Äåíÿò íå å ïîïúëíåí... Äà ïðîâåðÿ óêðåïëåíèÿòà íà ãðàäñêèòå ñòåíè...
- Åòî, âèæäàø ëè? Ìèñëè ñè, ÷å ñúì â Àíêõ-Ìîðïîðê! Ñèáèë äàäå òðèñòà äîëàðà çà òîâà ÷óäî, à òî äîðè íå ìîæå äà çàïîìíè êúäå ñå íàìèðàì â ìîìåíòà. - Çàïðàòè íàñòðàíà óãàðêàòà íà ïóðàòà ñè è ñå èçïðàâè. - Ïî-äîáðå äà ñëÿçà òàì äîëó. Â êðàÿ íà êðàèùàòà àç ñúì øåôúò.
Òîè ñå ïëúçíà íàäîëó ïî ïÿñú÷íàòà äþíà è íåõàéíî ñå ïðèáëèæè êúì Êåðúò, êîéòî ìó íàïðàâè äúëáîê ìåòàí.
- È êîçèðóâàíå ùåøå äà ñâúðøè ñúùàòà ðàáîòà, êàïèòàíå, áëàãîäàðÿ òè âúïðåêè òîâà.
- Èçâèíåòå ìå, ñúð. Ñòðóâà ìè ñå, ÷å ìàëêî ñå áÿõ ïîîòíåñúë.
- Çàùî ãè êàðàø äà ñå ñúáëè÷àò?
- Çà äà ñòàíàò ìàëêî çà ñìÿõ, êîãàòî ñå çàâúðíàò â ïîäåëåíèåòî ñè, ñúð. Çà äà ïðå÷óïèì ãîðäîñòòà èì. - Òîé ñå íàâåäå ïî-áëèçî äî Âàéìñ è ïðîøåïíà:
- Íî ùå îñòàâÿ äðåõèòå íà êîìàíäèðà èì. Íå òðÿáâà äà ñå ïîäèãðàâàìå ñ îôèöåðñòâîòî.
- Òúé ëè?
- Íÿêîè îò òÿõ èñêàò äà ñå ïðèñúåäèíÿò êúì íàñ, ñúð. Ìîì÷åòî íà Ãîðèô è îùå íÿêîëêî. Íàñèëà ãè âçåëè â àðìèÿòà ïðåäè íÿêîëêî äíè. Äîðè íå çíàÿò ñðåùó êîãî ñå áèÿò. È àç èì êàçàõ, ÷å ìîãàò äà îñòàíàò.
Âàéìñ õâàíà êàïèòàíà ïîä ðúêà è ãî îòâåäå íàñòðàíà.
- Õúì... íå ñè ñïîìíÿì äà ñúì ïðåäëàãàë íèòî åäèí îò ïëåííèöèòå äà ñå ïðèñúåäèíÿâà êúì íàñ - âíèìàòåëíî êàçà òîé.
- Äà, ñúð... Íî àç ñè ìèñëåõ, ÷å ñëåä êàòî íàøàòà àðìèÿ ïðèáëèæàâà, à ïîâå÷åòî îò òèÿ þíàöè ñà îò ðàçëè÷íè êðàèùà íà èìïåðèÿòà è íå îáè÷àò Êëà÷ ïîâå÷å îò íàñ, ìèñëåõ ñè - åäèí ëåòÿù îòðåä îò áîéöè...
- Íèå íå ñìå âîéíèöè!
- Ú-ú, àç ìèñëåõ, ÷å ñìå âîéíèöè...
- Äà äå, äîáðå. Â èçâåñòåí ñìèñúë... íî â äåéñòâèòåëíîñò ñìå ïîëèöàè, êàêâèòî âèíàãè ñìå áèëè. Íèå íå èçáèâàìå õîðà, îñâåí â ñëó÷àé...
Àõìåä? Õîðàòà ñå ÷óâñòâàò íÿêàê ñè íåñïîêîéíè, êîãàòî òîé å íàîêîëî, òîé ãè òðåâîæè, ñúáèðà èíôîðìàöèÿ îòâñÿêúäå, âëèçà íåîáåçïîêîÿâàí êúäåòî ñè ïîæåëàå è âèíàãè å íàîêîëî, êîãàòî âúçíèêíå íÿêàêúâ ïðîáëåì ... Ïî äÿâîëèòå, ïî äÿâîëèòå, ïî äÿâîëèòå...
Òîé ñå âòóðíà ïðåç òúëïàòà è äîêîïà Äæàáàð, êîéòî çÿïàøå Êåðúò ñ îáè÷àéíàòà ñìóòåíà óñìèâêà, êîÿòî êàïèòàíúò ïîðàæäàøå ó íåâèííèòå ñòðàíè÷íè íàáëþäàòåëè.
- Òðè äíè. Òîâà ñà ñåäåìäåñåò è äâà ÷àñà!
- Äà, îôåíäè? - îòãîâîðè Äæàáàð êàòî ÷îâåê, êîéòî íàáëþäàâà èçãðåâà, ïëàäíåòî è çàëåçà è ïðîñòî îñòàâÿ ñúáèòèÿòà ìåæäó òÿõ äà òåêàò ïî ñâîÿ âîëÿ.
- Çàùî â òàêúâ ñëó÷àé ãî íàðè÷àò 71-÷àñîâèÿ Àõìåä? Êàêâî å òîëêîâà îñîáåíîòî íà òîçè ïîñëåäåí ÷àñ?
Äæàáàð íåðâíî ñå óõèëè.
- Êàêâî å íàïðàâèë òîé ñëåä ñåäåìäåñåò è åäèí ÷àñà? - íàñòîÿ Âàéìñ.
Äæàáàð ñêðúñòè ðúöå.
- Íÿìà äà êàæà.
- Òîé ëè âè íàðåäè äà íè äúðæèòå òóêà?
- Äà.
- Íî äà íå íè óáèâàòå.
- O, àç íå áèõ óáèë ñâîÿ ïðèÿòåë ñúð Ñàì Ìóëå...
- È äà íå ñè ìè ïðîáóòàë ïîâå÷å òèÿ äèâîòèè ñ î÷íèòå ÿáúëêè! Òîé å èìàë íóæäà îò âðåìå, çà äà îòèäå äîíÿêúäå è äà ñâúðøè íåùî, íàëè?
- Íÿìà äà êàæà.
- Íå å è íåîáõîäèìî. Çàùîòî íèå ñè òðúãâàìå. À àêî íè óáèåø... Å, äîïóñêàì, ÷å å âúçìîæíî. Íî íà 71-÷àñîâèÿ Àõìåä òîâà íèêàê íÿìà äà ìó ñå õàðåñà, ñòðóâà ìè ñå.
Äæàáàð èçãëåæäàøå êàòî ÷îâåê, ïîñòàâåí ïðåä íåëåê èçáîð.
- Òîé ùå ñå âúðíå! Óòðå! Íÿìà ïðîáëåìè?
- Íÿìà äà ãî ÷àêàì! À íå ìèñëÿ, ÷å òîé èñêà äà ìå âèäè ìúðòúâ, Äæàáàð. Òîé ìå èñêà æèâ. Êåðúò? Êåðúò ïúðãàâî ñå ïðèáëèæè:
- Äà, ñúð?
Âàéìñ ÷óâñòâàøå êàê Äæàáàð ãî ãëåäà óæàñåíî.
- Èçïóñíàõìå Àõìåä. Äîðè è Àíãóà íå áè ìîãëà äà ãî ïðîñëåäè ñðåä äþíèòå. Íÿìàìå ïîâå÷å ðàáîòà òóêà. Íå ñìå íåîáõîäèìè.
- Íåîáõîäèìè ñìå, ñúð! - ðàçïàëè ñå Êåðúò. - Áèõìå ìîãëè äà ïîìîãíåì íà ïóñòèííèòå ïëåìåíà...
- À, òè èñêàø äà îñòàíåø è äà ñå áèåø ëè? Ñðåùó êëà÷èàíöèòå?
- Ñðåùó ëîøèòå êëà÷èàíöè, ñúð.
- Äà äå, àìà òî÷íî â òîâà å íîìåðúò, íàëè òúé? Êîãàòî íÿêîé ñå íàõâúðëè âúðõó òåáå, êðåùè è ðàçìàõâà ìå÷, êàê ùå óñïååø äà îïðåäåëèø íðàâñòâåíèòå ìó öåííîñòè â ñåêóíäèòå, ñ êîèòî ðàçïîëàãàø? Õóáàâî, îñòàíè, àêî æåëàåø, è ñå ñðàæàâàé çà äîáðîòî èìå íà Àíêõ-Ìîðïîðê. Âåðîÿòíî ùå áúäå äîñòà êðàòêî ñðàæåíèå. Íî àç ñè òðúãâàì. Äæåíêèíñ ìîæå äà íå å îòïëàâàë. Å, Äæàáàð?
Ä'ðåãúò ñå áåøå âòîðà÷èë â ïóñòèííèÿ ïÿñúê ìåæäó íîçåòå ñè.
- Òè çíàåø êúäå å òîé â ìîìåíòà, íàëè? - íàñòîÿ Âàéìñ.
- Äà.
- Êàæè ìè.
- Íå. Äàë ñúì ìó äóìà.
- Íî âñåêè çíàå, ÷å ä'ðåãèòå ñà êëåòâîïðåñòúïíèöè.
Äæàáàð ñå óõèëè íà Âàéìñ.
- Êëåòâè. Ãëóïîñòè. Àç ñúì ìó äàë äóìàòà ñè.
- Òîé íÿìà äà ïðåñòúïè äóìàòà ñè, ñúð - íàìåñè ñå Êåðúò. - Ä'ðåãèòå ñà ìíîãî íåîòñòúï÷èâè çà ïîäîáíè íåùà. Ñàìî êîãàòî ñòàâà äóìà çà êëåòâà êúì áîãîâåòå èëè äðóãè ïîäîáíè ðàáîòè, ñàìî òîãàâà ìîãàò äà ñè ïîçâîëÿò äà ÿ íàðóøàò.
- Íå ìîãà äà òè êàæà êúäå å òîé - çàïî÷íà Äæàáàð. - Íî... - òîé ñå óõèëè îòíîâî, áåç ñëåäà îò õóìîð - êîëêî ñìåë ÷îâåê ñè, ãîñïîäèí Âàéìñ?

- Ñïðè äà ñå îïëàêâàø, Íîáè!
- Íå ñå îïëàêâàì. Ñàìî êàçâàì, ÷å òèÿ ïàíòàëîíè ñà ìàëêî ïðîâåòðèâè.
- Íî ïúê äîáðå òè ñòîÿò.
- À çà êàêâî ñëóæàò òåçè òåíåêèåíè êóïè÷êè?
- Ïðåäïàçâàò îíèÿ ÷àñòè îò òÿëîòî, ñ êîèòî òè íå ðàçïîëàãàø, Íîáè.
- Êàêòî å çàäóõàë òîÿ âÿòúð, òðÿáâà äà ñè ïðåäïàçÿ ÷àñòèòå, ñ êîèòî ðàçïîëàãàì.
- Íîáè, ïðîñòî ñå îïèòâàé äà ñå äúðæèø êàòî äàìà.
Êîåòî íÿìàøå äà å ëåñíî, òðÿáâàøå äà ïðèçíàå ñåðæàíò Êîëúí. Äàìàòà, íà êîÿòî áÿõà ïðèíàäëåæàëè äðåõèòå, ÿâíî å áèëà äîñòà âèñîêà è ñ íÿêàê ïîçàêðúãëåíà ôèãóðà, äîêàòî Íîáè áåç ðèçíèöàòà ñè ìîæåøå äà ñå ñêðèå çàä òúíêà ëåòâè÷êà, àêî ÷îâåê ïðèêðåïè ìåòàëíà ñêàðè÷êà êúì ãîðíàòà é ÷àñò. Â îäåÿíèÿòà ñè ïðèëè÷àøå íà ìóñåëèíåí àêîðäåîí, íàêè÷åí ñ ãîëÿìî êîëè÷åñòâî áèæóòåðèÿ.
Òåîðåòè÷íî êîñòþìúò áåøå ïðåäíàçíà÷åí äà îòêðèâà äîñòà íåùà, àêî åôðåéòîð Íîáñ áè æåëàë äà ïîêàæå íÿêàêâà ÷àñò îò ñåáå ñè, íî ñðåä âñè÷êè âúçëè è äèïëè, ñ êîèòî ìó íàòàìàíèõà ïî ìÿðêà äðåõàòà, ìîæåøå ñàìî äà ñå êàæå, ÷å òîé å íÿêúäå âúòðå. Âîäåøå ìàãàðåòî, êîåòî èçãëåæäà ãî áåøå õàðåñàëî. Æèâîòíèòå ñïîíòàííî õàðåñâàõà Íîáè. Ìèðèøåøå èì ïðàâèëíî.
- È áîòóøèòå ìàëêî íå òè îòèâàò - ïðîäúëæè ñåðæàíò Êîëúí.
- Çàùî íå? Òè ñè îñòàíà ñ òâîèòå.
- Äà, àìà àç íå èçïúëíÿâàì ðîëÿòà íà ïóñòèííà ðîçà. Ëóíàòà íà íå÷èÿ ïðèâå÷åðíà íàñëàäà íå ñå î÷àêâà äà ïðàâè èñêðè, êàòî êðà÷è ïî ïëî÷íèêà.
- Ïðèíàäëåæàëè ñà íà äÿäî ìè è íå âúçíàìåðÿâàì äà ãè çàðåæà íàñðåä ïúò, òà íÿêîé äà ìè ãè ñâèå, è îñâåí òîâà íÿìà äà ñâåòÿ çà íàñëàäà íà õîðàòà, è òóé òî - îòñå÷å îáèäåíî Íîáè.
Ëîðä Âåòèíàðè êðà÷åøå íà÷åëî. Óëèöèòå âå÷å ñå èçïúëâàõà ñ æèâîò. Àë-Êõàëè ïðåäïî÷èòàøå äà çàïî÷âà òúðãîâèÿòà â õëàäèíàòà íà óòðîòî, ïðåäè îáåäíîòî ñëúíöå äà èçïåïåëè ïåéçàæà. Íèêîé íå îáðúùàøå îñîáåíî âíèìàíèå íà ïðèøúëöèòå, âúïðåêè ÷å íÿêîëêî äóøè ñå îáúðíàõà, çà äà ïîçÿïàò åôðåéòîð Íîáñ. Êîçè è êîêîøêè ñå ðàçáÿãâàõà, êîãàòî ãðóïè÷êàòà èì ïðåìèíàâàøå.
- Íîáè, ìíîãî âíèìàâàé çà õîðà, êîèòî èñêàò äà òè ïðîäàäàò ìðúñíè êàðòè÷êè - ïðåäóïðåäè Êîëúí. - ×è÷î ìè å áèë òóêà âåäíúæ è íÿêàêúâ òèï ñå îïèòàë äà ìó ïðîäàäå êîìïëåêò ìðúñíè êàðòèíêè çà ïåò äîëàðà. ×è÷î ìè ñå îòâðàòèë.
- Äà, ùîò â Ñåíêèòå ìîæåø äà ãè íàìåðèø çà ïî äâà äîëàðà.
- È òîé ãî êàçà. À íà âñè÷êîòî îòãîðå ñà áèëè àíêõ-ìîðïîðêñêî ïðîèçâîäñòâî. Îïèòâàò ñå äà íè ïðîáóòâàò íàøèòå ñîáñòâåíè ìðúñíè êàðòè÷êè! ×åñòíî, òîâà ñè å ãíóñîòèÿ.
- Äîáðî óòðî, ñóëòàíå! - èçðå÷å ëþáåçåí è íÿêàê ñè ïîçíàò ãëàñ. - Íîâîäîøëè ñòå â íàøèÿ ãðàä, äîêîëêîòî âèæäàì?
Òðèìàòà åäíîâðåìåííð ñå îáúðíàõà êúì ôèãóðàòà, êîÿòî ñÿêàø ñ ìàãèÿ ñå áåøå ìàòåðèàëèçèðàëà îò åäíà ïðåñå÷êà.
- Íàèñòèíà - ïîòâúðäè Ïàòðèöèÿò.
- Çíàåõ ñè! Âñåêè å íîâ â ãðàäà íè òèÿ äíè. À äíåñ, øàõ, å òâîÿò ùàñòëèâ äåí! Àç ñúì òóê, çà äà ïîìîãíà! Îòäàëå÷å ñè ëè÷è, ÷å òúðñèòå íåùî!
Ñåðæàíò Êîëúí ñå âòîðà÷è â íîâîäîøëèÿ. Ïðîìúëâè çàìèñëåíî:
- Èìåòî òè ùå äà å íåùî êàòî... Àë-Äæèáëà. Íå ãðåøà, íàëè?
- ×óâàëè ñòå çà ìåí, òàêà ëè? - âåñåëî êàçà òúðãîâåöúò.
- Íåùî òàêîâà - áàâíî ïðîèçíåñå Êîëúí. - Âúâ âñåêè ñëó÷àé ñè ìè... èçíåíàäâàùî ïîçíàò.
Ëîðä Âåòèíàðè ãî èçáóòà íàñòðàíè.
- Íèå ñìå ïúòóâàùè àðòèñòè. Íàäÿâàìå ñå äà ïîëó÷èì ðàáîòà â äâîðåöà íà ïðèíöà... Äàëè íå áè ìîãüë äà íè ïîìîãíåø?
×îâåêúò çàìèñëåíî ñå ïî÷åñà ïî áðàäàòà, êîåòî íàêàðà ðàçëè÷íè äðåáíè íåùèöà äà íàïàäàò â ìàëêèòå ñúäèíêè âúðõó òàáëàòà ìó.
- Í'íàì çà äâîðåöà. Êàêâî ìîæåòå äà ïðàâèòå?
- Çàíèìàâàìå ñå ñ æîíãëèðàíå, ãúëòàíå íà îãúí, òàêèâà ðàáîòè.
- Òàêà ëè? - ó÷óäè ñå Êîëúí.
Àë-Äæèáëà êèìíà êúì Íîáè.
- À êàêâî ïðàâè...
- ...òÿ... - ïîìîãíà ìó ëîðä Âåòèíàðè.
- ...òÿ?
- Èçïúëíÿâà åêçîòè÷íè òàíöè - îáÿñíè Âåòèíàðè, äîêàòî Íîáè ñå ìðúùåøå èççàä ôåðåæäåòî ñè.
- Äîñòà åêçîòè÷íè ùå äà ñà - ñúãëàñè ñå Àë-Äæèáëà.
- Íàïðàâî äà íå ïîâÿðâàø.
Äâàìà âúîðúæåíè ìúæå ñå áÿõà ïðèáëèæèëè ìåæäóâðåìåííî êúì òÿõ. Íà ñåðæàíò Êîëúí ìó ïðèìàëÿ. Â áðàäàòèòå ëèöà ñÿêàø ðàçïîçíà ñåáå ñè è Íîáè, êîèòî ó äîìà âñÿêîãà ïîïàäàõà íàñðåä óëè÷íî ñúáèòèå ñ øàíñ äà ñòàíå èíòåðåñíî.
- Æîíãëüîðè, çíà÷è? - ïîïèòà åäèíèÿò. - Àéäå äà âè âèäèì ìàëêî äà ïîæîíãëèðàòå òîãàâà.
Ëîðä Âåòèíàðè ãè èçãëåäà áåçèçðàçíî è ñå îáúðíà êúì òàáëàòà, êîÿòî âèñåøå íà êîæåí êàèø îò âðàòà íà Àë-Äæèáëà. Ñðåä îñòàíàëèòå íåèäåíòèôèöèðóåìè õðàíèòåëíè ñòîêè ñå ìúäðåõà íÿêîëêî çåëåíè ïúïåøà.
- Êàêòî æåëàåòå - êàçà òîé è ñè èçáðà òðè îò òÿõ.
Ñåðæàíò Êîëúí ñòèñíà êëåïà÷è. Ñëåä íÿêîëêî ñåêóíäè îáà÷å îòâîðè î÷è, çàùîòî åäèíèÿ îò ñòðàæèòå êàçà:
- Äà äå, àìà âñåêè ãî ìîæå ñàìî ñ òðè.
- Â òàêúâ ñëó÷àé áèõ ïîìîëèë ãîñïîäèí Àë Äæèáëà äà ìè ïîäõâúðëè îùå íÿêîëêî - îáàäè ñå Ïàòðèöèÿò, äîêàòî çåëåíèòå êúëáåòà ñå íîñåõà âèõðåíî íàä ãëàâàòà ìó.
Ñåðæàíò Êîëúí îòíîâî çàòâîðè î÷è. Ñëåä ìàëêî äðóãèÿò ñòðàæàð êàçà:
- Ñåäåì å ìíîãî ïî-äîáðå. Îáà÷å òîâà ñà ïðîñòî ïúïåøè.
Êîëúí îòâîðè î÷è. Êëà÷èàíñêèÿò ñòðàæàð îòìåòíà íàñòðàíà ðîáàòà ñè. Îòäîëó ïðîáëÿñíàõà ïîëîâèí äóçèíà ìåòàòåëíè íîæîâå. Çúáèòå ìó ñâåòíàõà â çëîðàäà óñìèâêà. Ëîðä Âåòèíàðè êèìíà. Çà íàðàñòâàùî óäèâëåíèå íà Êîëúí òîé êàòî ÷å èçîáùî íå ãëåäàøå ëåòÿùèòå ïúïåøè.
- ×åòèðè ïúïåøà è òðè íîæà. Àêî áúäåòå òúé äîáúð äà ïîäàäåòå íîæîâåòå íà ìîÿòà ÷àðîâíà àñèñòåíòêà Áåòè...
- Íà êîãî? - êàçà Íîáè.
- À? Çàùî íå ñåäåì íîæà?
- Ëþáåçíè ãîñïîäà, òîâà áè áèëî ïðåêàëåíî åëåìåíòàðíî - âúçðàçè ëîðä Âåòèíàðè.* - Àç ñúì ïðîñòî ñêðîìåí æîíãëüîð. Îñòàâåòå ìå äà ïðàêòèêóâàì ñâîåòî èçêóñòâî.
(* Æîíãëüîðèòå áèõà ìîãëè äà ïîòâúðäÿò, ÷å æîíãëèðàíåòî ñ åäíàêâè ïðåäìåòè âèíàãè å ïî-ëåñíî îòêîëêîòî ñìåñèöàòà îò ðàçíîîáðàçíè ôîðìè è ðàçìåðè. Äîðè â ñëó÷àÿ ñ åëåêòðè÷åñêèòå òðèîíè. Âúïðåêè ÷å, àêî æîíãëüîðúò èçïóñíå ïúðâèÿ åëåêòðè÷åñêè òðèîí, òîâà ùå å ñàìî íà÷àëîòî íà ïðîáëåìà ìó. Îùå íÿêîëêî ùå ïîñëåäâàò íåçàáàâíî.)
- Áåòè? - ïîâòîðè Íîáè, êàòî ñå ìðúùåøå èçïîä âîàëèòå ñè.
Òðè îò ïëîäîâåòå ñå èçâèõà â çåëåíà äúãà è òóïíàõà îáðàòíî âúðõó ïîäíîñà íà Àë-Äæèáëà. À ñòðàæàðèòå íàáëþäàâàõà âíèìàòåëíî, è â ïðåäñòàâèòå íà Êîëúí - ïîäîçðèòåëíî - ïðåîáëå÷åíàòà ôèãóðà íà åôðåéòîðà.
- Òÿ íàëè íÿìà äà çàïî÷íå äà òàíöóâà? - îñìåëè ñå äà ïîïèòà åäèíèÿò îò òÿõ.
- Íÿìà! - ñîïíà ñå Íîáè.
- Àìà îáåùàâàø ëè?* (* Âèäúò íà åôðåéòîð Íîáñ áè ìîãúë äà áúäå îïèñàí ïî ñëåäíèÿ íà÷èí. Åäèí îò ïî-ìàëîâàæíèòå çàêîíè íà ïðèêàçíàòà âñåëåíà ãëàñè, ÷å âñåêè íåâçðà÷íî èçãëåæäàù ìúæ, êîéòî ïî íÿêàêâà ïðè÷èíà å òðÿáâàëî äà ñå ïðåäðåøè êàòî æåíà, èçâåäíúæ ñòàâà èçêëþ÷èòåëíî ïðèâëåêàòåëåí çà ðàçëè÷íè èíà÷å íàïúëíî íîðìàëíè ìúæå, ñ èçêëþ÷èòåëíî ðàçâåñåëÿâàùè ðåçóëòàòè, êàêòî òâúðäÿò äðåâíèòå ñâèòúöè. Â êîíêðåòíèÿ ñëó÷àé íà âñåëåíñêèòå çàêîíè èì ñå íàëàãàøå äà ñå ïðåáîðÿò ñ åôðåéòîð Íîáè Íîáñ. È òå ñå ïðåäàäîõà.)
Íîáè ñãðàá÷è òðè íîæà çà äðúæêèòå èì è ãè èçìúêíà îò êîëàíà íà ìúæà.
- Àç ùå ãè ïîäàâàì íà íåãîâî... íà íåãî, Áåòè, áèâà ëè? - êàçà Êîëúí, îñåíåí îò âíåçàïíîòî ïðîçðåíèå, ÷å çàïàçâàíåòî íà Ïàòðèöèÿ æèâ íàé-âåðîÿòíî å åäèíñòâåíèÿò íà÷èí äà èçáÿãíàò êðàòêàòà öèãàðà íà ñëúíöå. Îñâåí òîâà ñ ãúðáà ñè óñåùàøå êàê êðàé òÿõ ñå ñúáèðà òúëïà îò çðèòåëè.
- Êúì ìåí, ìîëÿ òå... Àë - êèìíà Ïàòðèöèÿò.
Êîëúí ìó ïîäõâúðëè íîæîâåòå. Áàâíî è âíèìàòåëíî. Òîé ñå êàíè äà íàìóøêà ñòðàæàðèòå, ïîìèñëè ñè. Òîâà å òðèê. Ïîñëå òüëïàòà ùå íè ðàçêúñà íà ïàð÷åòà.
Âèõðåíèÿò òàíö íà ïðåäìåòèòå â ðúöåòå íà Ïàòðèöèÿ âå÷å ïðîñâåòâàøå ñ ìåòàëè÷åñêè îòáëÿñúöè.
Òúëïàòà çàìúðìîðè îäîáðèòåëíî.
- Ìàëêî å åäíîîáðàçíî - îòáåëÿçà Ïàòðèöèÿò. Ðúöåòå ìó çàòàíöóâàõà â ñëîæíà õîðåîãðàôèÿ, êîÿòî ïðåäïîëàãàøå, ÷å êèòêèòå ìó ìèíàõà åäíà
ïðåç äðóãà ïîíå äâà ïúòè.
Ïëåòåíèöàòà îò ñâèñòÿùè ïëîäîâå è îñòðèåòà ñå èçäèãíà âèñîêî âúâ âúçäóõà. Òðèòå ïúïåøà òóïíàõà íà çåìÿòà, ÷èñòî ñðÿçàíè íà ïîëîâèíêè.
Òðèòå íîæà ñå çàáèõà â ïðàøíàòà çåìÿ ñàìî íà ïåäÿ îò ñàíäàëèòå íà ñîáñòâåíèêà èì.
À ñåðæàíò Êîëúí âäèãíà ãëàâà êúì íåùî íàðàñòâàùî, çåëåíååùî ñå...
Ïúïåøúò ñå ïðúñíà, ïóáëèêàòà ïðèõíà, íî êàêòî ñìåõúò èì, òàêà è çàáàâíàòà ñòðàíà íà ñúáèòèåòî íÿêàê óáÿãíàõà íà Êîëúí, êîéòî áåøå çàåò äà èç÷îâúðêâà ïðåçðÿëà ïúïåøîâà ñúðöåâèíà îò óøèòå ñè.
Èíñòèíêòúò ìó çà îöåëÿâàíå ïðîãîâîðè îòíîâî. Çàêëàòóøêàé ñå íåóâåðåíî, êàçà ìó. È Êîëúí îòñòúïè òðîìàâî íàçàä, êàòî ìàõàøå êðàêà âúâ âúçäóõà. Ïàäíè òåæêî ïî çàäíèê, ïîâåëè èíñòèíêòúò. Òîé ñåäíà, êàòî çà ìàëêî íå ñìàçà íÿêàêâà êîêîøêà. Çàãóáè äîñòîéíñòâîòî ñè, ïîøåïíà èíñòèíêòúò - îò íåùàòà, êîèòî ïðèòåæàâàø, ñ íåãî ùå ìîæåø äà ñå ðàçäåëèø íàé-ëåñíî.
Ëîðä Âåòèíàðè ìó ïîìîãíà äà ñå èçïðàâè.
- Æèâîòúò íà âñè÷êè íè çàâèñè îò ñïîñîáíîñòòà òè äà ñå ïðåñòðóâàø íà òúï äåáåë èäèîò - ïðîøåïíà òîé, äîêàòî íàõëóïâàøå ôåñà íà Êîëúí îáðàòíî íà ãëàâàòà ìó.
- Àìà àç íå ñúì ìíîãî äîáúð â ïðåñòðóâàíåòî, ñúð...
- ×óäåñíî!
- Äà, ñúð!
Ïàòðèöèÿò ñ åäèí çàìàõ ãðàáíà òðè ïîëîâèíêè ïúïåø, ïúðãàâî îòñêî÷è äî áëèçêàòà ñåðãèÿ, íà êîÿòî åäíà æåíà òúêìî ïîäðåæäàøå ñòîêàòà ñè, è îòìúêíà åäíî ÿéöå îò êîøíèöàòà é. Ñåðæàíò Êîëúí ðàçòðè î÷èòå ñè. Òîâà íå ìîæåøå äà áúäå... èñòèíà. Ïàòðèöèÿò íå ïðàâè òàêèâà íåùà...
- Äàìè è ãîñïîäà! Òóê âèæäàòå ÿéöå! À òóê èìàìå òðè ïîëîâèíêè ïúïåø! ßéöå - ïúïåø! Ïúïåø - ÿéöå! Çàõëóïâàìå ÿéöåòî ñ ïúïåøà! - äëàíèòå ìó ñå ñòðåëíàõà íàä òðèòå ïîëîâèíêè, êàòî ãè ðàçìåñòâàõà ñ íåâúçìîæíà ñêîðîñò. - Âúðòÿò ñå, âúðòÿò ñå - åòî òàêà! À ñåãà - êúäå å ÿéöåòî? Êàêâî ùå êàæåø òè, øàõ?
Àë-Äæèáëà ñå óõèëè ãëóïàâî.
- Ìè... òóêà, ïîä ëåâèÿ ïúïåø å... âèíàãè òàì ãî êðèÿò.
Ëîðä Âåòèíàðè ïîâäèãíà ïúïåøà. Ìàñàòà ïîä íåãî áåøå íàïúëíî áåçÿé÷íà.
- À òè, ïî÷èòàåìè ñòðàæíèêî?
- Òðÿáâà äà å ïîä ñðåäíèÿ ïúïåø.
- Äà, ðàçáèðà ñå... î, áîæå, íÿìà ãî.
Òúëïàòà ñå ñúñðåäîòî÷è âúðõó ïîñëåäíèÿ ïúïåø. Òå áÿõà õîðà íà óëèöàòà. Ïîçíàâàõà ëîãèêàòà íà æèâîòà. Ùîì åäèí ïðåäìåò ìîæå äà ñå íàìèðà ïîä åäíî îò òðè íåùà è âå÷å ñå å îêàçàëî, ÷å ãî íÿìà ïîä äâå îò òÿõ, ñëåäîâàòåëíî åäèíñòâåíîòî ìÿñòî, êúäåòî òîçè îáåêò íÿìà äà áúäå, å ïîä òðåòîòî íåùî. Ñàìî íÿêîé ëåêîâåðåí ãëóïàê áè ïîâÿðâàë â ïîäîáíà íåáèâàëèöà. Ðàçáèðà ñå, ÷å âñè÷êî áåøå òðèê. Âèíàãè èìà íÿêàêúâ òðèê. Íî ÷îâåê íàáëþäàâà, çà äà âèäè äàëè íîìåðúò ñå èçïúëíÿâà äîáðå.
Ëîðä Âåòèíàðè âúïðåêè âñè÷êî ïîâäèãíà òðåòèÿ ïúïåø è òúëïàòà óäîâëåòâîðåíî êèìíà. Åñòåñòâåíî, ÷å ÿéöåòî íå áåøå îòäîëó. Ìíîãî òúæåí äåí çà óëè÷íèòå çàáàâëåíèÿ áè íàñòüïèë, àêî íåùàòà ñòàâàõà òàêà, êàêòî ñå î÷àêâàøå.
Ñåðæàíò Êîëúí çíàåøå êàêâî ïðåäñòîè, çàùîòî ïðåç ïîñëåäíàòà ìèíóòà, ìèíóòà è ïîëîâèíà íåùî ëåêè÷êî ãî êúëâåøå ïî òåìåòî. Êîãàòî ïî÷óâñòâà, ÷å å äîøúë íåãîâèÿò ðåä, òîé ïîâäèãíà òúðæåñòâåíî ôåñà ñè, çà äà îòêðèå ìàëêî æúëòî ïóõêàâî ïèëåíöå.
- Íÿêîé äà èìà ñëó÷àéíî êúðïè÷êà? Îïàñÿâàì ñå, ÷å òî òîêó-ùî ìè ñå èçöâúêà íà ãëàâàòà.
Õîðàòà îäîáðèòåëíî ñå çàñìÿõà, íÿêîè çàðúêîïëÿñêàõà è - çà èçíåíàäà íà Êîëúí - â êðàêàòà ìó çâúííàõà ìîíåòè.
- È íàêðàÿ - îáÿâè Ïàòðèöèÿò - ïðåêðàñíàòà Áåòè ùå íè èçïúëíè åêçîòè÷åí òàíö.
Òúëïàòà ïîòúíà â ìúë÷àíèå. Íÿêîé îò çàäíèòå ðåäèöè ñå ïðîêàøëÿ ïðèòåñíåíî:
- Êîëêî òðÿáâà äà é ïëàòèì, çà äà íå òàíöóâà?
- Äîáðå! Å, òîâà áåøå âå÷å ïðåêàëåíî! - Ñ ðàçâÿòè âîàëè, äðúí÷àùè ãðèâíè, ïîðî÷íî ðàçêúðøèëà ðàìåíå è ñ áîòóøè, êîèòî èçïóñêàõà èñêðè, ïðåêðàñíàòà Áåòè çàêðà÷è êúì òúëïàòà. - Êîé êàçà òîâà?
Õîðàòà ñå çàîòäðúïâàõà îò íåÿ. Àðìèè áèõà îòñòúïèëè â òîçè ìèã. È òàì, ñàìîòåí êàòî èçõâúðëåíà îò ïðèëèâà ìåäóçà, ñòîåøå äðåáåí ÷îâå÷åö, ãîòîâ äà ñå ïúðæè âúâ âñåïîìèòàùèÿ ãíÿâ íà íàñòúïâàùèÿ Íîáñ.
- Íÿìàõ íàìåðåíèå äà òå îáèäÿ, î, ãúëúáîîêà...
- À, òàêà ëè? Çíà÷è òè ïðèëè÷àì íà êîêîøêà â ëèöåòî, à? - Íîáè ñòðåëíà óêðàñåíà ñ ãðèâíè ðúêà è ïðîñíà íåùàñòíèêà. - Îùå ìíîãî èìà äà ó÷èø çà æåíèòå, ìëàäè ÷îâå÷å!
È ïîíåæå Íîáè íå áè ìîãúë äà óñòîè íà âèäà íà áåçïîìîùíà æåðòâà, ìàëêàòà Áåòè çàñèëè ïîäêîâàíèÿ ñè ñúñ ñòîìàíà áîòóø...
- Áåòè! - ðÿçêî êàçà Ïàòðèöèÿò.
- O, äà, îõ, äîáðå äå, äà. - Íîáè ìàõíà ïðåíåáðåæèòåëíî êúì ïðîñíàëèÿ ñå íà ïúòÿ ÷îâå÷åö. - Âñåêè çíà÷è ìîæå äà ìè íàðåæäà êàêâî äà ïðàâÿ. È ñàìî çàùîòî ñúì æåíà, òðÿáâà äà ïðèåìåì áåçìúëâíî âñè÷êî, à?
- Íå, ïðîñòî íå å ðåäíî äà ðèòàø õîðàòà â ÷àòàëà - èçñúñêà Êîëúí, äîêàòî ãî äúðïàøå íàñòðàíà. - Íå èçãëåæäà äîáðå.
Òðÿáâàøå îáà÷å äà ïðèçíàå, ÷å ïðèñúñòâàùèòå æåíè èçãëåæäàõà î÷åâèäíî ðàçî÷àðîâàíè îò òîâà ñúêðàùàâàíå íà ïðåäñòàâëåíèåòî.
- Îñâåí òîâà ìîæåì äà ðàçêàçâàìå ìíîãî ïðèêàçêè è èíòåðåñíè èñòîðèè! - èçâèêà Ïàòðèöèÿò.
- Áåòè ñúñ ñèãóðíîñò ìîæå - ïðîìúðìîðè Êîëúí, çà êîåòî áåøå èçðèòàí â êîëÿíîòî.
- È ìíîãî ÷óäíè ãëåäêè ìîæåì äà âè ïîêàæåì!
- Áåòè ñúñ ñèãóð... O-îõ!
- Íî çàñåãà ùå ïîòúðñèì ñÿíêàòà íà îíçè êåðâàíñàðàé...
- Êàêâî ùå ïðàâèì?
- Îòèâàìå íà êðú÷ìà!
Òúëïàòà çàïî÷íà äà ñå ðàçïðúñêâà. Îò âðåìå íà âðåìå íÿêîé õâúðëÿøå îçàäà÷åí ïîãëåä êúì òðèîòî. Åäèí îò ñòðàæèòå êèìíà íà Êîëúí:
- Õóáàâî øîó. Îñîáåíî îíàçè ÷àñò, êîãàòî äàìàòà âè íå ñè ñâàëè âîàëèòå...
Òúðòè äà áÿãà ñëåä êîëåãàòà ñè îùå â ìèãà, êîãàòî Íîáè ñå èçâúðíà êúì íåãî ñ èçðàæåíèå íà Àíãåë íà Îòìúùåíèåòî.
- Ñåðæàíò - ïðîøåïíà Ïàòðèöèÿò. - Ìíîãî å âàæíî äà íàó÷èì íàñòîÿùîòî ìåñòîíàõîæäåíèå íà ïðèíö Êàäðàì, ðàçáèðàø ëè? Õîðàòà â òàâåðíèòå ãîâîðÿò. Íåêà äúðæèì óøèòå ñè íàùðåê.
Òàâåðíàòà íå îòãîâàðÿøå íà ïðåäñòàâàòà íà Êîëúí çà êðú÷ìà. Îò åäíà ñòðàíà - ïî-ãîëÿìàòà ÷àñò îò íåÿ äàæå ñè íÿìàøå ïîêðèâ. Àðêîâèäíè ñòåíè îãðàæäàõà âúòðåøåí äâîð. Åäíà àñìà èçðàñòâàøå îò îãðîìíà ïðîïóêàíà óðíà è ñå óâèâàøå ïî ñòåíèòå íàä ãëàâèòå íà õîðàòà. Òèõî áúëáóêàøå âîäà, è òîâà íå êàêòî â „Ïîïðàâåíèÿ áàðàáàí" - çàùîòî áàðúò å äî êëîçåòèòå, - à çàùîòî â öåíòúðà íà ïëî÷íèêà èìàøå ìàëêî ôîíòàí÷å. È áåøå ïðîõëàäíî, ìíîãî ïî-ïðîõëàäíî, îòêîëêîòî íà óëèöàòà, âúïðåêè ÷å àñìàòà åäâà ëè ïðàâåøå ìíîãî ñÿíêà.
- Ñúð, íÿìàõ ïðåäñòàâà, ÷å ìîæåòå äà æîíãëèðàòå - ïðîøåïíà Êîëúí íà ëîðä Âåòèíàðè.
- Èñêàòå äà êàæåòå, ñåðæàíò, ÷å âèå íå ìîæåòå?
- Íå, ñúð!
- Êîëêî ñòðàííî. Òîâà åäâà ëè å íÿêàêâî èçêëþ÷èòåëíî óìåíèå. ×îâåê ïðîñòî òðÿáâà äà ñúîáðàçè ãîëåìèíàòà è ôîðìàòà íà ïðåäìåòèòå è êúäå ùå ïàäíàò òå. Ïîñëå ñàìî òðÿáâà äà ñå âíèìàâà äà çàåìàò ñúîòâåòíèòå ìåñòà â ïðîñòðàíñòâî-âðåìåòî.
- Âèå ñòå àäñêè äîáúð, îáà÷å, ñúð! ×åñòî ëè ñå óïðàæíÿâàòå?
- Äî äíåñ âúîáùå íå áÿõ è îïèòâàë. - Ëîðä Âåòèíàðè óëîâè ñìàÿíèÿ ïîãëåä íà Êîëúí. - Ñëåä Àíêõ-Ìîðïîðê, ñåðæàíò, êóï÷èíà ëåòÿùè ïúïåøè ïðåäñòàâëÿâàò... ìàëîâàæíî ïðåïÿòñòâèå.
- Óäèâåí ñúì, ñúð!
- È îñâåí òîâà â ïîëèòèêàòà, ñåðæàíò, å æèçíåíî âàæíî ÷îâåê äà çíàå êúäå å ñêðèòî ïèëåòî.
Êîëúí ïîâäèãíà ëåêî ôåñà ñè.
- Îùå ëè å òàì?
- Èçãëåæäà å çàñïàëî. Àêî áÿõ íà âàøå ìÿñòî, íÿìàøå äà ãî áóäÿ.
- Åé, âèå, æîíãëüîðèòå! Òÿ íÿìà ïðàâî äà âëèçà òóêà!
Òå ñå îãëåäàõà. ×îâåê ñ ëèöå è ïðåñòèëêà, íà êîèòî ñÿêàø áåøå èçïèñàíî „áàðìàí" íàé-ìàëêî íà ñåäåìñòîòèí åçèêà, ïðåïðå÷è ïúòÿ èì. Äúðæåøå êàíà ñ âèíî âúâ âñÿêà ðúêà.
- Íå å ðàçðåøåíî çà æåíè - îáÿñíè òîé.
- È çàùî íå? - ïîïèòà Íîáè.
- Æåíèòå íå çàäàâàò âúïðîñè, îñâåí òóé.
- È çàùî íå?
- Ùîòî òúé å íàïèñàíî, çàòóé!
- Å, êúäå äà îòèäà òîãàâà àç?
Áàðìàíúò ñâè ðàìåíå:
- Åäèí äÿâîë çíàå êúäå õîäÿò æåíèòå.
- Õàéäå, Áåòè - êàçà Ïàòðèöèÿò. - Ïîðàçõîäè ñå íàîêîëî è ñëóøàé âíèìàòåëíî êàêâî ãîâîðÿò õîðàòà.
Íîáè ãðàáíà ÷àøàòà ñ âèíî íà Êîëúí è ÿ ãàâðúòíà íà åäèí äúõ.
- Íå çíàì... - ïðîñòåíà òîé. - Æåíà ñúì íå ïîâå÷å îò äåñåò ìèíóòè, à âå÷å ìðàçÿ òèÿ ñâèíå, ìúæåòå.
- Íå ðàçáèðàì êàêâî ìó ñòàâà íàïîñëåäúê, ñúð - ïðîøåïíà Êîëúí, êîãàòî Íîáè ñå îòäàëå÷è äîñòàòú÷íî. - Îáèêíîâåíî íå ñå äúðæè òàêà. Àç ìèñëåõ, ÷å êëà÷èàíñêèòå æåíè èçïúëíÿâàò òîâà, êîåòî èì ñå íàðåäè.
- Òâîÿòà æåíà èçïúëíÿâà ëè òîâà, êîåòî é êàæåø, ñåðæàíò?
- Å-å, àìè-è-è, î÷åâèäíî å... ÷å ìúæúò òðÿáâà äà áúäå ãîñïîäàð â äîìà, âèíàãè ñúì ãî êàçâàë...
- Çàùî òîãàâà òè, êàêòî íàó÷èõ, âúðøèø öÿëàòà êóõíåíñêà ðàáîòà?
- Àìè-è... òàêà äå, ÷îâåê òðÿáâà äà ñå âñëóøâà â...
- Âñúùíîñò êëà÷èàíñêàòà èñòîðèÿ å ïúëíà ñ ïðèìåðè çà ñìåëè æåíè, êîèòî ñà îòèâàëè íà âîéíà ñ ìúæåòå ñè.
- Êàêâî? È ñà ñå ñðàæàâàëè íà åäíà è ñúùà ñòðàíà?
- Ñúïðóãàòà íà ïðèíö Àðêâåí, Òèñòàì, å ÿçäèëà â áèòêèòå ðåäîì ñ ìúæà ñè è ñúãëàñíî ëåãåíäàòà å èçáèëà äåñåò õèëÿäè ïúòè ïî õèëÿäà ìúæå.
- Ò'âà å äîñòà íàðîä.
- Ëåãåíäèòå ñà ñêëîííè äà ïðåóâåëè÷àâàò. Êàêòî è äà å, èìà äîñòàòú÷íî íàäåæäíè èñòîðè÷åñêè äîêàçàòåëñòâà, ÷å êðàëèöà Ñîâàóîíäðà îò Ñóìòðè å èçáèëà ïîâå÷å îò òðèéñåò õèëÿäè äóøè ïî âðåìå íà öàðóâàíåòî ñè. Êàçâàò, ÷å áèëà äîñòà äîêà÷ëèâà.
- Àêî ìîæåòå ñàìî äà ÷óåòå æåíà ìè, êîãàòî íå ñè èçìèÿ ÷èíèÿòà ñëåä ÿäåíå... - ñïîäåëè ìðà÷íî Êîëúí.
- Ñåðæàíò, ñåãà òðÿáâà äà ñå èíòåãðèðàìå ñðåä ìåñòíîòî íàñåëåíèå - êàçà Ïàòðèöèÿò. - Òðÿáâà äà ðàçáåðåì êàêâî ñòàâà. Âå÷å å ÿñíî, ÷å íàøåñòâèåòî å çàïëàíóâàíî. Íî ñúì óâåðåí, ÷å ïðèíö Êàäðàì ñè å îñòàâèë íÿêàêâè ñèëè â ñëó÷àé íà àòàêà ïî ñóøà. Áè áèëî ÷óäåñíî äà ðàçáåðåì êúäå ñà ðàçïîëîæåíè, çàùîòî òîé ñúùî ùå áúäå ñ òÿõ.
- Òúé âÿðíî.
- Ìèñëèø ëè, ÷å ùå ìîæåø äà ñå ñïðàâèø ñ òàçè çàäà÷à?
- Äà, ñúð! Ïîçíàâàì äîñòà êëà÷èàíöè, ñúð! Íå ñå òðåâîæåòå.
- Åòî òè ìàëêî ïàðè. Ïî÷åðïè õîðàòà. Ñìåñè ñå ñ òÿõ. Îáùóâàé.
- Òúé âÿðíî!
- Íåäåé äà êóïóâàø ïðåêàëåíî ìíîãî ïèòèåòà, íî îáùóâàé êîëêîòî ìîæåø ïîâå÷å.
- Àç ñúì äîáúð â îáùóâàíåòî, ñúð.
- Òðúãâàé, òîãàâà.
- Ñúð?
- Äà?
- Ìàëêî ñå ïðèòåñíÿâàì çà... Áåòè, ñúð. Äà èçëèçà ñàìà òàêà. Âñè÷êî ìîæå äà ìó... äà é ñå ñëó÷è.
Èçðå÷å òîâà ñ íÿêàêâà íåñèãóðíîñò â ãëàñà. Íå ñà ìíîãî íåùàòà, êîèòî ÷îâåê áè ìîãúë äà ñè ïðåäñòàâè, ÷å ùå ñïîëåòÿò åôðåéòîð Íîáñ.
- Óáåäåí ñúì, ÷å áúðçî ùå ðàçáåðåì, àêî âúçíèêíàò íÿêàêâè ïðîáëåìè - óâåðè ãî Ïàòðèöèÿò.
- Ïðàâ ñòå, ñúð.
Êîëúí ñå ïðèñëàì÷è êúì ãðóïà ìúæå, êîèòî áÿõà ñåäíàëè â êðúã íà ïîäà, ðàçãîâàðÿõà òèõî ïîìåæäó ñè è ÿäÿõà îðèç îò ãîëÿìà ÷èíèÿ. Òîé ñåäíà. Ìúæåòå ñå ñìåñòèõà. „Àìè ñåãà, êàê ÷îâåê... àõà, äîáðå..." - âñåêè çíàå êàê ðàçãîâàðÿò êëà÷èàíöèòå ïîìåæäó ñè...
- Ïðèâåòñòâèÿ, î, âèé áðàòÿ íà ïóñòèíÿòà. Íèå íå ñå ïîçíàâàìå, îáà÷å áèõ ïîäåëèë ñ âàñ áëþäî ñ î÷íè ÿáúëêè íà îâöà, êàê âè ñå ñòðóâà èäåÿòà, à? Îáçàëàãàì ñå, ÷å âè ñå èñêà ÷àñ ïî-ñêîðî äà ñå ìåòíåòå íà êàìèëèòå ñè. Äà ïëþåì âðúç ñêâåðíèòå êó÷åòà îò Àíêõ-Ìîðïîðê. Íÿêîé äà å äàâàë áàêøèø ñêîðî? Âèêàéòå ìè Àë.

- Èçâèíåòå ìå, ãîñïîæèöå, âèå ëè ñòå äàìàòà, êîÿòî ïðèäðóæàâà êëîóíèòå?
Åôðåéòîð Íîáñ, êîéòî ìðà÷íî ñå âëà÷åøå ïî óëèöàòà, ñå îçúðíà. Çàãîâîðè ãî ìëàäà æåíà ñúñ ñèìïàòè÷íî ëèöå. Áåøå ïðèÿòíà èçíåíàäà äà ãî çàïðèêàçâà æåíà ïî ñâîé èçáîð. Ôàêòúò, ÷å ìó ñå óñìèõâàøå, áåøå âå÷å íåùî íå÷óâàíî.
- Õúì-ì... äà. Äà. Àç ñúì... - Òîé ïðåãëúòíà. - Áåòè.
- Ìîåòî èìå å Áàíà. Áèõòå ëè äîøëà äà ñè ïîãîâîðèì?
Íîáè ïîãëåäíà çàä íåÿ. Æåíè íà ðàçëè÷íà âúçðàñò ñå áÿõà ñúáðàëè êðàé ãîëÿì êëàäåíåö. Åäíà îò òÿõ ñâåíëèâî ìó ïîìàõà.
Òîé ïðèìèãà. Òîâà áåøå íåèçñëåäâàíà òåðèòîðèÿ. Îãëåäà äðåõèòå ñè, êîèòî âå÷å íå ñòàâàõà çà íîñåíå. Äðåõèòå ìó âèíàãè ñÿêàø íå ñòàâàõà çà íîñåíå ñàìî ïåò ìèíóòè, ñëåä êàòî ãè áåøå îáëÿêúë.
- O, íå ñå ïðèòåñíÿâàé - êàçà ìîìè÷åòî. - Âñè÷êè çíàåì êàê å. Íî òè èçãëåæäàøå òàêà ñàìîòíà. È îñâåí òîâà ñèãóðíî ùå ìîæåø äà íè ïîìîãíåø...
Âå÷å áÿõà ñðåä ãðóïàòà. Èìàøå æåíè îò âñè÷êè âúçìîæíè ðàçìåðè è ôîðìè, à íèòî åäíà îò òÿõ, ïîíå äîñåãà, íå áåøå êàçàëà „Ïôó!". Òîâà áåøå ñúáèòèå, íåîòðàçÿâàíî äîñåãà â ïåðñîíàëíàòà õðîíèêà íà Íîáè. Åôðåéòîð Íîáñ áåçïðèñòðàñòíî çàêëþ÷è, ÷å òîêó-ùî å ïðèñòúïèë ïîðòèòå íà ðàÿ è å ñàìî äîñàäíà ïîäðîáíîñò, ÷å âëåçå ïðåç ïîãðåøíèÿ âõîä.
- Îïèòâàìå ñå äà óñïîêîèì Íåòàë - ñïîäåëè ìîìè÷åòî. - Çàùîòî ãîäåíèêúò é íÿìà äà ñå îæåíè óòðå çà íåÿ.
- Êàêâà ñâèíÿ - îòáåëÿçà Íîáè.
Åäíî îò ìîìè÷åòàòà, ñúñ çà÷åðâåíè îò ïëà÷ î÷è, ãî èçãëåäà îñòðî.
- Òîé èñêàøå - èçõúëöà òÿ. - Íî ãî ìîáèëèçèðàõà äà ñå áèå â Ãåáðà! È âñè÷êî òîâà çàðàäè íÿêàêúâ êàëåí îñòðîâ, çà êîéòî íèêîé íå å è ÷óâàë! Öÿëîòî ìè ñåìåéñòâî îòèäîõà òàì!
- Êîé ãî ìîáèëèçèðà? - ïîïèòà Íîáè.
- Òðúãíà ïî ñâîå æåëàíèå! - ñîïíà ñå åäðà äàìà íà ñðåäíà âúçðàñò.
Êàòî ìàõíåì ðàçëèêèòå â îáëåêëîòî, â íåÿ èìàøå íåùî èçêëþ÷èòåëíî ïîçíàòî è Íîáè ðåøè, ÷å åòèêåòúò „ñâåêúðâà" ùå ñè å ñúâñåì íà ìÿñòîòî.
- O, ãîñïîæî Àòáàð - ïðîìúëâè Íåòàë, - òîé êàçà, ÷å òîâà áèëî íåãîâ äúëã. Êàêòî è äà å, âñè÷êè ìîì÷åòà òðÿáâàøå äà çàìèíàò.
- Ìúæå! - ïîäáåëè î÷è Íîáè.
- Ïðåäïîëàãàì, ÷å òè çíàåø äîñòà çà ìúæêèòå óäîâîëñòâèÿ - ÿçâèòåëíî ïîäìåòíà ñâåêúðâàòà.
- Ìàéêî!
- Êîé, àç ëè? - èçíåíàäà ñå Íîáè. - O, äà! Äîñòà.
- Íàèñòèíà ëè?
- Äà, çàùî íå. Íàé-õóáàâîòî íåùî å áèðàòà - îáÿñíè Íîáè. - Íî íèùî íå ìîæå äà ñå ñðàâíè ñ äîáðàòà ïóðà, îñîáåíî àêî òè ÿ äàäàò áåçïëàòíî.
- Õà!
Ñâåêúðâàòà âäèãíà êîøíèöàòà ñ ïðàíå è ñå îòäàëå÷è ñ äîñòîéíñòâî. Ïîâå÷åòî îò ïî-âúçðàñòíèòå æåíè ÿ ïîñëåäâàõà. Îñòàíàëèòå ñå ðàçñìÿõà. Äîðè è ðàçñòðîåíàòà Íåòàë ñå óñìèõíà.
- Ñòðóâà ìè ñå, ÷å òÿ íÿìàøå òî÷íî òîâà íàóì - êàçà Áàíà.
Ïîä õîðîâî êèêîòåíå òÿ ñå íàâåäå êúì óõîòî íà Íîáè è ìó çàøåïíà. Èçðàæåíèåòî ìó íå ñå ïðîìåíè, íî ñå âòâúðäè.
- Àõ,òîâà ëè?
Ñúùåñòâóâàõà îáøèðíè ñâåòîâå îò ïîçíàíèå, êîèòî Íîáè ñàìî áåøå ñúçåðöàâàë íà êàðòàòà, è âñå ïàê ðàçáðà çà êàêâî ñòàâà äóìà. Ðàçáèðà ñå, áåøå ïàòðóëèðàë â îïðåäåëåíè ó÷àñòúöè íà Ñåíêèòå - îíåçè, â êîèòî ìëàäèòå äàìè êàòî ÷å ñå íàâúðòàõà áåç íÿêàêâà êîíêðåòíà ðàáîòà, à âåðîÿòíî è íàñòèâàõà çàðàäè ëåêèòå ñè äðåõè. Íî òàçè ÷àñò îò ïîëèöåéñêàòà ðàáîòà â äíåøíî âðåìå áåøå èççåòà îò Ãèëäèÿòà íà øèâà÷êèòå. Õîðàòà, êîèòî îòêàçâàõà äà ñå ïîä÷èíÿâàò íà... å, íå òî÷íî íà Çàêîíà êàòî òàêúâ, à íà, äà ðå÷åì, íåïèñàíèòå ïðàâèëà... êàêâèòî áÿõà îïðåäåëåíè îò ìàäàì Ïàëì è íåéíèÿ êîìèòåò îò äàìè* ñ áîãàò îïèò, ñòàâàõà îáåêò íà âíèìàíèå îò ñòðàíà íà Ìú÷íèòå ëåëêè Ìëàòè è Ñàäè, è ÷åñòî íèêîé ïîâå÷å íå ãè âèæäàøå. Äîðè ãîñïîäèí Âàéìñ îäîáðÿâàøå òàçè ôîðìà íà ñúòðóäíè÷åñòâî. Íàé-ìàëêîòî íàìàëÿâàøå ïèñàíåòî íà îò÷åòè.
(* È ãîñïîäèí Õàðèñ îò êëóá „Ñèíèÿò êîòàðàê". Ïðèåìàíåòî ìó â êîìèòåòà ïðåäèçâèêà îòíà÷àëî äîñòà ðàçíîãëàñèÿ â Ãèëäèÿòà, êîÿòî ìîæåøå äà ðàçïîçíàå êîíêóðåíöèÿòà îò ïðúâ ïîãëåä, íî ìàäàì Ïàëì íàäìîãíà îïîçèöèÿòà ñ àðãóìåíòà, ÷å íååñòåñòâåíèòå àêòîâå ñà íåùî ñúâñåì åñòåñòâåíî.)
- O, äà - ñìúíêà Íîáè, âñå îùå âçðÿí â íÿêàêúâ âúòðåøåí åêðàí. Åñòåñòâåíî, çíàåøå êàêâî... - À, òîâà ëè - ïîâòîðè. - Å, âèæäàëà ñúì òîâà-îíîâà.
Îñíîâíî íà êàðòè÷êè, àêî òðÿáâà äà áúäåì ÷åñòíè.
- Ñèãóðíî å ïðåêðàñíî äà èìàø òîëêîâà ñâîáîäà - ïðåäïîëîæè Áàíà.
- Õúì-ì...
Íåòàë îòíîâî èçáóõíà â ñúëçè. Ïðèÿòåëêèòå é çàïúðõàõà êðàé íåÿ.
- Íå ìîãà äà ðàçáåðà çàùî ìúæåòå ñè ïîçâîëÿâàò äà ñè òðúãâàò òàêà - êàçà Áàíà. - Ìîÿò ãîäåíèê ñúùî çàìèíà.
- Ìîãà äà âè êàæà çàùî, ìèëè÷êè - èçêðÿêà åäíà ïðåñòàðÿëà æåíà, ïðèñåäíàëà êðàé êëàäåíåöà. - Çàùîòî âîéíàòà å ïî-õóáàâà, îòêîëêîòî äà ïëåâèø ïî öÿë äåí ïúïåøè. Ïî-õóáàâî å è îò æåíà!
- Íî òàì ìîãàò äà ãè óáèÿò!
- Êàçâàò, ÷å å ïî-äîñòîéíî äà óìðåø â áèòêà, îòêîëêîòî äà óìðåø â ëåãëîòî ñè. - Óñòíèòå é ñå ðàçòåãíàõà â áåçúáà óñìèâêà. - Íî èìà è ïðèÿòíè íà÷èíè äà óìðåø â ëåãëîòî ñè, íàëè, Áåòè?
Íîáè ñå íàäÿâàøå ÷åðâåíèíàòà íà óøèòå ìó äà íå ïðîçèðà ïðåç âîàëèòå. Âíåçàïíî ñå áå ñáëúñêàë ñ áúäåùåòî ñè. Äåñåòïåíñîâîòî ïðåäñêàçàíèå ãî çàøëåâè ïðåç ëèöåòî.
- 'Çâèíåòå ìå - êàçà òîé. - Âèå äà íå ñòå îò Âåí÷èëèÿ?
- Êúäå å òàÿ Âåí÷èëèÿ? - ïîïèòà Áàíà.
- Íåéäå òúäÿâà òðÿáâà äà å. - Íîáè äîáàâè ñ íàäåæäà: - Íå å ëè?
Íèòî åäíî ëèöå íå ìó ïîäñêàçà, ÷å å íà ïðàâ ïúò. Òîé âúçäúõíà. Ðúêàòà ìó ìåõàíè÷íî ïîïèïà çàä óõîòî çà ôàñ, íî ñå âúðíà ïðàçíà.
- Òîâà ùå âè êàæà, ìîìè÷åòà. Èñêà ìè ñå äà áÿõ ïëàòèëà çà äåñåòäîëàðîâàòà âåðñèÿ. Íå âè ëè èäå ïîíÿêîãà äà ñåäíåòå è äà ñå ðàçïëà÷åòå?
- Ñåãà èçãëåæäàø ïî-òúæíà äîðè è îò Íåòàë - êàçà Áàíà. - Ìîæåì ëè äà òå ðàçâåñåëèì ñ íåùî?
Íîáè ÿ ãëåäà îùå íÿêîëêî ñåêóíäè, ñëåä êîåòî çàïî÷íà äà õúëöà.

Âñè÷êè ñå áÿõà âòîðà÷èëè â Êîëúí, ïîäíåñëè ëúæèöèòå ñ îðèç äî ïîëîâèíàòà ïúò êúì óñòèòå ñè.
- Íàèñòèíà ëè ãî ÷óõ äà êàçâà òîâà? Ìèëè áîæå! Çà êàêâî ìè å äà ñå êà÷âàì íà êàìèëà... òà àç ñúì âîäîïðîâîä÷èê!
- Òîâà å êëîóíúò, êîéòî ïðèäðóæàâà îíÿ æîíãëüîð. Òàêà ìèñëÿ. Áåäíèÿò ÷îâå÷åö ÿâíî íåùî íå å íàðåä.
- Èñêàì äà êàæà, ãàäíèòå êàìèëè ïëþÿò è îñâåí òîâà ñè å æèâ êîøìàð äà ãè íàêàðàø äà êà÷âàò ïî ñòúëáèòå êóôàð÷åòî ñ èíñòðóìåíòèòå...
- Õàéäå-õàéäå, òîé íå å âèíîâåí, ïîêàæåòå ñå ìàëêî ñúñòðàäàòåëíè! - ×îâåêúò, êîéòî êàçà òîâà, ñå ïðîêàøëÿ íåóâåðåíî. - Äîáðî óòðî, ïðèÿòåëþ. Áèõìå ëè ìîãëè äà òå ïîêàíèì äà ñïîäåëèø íàøèÿ êóñêóñ?
Ñåðæàíò Êîëúí ñå âòîðà÷è â ÷èíèÿòà, ñëåä êîåòî ïîòîïè ïðúñò â íåÿ, èçâàäè ãî è ãî îáëèçà.
- Õåé, àìà òîâà å ãðèñ! Âèå ÿäåòå ãðèñ! Àìà òîâà áèëî ïðîñòî îáèêíîâåí ãð... - òîé ñå ñïðÿ è ñå ïîêàøëÿ. - Äà, âÿðíî. Áëàãîäàðÿ. Äà èìàòå ÿãîäîâ ìàðìàëàä?
Äîìàêèíúò ñå ñïîãëåäà ñ äðóãàðèòå ñè. Òå ñâèõà ðàìåíå.
- Íå ïîçíàâàìå òîçè ÿãîä-îôô ìàð-õ-ìà-õ-ëàä, çà êîéòî ãîâîðèø - âíèìàòåëíî êàçà òîé. - Íèå ïðåäïî÷èòàìå äà ãî ÿäåì ñ àãíåøêî.
Òîé ïîäàäå íà Êîëúí äúëúã äúðâåí øèø.
- O, òðÿáâà äà èìàòå ÿãîäîâ ìàðìàëàä! Êîãàòî áÿõìå äåöà, íèå ãî ðàçáúðêâàõìå â... è... - Òîé îãëåäà ëèöàòà èì. - Ðàçáèðà ñå, òîâà áåøå îòäàâíà - â Óð.
Ìúæåòå ñè çàêèìàõà ñ ðàçáèðàíå. Âíåçàïíî âñè÷êî èì ñå èçÿñíè.
Êîëúí çâúíêî ñå îðèãíà. Îò ïîãëåäèòå, ñ êîèòî áåøå âúçíàãðàäåí, ìó ñòàíà ÿñíî, ÷å òîé åäèíñòâåí å ÷óâàë çà òîçè øèðîêî ðàçïðîñòðàíåí êëà÷èàíñêè îáè÷àé.
- Çíà÷è òàêà - ïîäõâàíà òîé. - Êúäå å òèÿ äíè àðìèÿòà âè? Ïðèáëèçèòåëíî?
- Çàùî íè ïèòàø, òè, Êîéòî-Ñè-Ïúëåí-Ñ-Ãàçîâå?
- O, íèå ìèñëåõìå, ÷å ìîæåì äà èçêàðàìå ìàëêî ïàðè, êàòî ïîçàáàâëÿâàìå âîéíèöèòå. - Êîëúí áåøå èçâúíðåäíî ãîðä îò òîâà ñè õðóìâàíå. - Íàëè çíàåòå... ìàëêî óñìèâêè, ìàëêî ïåñíè, íèêàêâè åêçîòè÷íè òàíöè. Íî çà öåëòà òðÿáâà äà çíàåì êúäå ñå íàìèðàò.
- Èçâèíè ìå, äåáåëè ÷îâå÷å, ðàçáèðàø ëè êàêâî òè ãîâîðÿ â ìèìåíòà?
- Äà, ìíîãî å âêóñíî, áëàãîäàðÿ - íàëó÷êà Êîëúí.
- Àõ. È àç òàêà ñè ìèñëåõ. Çíà÷è òîçè å øïèîíèí. Íî ÷èé øïèîíèí?
- Òàêà ëè? Êîé áè âçåë òàêúâ ÷îâåê çà øïèîíèí?
- Àíêõ-Ìîðïîðê?
- Î, ìîëÿ òè ñå! Òîé âåðîÿòíî ñå ïðåñòðóâà, ÷å å àíêõ-ìîðïîðñêè øïèîíèí. Íî òàì ñà èçêëþ÷èòåëíî õèòðè.
- Òàêà ëè ìèñëèø? Õîðà, êîèòî ïðàâÿò êúðè îò íåùî, êîåòî ñå íàðè÷à "ïðàõ çà êúðè", òè íàðè÷àø óìíè?
- Ìèñëåõ, ÷å ìîæå áè å îò Ìóíòàá. Òå âèíàãè ñà íè íàáëþäàâàëè.
- È äà ñå ïðåñòðóâà, ÷å å îò Àíêõ-Ìîðïîðê?
- Àêî òè ñå îïèòâàøå äà ñå ïðàâèø íà ìîðïîðêåö, êîéòî ñå ïðåñòðóâà íà êëà÷èàíåö, íÿìàøå ëè è òè òàêà äà èçãëåæäàø?
- Íî çà êàêâî ìó å äà ñå ïðåñòðóâà, ÷å å îò Àíêõ-Ìîðïîðê?
- Õì-ì... ïîëèòèêà?
- Íåêà òîãàâà âèêíåì Ñòðàæàòà.
- Òè ëóä ëè ñè! Âå÷å ðàçãîâàðÿìå ñ íåãî! Òå ùå íè ðàçïèòâàò!
- Ðàçóìíî êàçàíî. Ïðàâ ñè.
Ôåéôàë øèðîêî ñå óñìèõíà íà Êîëúí.
- ×óõ, ÷å öÿëàòà àðìèÿ ñå áèëà ñúáðàëà íà ïîõîä êúì Åí àë Ñàìç ëà Ëåéçà - êàçà òîé. - Íå îáàæäàé îáà÷å íà íèêîãî.
- Òàêà ëè? - êîíñïèðàòèâíî çàøåïíà Êîëúí. Îñòàíàëèòå ìúæå ãëåäàõà ïðàâî íàïðåä ñ èçíåíàäâàùî áåçèçðàçíè ôèçèîíîìèè. - Çâó÷è ñÿêàø å íÿêàêâî ìíîãî ãîëÿìî ìÿñòî.
- O, ãðàìàäíî å - êàçà ñúñåäúò ìó îò äðóãàòà ñòðàíà.
Îñòàíàëèòå èçäàäîõà çâóöè, êîèòî ìàëêî íàïîäîáèõà ïðèãëóøåí êèêîò.
- Äàëå÷å ëè å îòòóêà?
- Íå, ñúâñåì íàáëèçî å. Ïðàêòè÷åñêè ñè ñåäíàë îòãîðå ìó - îáÿñíè Ôåéôàë è ñðúãà ñúñåäà ñè, ÷èèòî ðàìåíå ñå òðåñÿõà áåççâó÷íî.
- O, äîáðå. Çíà÷è, ãîëÿìà àðìèÿ ñå å ñúáðàëà?
- Äîñòà ãîëÿìà òðÿáâà äà å, äà.
- ×óäåñíî. ×óäåñíî. Õúì... íÿêîé äà èìà ìîëèâ÷å? Ìîãà äà ñå îáçàëîæà, ÷å èìàõ åäíî â äæîáà ñè, êîãàòî...
Îò óëèöàòà ïðåä òàâåðíàòà äîëåòÿõà ìíîæåñòâî ñìååùè ñå æåíñêè ãëàñîâå. Òîçè çâóê âèíàãè áåçïîêîè ìúæåòå*. Ïîñåòèòåëèòå ïîäîçðèòåëíî çàíàäíè÷àõà èççàä ëîçîâèòå ôèëèçè.
(* Íàé-÷åñòî çàùîòî ïîäîçèðàò, ÷å ìàéòàïúò å çà òÿõíà ñìåòêà.)
Êîëúí è îñòàíàëàòà ÷àñò îò òúëïàòà ñå çàãëåäàõà â ãðóïè÷êàòà êðàé êëàäåíåöà, êàòî ïðîòÿãàõà øèè çàä óðíàòà ñ àñìàòà. Âúçðàñòíà æåíà ñå òúðêàëÿøå â ïðàõòà è ñå çàëèâàøå îò ñìÿõ, à äðóãèòå, ïî-ìëàäè æåíè, òúðñåõà îïîðà åäíà â äðóãà.
Òîé ÷ó åäíà îò òÿõ äà êàçâà:
- È êàêâî êàçà ïîñëå òîé?
- Êàçà „Ëþáîïèòíî, íèêîãà íå å ïðàâèë òàêà, êîãàòî àç ñúì ãî ïðîáâàë!"
- Äà, âÿðíî å - õúëöàøå âúçðàñòíàòà æåíà. - Íèêîãà íå å ïðàâèë òàêà!
- „Ëþáîïèòíî, íèêîãà íå å ïðàâèë òàêà, êîãàòî àç ñúì ãî ïðîáâàë!" - ïîâòîðè Íîáè.
Êîëúí ïðîñòåíà. Ïîçíà ãëàñà è èíòîíàöèÿòà íà åôðåéòîð Íîáñ â íåãîâîòî íàñòðîåíèå çà ðàçêàçâàíå íà èñòîðèè, êîåòî ìîæåøå äà îâúãëè äúðâî îò äåñåò êðà÷êè.
- 'Çâèíåòå ìå - ïðîìúðìîðè òîé è ñè çàïðîáèâà ïúò êúì èçõîäà.
- À ÷óâàëè ëè ñòå òàçè çà êðàë... çà ñóëòàíà, êîéòî ñå ñòðàõóâàë, ÷å æåíà ìó... ÷å åäíà îò æåíèòå ìó... íÿìà äà ìó áúäå âÿðíà, äîêàòî òîé å íà ïîõîä?
- Íå ñìå ÷óâàëè íèòî åäíà èñòîðèÿ êàòî òâîèòå, Áåòè! - ïîå ñè äúõ íà ïðåñåêóëêè Áàíà.
- Íàèñòèíà ëè? Å, àç çíàì ïîíå õèëÿäà è åäíà òàêèâà. Êàêòî è äà å, òîé îòèøúë äà ñå ïîñúâåòâà ñúñ ñòàðèÿ ìúäúð êîâà÷, íàëè òàêà, è òîé ìó êàçàë...
- Áåòè, íå ìîæåø äà ðàçêàçâàø èñòîðèéêè! - èçâèêà Êîëúí òîëêîâà çàäúõàí, ñÿêàø áåøå ñÿêúë äúðâà.
Íîáè ïî÷óâñòâà ïðîìÿíàòà, ìèãíîâåíî íàñòúïèëà â ãðóïè÷êàòà ìó. Ñåãà áåøå çàîáèêîëåí îò æåíè â ïðèñúñòâèåòî íà ìúæ. Òîåñò, íà ÷îâåê, çà êîéòî èì áåøå èçâåñòíî, ÷å å ìúæ, ïîïðàâè ñå ñàì. Íÿêîëêî îò òÿõ ñå èç÷åðâèõà. Ïðåäè êàòî ÷å íå ñå ñëó÷âàøå.
- È çàùî íå? - çàÿäëèâî ïîïèòà Áåòè.
- Ìîæåø äà îáèäèø õîðàòà - íåñèãóðíî îáÿñíè Êîëúí.
- À, íèå íå ñå îáèæäàìå, îôåíäè - êàçà Áàíà ñ òèõè÷úê ñìèðåí ãëàñåö. - Ñìÿòàìå, ÷å èñòîðèèòå íà Áåòè ñà ìíîãî... ïîó÷èòåëíè. Îñîáåíî òàçè çà ÷îâåêà, êîéòî âëÿçúë â òàâåðíàòà ñ... ìíîãî ìàëúê ìóçèêàëåí èíñòðóìåíò.
- À-à, òàÿ áåøå îñîáåíî òðóäíî äà ÿ ïðåâåäà - âúçãîðäÿ ñå Íîáè, - çàùîòî òóêà â Êëà÷ íå çíàÿò êàêâî å ïèàíî. Íî ñå îêàçà, ÷å èìàò íÿêàêúâ ñòðóíåí...
- È îíàçè çà ÷îâåêà ñ ðúöåòå è êðàêàòà â öèìåíò ñúùî áåøå ìíîãî õóáàâà - êàçà Íåòàë.
- Äà, òå ìíîãî ñå ñìÿõà, âúïðåêè ÷å çâúíöèòå íà âõîäíèòå èì âðàòè ñà ñúñ ñúâñåì ðàçëè÷íà ôîðìà. Õåé, àìà çàùî ñè òðúãâàòå...
Íî ãðóïàòà âå÷å ñå ðàçïðúñêâàøå. Âñÿêà îò æåíèòå äèãàøå è ïîíàñÿøå âåäðîòî ñè ñ âîäà. Ñÿêàø âíåçàïíî ñè áÿõà ñïîìíèëè, ÷å èìàò ìíîãî âàæíà ðàáîòà çà âúðøåíå.
Áàíà êèìíàíà Áåòè:
- Áëàãîäàðÿ òè. Áåøå ìíîãî... èíòåðåñíî. Íî ñåãà òðÿáâà äà âúðâèì. Áåøå òîëêîâà ëþáåçíî îò òâîÿ ñòðàíà äà ñè ïîïðèêàçâàø ñ íàñ.
- Ú-úõ, àìà íå ñè îòèâàé...
Ñàìî ëåê íàìåê çà ïàðôþì îñòàíà äà âèñè âúâ âúçäóõà. Áåòè ïîãëåäíà Êîëúí.
- Ïîíÿêîãà íàèñòèíà ìè ñå èñêà äà òå èçðèòàì ïî çàäíèêà - èçðúìæà òÿ. - Ïúðâèÿò ìè ïðîêëåò øàíñ îò ãîäèíè, à òè...
Òÿ ñïðÿ. Çàä Êîëúí íàäíè÷àøå òúëïà îò óïëàøåíè, íî ãëåäàùè ñ íåîäîáðåíèå ëèöà.
È âñè÷êî ìîæåøå äà ñâúðøè äðóãîÿ÷å, àêî íÿêúäå îò âèñèíèòå íå ñå áåøå ðàçíåñúë ìàãàðåøêè ðåâ.
Îòêðàäíàòîòî ìàãàðå ëåñíî ñå áåøå èçìúêíàëî îò ïîâîäà íà Íîáè è áåøå çàïî÷íàëî äà ñå ìîòàå â òúðñåíå íà íåùî çà ÿäåíå. Òî íåÿñíî àñîöèèðàøå âðàòàòà íà îáîðà ñè ñ âðàòèòå êàòî òàêèâà è çàòîâà ñå íàìúêíà â ïúðâàòà èçïðå÷èëà ñå ïðåä íåãî.
Âúòðå ñå èçâèâàøå òÿñíî ñïèðàëîâèäíî ñòúëáèùå, äèñàãèòå ìó áÿõà ïðàçíè, à ïúê ñòúïàëàòà íèêîãà íå ñà òðåâîæèëè ìàãàðåòàòà, ïðèâèêíàëè êúì óëèöèòå íà Àë-Êõàëè. Åäèíñòâåíîòî ðàçî÷àðîâàíèå áåøå, ÷å êîãàòî ñòèãíà äî êðàÿ íà ñòúëáèùåòî, âñå îùå íÿìàøå ñåíî.
- O, íå! - èçïúøêà íÿêîé çàä ãúðáà íà Êîëúí. - Íÿêàêâî ìàãàðå ïàê ñå å êà÷èëî íà ìèíàðåòî. Íàîêîëî ñå ðàçíåñîõà ñòîíîâå.
- Êàêâî ñòðàøíî èìà â òîâà? - ïîïèòà Êîëúí. - Êàêòî ñå å êà÷èëî, òàêà è ùå ñè ñëåçå.
- Òè íå ñè ëè âèæäàë êàêâî ñòàâà? - ïîïèòà åäèí îò êîìïàíèÿòà ïî ìàñà. - Äà íå áè äà íÿìàòå ìèíàðåòà â Óð?
- Õúì...
- Íî ïúê èìàìå äîñòà ìàãàðåòà - îáÿñíè ëîðä Âåòèíàðè.
Òúëïàòà èçáóõíà â ñìÿõ, îñíîâíî íàñî÷åí êúì Êîëúí. Åäèí îò ìúæåòå ïîñî÷è òúìíàòà âúòðåøíîñò íà ìèíàðåòî:
- Ãëåäàé... Å, âèäÿ ëè?
- Ìíîãî òÿñíî, âèòî ñòúëáèùå - óñòàíîâè Ïàòðèöèÿò. - Å, è?
- Ãîðå íÿìà ìÿñòî çà îáðúùàíå. Âñåêè èäèîò ìîæå äà êà÷è ìàãàðåòî äî âúðõà íà ìèíàðåòî. Íî îïèòâàë ëè ñå å íÿêîé äà íàêàðà æèâîòíî äà âúðâè çàäíåøêîì íàäîëó ïî òúìíè ñòúïàëà? Íå ìîæå äà ñòàíå.
- ßâíî èìà íåùî â òåçè èçêà÷âàùè ñå ñòúïàëà - îáàäè ñå äðóã. - Ïðèâëè÷àò ìàãàðåòàòà. Êàðàò ãè äà ñè ìèñëÿò, ÷å íà âúðõà ñèãóðíî èìà íåùî èíòåðåñíî.
- Ïîñëåäíîòî íàïðàâî ãî áëúñíàõìå îò âúðõà, íàëè òàêà áåøå? - êàçà åäèí îò ñòðàæèòå.
- Äà. Òî ñå ðàçïëåñêà - îòãîâîðè äðóãàðÿò ìó ïî îðúæèå.
- Íèêîé äà íå å ïîñìÿë äà áëúñêà Âàëåðèÿ îò êúäåòî è äà áèëî! - îçúáè ñå Áåòè. - Àêî íÿêîé ñàìî ñå îïèòà, ùå âèäè äåáåëèÿ êðàé íà... - Òîé ñïðÿ, óæàñíà øèðîêà óñìèâêà îçàðè ëèöåòî ìó çàä âîàëà. - Èñêàõ äà êàæà, ùå ìó ïîäàðÿ åäíà ãîëÿìà ñî÷íà öåëóâêà.
Íÿêîëêî îò ìúæåòå â êðàÿ íà òúëïàòà ñè ïëþõà íà ïåòèòå.
- Å, ñåãà, íÿìà íóæäà äà èçãàäíÿâàø - êàçà ñòðàæàðÿò.
- Íàèñòèíà ùå ãî íàïðàâÿ. Áåòè ïðèñòúïè íàïðåä. Óïëàøåíèÿò ñòðàæàð ðàáîëåïíî ñå ñâè.
- Äà âè èäâàò íÿêàêâè èäåè êàêâî äà ïðàâèì ñ æèâîòíîòî, ãîñïîäà?
- Íà íàñ ëè? - ïîïèòà ëîðä Âåòèíàðè. - Ñòðàõóâàì ñå, ÷å íå. O, áîæå... èçãëåæäà, ÷å ùå ñå ïîâòîðè îíàÿ ðàáîòà â Äæåëèáåéáè, íàëè, Àë?
- O, áîæå!
Êîëúí ëîÿëíî çàêèìà. Òúëïàòà èëè ïîíå îíàçè íåéíà ÷àñò, êîÿòî ñå ÷óâñòâàøå äîñòàòú÷íî îòäàëå÷åíà îò Áåòè, çàïî÷íà äà ñå ïîäõèëêâà. Åòî òîâà âå÷å áåøå óëè÷åí òåàòúð.
- Íå çíàì äàëè èçîáùî óñïÿõà äà ñâàëÿò îíÿ ÷îâåê îò ïèëîíà - ïðîäúëæè Âåòèíàðè.
- O, ñâàëèõà ïî-ãîëÿìàòà ÷àñò - îòâúðíà Êîëúí.
- Ãëåé ñåãà ê'âî, ãëåé ñåãà ê'âî - çàáúðçàíî êàçà ñòðàæàðÿò. - Àêî âçåìåì äà ìó îìîòàåì âúæå ïðåç êîðåìà...
- Äà é îìîòàåì... - èçðúìæà Áåòè.
- Íà íåÿ, òàêà äå, è ïîñëå...
- Òðÿáâàò òè íàé-ìàëêî òðèìà äóøè çà òîâà, à ãîðå íÿìà ìÿñòî!
- Ñúð, èìàì èäåÿ - ïðîøåïíà åäèí îò ñòðàæèòå.
- Àç áèõ äåéñòâàë áúðçî íà òâîå ìÿñòî - ïîñúâåòâà ãî Êîëúí. - Çàùîòî íÿìà äà ìîæåì îùå äúëãî äà óäúðæàìå Áåòè.
Ñòðàæàðèòå øåïíåøêîì ïîâåäîõà ñïîð.
- Ìíîãî ùå çàãàçèì, àêî íàïðàâèì ïîäîáíî íåùî!
Ïîìíèø ëè âñè÷êèòå ïðèêàçêè, äåòî íè ãè íàïðèêàçâàõà çà âîåííîòî ïîëîæåíèå! Çàòîâà ãè êîíôèñêóâàõà âñè÷êèòå!
- Íèêîé íÿìà äà çàáåëåæè, ÷å ëèïñâà çà ïåò ìèíóòêè.
- Äà, àìà àêî ãî çàãóáèì, òè ëè ùå ñå ðàçïðàâÿø ñ ïðèíöà?
- Õóáàâî, íî ïî-ëåñíî ëè ùå òè å äà ãî îáÿñíèì íà íåÿ?
Äâàìàòà åäíîâðåìåííî ñå âòîðà÷èõà â Áåòè.
- Îñâåí òîâà ëåñíî ñå óïðàâëÿâàò - ïðîøåïíà åäèíèÿò.
- Çàùî Âàëåðèÿ? - ïîïèòà ñåðæàíò Êîëúí.
- Íÿêàêúâ ïðîáëåì ëè èìàø ñ èìåòî? - íàñòîÿ Áåòè.
- Íå! Íå. Òîâà å ÷óäåñíî èìå çà ìàãàðå, Í... Áåòè.
- Íèêîé äà íå ïðåäïðèåìà íèùî - çàïîâÿäà åäèíèÿò îò ñòðàæèòå. - Âðúùàìå ñå âåäíàãà.
- Òîâà ïúê çà êàêâî áåøå? - èçïðàòè ãè ñ ïîãëåä Êîëúí.
- À, âåðîÿòíî îòèâàò äà äîíåñàò êèëèì÷å - ïðåäïîëîæè íÿêîé îò òúëïàòà.
- ×óäåñíî, íî íå âèæäàì êàê òîâà ùå ïîìîãíå - êàçà Áåòè.
- Ëåòÿùî.
- À-à, ÿñíî - êàçà Êîëúí. - Â Óíèâåðñèòåòà èìàò åäíî...
- Â Óð èìà ëè óíèâåðñèòåò?
- Íî, åñòåñòâåíî! - ïîòâúðäè Ïàòðèöèÿò.- Îòêúäå ìèñëèòå Àë å íàó÷èë êàê èçãëåæäàò ìàãàðåòàòà?
Îùå âåäíúæ ñìåõúò ðàçñåÿ ïîäîçðåíèÿòà. Êîëúí íåñèãóðíî ñå óñìèõíà.
- Ñúð, íàèñòèíà çàïî÷âàì ìíîãî äîáðå äà ÿ èãðàÿ òàçè ðîëÿ ñ ãëóïàâèÿ äåáåë èäèîò, íàëè? - ïðîìúëâè òîé. - Íÿêàê ñè îòâúòðå ìè èäâà!
- Âåëèêîëåïíî - îäîáðè ëîðä Âåòèíàðè. Îò âèñèíèòå ïàê ñå ðàçíåñå ðåâ.
- Ïðîáëåìúò å, ÷å ãè äúðæàò çàêëþ÷åíè çàðàäè âîéíàòà - îáÿñíè çàä òÿõ íÿêîé.
Êúñ ïðúñòåíà òóõëà ñå ðàçáè íàáëèçî.
- Êàêòî å çàïî÷íàëî äà òðîøè ìèíàðåòî ãîðå, â êðàÿ íà êðàèùàòà ñàìî ùå ñè ïàäíå.
- Ìîæå áè ùå ãî óáåäÿ äà ñëåçå - ïîäõâúðëè Ïàòðèöèÿò.
- Íÿìà äà ìîæåø, îôåíäè. Íÿìà êàê äà ñå ðàçìèíåø ñ íåãî ïî ñòúëáèòå, íèòî äà ãî îáúðíåø, à òî íÿìà äà èñêà äà èçëåçå ñúñ çàäíèöàòà íàïðåä.
- Ùå ïðåöåíÿ ñèòóàöèÿòà íà ìÿñòî - îòãîâîðè Ïàòðèöèÿò.
Òîé ëåêî ïðåêîñè ðàçñòîÿíèåòî äî âõîäà íà òàâåðíàòà è ñëåä ìàëêî ñå âúðíà. Õîðàòà ãî âèäÿõà êàê âëèçà â êóëàòà è ãî ÷óõà êàê çàèçêà÷âà ñòúëáèùåòî.
- ßâíî å ìíîãî äîáúð - êîìåíòèðà íÿêàêúâ ÷îâåê äî Êîëúí.
Ñëåä ìàëêî ðåâúò ñåêíà.
- Îáà÷å íÿìà äà ãî îáúðíå. Ìíîãî å òÿñíî âúòðå - ïðåäïîëîæè îïèòåí åêñïåðò ïî ñìúêâàíå íà ìàãàðåòà. - Íå ìîæå äà ãî îáúðíå, òî íå èñêà äà õîäè íàçàä. Òîâà ñà äîáðå èçâåñòíè ôàêòè.
- Áåòè, âñÿêàêâè ìíîãîçíàéêîâöè èìà ïî ñâåòà, íàëè? - îòáåëÿçà Êîëúí.
- Àõà. Âèíàãè.
Êóëàòà áåøå ïúëíà ñ òèøèíà. Õîðàòà âòðåí÷åíî ÿ ãëåäàõà.
- Èñêàì äà êàæà, àêî óñïååø äà íàáëúñêàø òðèìà èëè ÷åòèðèìà äóøè íà âúðõà íà ñòúëáèùåòî, êîåòî íÿìà êàê äà ñòàíå, áè ìîãúë äà ãî ïðåìåñòâàø êðàê ïî êðàê, è àêî íÿìàø íèùî ïðîòèâ òî äà òå õàïå è ðèòà ìåæäóâðåìåííî...
- Õàéäå, õàéäå, ðàç÷èñòåòå ìÿñòîòî îêîëî êóëàòà!
Ñòðàæèòå ñå áÿõà çàâúðíàëè. Åäèíèÿò íîñåøå ïîä ìèøíèöà íàâèòî êèëèì÷å.
- Õàéäå, íàïðàâåòå ìÿñòî...
- ×óâàì øóì íà êîïèòà - ñúîáùè íÿêîé.
- Äà, áå, è ñè ìèñëèø, ÷å íàøèÿò ïðèÿòåë ñ ôåñà å íàêàðàë ìàãàðåòî äà ñëåçå?
- ß òèõî, è àç ÷óâàì - êàçà Êîëúí.
Ñåãà âñè÷êè î÷è ñå âòðåí÷èõà âúâ âðàòàòà. Ëîðä Âåòèíàðè ñå ïîÿâè ñ äúëãî âúæå â ðúêà. Åäèí ãëàñ çàä Êîëúí èçðå÷å:
- Õóáàâî, àìà òîâà å ñàìî âúæå. Ñèãóðíî å âúðçàë äâå ÷åðóïêè îò êîêîñîâè îðåõè íà êðàÿ, çà äà òðîïàò.
- Èñêàø äà êàæåø, ÷å å íàìåðèë êîêîñîâè îðåõè â ìèíàðåòî?
- ßâíî ñè ãè å íîñåë.
- Èñêàø äà êàæåø, ÷å òîé ñè ðàçíàñÿ íàñàì-íàòàì ÷åðóïêè îò êîêîñîâè îðåõè?
- Àìà íå ìîæåø äà îáúðíåø ìàãàðå... Äîáðå äå, òîâà å ôàëøèâà ìàãàðåøêà ãëàâà...
- Ìúðäà ñ óøè!
- Âúðçàíè ñà íà êîíöè - äîáðå äå, ìàãàðå å, íî íå å ñüùîòî. Àêî å èìàë ñåêðåòåí äæîá... äîáðå äå, íÿìà çàùî äà ìå ãëåäàòå òàêà. Âèæäàë ñúì êàê ãî ïðàâÿò ñ ãúëúáè...
Ñëåä êîåòî äîðè íåâåðíèêúò ìëúêíà.
- Ìàãàðå, ìèíàðå - îáÿâè ëîðä Âåòèíàðè. - Ìèíàðå, ìàãàðå.
- Àìà êàê - ïðîñòî òàêà? - âúçêëèêíà åäèíèÿò ñòðàæàð. - Êàê óñïÿ äà ñå ñïðàâèø? Òîâà å íîìåð, íàëè?
- Åñòåñòâåíî, ÷å å íîìåð.
- Çíàåõ ñè, ÷å å íîìåð!
- Èìåííî, ïðîñòî íîìåð è íèùî ïîâå÷å - ïîòâúðäè ëîðä Âåòèíàðè.
- Çíà÷è... êàê òîãàâà ãî ñâàëè?
- Èñêàø äà êàæåø, ÷å íå ìîæåø äà ñõâàíåø íîìåðà ëè?
Òúëïàòà ïðîòî÷è øèè.
- Õì-ì... íîñèë ñè å íàäóâàåìî ìàãàðå...
- È ïîðàäè êàêâà ïðè÷èíà, ìîëÿ, ùå ñå ðàçíàñÿì íàîêîëî ñ íàäóâàåìî ìàãàðå?
- Àìè-è...
- Òàêàâà, êîÿòî áåç ñðàì äà îáÿñíèø íà ñêúïàòà ñè ñòàðà ìàé÷èöà?
- Å, àêî òàêà ùå ãëåäàìå íà íåùàòà...
- Òàÿ å ëåñíà! - îáàäè ñå Àë-Äæèáëà. - Ìèíàðåòî èìà ñåêðåòíî îòäåëåíèå. Òðÿáâà äà èìà.
- Íå, òóê èçöÿëî ãðåøèø, òîâà å ñàìî èëþçèÿ çà ìàãàðå... Äîáðå äå, äîñòà ñïîëó÷ëèâà èëþçèÿ...
Ïîëîâèíàòà îò çÿïà÷èòå ñå áÿõà ñêóï÷èëè îêîëî ìàãàðåòî, à äðóãàòà ïîëîâèíà - îêîëî âõîäà íà ìèíàðåòî â òúðñåíå íà ñêðèòè ïîìåùåíèÿ.
- Àë è Áåòè, ìèñëÿ, ÷å ñåãà å ìîìåíòúò äà ñè òðúãíåì - çàÿâè ëîðä Âåòèíàðè çàä ãúðáà íà Êîëúí. - Ùå ñâèåì åé òóê, ïî òÿñíàòà óëè÷êà. È êàòî ñå ñêðèåì çàä úãúëà, ñå âòóðâàìå ñ âñå ñèëà.
- Çàùî òðÿáâà äà áÿãàìå, ñúð? - ïîïèòà Áåòè.
- Çàùîòî òîêó-ùî èì îòìúêíàõ âúëøåáíîòî êèëèì÷å.
Âàéìñ âå÷å ñå áåøå çàãóáèë. Å, äà, èìàøå ãî ñëúíöåòî, íî òîâà áåøå ïðîñòî ïîñîêà. ×óâñòâàøå ãî âúðõó åäíàòà ñè áóçà. Êàìèëàòà ñå êëàòóøêàøå íàëÿâî-íàäÿñíî. Íÿìàøå ñìèñëåí íà÷èí äà ñå ïðåöåíè èçìèíàòî ðàçñòîÿíèå, îñâåí ïî õåìîðîèäèòå.
„Ñåäÿ ñúñ çàâúðçàíè î÷è íà ãúðáà íà êàìèëà, ÿçäåíà îò ä'ðåã, êîéòî å ÷ëåí íà íàé-âðàæäåáíîòî ïëåìå íà ñâåòà. Íî ñúì ïî÷òè óâåðåí, ÷å òîé íÿìà äà ìå óáèå."
- Çíà÷è, ìîæåø âå÷å ñïîêîéíî äà ìè êàæåø. Çàùî ãî íàðè÷àò 71-÷àñîâèÿ Àõìåä?
- Òîé óáè åäèí ÷îâåê - îòãîâîðè Äæàáàð.
- Íèìà ä'ðåãèòå âúçðàçÿâàò ñðåùó ïîäîáíè äðåáîëèè?
- Â íåãîâàòà ñîáñòâåíà øàòðà! Êîãàòî ìó å ãîñòóâàë ïî÷òè òðè ïúëíè äíè! Àêî áåøå èç÷àêàë ñàìî îùå ÷àñ...
- À, ðàçáèðàì. Îïðåäåëåíî ïðîÿâà íà ëîøè ìàíèåðè. À ÷îâåêúò çàñëóæèë ëè å ñ íåùî ñúäáàòà ñè?
- Ñ íèùî! Âúïðåêè ÷å...
- Äà?
- Îíçè ÷îâåê å óáèë Åë-Èñà ïðåäè òîâà. Òîíúò íà ä'ðåãà ïîêàçâàøå, ÷å òîâà ïî íèêàêúâ íà÷èí íå å ñìåê÷àâàùî âèíàòà îáñòîÿòåëñòâî, íî
òðÿáâà äà áúäå îòáåëÿçàíî çà ïúëíîòà.
- À òÿ êîÿ å áèëà?
- Åë-Èñà áåøå ñåëî. ×îâåêúò îòðîâèë êëàäåíåöà èì. Èìàëè ðåëèãèîçåí ñïîð - äîáàâè ä'ðåãúò. - Åäíîòî äîâåëî äî äðóãîòî... íî äîðè è òàêà äà å, äà ñå ñêúðøâàò âåêîâíèòå íè òðàäèöèè íà ãîñòîïðèåìñòâî...
- Äà, ðàçáèðàì, ÷å å áèëî óæàñíî íåùî. Ïî÷òè êàòî... ïðîÿâà íà íåó÷òèâîñò.
- Òîçè ïîñëåäåí ÷àñ å ìíîãî âàæåí! Íÿêîè íåùà ïðîñòî íå áèâà äà áúäàò ïðàâåíè.
- Òóêà ïîíå ñè ïðàâ.
Êúì ñðåäàòà íà ñëåäîáåäà Äæàáàð èì ðàçðåøè äà ñè ñâàëÿò ïðåâðúçêèòå îò î÷èòå. Çàîáèêàëÿõà ãè èçâàÿíè îò âÿòúðà ÷åðíè êàìåííè ãðàìàäè. Âàéìñ ðåøè, ÷å òîâà å íàé-áåçóòåøíîòî ìÿñòî íà ñâåòà, êîåòî íÿêîãà å âèæäàë.
- Êàçâàò, ÷å íÿêîãà âñè÷êî áèëî çåëåíî - îáÿñíè Äæàáàð. - Áèëî íàïîÿâàíà çåìÿ.
- È êàêâî ñå å ñëó÷èëî ïîñëå?
- Âÿòúðúò ñìåíèë ïîñîêàòà ñè.
Ïî çàëåç äîñòèãíàõà òåñåí áðîä ìåæäó ïîëèðàíèòå îò âÿòúðà ñêàëè. Èçäúëæåíèòå ñåíêè èçîñòðÿõà ôîðìàòà íà çúáåðèòå, êàòî èì ïðèäàâàõà àíòè÷åí âèä.
- Òîâà ñà áèëè ñãðàäè, íàëè? - ïîïèòà Âàéìñ.
- Ïðåäè ìíîãî âåêîâå òóê å èìàëî ãðàä. Òè íå çíàåøå ëè?
- Îòêúäå äà çíàÿ?
- Âàøèòå õîðà ñà ãî ïîñòðîèëè. Êàçâàë ñå å Òàêòèêóì. Êðúñòåí íà èìåòî íà íÿêàêúâ âàø âîéí.
Âàéìñ îãëåäà ïîðóòåíèòå ñòåíè è ñúáîðåíèòå êîëîíè.
- Èìàëî å äàæå ãðàä íà íåãîâî èìå - íå ñå îáúðíà êúì íèêîãî êîíêðåòíî òîé. Äæàáàð ãî ñðúãà:
- Àõìåä òå íàáëþäàâà.
- Íå ìîãà íèêúäå äà ãî âèäÿ.
- Åñòåñòâåíî. Ñëèçàé. È ñå íàäÿâàì, ÷å ùå ñå ñðåùíåì â êàêúâòî ðàé îòèâàòå âèå ñëåä ñìúðòòà ñè.
- Äîáðå, äîáðå...
Äæàáàð îáúðíà êàìèëàòà. Îòäàëå÷è ñå ìíîãî ïî-áúðçî, îòêîëêîòî áåøå äîøúë.
Âàéìñ ïîñåäíà çà ìàëêî íà åäèí êàìúê. Íèêàêúâ çâóê íå ñå ÷óâàøå îñâåí ïèñúêà íà âÿòúðà ìåæäó ñêàëèòå è êðÿñúêà íà ïóñòèííà ïòèöà. Çàìèñëè ñå, ÷å ÷óâà ñîáñòâåíîòî ñè äèøàíå.
- Çúí... çúí... çúí...
Äåçîðãàíèçàòîðúò çâó÷åøå ïðèòåñíåíî è íåñèãóðíî. Âàéìñ âúçäúõíà:
- Äà? Èìàì ñðåùà ñúñ 71-÷àñîâèÿ Àõìåä, òàêà ëè?
- Õúì... íå... Õì-ì... Íà õîðèçîíòà å çàáåëÿçàí êëà÷èàíñêè ôëîò ... õúì...
- Êîðàáè â ïóñòèíÿòà?
- Õúì-ì... êîä íà ãðåøêà 746, íàðàñòâàùà òåìïîðàëíà íåñòàáèëíîñò...
Âàéìñ ãî ðàçòðúñêà è ïîïèòà ñòðîãî:
- Íÿêàêúâ ïðîáëåì ëè èìàø? Âñå îùå ìè äàâàø àíãàæèìåíòèòå íà äðóã, èäèîòñêà êóòèéêà òàêàâà!
- Ú-ú... àíãàæèìåíòèòå ñà íà ëèöåòî Êîìàíäèð Ñàìþúë Âàéìñ...
- Òîâà ñúì àç!
- Êîé îò âàñ?
- Êàêâî?
- ...çúí...
Íå êàçà íèùî ïîâå÷å. Âàéìñ ñè ïîèãðà ñ ìèñúëòà äà ãî èçõâúðëè íàñðåä ïóñòèíÿòà, íî Ñèáèë ìîæåøå äà ñå ðàçñòðîè, àêî íàó÷è. Íàïúõà ãî îáðàòíî â äæîáà ñè è ñå îïèòà äà ñå ñúñðåäîòî÷è îòíîâî âúðõó ñúáèòèÿòà.
Êàìúêúò, íà êîéòî ñåäåøå, âåðîÿòíî íÿêîãà å áèë ÷àñò îò êîëîíà. Âàéìñ ïîòüðñè ñ ïîãëåä è îòêðè îñòàíàëèòå ïàð÷åòà, à êóï÷èíàòà ÷àêúë îòñðåùà ÿâíî å áèëà íÿêîãà ñòåíà. Òðúãíà áàâíî ïîêðàé íåÿ, ñòúïêèòå ìó îòåêâàõà ñðåä êàìåííèòå êúñîâå. Èçâåäíúæ óñòàíîâè, ÷å ñå äâèæè ìåæäó ñòàðèòå çäàíèÿ èëè ïîíå ìåæäó òîâà, êîåòî áåøå îñòàíàëî îò òÿõ. Òóê èìàøå îòëîìêè îò ñòúëáèùå, òàì - ñðóòåí òàâàí.
Åäíà îò ðàçðóøåíèòå ïîñòðîéêè áåøå ìàëêî ïî-âèñîêà îò îñòàíàëèòå. Òîé ñå ïîêàòåðè íà ïëîñêèÿ ïîêðèâ è îòêðè äâà îãðîìíè êðàêà. ßâíî òóê å ñòîÿëà ñòàòóÿ. Âåðîÿòíî å çàåìàëà, äîêîëêîòî Âàéìñ ðàçáèðàøå îò ñòàòóè, íÿêàêâà ãåðîè÷íà ïîçà. Ñåãà âå÷å ÿ íÿìàøå, áÿõà îñòàíàëè ñàìî êðàêàòà îò êîëåíåòå íàäîëó. Òå íÿìàõà çàáåëåæèìî ãåðîè÷åí âèä.
Êîãàòî îòíîâî ñëåçå íà çåìÿòà, òîé âèäÿ íàäïèñ, çàïàçåí çàùîòî òàçè ñòðàíà áåøå íà çàâåò è áóêâèòå áÿõà âäúëáàíè äúëáîêî â îñíîâàòà. Îïèòà ñå äà ãî ðàç÷åòå íà ÷åçíåùàòà ñâåòëèíà:
ÀÂ HOS POSSUM VIDERE DOMUM TUUM
Òàêà-à... 'domum tuum' çíà÷è „òâîÿòà êúùà", ìàé... À 'videre' å „âèæäàì"...
- Êàêâî? - ãëàñíî êàçà òîé. - „Âèæäàì êúùàòà òè îòòóêà"? ×å ùî çà ãåðîè÷íà ôðàçà ùå äà å òîâà?
- Ñúð Ñàìþúë, ñòðóâà ìè ñå, ÷å å áèëî çàìèñëåíî êàòî çàïëàõà è ñàìîõâàëñòâî - ïðåäïîëîæè 71-÷àñîâèÿ Àõìåä. - Òèïè÷íî çà Àíêõ-Ìîðïîðê ïîâåäåíèå, áèõ êàçàë.
Âàéìñ çàñòàíà àáñîëþòíî íåïîäâèæíî. Ãëàñúò èäâàøå òî÷íî èççàä ãúðáà ìó.
Ãëàñúò íà Àõìåä. Íî ìó ëèïñâàõà îòçâóöèòå íà ïëþåùà êàìèëà è ãðàïàâ ÷àêúë, êîéòî èìàøå â Àíêõ-Ìîðïîðê. Áåøå îñòàíàëî åäèíñòâåíî èçèñêàíîòî ïðîèçíîøåíèå íà áëàãîðîäíèê.
- Òóê èìà åõî - ïðîäúëæè Àõìåä. - Ìîãà äà áúäà íàâñÿêúäå. Ìîæå áè òî÷íî â ìîìåíòà äúðæà íàñî÷åí êúì òåá àðáàëåò.
- Íî íÿìà äà ñòðåëÿø. È äâàìàòà ñìå çàëîæèëè ïðåêàëåíî ìíîãî.
- À, è êðàäöèòå èìàò ÷åñò, òàêà ëè?
- Íå çíàì - îòãîâîðè Âàéìñ. Å, äîáðå äå... Èëè å ïðàâ, èëè å òðóï. - À ïîëèöàèòå èìàò ëè ÷åñò?

Î÷èòå íà ñåðæàíò Êîëúí ñå ðàçøèðèõà.
- Äà ñè ïðåìåñòÿ òåæåñòòà íà åäíàòà ñòðàíà ëè?
- Òàêà ôóíêöèîíèðàò ëåòÿùèòå êèëèì÷åòà - ìåêî îáÿñíè ëîðä Âåòèíàðè.
- Äà, àìà àêî ïðåêàëÿ è ñå èçõëóçÿ?
- Ùå îñòàíå ïîâå÷å ìÿñòî çà íàñ - áåç÷óâñòâåíî îòãîâîðè Áåòè. - Àéäå äå, ñåðæàíò, ìîæåø äà ñè ïðåìåñòèø çàäíèêà!
- Íÿìà äà ñè ìåñòÿ çàäíèêà êúäåòî è äà å - òâúðäî êàçà Êîëúí. Òîé ëåæåøå âúðõó êèëèì÷åòî ïðîñíàò â öÿëàòà ñè äúëæèíà. Ðúöåòå ìó êîíâóëñèâíî ñòèñêàõà ïèñêþëèòå. - Ïðîñòî íå å åñòåñòâåíî ìåæäó òåáå è ðàçïëüîñêâàíåòî äà èìà ñàìî íÿêàêâà ÷åðãà.
Ïàòðèöèÿò ïîãëåäíà íàäîëó:
- Íå ëåòèì íàä âîäà, ñåðæàíò.
- Çíàåòå çà êàêâî ãîâîðÿ, ñúð! . - Íå ìîæå ëè äà ëåòèì ìàëêî ïî-áàâíî? - ïîïèòà Áåòè. - Òîçè âÿòúð ìè äóõà âîàëèòå, àêî ìè ñõâàùàòå íàìåêà.
Ëîðä Âåòèíàðè âúçäúõíà:
- Íå ëåòèì îñîáåíî áúðçî. Ïîäîçèðàì, ÷å ïðîñòî êèëèì÷åòî å ìíîãî ñòàðî.
- Äà, òóêà å ïðîòðèòî - çàáåëÿçà Áåòè.
- Ìëúêâàé - êàçà Êîëúí.
- Âèæ, ìîãà äàæå äà ñè ìóøíà ïðúñòà ïðåç...
- Ìëúêâàé.
- Çàáåëÿçàõòå ëè êàê ñå êëàòóøêà, êàòî ñå ìåñòèì?
- Ìëúêâàé.
- À, ãëåäàéòå êîëêî ìúíè÷êè èçãëåæäàò îòòóêà ïàëìîâèòå äúðâåòà!
- Íîáè, òè íàëè èìàøå ñòðàõ îò âèñî÷èíè? - ñåòè ñå Êîëúí. - Ñèãóðåí ñúì, ñòðàõ òå å îò âèñîêîòî!
- Òîâà ñà ñåêñèñòêè ñòåðåîòèïè!
- Íå, íå ñà!
- Äà! Êàêâî î÷àêâàø - äà ñè èçêúë÷à êîëÿíîòî, äà ïèùÿ è äà ïëà÷à è ïîñëå äî êðàÿ äà ìå íîñèòå íà ðúöå ëè? Àç ùå âè äîêàæà, ÷å æåíàòà ìîæå äà áúäå ñúùî òîëêîâà äîáðà, êîëêîòî è ìúæà!
- Íîáè, ïðè òåáå ùå å âñå åäíî è ñúùî. Ñëúí÷àñàë ñè è òîâà å. Òè íå ñè æåíà!
Áåòè âîéíñòâåíî ïîäñìúðêíà:
- Òî÷íî òàêàâà ñåêñèñòêà çàáåëåæêà î÷àêâàõ äà ÷óÿ îò òåáå.
- Äîáðå, àìà íå ñè!
- Òîâà å ïðèíöèïåí âúïðîñ.
- Ïîíå ñåãà èìàìå òðàíñïîðò - èçðå÷å ëîðä Âåòèíàðè ñ òîí, êîéòî êàçâàøå, ÷å ïðåäñòàâëåíèåòî å ñâúðøèëî. - Çà ñúæàëåíèå íÿìàõ âðåìå äà ðàçáåðà êúäå ñå íàìèðà àðìèÿòà èì.
- À! Ìîãà äà ïîìîãíà, ñúð! - Êîëúí ñå îïèòà äà îòäàäå ÷åñò, ñëåä êîåòî îòíîâî ñãðàá÷è êèëèì÷åòî.
- Ðàçêðèõ ãè ñ ïîìîùòà íà ñîáñòâåíîòî ñè ëóêàâñòâî!
- Òúé ëè?
- Äà, ñúð! Íàìèðàò ñå â íÿêàêâî ìÿñòî, êîåòî ñå êàçâà... ú-ú-ú... Åí àë Ñàìç ëà Ëåéçà, ñúð!
Êèëèì÷åòî ëåòÿ èçâåñòíî âðåìå â òèøèíà.
- „Êúäåòî ñëúíöåòî íå ñâåòè" ëè? - ïðåâåäå Ïàòðèöèÿò.
Íàñòúïè îùå ïîâå÷å òèøèíà. Êîëúí ñå îïèòâàøå äà íå ïîãëåæäà êúì íèêîãî.
- Èìà ëè íÿêúäå ãðàä, êîéòî äà ñå êàçâà Ãåáðà? - íàìðúùåíî ïîïèòà Íîáè.
- Äà, Áå... åôðåéòîð. Èìà.
- Çíà÷è ñà òàì. Ðàçáèðà ñå, ðàçïîëàãàòå ñàìî ñ æåíñêàòà ìè äóìà çà òîâà.
- Ìíîãî äîáðå, åôðåéòîð. Ùå ñå íàñî÷èì êúì áðåãà.
Ëîðä Âåòèíàðè ñå îòïóñíà. Â íàïðåãíàòèÿ ñè çàåò æèâîò òîé ðÿäêî ñðåùàøå õîðà òî÷íî êàòî Êîëúí è Íîáè. Òå ðúñåõà íåïðåêúñíàòî ãëóïîñòè... íî â ñúùîòî âðåìå èìàøå íåùî... ïî÷òè îòìîðÿâàùî ó òÿõ.
Êîãàòî êèëèì÷åòî ñå íàñî÷è êúì ìîðåòî, òîé çàïî÷íà âíèìàòåëíî äà îãëåæäà îáëà÷íèÿ õîðèçîíò. Â ðúêàòà ñè ñòèñêàøå ìåòàëíèÿ öèëèíäúð, êîéòî Ëåîíàðäî ìó áåøå íàïðàâèë.
Äðàñòè÷íîòî âðåìå èçèñêâàøå äðàñòè÷íè ìåðêè.
- Ñúð? - êàçà Êîëúí ñ ãëàñ, ïðèãëóøåí îò êèëèì÷åòî.
- Äà, ñåðæàíò?
- Èñêàì äà çíàì... Òðÿáâà äà ðàçáåðà... Êàê óñïÿõòå... íàëè... äà ñâàëèòå ìàãàðåòî îò ìèíàðåòî?
- Ñ óáåæäåíèå, ñåðæàíò.
- Êàê? Ïðîñòî ìó ïðèêàçâàõòå ëè?
- Äà, ñåðæàíò. Ñ óáåæäåíèå. È, àêî òðÿáâà äà ñúì ÷åñòåí, ñ îñòðà òîÿãà.
- À-à! Çíàåõ ñè...
- Íîìåðúò â ñâàëÿíåòî íà ìàãàðåòàòà îò ìèíàðåòàòà - îáÿñíè Ïàòðèöèÿò, äîêàòî ïóñòèíÿòà ñå ðàçãðúùàøå íÿêúäå äîëó, - å äà îòêðèåø îíàçè ÷àñò îò ìàãàðåòî, êîÿòî ñåðèîçíî æåëàå äà ñëåçå íà çåìÿòà.
Âÿòúðúò áåøå óòèõíàë. Ïòèöàòà â ñêàëèòå çàìëúêíà çà ïðåç íîùòà. Åäèíñòâåíîòî, êîåòî óøèòå íà Âàéìñ ìîæåõà äà äîëîâÿò, áåøå æóæåíåòî íà íîùíèòå ïóñòèííè òâàðè.
À ãëàñúò íà Àõìåä êàçà:
- Èñêðåíî ñúì âïå÷àòëåí, ñúð Ñàìþúë. Âàéìñ ïîå äúëáîêî äúõ:
- Çíàåø ëè, íàèñòèíà ìå ïîäâåäå. „Íåêà ñëàáèíèòå òè äà ñà ïúëíè ñ ïëîä". Òîâà áåøå äîáðî. Íàèñòèíà ðåøèõ, ÷å ñè ïðîñòî...
Òîé ìëúêíà. Íî Àõìåä ïðîäúëæè:
- ...ïðîñòî ïîðåäíèÿò êàìèëàð ñ ÷àðøàô íà ãëàâàòà? Ìèëè áîæå. À äîòóê ñå ñïðàâÿøå òîëêîâà äîáðå, ñúð Ñàìþúë. Ïðèíöúò áåøå ìíîãî èçíåíàäàí.
- O, àéäå ñòèãà. Òè ñå ðàçíàñÿøå íàîêîëî è ñàìî ïðàâåøå äâóñìèñëåíè íàìåöè çà ïúïåøèòå. Êàêâî ñå î÷àêâàøå äà ñè ïîìèñëÿ?
- Íå ñå ÿäîñâàé, ñúð Ñàìþúë. Àç ãî ñ÷èòàì çà êîìïëèìåíò. Ñåãà ìîæåø äà ñå îáúðíåø. Íå áèõ ñè è ïîìèñëèë äà òå íàðàíÿ, îñâåí àêî íå íàïðàâèø íåùî... ãëóïàâî.
Âàéìñ ñå îáúðíà. Åäèíñòâåíîòî, êîåòî âèäÿ, áåøå òúìåí ñèëóåò â ñèÿíèåòî íà çàëåçà.
- Âèäÿõ òå, ÷å ðàçãëåæäàøå ðóèíèòå - êàçà Àõìåä. - Õîðàòà íà Òàêòèêóñ ñà ãî ïîñòðîèëè, êîãàòî ñà ñå îïèòâàëè äà çàâëàäåÿò Êëà÷. Ïî äíåøíèòå ñòàíäàðòè íå å ÷àê òîëêîâà ãîëÿì ãðàä, ðàçáèðà ñå. Òîé ïðîñòî å èñêàë äà ïîä÷åðòàå íàìåðåíèåòî ñè. Ñÿêàø å êàçàë „Òóê ñìå è òóê ùå îñòàíåì". Íî ïîñëå âÿòúðúò ñìåíèë ïîñîêàòà ñè.
- Òè ëè óáè Ñíåæíèÿ ñêëîí?
- Òåðìèíúò å „åêçåêóòèðàõ". Ìîãà äà òè ïîêàæà ïðèçíàíèåòî, êîåòî òîé ïîäïèñà ñàìîðú÷íî ïðåäè òîâà.
- Äîáðîâîëíî ëè?
- Ïîâå÷å èëè ïî-ìàëêî...
- Ìîëÿ?
- Íåêà äà ïðèåìåì, ÷å ìó ïîñî÷èõ àëòåðíàòèâèòå íà ïîäïèñâàíåòî. Áÿõ äîñòàòú÷íî ó÷òèâ, çà äà îñòàâÿ áåëåæíèêà ìó. Â êðàÿ íà êðàèùàòà, òðÿáâàøå äà ïîääúðæàì òâîÿ èíòåðåñ. È íåäåé äà ìå ãëåäàø ïî òîçè íà÷èí, ñúð Ñàìþúë. Àç ñå íóæäàÿ îò òåá.
- Êàê ìîæåø äà ïðåöåíèø êàê ñúì òå ãëåäàë?
- Ïðåäïîëîæèõ. Ãèëäèÿòà íà óáèéöèòå âå÷å áåøå îáÿâèëà öåíà çà ãëàâàòà ìó, òàêà èëè èíà÷å. À ïî ùàñòëèâî ñòå÷åíèå íà îáñòîÿòåëñòâàòà, àç ñúì íåèí ÷ëåí.
- Òè?
Âàéìñ èçïëþ ñðè÷êàòà. È ñå çàìèñëè: à çàùî íå? Õîðàòà ïðàùàò äåöàòà ñè îò õèëÿäè ìèëè ðàçñòîÿíèå, çà äà ñå ó÷àò â êîëåæà íà Ãèëäèÿòà íà óáèéöèòå.
- O, äà. Íàé-äîáðèòå ãîäèíè îò æèâîòà ìè, òàêà ìè êàçâàõà. Îáùåæèòèåòî ìè áåøå Êúùàòà íà ïåïåëÿíêèòå. „Äà æèâåå ó÷èëèùåòî! Äà æèâåå ó÷èëèùåòî! Äà æèâåå ó÷èëèùåòî!" - Òîé âúçäúõíà êàòî ïðèíö è ñå èçïëþ íàñòðàíà êàòî êàìèëàð. - Àêî çàòâîðÿ î÷è, îùå ìîãà äà ñè ïðåäñòàâÿ âêóñà íà îíÿ îñîáåí êðåì-êàðàìåë, äåòî íè ãî äàâàõà â ïîíåäåëíèê. Ìèëè áîæå, êàê ñå âðúùà âñè÷êî... Ñïîìíÿì ñè âñÿêà êàëíà óëè÷êà. Ãîñïîäèí Äèáëúð îùå ëè ïðîäàâà óæàñíèòå ñè íàäåíè÷êè â õëåá÷å íà Ïåòìåçåíàòà óëèöà?
- Äà.
- Âñå ñè å ñúùèÿ ñòàð Äèáëúð, à?
- Âñå ñúùèòå íàäåíè÷êè.
- Àêî âåäíúæ ãè îïèòà ÷îâåê, ïîâå÷å íèêîãà íå ìîæå äà ãè çàáðàâè.
- Âÿðíî.
- Íå, íå ñå äâèæè ïðåêàëåíî áúðçî, ñúð Ñàìþúë. Â ïðîòèâåí ñëó÷àé ñå îïàñÿâàì, ÷å ùå òðÿáâà äà òè ïðåðåæà ãúðëîòî. Òè ìè íÿìàø äîâåðèå è àç òè íÿìàì äîâåðèå.
- Çàùî ìå äîâëå÷å äîòóêà?
- Äà ñúì òå äîâëÿêúë? Íàëîæè ìè ñå äà ïîâðåäÿ ñîáñòâåíèÿ ñè êîðàá, çà äà íå ìå èçïóñíåø!
- Äà, íî... òè... çíàåøå êàê ùå ðåàãèðàì. Ñúðöåòî íà Âàéìñ êàòî ÷å çàìðÿ. Âñåêè çíàåøå êàê ùå ðåàãèðà Ñàì Âàéìñ...
- Äà. Èñêàø ëè öèãàðà, ñúð Ñàìþúë?
- Ìèñëåõ, ÷å ñìó÷åø ïðîêëåòèòå ñè êàðàìôèë÷åòà.
- Â Àíêõ-Ìîðïîðê - äà. Êúäåòî è äà îòèäåø, äîáðå å âèíàãè äà èçãëåæäàø ìàëêî... ÷óæäîçåìåí, çàùîòî íà âñè÷êè èì å èçâåñòíî, ÷å ÷óæäåíöèòå ñà òúïè÷êè. Ìåæäó äðóãîòî, öèãàðèòå ìè ñà äîñòà äîáðè.
- „Ñâåæåñòòà íà ïóñòèíÿòà", à?
- Õà! Âñåêè çíàå, ÷å êëà÷èàíñêèòå öèãàðè ñå ïðàâÿò îò êàìèëñêà òîð!
Áëåñíà êëå÷êà êèáðèò è äîêàòî Àõìåä ïàëåøå öèãàðàòà ìó, Âàéìñ çà ìèã óëîâè î÷åðòàíèåòî íà ãúðáàâèÿ ìó íîñ.
- Ñúñ ñúæàëåíèå òðÿáâà äà ïðèçíàÿ, ÷å òîâà å åäíà ñôåðà, â êîÿòî ïðåäðàçñúäúöèòå èìàò íÿêîè ôàêòè â ñâîÿ ïîäêðåïà. Íå, òåçè ñà äîøëè ÷àê îò Ñóìòðè. Òîâà å îñòðîâ, çà êîéòî ñå ãîâîðè, ÷å òàìîøíèòå æåíè íÿìàò äóøè. Àç ëè÷íî ñå ñúìíÿâàì â òîâà.
Âàéìñ ìîæåøå äà âèäè î÷åðòàíèÿòà íà ðúêàòà, êîÿòî ìó ïîäàâàøå ïàêåòà. Çàìèñëè ñå äàëè àêî ÿ ñãðàá÷è...
- Êàê ñè ñ êúñìåòà? - âìåòíà Àõìåä. - Ïîäîçèðàì, ÷å å íà ïðèâúðøâàíå.
- Äà. ×îâåê òðÿáâà äà çíàå äîêúäå ñå ïðîñòèðà êúñìåòúò ìó. Ñúð Ñàìþúë, äà îáÿñíÿâàì ëè è êàê ðàçáðàõ, ÷å ñè äîáúð ÷îâåê?
Â ñâåòëèíàòà íà èçãðÿâàùàòà ëóíà Âàéìñ ìîæåøå äà âèäè êà Àõìåä èçâàäè öèãàðå, ïúõíà åäíà öèãàðà âúòðå è ïî÷òè ãíóñëèâî ÿ çàïàëè.
- Êàæè.
- Ñëåä îïèòà çà ïîêóøåíèå âúðõó æèâîòà íà ïðèíöà àç ïîäîçèðàõ âñåêèãî. Äîêàòî òè ïîäîçèðàøå ñàìî òâîèòå õîðà. Íå ìîæåøå äà íàêàðàø ñàì ñåáå ñè äà ïîâÿðâàø, ÷å êëà÷èàíöèòå ìîæå äà ñà ãî èçâúðøèëè. Çàùîòî òîâà áè òå ïîñòàâèëî íàðàâíî ñúñ ñåðæàíò Êîëúí è îñòàíàëèòå, çà êîèòî êëà÷èàíöèòå ñà „îíèÿ, äåòî ñè ïðàâÿò öèãàðèòå îò êàìèëñêà òîð".
- Òè íàëè ñè ïîëèöàé?
- Ïîëó÷àâàì çàïëàòàòà ñè, äà ãî íàðå÷åì ïî òîçè íà÷èí, êàòî âàëè íà ïðèíö Êàäðàì.
- Íå ìè ñå âÿðâà äà å ìíîãî äîâîëåí îò òåáå â ìîìåíòà. Òðÿáâàøå äà îõðàíÿâàø áðàò ìó, íàëè?
„Êàêòî è àç" - ïðîäúëæè íàóì Âàéìñ. Íî êàêâî, ïî äÿâîëèòå...
- Äà. È íèå ñè ìèñëåõìå òàêà, ñúð Ñàìþúë. Òè ñè ìèñëåøå, ÷å ñà òâîèòå õîðà, àç ìèñëåõ, ÷å ñà ìîèòå. Ðàçëèêàòà å ñàìî, ÷å àç ñå îêàçàõ ïðàâ. Ñìúðòòà íà Êóôóðàõ å áèëà çàìèñëåíà â Êëà÷.
- À, òúé ëè? Çàòîâà ñà èñêàëè Ñòðàæàòà äà ñè ìèñëè...
- Íå, ñúð Ñàìþúë. Âàæíîòî å êàêâî íÿêîé å èñêàë òè äà ñè ïîìèñëèø.
- Òúé ëè? Äîáðå, àìà òóêà ãðåøèø. Âñè÷êèòå îíåçè ðàáîòè ñúñ ðàçñèïàíèòå ïî ïîäà ñòúêëà è ïÿñúêà, àç ãè... ðàçêðèõ... ìîìåíòàëíî...
Ãëàñúò ìó çàãëúõíà áàâíî. Ñëåä ìàëêî Àõìåä ñå îáàäè ïî÷òè ñúñ ñú÷óâñòâèå:
- Äà, ðàçêðè ãè.
- Ïî äÿâîëèòå!
- O, â íÿêîè îòíîøåíèÿ òè áåøå ïðàâ. Íà Îçè ïúðâîíà÷àëíî å áèëî ïëàòåíî â äîëàðè. Ñëåä òîâà íÿêîé å ïðîíèêíàë, êàòî å âíèìàâàë ïîâå÷åòî îò ñ÷óïåíèòå ñòúêëà îò ïðîçîðåöà äà íàïàäàò îò âúíøíàòà ñòðàíà, è å ïîäìåíèë ïàðèòå. È ðàçõâúðëÿë ïÿñúêà. Òðÿáâà äà ïðèçíàÿ, ÷å íàìèðàì òîâà ñ ïÿñúêà çà ìàëêî ïðåêàëåíî. Íèêîé íå å òîëêîâà çàãóáåí. Íî òå ñà èñêàëè äà áúäàò ñèãóðíè, ÷å ùå èçãëåæäà êàòî íåñêîïîñàí îïèò.
- Êîé å áèë?
- À, äðåáåí êðàäåö. Íàðè÷àò ãî Áîá-Áîá Õàðäéîéî. Äîðè íå å çíàåë êàêâî âúðøè, ñ èçêëþ÷åíèå íà òîâà, ÷å íÿêîé ñå íàåìà äà ìó ïëàòè. Îäîáðÿâàì òâîÿ ãðàä. Çà äîñòàòú÷íî ïàðè â íåãî ìîãàò äà ñå íàìåðÿò õîðà çà âñÿêà ðàáîòà.
- Íî âñå íÿêîé òðÿáâà äà ìó å ïëàòèë.
- ×îâåê, êîéòî ãî å ñðåùíàë â êðú÷ìàòà.
Âàéìñ ìðà÷íî êèìíà. Óäèâèòåëíî å êîëêî ìíîãî õîðà ïðîÿâÿâàò æåëàíèå äà çàïî÷íàò îáù áèçíåñ ñ ÷îâåêà, êîãîòî ñà ñðåùíàëè ñíîùè â êðú÷ìàòà.
- Ìîãà äà ñè ãî ïðåäñòàâÿ.
- Âèäèø ëè, àêî äîðè ñòðàõîâèòèÿò Êîìàíäèð Âàéìñ, çà êîãîòî äîðè è êëà÷èàíñêèòå ïîëèòèöè çíàÿò, ÷å å íåïðåêëîííî ïî÷òåí è ÷èñò ÷îâåê, ìàêàð è ìàëêî íå äîòàì èíòåëèãåíòåí... Àêî äîðè òîé òâúðäè, ÷å ïîêóøåíèåòî å îðãàíèçèðàíî îò íåãîâèòå õîðà... Íàëè ñâåòúò ãëåäà? Ñâåòúò ñêîðî ùå ðàçáåðå. Ùîòî, àêî çàïî÷íåì âîéíà çàðàäè íÿêàêâà ñè ñêàëà â ìîðåòî - ÷îâåê ñå ÷óâñòâà íÿêàê íåóäîáíî. Êðàé áðåãà ñè èìàìå äîñòàòú÷íî êàíàðè. Íî äà çàïî÷íåø âîéíà, çàùîòî íÿêàêâè ñè ÷óæäåñòðàííè êó÷åòà ñà óáèëè ìèðíèÿ ïðàòåíèê... Òîâà, ñòðóâà ìè ñå, ñâåòúò áè ïðèåë è ðàçáðàë.
- „Íå äîòàì èíòåëèãåíòåí"? - ïîâòîðè Âàéìñ.
- O, íå ñå âêèñâàé ÷àê òîëêîâà. Îíîâà â ïîñîëñòâîòî ñè áåøå ÷èñòà ïðîáà õðàáðîñò.
- Áåøå ñè ÷èñòà ïðîáà êîøìàð!
- Å,â òîçè ñëó÷àé ðàçäåëèòåëíàòà ëèíèÿ å òúíêà. Íî áåøå íåùî, êîåòî íå ñúì î÷àêâàë.
×åðíîòî òîï÷å íà ôëèïåð-ìàøèíàòà, êîÿòî èãðàåøå â ìîçúêà íà Âàéìñ, óöåëè äæîáà.
- Íî ñè î÷àêâàë ïîæàðà, òàêà ëè?
- Ñãðàäàòà òðÿáâàøå äà å íà ïðàêòèêà ïðàçíà ïî òîâà âðåìå...
Âàéìñ âíåçàïíî ñå õâúðëè íàïðåä. Àõìåä ñå îêàçà ïðèêîâàí î îòñðåùíàòà êîëîíà, ðúöåòå íà Âàéìñ çäðàâî ãî ñòèñêàõà çà ãúðëîòî. Êðàêàòà ìó ðèòàõà âúâ âúçäóõà, áåç äà íàìèðàò îïîðà.
- Æåíàòà ùåøå äà èçãîðè âúòðå!
- Áåøå... íåîáõîäèìî! - äðåçãàâî ïðîøåïíà Àõìåä. - Òðÿáâàøå... íÿêàê äà... èì... îòêëîíÿ... âíèìàíèåòî! Æèâîòúò ìó... áåøå... â îïàñíîñò, òðÿáâàøå äà ãî èçìúêíà îòòàì! Íå áÿõ âèäÿë... æåíàòà, äîêàòî... íå ñòàíà... ïðåêàëåíî êúñíî... çàêëåâàì òè ñå!
Ïðåç àëåíèÿ âîàë íà ãíåâà Âàéìñ óñåòè ëåêî áîäâàíå â êîðåìíàòà îáëàñò. Òîé ïîãëåäíà íàäîëó êúì íîæà, êîéòî ñÿêàø ñ âúëøåáñòâî ñå ïîÿâè â ðúêàòà íà äðóãèÿ.
- ×óé ìå... - ïðîøåïíà Àõìåä. - Ïðèíö Êàäðàì ïîðú÷à óáèéñòâîòî íà áðàò ñè... Êàêúâ ïî-äîáúð ïîâîä áè íàìåðèë, çà äà ïîêàæå... ïîäëîñòòà íà ëþáèòåëèòå íà íàäåíèöà... îò óáèéñòâîòî íà ïðàòåíèêà ñ ìèðíà ìèñèÿ...
- Äà óáèâà ñîáñòâåíèÿ ñè áðàò? È òè î÷àêâàø äà ïîâÿðâàì íà òîâà?
- Ïèñìàòà ñà áèëè èçïðàùàíè... äî ïîñîëñòâîòî... øèôðîâàíè...
- Íà ñòàðèÿ ïîñëàíèê? Íå òè âÿðâàì!
Àõìåä çàìúë÷à çà ìîìåíò.
- Àìà òè ìàé íàèñòèíà íå ìîæåø äà ïîâÿðâàø! Áúäè ùåäúð, Ñúð Ñàìþúë. Íàèñòèíà ñå äðúæ ñ õîðàòà êàòî ñ ðàâíè. Äàé íà êëà÷èàíöèòå ïðàâîòî äà áúäàò ãàäíè ìàíèïóëàòèâíè êîïåëåòà, à? Íà ïðàêòèêà ïîñëàíèêúò íå å íèùî ïîâå÷å îò íàäóò èäèîò. Àíêõ-Ìîðïîðê íÿìà ìîíîïîë âúðõó òîçè òèï õîðà. Íî íåãîâèÿò çàìåñòíèê ïîëó÷àâàøå ïðúâ ïèñìàòà. Òîé å åäèí... àìáèöèîçåí ìëàä ÷îâåê...
Âàéìñ îòïóñíà õâàòêàòà ñè.
- Çàìåñòíèêúò ëè? Õì-ì-ì... Ïî÷óâñòâàõ, ÷å å íåïî÷òåí, îùå ùîì ãî çúðíàõ!
- Ïîäîçèðàì, ÷å ïúðâî ñè çúðíàë â íåãî êëà÷èàíåö, íî òúé èëè èíà÷å ñõâàíàõ ìèñúëòà òè.
- À òè ñè çíàåë øèôúðà, òàêà ëè?
- Å, õàéäå ñåãà! Íå ÷åòåø ëè áóìàãèòå íà ëîðä Âåòèíàðè íàîïàêè, êîãàòî ñòîèø ïðåä áþðîòî ìó íà àóäèåíöèÿ? Ìåæäó äðóãîòî, àç ñúì ïîëèöàÿò íà ïðèíö Êàäðàì...
- Çíà÷è òîé òè å øåô, òàêà ëè?
- Êîé å òâîÿò øåô, ñúð Ñàìþúë? Êîãàòî íîæúò îïðå äî êîêàëà?
Äâàìàòà ñòîÿõà âñå îùå âêîï÷åíè åäèí â äðóã. Àõìåä õúõðåøå. Âàéìñ îòñòúïè.
- À ïèñìàòà äî ïîñîëñòâîòî... âçå ëè ãè?
- Ðàçáèðà ñå! Êàêòî ñè áÿõà ñ ïå÷àòèòå. Àõìåä ñå çàå äà ðàçòðèâà âðàòà ñè.
- Áîæå ìîé! Îðèãèíàëèòå?! Ìèñëåõ ñè, ÷å ùå áúäàò ïîñòàâåíè ïîä äåâåò êëþ÷à!
- Áÿõà. Â ïîñîëñòâîòî. Íî â áúðêîòèÿòà íà ïîæàðà âñè÷êè èçíàñÿõà ïî-âàæíèòå äîêóìåíòè. Áåøå ìíîãî... ïîëåçåí ïîæàð.
- Çàãîâîð çà áðàòîóáèéñòâî... å, ïîíå â ñúäà íÿìà äà èìàø ïðîáëåìè...
- Êàêúâ ñúä? Êðàëÿò å ñúäèÿòà! - Àõìåä ñåäíà. - Íèå íå ñìå êàòî âàñ. Âèå óáèâàòå êðàëåòå ñè.
- Äóìàòà å „åêçåêóòèðàìå". Îñâåí òîâà ñìå ãî ïðàâèëè ñàìî âåäíúæ, è òî ïðåäè óæàñíî ìíîãî âðåìå. Çàòîâà ëè ìå äîâåäå òóê? Çà êàêâî áåøå èçîáùî öÿëàòà òàçè äðàìà? Íå ìîæåøå ëè äà äîéäåø äà ñå âèäèì â Àíõê-Ìîðïîðê?
- Ïîäîçðèòåëåí ÷îâåê ñè òè. Ùåøå ëè äà ìè ïîâÿðâàø? À è òðÿáâàøå äà èçìúêíà ïðèíö Êóôóðàõ îòòàì, ïðåäè... êàê äà ãî êàæà... äà „èçäúõíå îò ðàíèòå ñè".
- Êúäå ñå íàìèðà ïðèíöúò ñåãà?
- Íàáëèçî. È íà ñèãóðíî ìÿñòî. Â ïóñòèíÿòà ùå å íà äàëå÷ ïî-ñèãóðíî ìÿñòî, îòêîëêîòî â Àíêõ-Ìîðïîðê, âÿðâàé ìè.
- Äîáðå ëè å?
- Îïðàâÿ ñå. Åäíà ñòàðà æåíà, íà êîÿòî èìàì äîâåðèå, ñå ãðèæè çà íåãî.
- Ìàéêà òè?
- Íå, çà áîãà! Ìàéêà ìè å ä'ðåã! Áè ñå ïî÷óâñòâàëà ñèëíî îñêúðáåíà, àêî é ñå äîâåðÿ. Áè ðåøèëà, ÷å íå ìå å âúçïèòàâàëà ïðàâèëíî. - Òîçè ïúò òîé óëîâè èçðàæåíèåòî íà Âàéìñ. - Òè ñèãóðíî ìå ìèñëèø çà îáðàçîâàí âàðâàðèí?
- Íåêà äà êàæåì, ÷å àç áèõ äàë íà Ñíåæíèÿ ñêëîí ìàëêî ïðåäíèíà.
- Òúé ëé? Îãëåäàé ñå, ñúð Ñàìþúë. Òâîÿò... ðàéîí... å ãðàä, êîéòî ìîæåø äà îáõîäèø çà ïîëîâèí ÷àñ. Ìîÿò ðàéîí ñà äâà ìèëèîíà êâàäðàòíè ìèëè ïóñòèíÿ è ïëàíèíè. Ìîèòå ïîìîùíèöè ñà ÿòàãàíúò è êàìèëèòå è, äà òè êàæà ïðàâî, íèêîé îò òÿõ íå å îñîáåíî ïðèêàçëèâ, âÿðâàé ìè. O, ãðàäîâåòå è ñåëöàòà ñè èìàò ñâîÿ ñîáñòâåíà ñòðàæà, åäèí âèä. Íå ñè ïàäàò ïî ñëîæíèòå ðàçñúæäåíèÿ. Íî ìîÿ ðàáîòà å äà îáèêàëÿì ïî çàáóòàíèòå êúò÷åòà, äà èçäèðâàì ïðåñòúïíèöè è óáèéöè íà ïåòñòîòèí ìèëè îò âñåêè, êîéòî áè áèë íà ìîÿ ñòðàíà. Òàêà ÷å àç òðÿáâà äà âíóøàâàì ñòðàõ è äà íàíàñÿì ïúðâèÿ óäàð, çàùîòî íèêîé íÿìà äà ìè äàäå øàíñ äà íàíåñà âòîðè. Àç åúì ïî÷òåí ÷îâåê â èçâåñòåí ñìèñúë. Òàêà ìèñëÿ. Àç îöåëÿâàì. Îöåëÿõ ñåäåì ãîäèíè â îáùåñòâåíîòî ó÷èëèùå â Àíêõ-Ìîðïîðê ïîä ñíèçõîäèòåëíèòå ïîãëåäè íà ñèíîâåòå íà áëàãîðîäíèöèòå. Â ñðàâíåíèå ñ òîâà æèâîòúò ñðåä ä'ðåãèòå ñè å íàïðàâî ëåê è ïðèÿòåí, ìîãà äà òå óâåðÿ. Àç ðàçäàâàì ñâîåòî ïðàâîñúäèå íåçàáàâíî è åâòèíî.
- Íàó÷èõ êàê ñè ñå ñäîáèë ñ èìåòî ñè...
Àõìåä ñâè ðàìåíå.
- ×îâåêúò áåøå îòðîâèë âîäàòà. Òîâà áåøå åäèíñòâåíîòî êëàäåí÷å íà äâàéñåò ìèëè ðàçñòîÿíèå. Èçìðÿõà ïåòèìà ìúæå, ñåäåì æåíè, òðèíàéñåò äåöà è òðèéñåò è åäíà êàìèëè. À íÿêîè îò òÿõ áÿõà ìíîãî öåííè êàìèëè, òðÿáâà äà çíàåø. Èìàõ ïîêàçàíèÿòà íà ÷îâåêà, êîéòî ìó ïðîäàë îòðîâàòà, è òåçè íà äîñòîâåðåí ñâèäåòåë, âèäÿë ãî êðàé êëàäåíåöà â ñúäáîíîñíàòà âå÷åð. Âåäíúæ ùîì ïîëó÷èõ è ïîêàçàíèÿòà ïîä êëåòâà íà ñëóãàòà ìó, çàùî òðÿáâàøå äà îòëàãàì ñ îùå öÿë ÷àñ?
- Ïîíÿêîãà íèå ïðèáÿãâàìå äî ñúäåáíè ïðîöåñè - îòáåëÿçà Âàéìñ.
- Äà. Ëîðä Âåòèíàðè îòñúæäà. Å, õóáàâî, íà ïåòñòîòèí ìèëè îò äðóãèòå õîðà àç ñúì çàêîíúò. - Àõìåä ìàõíà ñ ðúêà. - O, áåç ñúìíåíèå ÷îâåêúò áè îáÿñíèë, ÷å èìà ñìåê÷àâàùè âèíàòà îáñòîÿòåëñòâà, ÷å å èìàë íåùàñòíî äåòñòâî, ÷å ñòðàäà îò îñòðà ôîðìà íà Çàðàçè-Êëàäåí÷å. Íî àç ñúì ñâèêíàë äà îáåçãëàâÿâàì ñòðàõëèâè óáèéöè.
Âàéìñ ñå ïðåäàäå. ×îâåêúò èìàøå ïðàâî. ×îâåêúò èìàøå öÿë ìå÷ îñâåí òîâà.
- Âñåêè ñêà÷à ñïîðåä òîÿãàòà - çàêëþ÷è òîé.
- Ìå÷úò ñïåñòÿâà è ïîäñêà÷àíåòî - óõèëè ñå Àõìåä. - Íåäåé äà ñå ìðúùèø, áåøå ìàéòàï. Àç çíàåõ, ÷å ïðèíöúò çàìèñëÿ çàãîâîð è ñè êàçàõ: íå å ðåäíî. Àêî óáèå íÿêîé àíêõ-ìîðïîðêñêè ëîðä, òîâà áè áèëî ïîëèòèêà. Íî äà óáèå áðàò ñè... Ïîìèñëèõ ñè - êàê äà ïðåñëåäâàì äðåáíè ïðåñòúïíèöè èç ïëàíèíèòå, êàòî ùå ñúì ñòàíàë ÷àñò îò ìíîãî ïî-ãîëÿìî ïðåñòúïëåíèå? Ïðèíöúò èñêà äà îáåäèíè öÿë Êëà÷. Ëè÷íî àç õàðåñâàì ìàëêèòå ïëåìåíà è äúðæàâèöè, äîðè è ñ òåõíèòå ìàëêè âîéíè. Íå áèõ âúçðàçèë, àêî íàïàäíåõà Àíõê-Ìîðïîðê çàùîòî òàêà èì ñå èñêà èëè
çàðàäè óæàñíèòå âè ëè÷íè íàâèöè, èëè çàðàäè íåìèñëèìàòà âè àðîãàíòíîñò... Èìà äîñòàòú÷íî ïðè÷èíè äà ñå âîþâà ñ Àíõê-Ìîðïîðê. Íî ëúæàòà íå å åäíà îò òÿõ.
- Ðàçáèðàì òå - êàçà Âàéìñ.
- Íî êàêâî áèõ ìîãúë äà íàïðàâÿ ñàì? Äà àðåñòóâàì Ïðèíöà ëè? Àç ñúì íåãîâ ïîëèöàé, êàêòî òè ñè ïîëèöàé íà Âåòèíàðè.
- Íå. Àç ñúì ñëóæèòåë íà çàêîíà.
- Çíàì ñàìî, ÷å òðÿáâà äà èìà ïîëèöèÿ äîðè è çà êðàëåòå.
Âàéìñ çàìèñëåíî ñå çàãëåäà â îáëÿíàòà îò ëóííà ñâåòëèíà ïóñòèíÿ.
Íÿêúäå òàì ñå íàìèðàøå àðìèÿòà íà Àíõê-Ìîðïîðê, äîêîëêîòî áÿõà óñïåëè äà ÿ ñúáåðàò. À íÿêúäå îòòàòúê ÷àêàøå àðìèÿòà íà Êëà÷. Õèëÿäè ìúæå, êîèòî èíà÷å âåðîÿòíî áèõà ñè äîïàäíàëè, àêî ñå âèäÿò íà ÷àøêà â êðú÷ìàòà, ñåãà ùÿõà äà ñå âòóðíàò åäíè ñðåùó äðóãè è ùÿõà äà ñå èçáèâàò, à ñëåä ïúðâàòà àòàêà âå÷å íÿìàøå äà èìà íóæäà îò èçâèíåíèå äà ãî íàïðàâÿò îòíîâî è îòíîâî...
Òîé ñè ïðèïîìíè êàê â äåòñêèòå ñè ãîäèíè ñëóøàøå ñòàðöèòå íà óëèöàòà äà ñè ãîâîðÿò çà âîéíàòà. Ïî íåãîâî âðåìå íå áå èìàëî òâúðäå ìíîãî âîéíè. Ãðàäîâåòå-äúðæàâè â Ñòî Ëàò îñíîâíî ñå îïèòâàõà äà ñå äîêàðàò âçàèìíî äî áàíêðóò, äîêàòî Ãèëäèÿòà íà óáèéöèòå íå ðåøåøå âúïðîñèòå èì íà ðàâíè íà÷àëà. Ïîâå÷åòî õîðà âñúùíîñò ñàìî ñå äúðëåõà è âúïðåêè ÷å òîâà äðàçíåøå, áåøå äàëå÷ ïî-äîáðå îò êîïèå, çàáèòî â ÷åðíèÿ äðîá.
Íàé-æèâî ñè ñïîìíÿøå, îñâåí îïèñàíèÿòà íà ëîêâè, ïúëíè ñ êðúâ è õâúð÷àùè êðàéíèöè, äóìèòå íà åäèí ñòàðåö: „È àêî êðàêúò òè çàòúíåøå â íåùî, âèíàãè áåøå íàé-óìíî äà íå ïîãëåæäàø êàêâî å òî, çà äà íå ñè èçáúëâàø âå÷åðÿòà". Ñòàðåöúò íå îáÿñíè ïî-ïîäðîáíî. Íî îñòàíàëèòå ñòàðöè êàòî ÷å ðàçáðàõà. Êàêòî è äà å, íèùî íå áåøå ïî-ëîøî îò îáÿñíåíèÿòà, êîèòî Âàéìñ ñè ïðåäñòàâÿøå ñàì.
Òîé ñè ñïîìíÿøå îùå çà äðóãè òðèìà ñòàðöè, êîèòî ñå ãðååõà ïî öÿë äåí íà ñëúíöåòî íà åäíà ïåéêà. Òå îáùî ðàçïîëàãàõà ñ ïåò ðúöå, ïåò î÷è, ÷åòèðè è ïîëîâèíà êðàêà è äâå è òðè ÷åòâúðòè ëèöà. È ñåäåìíàéñåò óøè. (Óèíñòúí Ëóäèÿ ïîêàçâàøå êîëåêöèÿòà íà âñÿêî äîáðî ìîì÷åíöå, êîåòî ìó èçãëåæäàøå äîñòàòú÷íî óïëàøåíî.)
- Çíà÷è òîé å èñêàë äà çàïî÷íå âîéíà. Âàéìñ òðÿáâàøå íàêðàÿ äà ñè îòâîðè óñòàòà è äà ãî ïðîèçíåñå íà ãëàñ, çàùîòî â ïðîòèâåí ñëó÷àé ãëàâàòà ìó íå áè ìîãëà äà ïîáåðå ïîäîáíà èäèîòñêà èäåÿ. ×îâåêúò, çà êîãîòî âñè÷êè êàçâàõà, ÷å áèë ÷åñòåí, áëàãîðîäåí è äîáúð, èñêàøå âîéíà.
- Äà, ðàçáèðà ñå - ñúãëàñè ñå Àõìåä. - Íèùî íå ñïëîòÿâà òàêà õîðàòà, êàêòî õóáàâàòà âîéíà.
Êàê äà ñå ðàçáåðåø ñ íÿêîãî, êîéòî ðàçñúæäàâà ïî òîçè íà÷èí? Âàéìñ ñå çàìèñëè. Ïðè îáèêíîâåíèÿ óáèåö... å, ÷îâåê èìà öÿë ñïåêòúð îò âúçìîæíîñòè. Òîé ìîæåøå äà ñå ñïðàâè ñ îáèêíîâåí óáèåö. Èìàìå ïðåñòúïíèöè, èìàìå è ïîëèöàè è òå ñúçäàâàò ñâîåãî ðîäà ëþëêà, êîÿòî íÿêàê ñè ñå óðàâíîâåñÿâà. Íî êîãàòî ñå ñáëúñêàø ñ ÷îâåê, êîéòî ñÿäà è ðåøàâà äà çàïî÷íå âîéíà, êàêâî, â èìåòî íà ñåäåìòå êðúãà àäîâè, ìîæå äà óðàâíîâåñè òàêúâ ÷îâåê? Òîãàâà å íóæåí ïîëèöàé ñ ðàçìåðèòå íà äúðæàâà.
×îâåê íå ìîæåøå äà âèíè âîéíèöèòå. Òå ïðîñòî ñòîÿõà è ÷àêàõà äà áúäàò íàñî÷åíè â ïðàâèëíàòà ïîñîêà.
Íåùî èçòðîïà â ñðóòåíàòà êîëîíà. Âàéìñ ïîãëåäíà íàòàì è èçäúðïà ïîëèöåéñêàòà ïàëêà îò äæîáà ñè. Òÿ ïðîáëåñíà íà ëóííàòà ñâåòëèíà.
Êàêâà ðàáîòà ìîæåøå äà âúðøè òîâà íåùî? Îçíà÷àâàøå, ÷å òîé èìà ïðàâîòî äà ïðåñëåäâà è ëîâè äðåáíè ïðåñòúïíèöè, èçâúðøèëè äðåáíè ïðåñòúïëåíèéöà. Áåøå áåçñèëíî ñðåùó òîëêîâà ãîëåìèòå ïðåñòúïëåíèÿ, ÷å ÷îâåê äîðè íå ìîæåøå äà ãè âèäè. À òîé æèâååøå â òÿõ. Çíà÷è... ïî-áåçîïàñíî ùå å äà ñå ïðèäúðæàìå êúì ìàëêèòå ïðåñòúïëåíèÿ, Ñàì Âàéìñ.
- ÀÉÄÅ, ÞÍÀÖÈ! ÄÀÉÒÅ ÄÀ ÃÈ ÇÀÂÐÅÌ Â ÄÈÐÍÈÊÀ ÍÀ ÃÜÎÃÐÀÔÈßÒÀ!
Òúìíè ôèãóðè íàñêà÷àõà èççàä ïîðóòåíèòå êîëîíàäè. ßòàãàíúò íà Àõìåä èçïèùÿ òúíêî, êîãàòî òîé ãî èçâàäè ñ åäèí çàìàõ îò íîæíèöàòà.
Âàéìñ âèäÿ êàê êúì íåãî ñå óñòðåìÿâà àëåáàðäà - àíêõ-ìîðïîðêñêà àëåáàðäà! - è óëè÷íèòå ðåôëåêñè âçåõà âðúõ. Òîé íå çàãóáè âðåìå äà ñå ïîäõèëâà íà ÷îâåê, êîéòî áåøå äîñòàòú÷íî ãëóïàâ äà íàïàäà ïåøè âîéíèê ñ ïèêà. Ïðèêëåêíà, çà äà èçáåãíå îñòðèåòî, ñãðàá÷è äðúæêàòà è äðúïíà ñ òàêàâà ñèëà, ÷å ñîáñòâåíèêúò íà îðúæèåòî íàëåòÿ ïðàâî âúðõó çàìàõíàëèÿ íàñðåùà êðàê.
Ïîñëå îòñêî÷è íàñòðàíà, êàòî ñå áîðåøå äà èçìúêíå ìå÷à ñè èçïîä íåïîçíàòèòå ìó îäåæäè. Çàëåãíà, çà äà èçáåãíå äèâèÿ çàìàõ íà äðóãà ñåí÷åñòà ôèãóðà, ëàêúòÿò ìó ñå çàáè â íåùî áîëåçíåíî.
Êîãàòî îòíîâî ñå èçïðàâè, ñå îêàçà ëèöå â ëèöå ñ ÷îâåê è ãîë ìå÷ â ðúêà...
...ðàçíåñå ñå êîïðèíåí çâóê... ...è ÷îâåêúò ñå ëþøíà íàçàä... íà ëèöåòî ìó âñå îùå áåøå èçïèñàíà èçíåíàäà, êîãàòî ãëàâàòà îòëåòÿ íàñòðàíè îò òÿëîòî.
Âàéìñ ñìúêíà ïîêðèâàëîòî ñè çà ãëàâà.
- Àç ñúì îò Àíêõ-Ìîðïîðê, òúïàíàðè òàêèâà! Åäúð ñèëóåò ñ ìå÷ âúâ âñÿêà ðúêà èçíèêíà ïðåä íåãî.
- ØÒÈ ÎÒÊÚÑÍÀ ÈÇÈÊÀ ÅÉ ÑÈÃÀ, ÒÈ... ÒÈ... ÌÀÇÅÍ... O, âèå ëè ñòå, ñúð Ñàìþúë?
- Ú? Óèëèêèíñ?
- Äà, ñúð. - Èêîíîìúò ìó ñå èçïú÷è.
- Óèëèêèíñ?
- Èçâèíåòå ìå ñàìî çà ìîìåíò, ñúð... ÑÏÐÅÒÅ, ÅÉ ÂÈÅ ÊÓ×È ÑÈÍÎÂÅ... íå áÿõ èçâåñòåí çà âàøåòî ïðèñúñòâèå òóê, ñúð.
- Îíÿ òàì îùå ñå áèå, ñåðæàíò!
Àõìåä áåøå îïðÿë ãðúá â êîëîíàòà. Â êðàêàòà ìó âå÷å ëåæåøå åäèí òðóï. Òðèìà ìúæå ñå îïèòâàõà äà ñå ïðèáëèæàò äîñòàòú÷íî äî íåãî, íî è äà íå ïîïàäíàò â îáñåãà íà ñâèñòÿùàòà ñòåíà, êîÿòî ñúçäàâàøå ñ ÿòàãàíà ñè.
- Àõìåä! Òå ñà íà íàøà ñòðàíà! - èçðåâà Âàéìñ.
- À, òúé ëè áèëî? Èçâèíè ìå òîãàâà. Àõìåä ñâàëè ìå÷à ñè è èçìúêíà öèãàðåòî îò óñòàòà ñè. Êèìíà êúì åäèí îò âîéíèöèòå, êîèòî ñå áÿõà îïèòàëè äà ãî óáèÿò, è êàçà ìèëî:
- Äîáðî óòðî.
- Ê'âî, è òè ëè ñè åäèí îò íàø'òå?
- Íå, àç ñúì îò...
- Òîé å ñ ìåíå! - èçëàÿ Âàéìñ. - Êàê ñå îçîâà òóêà, Óèëèêèíñ? Ñåðæàíò Óèëèêèíñ, êàêòî âèæäàì.
- Ïàòðóëèðàõìå, ñúð, è áÿõìå íàïàäíàòè îò ãðóïà êëà÷èàíñêè ãîñïîäà. Ïðè ïîñëåäâàëàòà íåðàçáîðèÿ...
- ...òðÿáâàøå äà ãî âèäèòå ñàìî, ñúð! Îòõàïà íîñà íà êîïåëåòî, åé òúé - äîïúëíè åäèí îò âîéíèöèòå.
- Âÿðíî å, ñúð, ÷å ïðîÿâèõ ãðèæîâíîñò äà çàùèòÿ äîáðîòî èìå íà Àíêõ-Ìîðïîðê. Êàêòî è äà å, ñëåä êàòî...
- ...è îíÿ òèï, ñåðæàíò, êàê ãî íàìóøêà ïðàâî â...
- Ìîëÿ òå, ðåäíèê Áóðê, â ìîìåíòà óâåäîìÿâàì ñúð Ñàìþúë çà ïðîòåêëèòå ñúáèòèÿ, - êàçà Óèëèêèíñ.
- Ñåðæàíòúò òðåáå äà 'çåìå ìåäàë, ñúð!
- Òåçè îò íàñ, êîèòî îöåëÿõà, òðÿáâàøå äà ñå óêðèÿò îò âðàæåñêèòå ïàòðóëè è òúêìî îáìèñëÿõìå âúçìîæíîñòòà äà ëåãíåì êðàé òàçè ïîñòðîéêà è äà î÷àêâàìå çîðàòà, êîãàòî ñå íàòúêíàõìå íà âàñ è íà òîçè ãîñïîäèí.
Àõìåä ãî íàáëþäàâàøå çÿïíàë.
- Ñåðæàíò, êîëêî äóøè íàáðîÿâàøå êëà÷òèàíñêèÿò ïàòðóë? - ïîïèòà òîé.
- Äåâåòíàéñåò äóøè, ñúð.
- Ìíîãî ïðåöèçíî ñòå ãè ïðåáðîèë, íà òàçè ñâåòëèíà.
- Áÿõ â ñúñòîÿíèå äà ãè ïðåáðîÿ... ïîñò ôàêòóì, ñúð.
- Èñêàø äà êàæåø, ÷å ñòå ãè óáèëè âñè÷êèòå?
- Äà, ñúð - êðîòêî ïîòâúðäè Óèëèêèíñ. - Âúïðåêè ÷å è íèå çàãóáèõìå ïåòèìà ÷îâåêà, ñúð. Àêî íå áðîèì ðåäíèöèòå Õîáëè è Óåá, ñúð, êîèòî çà ñúæàëåíèå èçãëåæäà ïî÷èíàõà â ðåçóëòàò íà íàñòîÿùîòî íåùàñòíî íåäîðàçóìåíèå. Ñ âàøå ïîçâîëåíèå, ñúð, ùå îòíåñà òåëàòà.
- Ãîðêèòå - êàçà Âàéìñ, êîéòî ÷óâñòâàøå, ÷å òîâà íå å äîñòàòú÷íî êàòî åïèòàô, íî å ïî-äîáðå îò íèùî.
- Êúñìåòúò íà âîéíèêà, ñúð. Ðåäíèê Õîáëè, ïðèÿòåëèòå ìó ãî íàðè÷àõà Ðèæàâèÿ, áåøå íà äåâåòíàéñåò è æèâååøå íà Òèðáóøîíåíàòà óëèöà, êúäåòî ïðèæèâå ïðîèçâåæäàøå âðúçêè çà îáóâêè. - Óèëèêèíñ õâàíà ðúöåòå íà ìúðòâåöà è ãè ñêðúñòè íà ãúðäèòå ìó. - Óõàæâàøå åäíà ìëàäà äàìà, íàðå÷åíà Ãðåéñ, ñíèìêà íà êîÿòî áåøå òàêà ëþáåçåí äà ìè ïîêàæå ñíîùè. Êàêòî ìè áåøå äàäåíî äà ðàçáåðà, òÿ ðàáîòè êàòî ïðèñëóæíè÷êà ó ëåéäè Âåíòóðè. Àêî áúäåòå òàêà äîáúð äà ìè ïîäàäåòå ãëàâàòà ìó, ñúð, ùå ñå îïðàâÿ íàòàòúê ÅÉ ËÅÊÅÒÀ ÊÎÉ ÂÈ ÐÀÇÐÅØÈ ÄÀ ÑßÄÀÒÅ ß ÑÊÀ×ÀÉÒÅ ÍÀ ÊÐÀÊÀ ÍÀ ÑÅÊÓÍÄÀÒÀ ÈÇÎÏÍÈ ÃÚÐÄÈ ÑÂÀËÈ ØËÅÌÀ ÎÒÄÀÉ ÏÎ×ÈÒ ÏÐÎßÂÈ ÐÅÑÏÅÊÒ!
Îáëà÷å äèì ñå èçòúðêîëè ïîêðàé óõîòî íà Âàéìñ.
- Çíàì êàêâî ñè ìèñëèø - êàçà Àõìåä. - Íî òàêà å íà âîéíà, ñúð Ñàìþúë. Ñúáóäè ñå è ïîìèðèøè êðúâòà.
- Íî... ñàìî äî ïðåäè ìèíóòà òå áÿõà æèâè...
- Òâîÿò ïðèÿòåë ÿâíî çíàå ïî-äîáðå îò òåá êàê ñòàâàò òåçè íåùà. Òè - íå.
- Òîé å èêîíîì!
- Å, è? Óáèé èëè ùå áúäåø óáèò - òîâà âàæè äàæå è çà èêîíîìèòå. Òè íå ñè âîéíèê ïî äóøà, ñúð Ñàìþúë.
Âàéìñ òèêíà ïîëèöåéñêàòà ñè ïàëêà ïîä íîñà ìó.
- Àç íå ñúì óáèåö ïî äóøà! Âèæäàø ëè òîâà? Âèæäàø ëè êàêâî ïèøå íà íåãî? Àç òðÿáâà äà ïàçÿ ìèðà! À àêî çà öåëòà ìè ñå íàëàãà äà èçáèâàì õîðà, çíà÷è ïðîñòî ÷åòà ïîãðåøíîòî óïúòâàíå.
Óèëèêèíñ áåçøóìíî ñå ïîÿâè, êàòî ìúêíåøå âòîðèÿ òðóï.
- Íÿìàõ ïðèâèëåãèÿòà äà íàó÷à ìíîãî çà òîçè ìäàä ÷îâåê. Íàðè÷àõìå ãî Ïàÿêà, ñúð. - Ïîèçïðàâè ñå. - Ñâèðåøå äîñòà çëå íà õàðìîíèêà è íàäúëãî è íàøèðîêî ðàçêàçâàøå çà äîìà ñè. Áèõòå ëè æåëàë åäèí ÷àé, ñúð? Ðåäíèê Ñìèò òúêìî ãî çàïàðâà. Õìì...
Èêîíîìúò ó÷òèâî ñå ïîêàøëÿ.
- Äà, Óèëèêèíñ?
- Íå ìè äîïàäà äà ïîäõâàùàì âúïðîñà, ñúð...
- Êàçâàé, ÷îâå÷å!
- Ñëó÷àéíî äà íîñèòå ñúñ ñåáå ñè òàêèâà íåùà êàòî áèñêâèòè, íàïðèìåð? Çà ÷àÿ âè, ñúð? Êîëåáàÿ ñå äà âè ïðåäëîæà ÷àé áåç áèñêâèòè, íî íèå ñàìèòå íå ñìå ÿëè âå÷å äâà äåíà.
- Íî íàëè ñòå áèëè íà ïàòðóë?
- Ñíàáäèòåëíà ìèñèÿ, âñúùíîñò, ñúð. Óèëèêèíñ èçãëåæäàøå ïðèòåñíåí. Âàéìñ ñå íàåæè:
- Èñêàø äà êàæåø, ÷å Ðúæäüî íå âè å îñèãóðèë íèùî çà ÿäåíå ëè?
- O, íàïðîòèâ, ñúð. Íî ïîñëå ñå ðàç÷ó, ÷å...
- Ðàçáðàõìå, ÷å íåùî íå å íàðåä, ùîì êîíñåðâèòå ñ îâíåøêî çàïî÷íàõà äà ãúðìÿò - ïðîìúðìîðè ðåäíèê Áóðê.- È áèñêâèòèòå áÿõà äîñòà... æèçíåíè. Îêàçà ñå, ÷å ïðîêëåòèÿò Ðúæäüî íè å äàë õðàíà, äåòî è òèÿ ñ ÷àðøàôèòå ïî ãëàâèòå íå ÿ ÿäàò...
- À íèå, êàêòî å èçâåñòíî, ÿäåì âñè÷êî - êàçà 71-÷àñîâèÿ Àõìåä.
- ÐÅÄÍÈÊ ÁÓÐÊ ÑÌÎÒÀÍßÊ ÒÀÊÚÂ ÐÀÇÃÎÂÀÐßØ Ñ ÊÎÌÀÍÄÂÀÙÈß ÑÈ ÎôÈÖÅÐ ÑßÊÀØ ÂÅ×Å ÑÈ ÊÀÏÈÒÀÍ ÑÐÀÌÎÒÀ èñêðåíî ñå èçâèíÿâàì, ñúð, íî âñè÷êè ñå ÷óâñòâàìå ëåêî... îòïàäíàëè.
- Ìèíà äîñòà âðåìå, îòêàê îòõàïà ïîñëåäíèÿ íîñ ëè? - ïîïèòà 71-÷àñîâèÿ Àõìåä.
- Àõàõàõà, ñúð - îòãîâîðè Óèëèêèíñ.
Âàéìñ âúçäúõíà.
- Óèëèêèíñ, êîãàòî ñâúðøèòå, èñêàì òè è õîðàòà òè äà äîéäåòå ñ ìåíå.
- Ìíîãî äîáðå, ñúð. Âàéìñ êèìíà íà Àõìåä.
- È òè ñúùî. Íîæúò å îïðÿë äî êîêàëà.

Ãîðåùèÿò âÿòúð ðàçâÿâàøå çíàìåíàòà. Ñëúíöåòî ñå îòðàçÿâàøå âúâ âúðõîâåòå íà êîïèÿòà. Ëîðä Ðúæäüî îãëåäà àðìèÿòà ñè è ðåøè, ÷å å äîáðà. Íî ìàëêà.
Òîé ñå íàâåäå êúì àäþòàíòà ñè.
- Íåêà âúïðåêè òîâà äà íå çàáðàâÿìå, ÷å ãåíåðàë Òàêòèêóñ å áèë äåñåòîêðàòíî ïðåâúçõîæäàí ïî ñèëà, êîãàòî å ïðåâçåë ïðîõîäà Àë-Èáè, - êàçà.
- Äà, ñúð. Âúïðåêè ÷å äîêîëêîòî ñè ñïîìíÿì, ñúð, íåãîâèòå õîðà ñà ÿçäèëè ñëîíîâå ïðè òàçè ñè ïîáåäà - îòâúðíà ëåéòåíàíò Õîðíåò. - È ñà èìàëè ïðîâèçèè - äîáàâè ìíîãîçíà÷èòåëíî.
- Ñèãóðíî, ñèãóðíî. Íî ïúê êàâàëåðèÿòà íà ëîðä Ïèíâó âåäíúæ íàïàäíàëà è ðàçáèëà öÿëàòà àðìèÿ íà Ïñåâäîïîëèñ. Òàçè ïîáåäà å âúçïÿòà â ïåñíè è ëåãåíäè.
- Íî âñè÷êè ñà áèëè èçáèòè, ñúð!
- Äà, äà, íî âúïðåêè òîâà å áèëà ïàìåòíà àòàêà. È âñÿêî äåòå çíàå, íàëè òàêà, èñòîðèÿòà çà ñòîòå åôåáèàíöè, êîèòî ïîáåäèëè öÿëàòà òñîðòåàíñêà àðìèÿ? Ïúëíà ïîáåäà, à? À?
- Äà, ñúð - ìðà÷íî êàçà àäþòàíòúò.
- Ñúãëàñåí ñè ñ ìåíå, çíà÷è?
- Äà, ñúð. Íî èñòîðèöèòå òâúðäÿò, ÷å è çåìåòðåñåíèåòî å ïîìîãíàëî.
- Äîáðå äå, íî íå ìîæå äà íå ïðèçíàåø, ÷å Ñåäåìòå þíàêà îò Õåðãåí ñà ïîáåäèëè ïëåìåíàòà íà Äúëãîêðàêèòå, âúïðåêè ÷å ñà áèëè ïðåâúçõîæäàíè â ñúîòíîøåíèå ñòî êúì åäèí?
- Äà, ñúð. Òîâà å ëþë÷èíà ïåñåí, ñúð. Íèêîãà íå ñå å ñëó÷èëà â äåéñòâèòåëíîñò.
- Ìîì÷å, òè äà íå òâúðäèø, ÷å áàâà÷êàòà ìè å áèëà ëúæêèíÿ?
- Íå, ñúð - áúðçî êàçà ëåéòåíàíò Õîðíåò.
- Çíà÷è ùå ñå ñúãëàñèø, ÷å áàðîí Ìèìáúëäðîóí ñ åäíà ðúêà å íàäâèë àðìèèòå íà Ñëèâîâèÿ ïóäèíã è å èçÿë ñòàôèäèòå èì?
- Çàâèæäàì ìó, ñúð. - Ëåéòåíàíòúò îòíîâî îãëåäà ðåäèöèòå. Õîðàòà áÿõà ìíîãî ãëàäíè, âúïðåêè ÷å ëîðä Ðúæäüî âåðîÿòíî ùåøå äà ãè íàðå÷å çàãëàäåíè. Ùÿõà è äà ñà ïî-çëå, àêî íå áåøå íåíàäåéíèÿò äúæä îò âàðåíè îìàðè ïî ïúòÿ. - Õì-ì... íå ìèñëèòå ëè, ñúð, ÷å ñëåä êàòî èìàìå ìàëêî ñâîáîäíî âðåìå â ìîìåíòà, áèõìå ìîãëè äà ïîìèñëèì âúðõó ðàçïîëîæåíèåòî íà õîðàòà ñè, ñúð?
- Íà ìåíå ìè èçãëåæäàò ìíîãî äîáðå ðàçïîëîæåíè. Õðàáðè ìúæå, ãîðÿùè îò íåòúðïåíèå äà âëÿçàò â áîÿ!
- Äà, ñúð. Èìàõ ïðåäâèä... ïî-ñêîðî... àìè... äà ãè ðàçïðåäåëèì ïî ïîçèöèè, ñúð.
- Íèùî èì íÿìà íà õîðàòà! Âèæ êîëêî êðàñèâî ñà ñòðîåíè â ðåäèöè! À? Ãîðà îò ñòîìàíà, êîÿòî òâúðäî ùå óäàðè ïðàâî â ÷åðíîòî ñúðöå íà êëà÷èàíñêèÿ àãðåñîð!
- Äà, ñúð. Íî - ðàçáèðàì, ÷å òîâà å ñúâñåì íèùîæíà âúçìîæíîñò - áè ìîãëî äà ñå ñëó÷é òàêà, ÷å äîêàòî ñå ïðèöåëâàìå â ñúðöåòî íà êëà÷èàíñêèÿ àãðåñîð...
- ...â ÷åðíîòî ìó ñúðöå... - ïîïðàâè ãî ëîðä Ðúæäüî.
- ...â ÷åðíîòî ìó ñúðöå, ñúð, ðúöåòå íà êëà÷èàíñêèÿ àãðåñîð - åòî òåçè ïîäåëåíèÿ, ñúð, - ùå ñå çàòâîðÿò îêîëî íàñ â êëàñè÷åñêàòà ñõåìà íà êëåùèòå.
- Ãîðàòà îò ñòîìàíà íè ïîñëóæè âåëèêîëåïíî âúâ âòîðàòà âîéíà ñðåùó Êóèðì!
- Íåÿ ÿ çàãóáèõìå, ñúð.
- Íî áÿõìå íà êîñúì îò ïîáåäàòà!
- Íî âúïðåêè òîâà ÿ çàãóáèõìå, ñúð.
- Êàêâî ðàáîòåøå êàòî öèâèëåí, ëåéòåíàíòå?
- Áÿõ çåìåìåð, ñúð, è ìîãà äà ÷åòà êëà÷èàíñêè. Çàòîâà ìå ïðîèçâåäîõòå îôèöåð.
- Çíà÷è íå çíàåø êàê äà ñå áèåø?
- Çíàì ñàìî äà ìåðÿ è äà ñìÿòàì, ñúð.
- Áà! Ïîêàæè ìàëêî êóðàæ, ÷îâå÷å! Ìàêàð äà ñå îáçàëàãàì, ÷å íÿìà äà èìà íóæäà. Íà Äæîíè Êëà÷èàíåöà íå ìó ñòàñêà äà ñå áèå. Âåäíúæ äà îïèòà âêóñà íà ñòóäåíîòî îñòðèå è å ñâúðøåí!
- Ðàçáèðàì âè, ñúð - îòãîâîðè àäþòàíòúò, êîéòî áåøå íàáëþäàâàë êëà÷èàíñêèòå ïîçèöèè è èìàøå ñîáñòâåíî ìíåíèå öî âúïðîñà.
À òî ñå ñúñòîåøå â ñëåäíîòî: ãëàâíèòå ñèëè íà êëà÷èàíñêàòà àðìèÿ ïîáåæäàâàõà âñåêè, ñ êîãîòî ñå ñðàæàâàõà ïðåç ïîñëåäíèòå ãîäèíè. Çà ïðîñòèÿ ÷îâåê òîâà îçíà÷àâàøå, ÷å îöåëÿâàõà îíåçè âîéíèöè, êîèòî íàâðåìå ïðèäîáèÿò íàâèêà äà îñòàâàò æèâè â êðàÿ íà âñÿêà áèòêà. Îñâåí òîâà èìàõà áîãàò îïèò îò ñáëúñúêà ñè ñ ìíîãîáðîéíè âðàãîâå. Óìèðàõà ãëóïàöèòå.
Äíåøíàòà àðìèÿ íà Àíêõ-Ìîðïîðê, îò ñâîÿ ñòðàíà, íèêîãà íå ñå áåøå ñáëúñêâàëà ñ âðàã, âúïðåêè ÷å åæåäíåâíàòà ïðàêòèêà íà ãðàäñêèÿ æèâîò ñå áðîåøå çà îïèò, îñîáåíî â ïî-êðàéíèòå êâàðòàëè. Òîé âÿðâàøå, çàåäíî ñ ãåíåðàë Òàêòèêóñ, ÷å õðàáðîñòòà è íåóêðîòèìèÿò ÷îâåøêè äóõ ñà ïðåêðàñíè íåùà, êîèòî îáà÷å îñòàâàò íà âòîðî ìÿñòî, àêî ñå ñðàâíÿò ñ êîìáèíàöèÿòà îò õðàáðîñò, íåóêðîòèì ÷îâåøêè äóõ è ÷èñëåíî ïðåâúçõîäñòâî øåñò êúì åäíî.
Âñè÷êî çâó÷åøå òîëêîâà ãëàäêî â Àíêõ-Ìîðïîðê, ìèñëåøå ñè òîé. Äîïëàâàìå äî Êëà÷, â Àë-Êõàëè ñìå â ðàííèÿ ñëåäîáåä, ïèåì øåðáåò â êîìïàíèÿòà íà ãúâêàâè ìëàäè äàìè â „Ðõîêñè". Êëà÷èàíöèòå çúðâàò îðúæèÿòà íè è ïîáÿãâàò êàòî ëóäè.
Å, äîáðå, íî êëà÷èàíöèòå íè îãëåäàõà äîñòà äîáðå òàçè ñóòðèí. Äîñåãà íå ñà ñå ðàçáÿãàëè. Íî ïúê èçãëåæäà äîñòà ñå çàáàâëÿâàõà.

Âàéìñ ïîäáåëè î÷è. Èçãëåæäà, ÷å âúðøåøå ðàáîòà... íî êàê?
Áå ñå íàñëóøàë íà äîñòàòú÷íî äîáðè îðàòîðè è êàïèòàí Êåðúò íå áåøå ñðåä òÿõ. Òîé ñå êîëåáàåøå, ãóáåøå íèøêàòà íà ìèñúëòà ñè è â êðàÿ íà êðàèùàòà îáúðêâàøå öÿëîòî ñè ñëîâî. È âúïðåêè âñè÷êî...
Íàáëþäàâàøå ëèöàòà, îáúðíàòè êúì Êåðúò. Òàì áÿõà ä'ðåãèòå, îíåçè îò êëà÷èàíöèòå, êîèòî ïîæåëàõà äà îñòàíàò, êàêòî è Óèëèêèíñ ñ ïîíàìàëÿëàòà ìó äðóæèíà. Òå ñëóøàõà.
Áåøå êàòî íÿêàêâà ìàãèÿ. Òîé îáÿñíÿâàøå íà õîðàòà, ÷å ñà ãîòèíè òèïîâå, è òå çíàåõà, ÷å íå ñà ãîòèíè òèïîâå, íî íà÷èíúò, ïî êîéòî èì ãî êàçâàøå, ãè êàðàøå äà ìó ïîâÿðâàò çà èçâåñòíî âðåìå. Âåäíúæ íÿêîé äà ïîìèñëè, ÷å òå ñà äîáðè è ïî÷òåíè ãðàæäàíè - ïðîñòî å íåìèñëèìî äà ãî ðàçî÷àðîâà ÷îâåê. Êåðúò âëàäååøå îãëåäàëîòî íà ñëîâîòî, êîåòî îòðàçÿâàøå êàêâîòî íà ÷îâåê ìó ñå èñêàøå äà çúðíå â íåãî. Íî âàæíîòî áåøå, ÷å òîé íàèñòèíà âÿðâàøå âúâ âñÿêà ñâîÿ äóìà.
Íî äîðè è ïðè òîâà ïîëîæåíèå, ìúæåòå ïîãëåäæàõà îò âðåìå íà âðåìå êúì Âàéìñ è Àõìåä, ëè÷àõà ìèñëèòå èì, òå÷àùè íÿêúäå îòäîëó â ñúçíàíèÿòà èì: „Âñè÷êî ùå äà å íàðåä, ùîì è òèÿ òàì ñà íà íàøà ñòðàíà." Òîâà, Âàéìñ òðÿáâàøå äà ïðèçíàå ñúñ ñðàì, áåøå åäíî îò ïðåäèìñòâàòà íà àðìèèòå. Õîðàòà ñå îáðúùàõà êúì äðóãè õîðà, çà äà ïîëó÷àò çàïîâåä êàêâî äà ïðàâÿò.
- Òîâà íÿêàêúâ íîìåð ëè å? - ïîïèòà Àõìåä.
- Íå. Òîé íå âëàäåå íèêàêâè òðèêîâå - îòâúðíà Àíãóà. - Íàèñòèíà. Úõ-îõ!...
Â ðåäèöèòå èìàøå íÿêàêâî ñ÷åïêâàíå. Êåðúò çàêðà÷è ïî ïîñîêà íà ñáèâàíåòî, íàâåäå ñå è âäèãíà ðåäíèê Áóðê è åäèí ä'ðåã. Ñòèñêàøå ïî åäèí ïîÿñ âúâ âñåêè ñâîé ãðàìàäåí þìðóê.
- Âèå äâàìàòà, êàêâî ñòàâà òóêà?
- Òîé ìå íàðå÷å áðàò íà ïðàñåòàòà, ñúð!
- Ëúæåö! Òè ìå íàðå÷å ìàçíà áúðñàëêà çà ÷èíèè!
Êåðúò ïîêëàòè ãëàâà.
- À äîñåãà ñå ðàçáèðàõòå òîëêîâà äîáðå - òúæíî ïðîìúëâè òîé. - Íàèñòèíà íÿìà íóæäà äà ñå äúðæèòå ïî òîçè íà÷èí. Ñåãà èñêàì òè, Õàøåë è òè, Âèíñåíò, äà ñè ñòèñíåòå ðúöåòå, ñòàâà ëè? È äà ñå èçâèíèòå åäèí íà äðóã. Íà âñè÷êè íè áåøå äîñòà íàïðåãíàòî íàïîñëåäúê, íî çíàì, ÷å âèå äâàìàòà ñòå ÷óäåñíè ìîì÷åòà è...
Âàéìñ ÷ó Àõìåä äà ìúðìîðè ïîä íîñà ñè:
- Å, ñåãà âå÷å å ñâúðøåíî ñ íåãî...
- ...çàòîâà ïðîñòî ñè ñòèñíåòå ðúöåòå è ùå çàáðàâèì çà ñëó÷êàòà.
Âàéìñ êðàäåøêîì ïîãëåäíà êúì 71-÷àñîâèÿ Àõìåä. ×îâåêúò áåøå çàñòèíàë ñ âîñú÷íà óñìèâêà íà ëèöå. Äâàìàòà ïðîâèíèëè ñå ïðåäïàçëèâî äîêîñíàõà ðúöåòå ñè, ñÿêàø î÷àêâàõà äà èçêî÷àò èñêðè ïðè äîïèðà.
- Õàéäå ñåãà, Âèíñåíò, èçâèíè ñå íà ãîñïîäèí Õàøåë...
×ó ñå íåîõîòíî:
- 'Çâèíÿâàé.
- È ñå èçâèíÿâàìå çà êàêâî? - íàñòîÿ Êåðúò.
- ...Èçâèíÿâàì ñå, ÷å ãî íàðåêîõ ìàçíà áúðñàëêà çà ÷èíèè...
- Ìíîãî äîáðå. Ñåãà òè, Õàøåë, èçâèíè ñå íà ðåäíèê Áóðê.
Î÷èòå íà ä'ðåãà áÿñíî ñå çàâúðòÿõà â îðáèòèòå ñè, êàòî òúðñåõà ïðîëóêà, äîñòàòú÷íî øèðîêà, çà äà ñå øìóãíàò è äà èçáÿãàò çàåäíî ñ ïðèêðåïåíîòî êúì òÿõ òÿëî. Ñëåä òîâà òîé ñå ïðåäàäå.
- 'Çâèíÿâàé.
- Çà?...
- 'Çâèíÿâàì ñå, ÷å ãî íàðåêîõ áðàò íà ïðàñåòàòà...
Êåðúò ïóñíà âíèìàòåëíî äâàìàòà ìúæå íà çåìÿòà.
- Äîáðå! Ñèãóðåí ñúì, ÷å âåäíúæ êàòî ñå îïîçíàåòå, ùå ñå ðàçáèðàòå ñòðàõîòíî ïîìåæäó ñè...
- Íàëè íå âèäÿõ òîâà, êîåòî òîêó-ùî âèäÿõ? - ïîïèòà Àõìåä. - Íå ãî âèäÿõ òîêó-ùî äà ãîâîðè êàòî âúçïèòàòåëêà â íà÷àëíî ó÷èëèùå íà Õàøåë, êîéòî, ïî ñëó÷àéíîñò çíàì, âåäíúæ ðèòíàë íÿêàêúâ ÷îâåê òîëêîâà ñèëíî, ÷å íîñúò ìó ñå îçîâàë â åäíî îò óøèòå ìó.
- Äà, òî÷íî òîâà âèäÿ - íàòúðòè Àíãóà. - À ñåãà ãè íàáëþäàâàé.
Êîãàòî îñòàíàëàòà ÷àñò îò ðàçíîðîäíèÿ îòðåä îòíîâî îáúðíà ëèöà êúì Êåðúò, äâàìàòà ïîáîéíèöè ñè ðàçìåíèõà ïðèòåñíåíè ïîãëåäè, èçïúëíåíè ñ âçàèìíîòî ðàçáèðàíå çà óíèæåíèåòî, íà êîåòî ñà áèëè ïîäëîæåíè çàåäíî.
Ðåäíèê Áóðê ïëàõî ïðåäëîæè öèãàðà íà Õàøåë.
- Ìàãèÿòà äåéñòâà ñàìî êîãàòî òîé å íàîêîëî - îáÿñíè Àíãóà. - Íî âúïðåêè òîâà ðàáîòè.
„È äàíî ïðîäúëæè" - áåçãëàñíî ñå ìîëåøå Âàéìñ.
Êåðúò ñå ïðèáëèæè äî êîëåíè÷èëàòà êàìèëà è ÿ âúçñåäíà.
- Òîâà å Çëèÿò áðàòîâ÷åä íà ÷àêàëà! - àõíà Àõìåä. - Êàìèëàòà íà Äæàáàð! Õàïå âñåêè, êîéòî ñå îïèòà äà ÿ ÿçäè!
- Äà, íî òîâà å Êåðúò.
- Õàïå äîðè ñàìèÿ Äæàáàð!
- À çàáåëÿçà ëè êàê âíåçàïíî ñå íàó÷è äà ÿçäè êàìèëà? - ïîäõâúðëè Âàéìñ. - È êàê äà ñè ïîâäèãíå ðîáàòà? Òîé ñå âìåñòâà â íåùàòà. Ìîì÷åòî å èçðàñíàëî â ìèíà íà äæóäæåòàòà. Îòíå ìó íå ïîâå÷å îò ìåñåö äà íàó÷è ñîáñòâåíèÿ ìè ïðîêëåò ãðàä ïî-äîáðå îò ìåíå.
Êàìèëàòà ñå èçïðàâè ïîëåêà. Ñåãà çíàìåòî, ïîìèñëè Âàéìñ, íÿêîé äà ìó äàäå çíàìå. Êîãàòî ÷îâåê îòèâà íà âîéíà, òðÿáâà äà íîñè çíàìå.
Ïîëèöàé Øó òî÷íî íàâðåìå ïîäàäå êîïèå ñ íàâèòî îêîëî íåãî ïëàòíî. Èçãëåæäàøå èçêëþ÷èòåëíî ãîðä îò ñåáå ñè. Óøè çíàìåòî â óñëîâèÿòà íà ïúëíà ñåêðåòíîñò ïðåäè íå ïîâå÷å îò ïîëîâèí ÷àñ. Êîãàòî èìà íàáëèçî çîìáè, ÷îâåê âèíàãè ðàçïîëàãà ñ èãëà è êîíåö.
Íî íå ãî ðàçâÿâàé, ìèñëåíî ïîæåëà Âàéìñ. Íåêà íå ãî âèæäàò. Çà òÿõ å äîñòàòú÷íî äà çíàÿò, ÷å ìàðøèðóâàò ïîä ñâîåòî çíàìå.
Êåðúò ðàçìàõà êîïèåòî.
- Àç âè îáåùàâàì - èçâèêà òîé. - ÷å àêî ïîáåäèì, íèêîé íÿìà äà íè çàïîìíè. Íî àêî çàãóáèì, íèêîé íÿìà äà ãî çàáðàâè!
Òîâà áåøå âåðîÿòíî åäèí îò íàé-òúïèòå ïðèçèâíè âèêîâå, êàçà ñè Âàéìñ, ñëåä ïàìåòíîòî „Íåêà âñè÷êè ñè ïðåðåæåì ãúðëàòà, ìîì÷åòà!" íà ãåíåðàë Ïèäëè. Íî áåøå âúçíàãðàäåí ñ ìîùíî „óðà". ×îâåê ïðîñòî íå ìîæåøå äà íå ñè ïðåäñòàâè ìàãèÿòà, êîÿòî òå÷åøå íà íèâîòî íà êîñòíèÿ ìîçúê. Õîðàòà ñëåäâàõà Êåðúò îò ëþáîïèòñòâî.
- Õóáàâî, ñåãà èìàø àðìèÿ, ñòðóâà ìè ñå - êàçà Àõìåä. - È ïîñëå êàêâî?
- Àç ñúì ïîëèöàé. Êàêòî è òè. À òóê ùå ñå èçâúðøè åäíî ïðåñòúïëåíèå. ßõàé êàìèëàòà! Àõìåä íàïðàâè äúëáîê ìåòàí:
- Îôåíäè, ùàñòëèâ ñúì äà áúäà ïðåäâîæäàí îò áÿë îôèöåð.
- Àìà àç íå èñêàõ...
- Íÿêîãà ÿçäèë ëè ñè êàìèëà, ñúð Ñàìþúë?
- Íå!
- Òúé ëè? - Àõìåä ìèìîëåòíî ñå óñìèõíà. - Ìíîãî å ëåñíî - ñðèòàé ÿ ëåêè÷êî, çà äà òðúãíå. À êîãàòî èñêàø äà ñïðåø, ÿ óäðÿø êîëêîòî ìîæåø ïî-ñèëíî ñ ïðú÷êàòà è âèêàø „Õúò õúò õúò õúò!"
- Çà äà ÿ íàêàðàì äà ñïðå, òðÿáâà äà ÿ óäðÿì ñ ïðú÷êàòà ëè?
- Ñåùàø ëè ñå çà äðóã íà÷èí? - ïîïèòà 71-÷àñîâèÿ Àõìåä.
Íåãîâàòà êàìèëà îáúðíà ãëàâà êúì Âàéìñ, èçãëåäà ãî è ñå èçïëþ â îêîòî ìó.
Ïðèíö Êàäðàì è ãåíåðàëèòå ìó íàáëþäàâàõà âðàãà â äàëå÷èíàòà îò ãúðáîâåòå íà êîíåòå ñè. Íàé-ðàçíîðîäíè êëà÷èàíñêè àðìèè áÿõà ñòðîåíè ïðåä ïîðòèòå íà Ãåáðà. Ñðàâíåíè ñ òÿõ, àíêõ-ìîðïîðêñêèòå âîëíîíàåìíèöè èçãëåæäàõà êàòî ãðóïè÷êà òóðèñòè, êîèòî ñà ñè èçïóñíàëè àâòîáóñà.
- Òîâà ëè å âñè÷êî? - ïîïèòà ïðéíöúò.
- Äà, ñèð, - îòãîâîðè ãåíåðàë Àøàë,- íî, ðàçáèðàòå ëè, òå âÿðâàò, ÷å ñúäáàòà å íà ñòðàíàòà íà ñìåëèòå.
- Òîâà ëè èì ñëóæè çà èçâèíåíèå äà ðàçãúðíàò òàêàâà äîñòîéíà çà ïðåíåáðåæåíèå ìàëêà àðìèéêà?
- Àõ, ñèð, íî òå âÿðâàò, ÷å íèå ùå ñå îáúðíåì â áÿãñòâî â ìèãà, êîãàòî âêóñèì ñòóäåíàòà ñòîìàíà.
Ïðèíöúò îãëåäà çíàìåíàòà, êîèòî ñå âååõà â äàëå÷èíàòà.
- Çàùî?
- Íå áèõ ìîãúë äà îòãîâîðÿ, ñèð. Èçãëåæäà, ÷å å âúïðîñ íà âÿðâàíèÿ.
- Ñòðàííî. - Ïðèíöúò êèìíà êúì åäèí îò òåëîõðàíèòåëèòå ñè. - Ïîäàé ìè íÿêàêâà ñòóäåíà ñòîìàíà!
Ñëåä êðàòêà ïðèïðÿíà äèñêóñèÿ ìíîãî ïðåäïàçëèâî ìó áåøå ïîäàäåí åäèí ìå÷ ñ ðúêîõâàòêàòà íàïðåä. Ïðèíöúò ãî îãëåäà âíèìàòåëíî, ñëåä òîâà ñ òåàòðàëíà ïîêàçíîñò ãî ëèçíà. Âîéíèöèòå ñå ðàçñìÿõà.
- Íå - çàêëþ÷è òîé íàêðàÿ. - Íå, òðÿáâà äà îòáåëåæà, ÷å íå ñå ÷óâñòâàì íè íàé-ìàëêî íåóâåðåí è èçïúëíåí ñúñ ñúìíåíèÿ. Òàçè ñòîìàíà äîñòàòú÷íî ñòóäåíà ëè å?
- Ëîðä Ðúæäüî âåðîÿòíî ãî å êàçàë ìåòàôîðè÷íî, ñèð.
- Àõà. Òàêúâ ñè å òîé. Äîáðå, õàéäå äà îòèäåì äà ãè ïîñðåùíåì. Â êðàÿ íà êðàèùàòà, òðÿáâà äà ñå ïîêàæåì öèâèëèçîâàíè.
Òîé ñðúãà êîíÿ ñè. Ãåíåðàëèòå ñå ïîäðåäèõà ñëåä íåãî. Ïðèíöúò îòíîâî ñå íàêëîíè êúì ãåíåðàë Àøàë:
- È çàùî òðÿáâà äà ñå ñðåùàìå ïðåäè áèòêàòà?
- Òîâà å íåùî êàòî... æåñò íà äîáðà âîëÿ, ñèð. Âîèíèòå îòäàâàò ïî÷èò åäèí íà äðóã.
- Íî òîçè ÷îâåê å áåçíàäåæäåí íåêàäúðíèê!
- Òàêà å, ñèð.
- À íèå åé ñåãà ùå íàñúñêàìå íÿêîëêî äåñåòêè õèëÿäè íàøè õîðà ñðåùó íåãî.
- Òàêà å, ñèð.
- È êàêâî ñå îïèòâà äà ïîñòèãíå òîçè ìàíèàê? Äà ìè êàæå, ÷å íÿìà íèùî ëè÷íî ïðîòèâ ìåí ëè?
- Îáùî âçåòî, ñèð... äà. Íàó÷èõ äåâèçà íà ó÷èëèùåòî, êîåòî å çàâúðøèë: „Íå å âàæíî äàëè ùå ñïå÷åëèø èëè ùå çàãóáèø, âàæíî å ó÷àñòèåòî."
Óñòíèòå íà ïðèíöà ïîìðúäâàõà, äîêàòî ïðîáâàõà ìèñúëòà íà âêóñ. Íàêðàÿ êàçà:
- È âúïðåêè ÷å çíàÿò òîâà, õîðàòà ïðîäúëæàâàò äà ïðèåìàò çàïîâåäè îò íåãî?
- Ïî âñè÷êî èçãëåæäà, ÷å äà, ñèð.
Ïðèíö Êàäðàì ïîêëàòè ãëàâà. Ìîæåì äà ñå ïîó÷èì îò Àíêõ-Ìîðïîðê, îáè÷àøå äà êàçâà áàùà ìó. Íàé-÷åñòî êàêâî íå áèâà äà ïðàâèì. È ïðèíöúò ñå ó÷åøå.
Ïúðâî íàó÷è, ÷å Àíêõ-Ìîðïîðê íÿêîãà å âëàäÿë ãîëÿìà ÷àñò îò Êëà÷. Áå îáõîäèë ðóèíèòå íà òåõíèòå ãðàäîâå èç ïðîâèíöèèòå ñè. È êîãàòî óçíà èìåòî íà ÷îâåêà, êîéòî áå èìàë äúðçîñòòà äà ãè èçäèãíå, ïðàòè ñâîè øïèîíè â Àíêõ-Ìîðïîðê, çà äà íàó÷àò êîëêîòî ñå ìîæå ïîâå÷å çà íåãî.
Íàðè÷àëè ñà ãî ãåíåðàë Òàêòèêóñ. Ïðèíö Êàäðàì áåøå èç÷åë ìíîãî è áåøå çàïîìíèë âñè÷êî. „Òàêòèêàòà" ñå îêàçà èçâúíðåäíî ïîëåçíà ïðè ðàçøèðÿâàíåòî íà èìïåðèÿòà ìó. Ðàçáèðà ñå, èìàøå ñè íåäîñòàòúöè. Èìïåðèÿòà èìà ãðàíèöè, à ïðåç ãðàíèöèòå íàõëóâàò áàíäèòè. Çíà÷è ÷îâåê òðÿáâà äà èçïðàòè ñèëè äà ñå ðàçïðàâÿò ñ áàíäèòèòå, à çà öåëòà ìó ñå íàëàãà äà îêóïèðà ñòðàíàòà èì. È â êðàÿ íà êðàèùàòà ÷îâåê ñå îêàçâà âúçíàãðàäåí ñ îùå åäèí íåïîêîðåí âàñàë, êîãîòî òðÿáâà äà óïðàâëÿâà. À òîé íà ñâîé ðåä ñúùî ñè èìà ãðàíèöè, ïðåç êîèòî îò äúæä íà âÿòúð âëèçàò íàøåñòâåíèöè. È íîâîèçëþïèëèòå ñå äàíúêîïëàòöè íàñòîÿâàò çà çàùèòà ñðåùó òåõíèòå áðàòÿ-áàíäèòè, çàùîòî â ïðîòèâåí ñëó÷àé îòêàçâàò äà ñè ïëàùàò äàíúöèòå. À ìåæäó äðóãîòî ñå çàíèìàâàò ïî ìàëêî ñ îáèðè ïî ïúòèùàòà, çà äà ñâúðæàò äâàòà êðàÿ. È êðúãúò ñå çàòâàðÿ ñ íîâî ñúáèðàíå íà âîéñêà, íåçàâèñèìî äàëè íà ÷îâåê ìó ñå èñêà èëè íå...
Òîé âúçäúõíà. Çà ÷îâåê, êîéòî ñåðèîçíî ñå å çàåë äà ïîñòðîè èìïåðèÿ, ïîíÿòèåòî êðàéíà ãðàíèöà íå ñúùåñòâóâà. Èìà ñàìî ñëåäâàù ïðîáëåì çà ðàçðåøàâàíå. Ñàìî àêî õîðàòà ìîæåõà äà ïðîóìåÿò...
Íÿìàøå òàêîâà íåùî êàòî èãðà íà âîéíèöè. Òàêòèêóñ å ðàçáèðàë òîâà ìíîãî äîáðå. Ðàçóçíàé áðîÿ íà ïðîòèâíèêîâèòå ñèëè è óâàæàâàé ñïîñîáíîñòèòå èì, àêî èìàò òàêèâà, ðàçáèðà ñå. Íî íèêîãà íå ñè âíóøàâàé, ÷å ïîñëå ùå ìîæåòå äà ñå âèäèòå çà ïî åäíî ïèòèå è âúçñòàíîâêà íà èãðàòà óäàð-ïî-óäàð.
- Ìîæå ïðîñòî äà å ëóä, ñèð - ïðåäïîëîæè ãåíåðàëúò.
- O, äîáðå òîãàâà.
- Âúïðåêè òîâà ìè äîíåñîõà, ñèð, ÷å íàïîñëåäúê å íàðåêúë êëà÷èàíöèòå „íàé-äîáðèòå âîéíè íà ñâåòà".
- Òàêà ëè?
- Äîáàâèë å: „Êîãàòî ñà ïðåäâîæäàíè îò áåëè îôèöåðè", ñèð.
- Î?
- À íèå ìó ïðåäëàãàìå çàêóñêà, ñèð. Ùå áúäå ïîâå÷å îò íåó÷òèâî îò íåãîâà ñòàíà äà îòêàæå.
- Êàêâà äîáðà èäåÿ! Èìàìå ëè íóæíèòå êîëè÷åñòâà îò îâ÷è î÷íè ÿáúëêè?
- Ïîçâîëèõ ñè âîëíîñòòà, ñèð, äà íàðåäÿ íà ãîòâà÷à äà çàïàçè íÿêîëêî èìåííî çà òîçè ñëó÷àé.
- Äà ãè äîíåñå! Â êðàÿ íà êðàèùàòà, ëîðäúò ùå áúäå íàø ïî÷åòåí ãîñò. Íåêà äà èçïèïàìå íåùàòà êàêòî ñè ìó å ðåäúò. Ìîëÿ òå, îïèòàé ñå äà èçãëåæäàø ñÿêàø íå ïîíàñÿø âêóñà íà ñòóäåíà ñòîìàíà.
Êëà÷àíöèòå ñå ðàçïîëîæèõà íà ïîëîâèíàòà ïúò ìåæäó äâåòå àðìèè ïîä øàòðà ñ ïîêðèâ, íî îòñòðàíè íÿìàøå íèùî, êîåòî äà çàêðèâà ãëåäêàòà. Â ãîñòîïðèåìíàòà ñÿíêà ïîäðåäèõà íèñêà ìàñà. Ëîðä Ðúæäüî è îòðÿäúò ìó ÷àêàõà âå÷å ïîëîâèí ÷àñ. Òå íåóìåëî ñå ïîêëîíèõà ïðè ïîÿâàòà íà ïðèíö Êàäðàì. Îêîëî øàòðàòà ïî÷åòíèòå ñòðàæè íà Êëà÷ è Àíêõ-Ìîðïîðê ñå ãëåäàõà ïîäîçðèòåëíî.
- Êàæåòå ìè, äàëè íÿêîé îò âàñ, ãîñïîäà, ãîâîðè Êëà÷èàíñêè? - ïîïèòà ïðèíö Êàäðàì, ñëåä êàòî ïðîäúëæèòåëíèòå ïðèâåòñòâèÿ çàâúðøèõà. Óñìèâêàòà íà ëîðä Ðúæäüî çàìðúçíà.
- Õîðíåò? - èçñúñêà òîé.
- Ñúð, íå ñúì ñúâñåì ñèãóðåí òî÷íî êàêâî êàçà òîé - îáÿñíè íåðâíî ëåéòåíàíòúò.
- Ìèñëåõ, ÷å çíàåø êëà÷èàíñêè!
- Ìîãà äà ãî ÷åòà, ñúð. Íå å ñúùîòî...
- O, íå ñå áåçïîêîéòå, ãîñïîäà - êàçà ïðèíöúò.
- Êàêòî îáè÷àìå äà êàçâàìå íèå â Êëà÷ - è íà òîçè êëîóí ñà ìó äàëè äà ïðåäâîæäà àðìèÿ? Êëà÷èàíñêèòå ãåíåðàëè â ïàëàòêàòà âíåçàïíî
ïðèäîáèõà áåèçðàçíèòå ëèöà íà èçïå÷åíè êîìàðäæèè.
- Õîðíåò?
- Õúì... íåùî ñâúðçàíî ñ... äà ïðèòåæàâàòå, äà êîíòðîëèðàòå... õì-ì-ì...
Êàäðàì ñå óñìèõíà íà ëîðä Ðúæäüî.
- Íå ñúì ñúâñåì çàïîçíàò ñ òîçè îáè÷àé. Âèå ÷åñòî ëè ñå ñðåùàòå ñ ïðîòèâíèêà ñè ïðåäè áèòêà?
- Ñ÷èòà ñå çà äîñòîéíî çà óâàæåíèå. Äîêîëêîòî ìè å èçâåñòíî, â íîùòà ïðåäè âåëè÷åñòâåíàòà áèòêà çà Ïñåâäîïîëèñ îôèöåðèòå îò äâåòå ñòðàíè ñà îðãàíèçèðàëè áàë â äâîðåöà íà ëåéäè Ñåëà÷èè.
Ïðèíöúò îòïðàâè âúïðîñèòåëåí ïîãëåä êúì ãåíåðàë Àøàë, êîéòî êèìíà.
- Òàêà ëè? Î÷åâèäíî èìà îùå ìíîãî êàêâî äà ó÷èì. Êàêòî êàçâà âåëèêèÿò ïîåò Ìîøåäà, íå âÿðâàì íà íèòî åäíà äóìà íà òîçè ÷îâåê!
- Àõ, äà - âêëþ÷è ñå ëîðä Ðúæäüî. - Êëà÷èàíñêèÿò å åäèí ìíîãî ïîåòè÷åí åçèê.
-  Èçâèíåòå ìå, ñúð - îáàäè ñå ëåéòåíàíò Õîðíåò.
- Êàêâî èìà, ÷îâå÷å?
- Òàì ñòàâà... ú-ú-ú... íåùî ñòàâà òàì... Â äàëå÷èíàòà áåøå èçíèêíàëà êîëîíà îò ïðàõ è áúðçî ïðèáëèæàâàøå.
- Åäèí ìîìåíò - êàçà ãåíåðàë Àøàë. Òîé èçìúêíà îò ñåäëîòî ñè ìåòàëíà òðúáà ñ êðàñèâè îðíàìåíòè, ãúñòî ïîêðèòà ñúñ çàñóêàíîòî êëà÷èàíñêî ïèñìî. Ïðèñâè îêî â åäèíèÿ é êðàé, à äðóãèÿ íàñî÷è êúì îáëàêà.
- Åçäà÷è - äîêëàäâà òîé. - Èìàò è êàìèëè, è êîíå.
- Òîâà äà íå å óñòðîéñòâîòî, äåòî ïðàâè íåùàòà äà èçãëåæäàò ïî-ãîëåìè? - ïîïèòà ëîðä Ðúæäüî. - Äóìà äà íÿìà, íàèñòèíà ñå äâèæèòå â êðàê ñ òåõíèêàòà. Òÿõ ãè îòêðèõà åäâà ìèíàëàòà ãîäèíà.
- Íå ñúì ãî êóïóâàë, ìèëîðä. Ïîëó÷èõ ãî â íàñëåäåòâî îò äÿäî ñè... - Ãåíåðàëúò îòíîâî ïîãëåäíà ïðåç îêóëÿðà. - Îêîëî ÷åòèðèéñåò äóøè, áèõ êàçàë.
- Ìèëè áîæå - ïðîìúëâè ïðèíö Êàäðàì. - Ïîäêðåïëåíèÿ ëè âè èäâàò, ëîðä Ðúæäüî?
- Òå íîñÿò... åçäà÷úò íà÷åëî íîñè... çíàìå, ñòðóâà ìè ñå, âñå îùå å íàâèòî...
- Ñ ïîëîæèòåëíîñò íå, ñúð! - îòãîâîðè ëîðä Ðúæäüî. Çàä íåãî ëîðä Ñåëà÷èè ïîäáåëè î÷è.
- ...à, åòî, ñåãà òîé ðàçâèâà çíàìåòî, òî å... òî å... òîâà å áÿëî çíàìå, ñèð.
- Íÿêîé áúðçà äà ñå ïðåäàäå ëè? Ãåíåðàëúò ñâàëè äàëåêîãëåäà ñè:
- Íå èçãëåæäà... íå ïðèëè÷à äà... Àêî ùå ñå ïðåäàâàò, òâúðäå ìíîãî áúðçàò äà ãî íàïðàâÿò.
- Èçïðàòè åäèí îòðÿä äà ãè àðåñòóâà - çàïîâÿäà ïðèíö Êàäðàì.
- Íèå ñúùî ùå èçïðàòèì îòðÿä - áúðçî äîáàâè Ðúæäüî è êèìíà íà àäþòàíòà ñè.
- À, äà îáåäèíèì óñèëèÿòà ñè - êàçà ïðèíöúò. Íÿêîëêî ñåêóíäè ïî-êúñíî ãðóïè÷êè ìúæå ñå îòäåëèõà îò äâåòå àðìèè è ïðåïóñíàõà, çà äà ïðåñðåùíàò íîâîäîøëèòå. Âñè÷êè âèäÿõà âíåçàïíèòå ïðîáëÿñúöè íà ñëúí÷åâèòå ëú÷è ñðåä íàáëèæàâàùèÿ îáëàê. Áÿõà èçâàäåíè îðúæèÿ.
- Íî êàê òàêà ùå ñå áèÿò ïîä çíàìåòî íà ïîðàæåíèåòî? Òîâà å... áåçíðàâñòâåíî! - âúçêëèêíà ëîðä Ðúæäüî.
- Îïðåäåëåíî å íîâîñò çà ìåí - ñúãëàñè ñå ïðèíöúò.
Òðèòå îòðÿäà ùÿõà áëàãîïîëó÷íî äà ñå ñðåùíàò, àêî íå áåøå òîëêîâà òðóäíî äà ñå îïðåäåëè íà îêî êàêâî ðàçñòîÿíèå èçìèíàâà ïðåïóñêàùàòà êàìèëà. Êîãàòî äâàìàòà êîìàíäèðè îñúçíàõà, ÷å å âðåìå äà çàâèÿò, òå âå÷å áè òðÿáâàëî äà ñà îáúðíàëè îòðÿäèòå ñè.
- Ñèð, âàøèòå õîðà êàòî ÷å íå ïðåöåíèõà äîáðå ñèòóàöèÿòà - îòáåëÿçà Ðúæäüî.
- Çíàåõ ñè, ÷å òðÿáâàøå äà ãè ïîñòàâÿ ïîä êîìàíäâàíåòî íà áåëè îôèöåðè - îòãîâîðè ïðèíöúò. - Íî... î, Áîæå, èçãëåæäà âàøèòå õîðà ñúùî íÿìàõà êúñìåò...
Òîé ìëúêíà ðÿçêî. Íàñòúïè îáúðêâàíå. Äâàòà îòðÿäà áÿõà ïîëó÷èëè ñâîèòå èíñòðóêöèè, íî íèêîé íå èì îáÿñíè êàê äà ïîñòúïÿò, àêî ñè íàëåòÿò âçàèìíî. À òå â êðàÿ íà êðàèùàòà ñå ñúñòîÿõà îò ìúæå, êîèòî àõà äà çàïî÷íàò áèòêà ïîìåæäó ñè è âñåêè îò òÿõ çíàåøå, ÷å äðóãèòå ñà èëè êîâàðíè ìàçíè ÷àðøàôîãëàâöè, èëè âåðîëîìíè íåïî÷òåíè íåíîðìàëíèöè, äåòî ñå õðàíÿò ñ õîò-äîã. À òîâà ñè áåøå áîéíî ïîëå. Âñåêè áåøå èçïëàøåí è ñëåäîâàòåëíî - ÿäîñàí. Îòãîðå íà âñè÷êî - âúîðúæåí.
Ñàì Âàéìñ ÷ó çàä ãúðáà ñè âèêîâåòå, íî òî÷íî â òîçè ìîìåíò ãëàâàòà ìó áåøå èçïúëíåíà îò äðóãè ìèñëè. Áåøå íåâúçìîæíî äà ñå ÿçäè êàìèëà, áåç ÷îâåê íåâîëíî äà ñå ñúñðåäîòî÷è èçöÿëî âúðõó ñúñòîÿíèåòî íà ÷åðíèÿ ñè äðîá è áúáðåöèòå ñ ïëàõàòà íàäåæäà, ÷å òå íÿìà äà áúäàò èçòðúñêàíè èçâúí òÿëîòî. Æèâîòíîòî ïðîñòî íå ñè ìåñòåøå êðàêàòà íîðìàëíî. Áåøå óáåäåí â òîâà. Íèêàêâè íîðìàëíè êðàêà íå ìîãàò äà ñå äðóñàò òîëêîâà. Õîðèçîíòúò ïîäñêà÷àøå íàïðåä è íàçàä, íàãîðå è íàäîëó. Êàêâî ìó áåøå êàçàë Àõìåä?
Âàéìñ óäàðè êàìèëàòà ñ âñå ñèëà è èçðåâà:
- Õúò õúò õúò õúò!
Òÿ óñêîðè êðà÷êà. Ïîäñêîöèòå ñå ñëÿõà è ñåãà òÿëîòî ìó íå áåøå ïîäëîæåíî íà ñåðèÿ ïîäðóñâàíèÿ, à ñÿêàø ñå íàìèðàøå â ñúñòîÿíèå íà åäíî íåñïèðíî äðóñàíå. Âàéìñ îòíîâî õàëîñà æèâîòíîòî è ñå îïèòà äà èçðåâå „Õúòõúòõúòõúò!", âúïðåêè ÷å âèêúò ïðîçâó÷à ïîâå÷å êàòî „Õãíãíãíãíãí!" Âúâ âñåêè ñëó÷àé íà êàìèëàòà êàòî ÷å èçâåäíúæ é ïîíèêíàõà îùå íÿêîëêî ÷èôòà êîëåíå.
Çàä ãúðáà ìó âèêîâåòå ïðîäúëæàâàõà. Èçâúðíà ãëàâà êîëêîòî ñå îñìåëè, è âèäÿ íÿêîëêî îò ñâîèòå ä'ðåãè áúðçî äà èçîñòàâàò. Íåñúìíåíî ÷óâàøå Êåðúò äà ìó êðåùè íåùî, íî íå ãî ðàçáèðàøå çàðàäè ñîáñòâåíèòå ñè âèêîâå.
- Ñïðè, êîïåëå! - èçðåâà òîé.
Øàòðàòà áúðçî ñå ïðèáëèæàâàøå. Âàéìñ çàõâúðëè ïðú÷êàòà è óâèñíà íà ïîâîäèòå. ßâíî íàëó÷êàëî ñúñ ñïåöèàëíàòà êàìèëñêà ïðîíèöàòåëíîñò êîå å íàé-êîíôóçíîòî âðåìå äà ñïðå, æèâîòíîòî ñå çàêîâà íà ìÿñòî. Âàéìñ ñå ïëúçíà íàïðåä, ñãðàá÷è øèÿòà é, êîÿòî ìó ñå ñòîðè ñÿêàø íàòúïêàíà ñúñ ñòàðè ÷åòêè çà îáóâêè, è ïîëóïàäíà, ïîëóïëüîñíà íà ïÿñúêà.
Îñòàíàëèòå êàìèëè ãëóõî èçòðîïîëèõà êðàé íåãî è ñïðÿõà. Êåðúò ãî ñãðàá÷è çà ðúêàòà.
- Äîáðå ëè ñòå, ñúð? Òîâà áåøå íåâåðîÿòíî! Íàïðàâèõòå ñòðàõîòíî âïå÷àòëåíèå íà ä'ðåãèòå, êàòî êðåùÿõòå òàêà ïðåäèçâèêàòåëíî! È ïðîäúëæàâàõòå äà êðåùèòå íà êàìèëàòà äà òè÷à ïî-áúðçî, äîðè êîãàòî òÿ âå÷å ãàëîïèðàøå!
- Ãíãí?
Ñòðàæèòå îêîëî øàòðàòà áÿõà çàñòèíàëè â ïî÷óäà, íî òîâà íÿìàøå äà òðàå îùå äúëãî. Âÿòúðúò ïîäõâàíà áÿëîòî çíàìå, çàâúðçàíî çà êîïèåòî íà Êåðúò, è ãî íàêàðà äà ïëþùè.
- Ñúð, íàëè âñè÷êî ùå áúäå íàðåä? Èñêàì äà êàæà, îáè÷àéíî áåëèÿò ôëàã ñå âúçïðèåìà êàòî...
- Íî áè ìîãúë ñúùî äà ïîêàçâà çà êàêâî ñå áîðèì, íàëè?
- Ïðåäïîëàãàì, ÷å äà, ñúð. Ä'ðåãèòå áÿõà íàîáèêîëèëè øàòðàòà. Âúçäóõúò ñå èçïúëíè ñ ïÿñúê è êðÿñúöè.
- Êàêâî ñòàâà òàì îòçàä?
- Ìàëêà ðàçïðàâèÿ, ñúð. Íàøèòå... - Êåðúò ñå ïîêîëåáà çà ìîìåíò è ñå ïîïðàâè: - Èñêàõ äà êàæà, ÷å àíêõ-ìîðïîðêñêèòå è êëà÷èàíñêèòå âîéíèöè ñà çàïî÷íàëè äà ñå áèÿò, ñúð. À ä'ðåãèòå ñå áèÿò è ñ äâåòå ñòðàíè.
- Àìà êàê, ïðåäè áèòêàòà äà å îáÿâåíà îôèöèàëíî? Íÿìà ëè äà ãè äèñêâàëèôèöèðàò çà òîâà?
Âàéìñ îãëåäà ñòðàæèòå è ïîñî÷è êúì çíàìåòî ñè:
- Çíàåòå ëè êàêâî å òîâà çíàìå? - èçâèêà òîé. - Õóáàâî, èñêàì ñåãà âèå äà...
- Âèå íå ñòå ëè ãîñïîäèí Âàéìñ? - ïîïèòà åäèí îò àíêõ-ìîðïîðêöèòå. - À òîâà å êàïèòàí Êåðúò, íàëè?
- O, çäðàâåéòå, ãîñïîäèí Ñìîëïëàíê - êàçà Êåðúò. - Äîáðå ëè âè õðàíÿò òóêà?
- Äà,ñúð!
Âàéìñ ïîäáåëè î÷è. Ïàê Êåðúò ñúñ ñâîèòå íîìåðà. Äà ïîçíàâà âñåêèãî ïî èìå. À íà âñè÷êîòî îòãîðå òîçè ÷îâåê ãî íàðå÷å „ñúð"...
- Ñàìî ùå ïðåìèíåì îòòóêà - êàçà Êåðúò. - Íÿìà äà îòíåìå ïîâå÷å îò ìèíóòà.
- Äà, ñúð, àìà òèÿ ÷àðøàôîãëà... - Ñìîëïëàíê ñå ïîêîëåáà. Íÿêîè äóìè ïðîñòî íå çâó÷àõà äîáðå, êîãàòî îáåêòèòå èì ñå íàìèðàõà â íåïîñðåäñòâåíà áëèçîñò - âúîðúæåíè, åäðè, èçâèñèëè ñå íàä ãëàâàòà òè... - Òèÿ êëà÷èàíöè ñúùî ñà íà ñòðàæà, ñàì âèæäàòå...
Ñòðóÿ ñèíêàâ äèì ïðåëåòÿ ïîêðàé óõîòî íà Âàéìñ.
- Äîáðî óòðî, ãîñïîäà, - èçðå÷å 71-÷àñîâèÿ Àõìåä. Äúðæåøå ä'ðåãñêè àðáàëåò âúâ âñÿêà ðúêà. - Ïðèêàíâàì âè äà îáúðíåòå âíèìàíèå, ÷å âîéíèöèòå çàä ìåí ñà ñúùî äîáðå âúîðúæåíè. Äîáðå. Êàçâàì ñå 71-÷àñîâèÿ Àõìåä. È ùå çàñòðåëÿì òîçè, êîéòî ïîñëåäåí õâúðëè îðúæèåòî ñè. Èìàòå äóìàòà ìè.
Ìîðïîðêèàíöèòå èçãëåæäàõà óæàñåíè. Êëà÷èàíöèòå íàïðåãíàòî ñè çàøåïíàõà.
- Ñâàëåòå îðúæèÿòà, ìîì÷åòà - çàïîâÿäà Âàéìñ. Ìîðïîðêèàíöèòå ïðèïðÿíî çàõâúðëèõà ìå÷îâåòå ñè íà çåìÿòà. Êëà÷èàíöèòå ïóñíàõà ñâîèòå ÿòàãàíè âåäíàãà ñëåä òÿõ.
- Ãîñïîäèíúò âëÿâî è îíçè âèñîêèÿò, êðèâîãëåäèÿò, ñè ïîäåëÿò ïîñëåäíîòî ìÿñòî. Àõìåä íàñî÷è àðáàëåòèòå.
- Õåé - èçâèêà Âàéìñ, - íå ìîæå òàêà... Àðáàëåòèòå çâúííàõà. Äâàìàòà ìúæå ñå ñòðîïîëèõà ñ âèêîâå.
- Âúïðåêè ÷å, - Àõìåä ïîäàäå àðáàëåòèòå íà ä'ðåãà çàä íåãî, êîéòî ìó âðú÷è çàðåäåíî îðúæèå, - çàðàäè ÷óâñòâèòåëíîñòòà íà êîìàíäèð Âàéìñ ïðîñòðåëÿõ åäèíèÿ â áåäðîòî, à äðóãèÿ â õîäèëîòî. Âñå ïàê ñìå íà ìèðíà ìèñèÿ. - Òîé ñå îáúðíà êúì Âàéìñ: - Ñúæàëÿâàì, ñúð Ñàìþúë, íî å ìíîãî âàæíî õîðàòà äà ðàçáèðàò â êàêâè òî÷íî îòíîøåíèÿ ñà ñúñ ìåí.
- Òåçè äâàìàòà òðóäíî ùå òå ðàçáåðàò.
- Ùå îæèâåÿò.
Âàéìñ ñå ïðèáëèæè äî âàëè.
- Õúòõúòõúòõúò, à? - ïðîøåïíà ìó òîé. - Òè ìè êàçà, ÷å òîâà îçíà÷àâàëî...
- Ðåøèõ, ÷å áè áèëî äîáúð ïðèìåð çà âñè÷êè íàñ, àêî òè ïîâåäåø ãðóïàòà - ïðîøåïíà Àõìåä â îòãîâîð. - Ä'ðåãèòå âèíàãè ñëåäâàò ñ ãîòîâíîñò ÷îâåê, êîéòî ãîðè îò íåòúðïåíèå äà ñå âêëþ÷è â áîÿ.
Ëîðä Ðúæäüî èçëåçå íà ñëúíöå è ñå âãëåäà âúâ Âàéìñ.
- Âàéìñ? Êàêâî, ïî äÿâîëèòå, ïðàâèø òóêà?
- Íàìèðàì ñå â êðàê ñúñ ñúáèòèÿòà, ìèëîðä. Âàéìñ ãî îòìåñòè îò ïúòÿ ñè è âëåçå â ñÿíêàòà íà ïàëàòêàòà. Òàì ñå íàìèðàøå ïðèíö Êàäðàì, âñå îùå ñåäíàë çàä ìàñàòà. Èìàøå è ãîëÿìî êîëè÷åñòâî âúîðúæåíè ìúæå. Òåçè òóêà, ìèìîõîäîì îòáåëÿçà Âàéìñ, íå ïðèëè÷àõà íà îáèêíîâåíè âîéíèöè. Èìàõà äàëå÷ ïî-çàêàëåíèÿ âèä íà ëîÿëíè òåëîõðàíèòåëè.
- Òàêà - çàïî÷íà ïðèíöúò, - çíà÷è âèå äîéäîõòå òóê ïîä ôëàãà íà ìèðà, à íîñèòå îðúæèå?
- Òè ëè ñè ïðèíö Êàäðàì? - ïîïèòà Âàéìñ.
- È òè ëè, Àõìåä? - ïîäõâúðëè ïðèíöúò, áåç äà ãî ñëóøà.
Àõìåä êèìíà, íî íå êàçà íèùî. O, íå, ñàìî íå è ñåãà, êàçà ñè Âàéìñ. Çäðàâ êàòî ðåìúê è çëîíðàâåí êàòî îñà, íî â ïðèñúñòâèåòî íà ñâîÿ êðàë...
- Âèå ñòå àðåñòóâàí - êàçà òîé. Ïðèíöúò èçäàäå êðàòúê çâóê - íåùî ìåæäó ïîêàøëÿíå è ñìÿõ.
- Àç ñúì êàêâî?...
- Àðåñòóâàì âè ïî îáâèíåíèå â çàãîâîð ñ öåë óáèéñòâîòî íà âàøèÿ áðàò. Âïîñëåäñòâèå ìîãàò äà áúäàò ïðåäÿâåíè è äðóãè îáâèíåíèÿ.
Ïðèíöúò ïîêðè ëèöåòî ñè ñ äëàíè è ãè ïëúçíà êúì áðàäè÷êàòà ñè ñ äâèæåíèåòî íà óìîðåí ÷îâåê, êîéòî ñå îïèòâà äà ñå ñïðàâè ñ îñîáåíî äîñàäíî ïîëîæåíèå.
- Ãîñïîäèí?... - çàïî÷íà òîé.
- Ñúð Ñàìþúë Âàéìñ, Àíêõ-ìîðïîðêñêà Ãðàäñêà ñòðàæà, - ïðåäñòàâè ñå Âàéìñ.
- Å, äîáðå, ãîñïîäèí Ñàìþúë, êîãàòî âäèãíà ðúêàòà ñè, òåçè ìúæå çàä ãúðáà ìè ùå òè ïðåðåæàò...
- Ùå óáèÿ ïúðâèÿ, êîéòî øàâíå - îáåùà Àõìåä.
- Â òàêúâ ñëó÷àé âòîðèÿò ùå óáèå òåá, ïðåäàòåëþ! - èçâèêà ïðèíöúò.
- Äà, îáà÷å ùå òðÿáâà äà å èçêëþ÷èòåëíî áúðç - êàçà Êåðúò è èçòåãëè ìå÷à ñè.
- Äà èìà äîáðîâîëöè çà ðîëÿòà íà òðåòè? - îñâåäîìè ñå Âàéìñ. - Íÿêîé?
Ãåíåðàë Àøàë ïîìðúäíà, ìíîãî áàâíî îáà÷å, êàòî âäèãíà ðúêà âúâ âúçäóõà. Òåëîõðàíèòåëèòå ëåêî ñå ïîîòïóñíàõà.
- Êàêâà áåøå òàçè... ëúæà, êîÿòî èçðåêîõòå çà íÿêàêâî óáèéñòâî?
- Ïîáúðêàë ëè ñè ñå, Àøàë? - ñîïíà ñå ïðèíöúò.
- O, ñèð, ïðåäè äà îòðå÷åì òèÿ ãèáåëíè ëúæè, íèå òðÿáâà äà íàó÷èì ïîâå÷å çà òÿõ.
- Âàéìñ, òè ñè ëóä - êàçà óáåäåíî Ðúæäüî. - Íå ìîæåø äà àðåñòóâàø êîìàíäèð íà àðìèÿ!
- Â äåéñòâèòåëíîñò, ãîñïîäèí Âàéìñ, ñòðóâà ìè ñå, ÷å áèõìå ìîãëè - âìåòíà Êåðúò. - Êàêòî è öÿëàòà àðìèÿ. Èñêàì äà êàæà, íå âèæäàì çàùî äà íå ìîæå. Âúçìîæíî å äà ãè îáâèíèì â ïîâåäåíèå, êîåòî âåðîÿòíî áè ïðåäèçâèêàëî íàðóøàâàíåòî íà ìèðà, ñúð. Íàëè â êðàÿ íà êðàèùàòà, âîéíàòà å èìåííî òîâà.
Ëèöåòî íà Âàéìñ ñå ðàçêðèâè â ìàíèàêàëíà óñìèâêà.
- Õàðåñâà ìè.
- Íî àêî òðÿáâà äà áúäåì ñïðàâåäëèâè, íàøàòà - èñêàõ äà êàæà, àðìèÿòà íà Àíêõ-Ìîðïîðê - ñúùî å...
- Â òàêúâ ñëó÷àé ïî-äîáðå àðåñòóâàé è òÿõ - ðåøè Âàéìñ. - Àðåñòóâàé êîëêîòî ñå ìîæå ïîâå÷å. Çà êîíñïèðàöèÿ, öåëÿùà äà ïðåäèçâèêà ñìóòîâå - òîé çàïî÷íà äà èçáðîÿâà íà ïðúñòè, - èçïîëçâàíå íà ñïåöèàëíà åêèïèðîâêà çà öåëèòå íà ïðåñòúïëåíèåòî, ñúïðîòèâà ñðåùó îðãàíèòå íà ðåäà, çàïëàøèòåëíî ïîâåäåíèå, óìèøëåíî ðàçìîòàâàíå, ðàçìîòàâàíå â øàòðà, õà, ïðåäïðèåìàíå íà ïúòåøåñòâèå ñ öåë èçâúðøâàíå íà ïðåñòúïëåíèå, çëîâðåäíî ïðîìúêâàíå è ïðåíàñÿíå íà óêðèòè îðúæèÿ.
- Íå ñúì ñèãóðåí, ÷å ïîñëåäíîòî... - çàïî÷íà Êåðúò.
- Àç íå ãè âèæäàì - íàòúðòè Âàéìñ.
- Âàéìñ, çàïîâÿäâàì òè äà ñå âðàçóìèø íà ñåêóíäàòà! - èçðåâà ëîðä Ðúæäüî. - Êîëêî äúëãî ñè ñòîÿë íà ñëúíöå?
- Òîâà ãî áðîé çà íåïðèëè÷íî ïîâåäåíèå - îáúðíà ñå êúì Êåðúò Âàéìñ.
Ïðèíöúò ïðîäúëæàâàøå äà ãî ãëåäà áåçìúëâíî.
- Íèìà ìèñëèø ñåðèîçíî, ÷å ìîæåø äà àðåñòóâàø öÿëà àðìèÿ? - ïîïèòà òîé. - Äà íå áè äà ðàçïîëàãàø ñ ïî-ãîëÿìà àðìèÿ?
- Íÿìàì íóæäà îò òàêàâà - îòãîâîðè Âàéìñ. - Ñèëàòà å ñèëà òîãàâà, êîãàòî áúäå ïðèëîæåíà â ïðàâèëíàòà òî÷êà, òàêà å êàçàë Òàêòèêóñ. À òóêà èìà åäíà ïðàâèëíà òî÷êà - âúðõúò íà ñòðåëàòà â àðáàëåòà íà Àõìåä. Ïîäîáíà çàïëàõà íå áè ñìóòèëà åäèí ä'ðåã, íî òåá... Ïðåäïîëàãàì, ÷å òè íå ðàçñúæäàâàø ñúâñåì êàòî òÿõ. Íàðåäè íà ìúæåòå ñè äà ñëîæàò îðúæèå. Èñêàì äà ÷óÿ çàïîâåäòà îùå ñåãà.
- Äîðè Àõìåä íå áè ìîãúë õëàäíîêðúâíî äà çàñòðåëÿ ñâîÿ ïðèíö - çàÿâè Êàäðàì. Âàéìñ ãðàáíà àðáàëåòà.
- Íÿìà è äà ãî ìîëÿ! - Òîé ñå ïðèöåëè. - Çàïîâåäòà! - Ïðèíöúò ãî ãëåäàøå áåçèçðàçíî. - Áðîÿ äî òðè!
Ãåíåðàë Àøàë ñå íàâåäå è çàøåïíà íåùî â óõîòî íà ïðèíöà. Èçðàæåíèåòî íà ïîñëåäíèÿ çàìðúçíà, äîêàòî ñëóøàøå.
- Òàêà å - ïîòâúðäè Âàéìñ. - Ïðåäàâà ñå ïî íàñëåäñòâî â ñåìåéñòâîòî.
- Íî òîâà áè áèëî óáèéñòâî!
- Òàêà ëè? Â óñëîâèÿòà íà âîéíà? Àç ñúì îò Àíêõ-Ìîðïîðê. Íå ñå ëè ïðåäïîëàãà äà ñúì âúâ âîéíà ñ òåá? Àêî ñìå âúâ âîéíà, íÿìà äà å óáèéñòâî. Òàêà å íàïèñàíî. Íÿêúäå.
Ãåíåðàëúò îòíîâî ñå íàâåäå è çàøåïíà.
- Åäíî:
Øåïîòúò ïðåðàñíà âúâ âúçáóäåí ñïîð.
- Äâå.
- Ìîÿòïðèíöìåíàòîâàðèäàêàæà... - çàïî÷íà ãåíåðàëúò.
- Äîáðå, äîáðå, äàâàé ïî-áàâíè÷êî - ñìèëè ñå Âàéìñ.
- Àêî òîâà ùå òå çàðàäâà, àç ùå èçäàì òàçè çàïîâåä - êàçà ãåíåðàëúò. - Ïðàòåòå âåñòîíîñöèòå!
Âàéìñ êèìíà è ñâàëè àðáàëåòà. Ïðèíöúò íåëîâêî ñå ðàçìúðäà.
- È àðìèÿòà íà Àíêõ-Ìîðïîðê ñúùî ùå ñëîæè îðúæèå.
- Íî, Âàéìñ, òè ñè íà íàøà ñòðàíà... - çàïî÷íà Ðúæäüî.
- Äà ãî âçåìàò äÿâîëèòå, äíåñ ñúì ðåøèë äà çàñòðåëÿì íÿêîãî è òîâà ñïîêîéíî ìîæåø äà áúäåø òè - èçðúìæà ìó Âàéìñ.
- Ñúð? - ëåéòåíàíò Õîðíåò ïîäðúïíà ïðèòåñíåíî ïåøà íà êóðòêàòà íà ñâîÿ êîìàíäèð. - Ìîãà ëè äà êàæà íåùî?
Âàéìñ ãè âèäÿ äà ñè øåïíàò, ñëåä êîåòî ìëàäèÿò ìúæ ñå îòäàëå÷è.
- Õóáàâî, âñè÷êè âå÷å ñìå ðàçîðúæåíè - êàçà ëîðä Ðúæäüî. - Âñè÷êè ñìå „àðåñòóâàíè". È ñåãà êàêâî, êîìàíäèð Âàéìñ?
- Òðÿáâà äà èì ïðî÷åòà ïðàâàòà, ñúð - ñåòè ñå Êåðúò.
- Çà êàêâî ïðèêàçâàø?! - âúçêëèêíà Âàéìñ.
- Íà õîðàòà îòâúè, ñúð.
- O. À-à-à. Äà. Äîáðå, äåéñòâàé òîãàâà.
Ìèëè áîæå, òîêó-ùî àðåñòóâàõ öÿëîòî áîéíî ïîëå, ïîìèñëè ñè Âàéìñ. Òàêèâà íåùà ïðîñòî íå ñå ïðàâÿò. Íî àç ãî íàïðàâèõ. À â Äâîðà â Àíêõ-Ìîðïîðê èìàìå ñàìî øåñò êèëèè, â åäíàòà îò òÿõ äúðæèì âúãëèùàòà.
Òàêèâà íåùà ïðîñòî íå ñå ïðàâÿò.
Ìàäàì, òîâà ëè áåøå àðìèÿòà, êîÿòî íàïàäíà âàøàòà ñòðàíà? Íå, îôèöåð, îíåçè áÿõà ïî-âèñî÷êè... À êàêâî ìèñëèòå çà òàçè? Íå ñúì ñèãóðíà - íàêàðàéòå ãè ìàëêî äà ïîìàðøèðóâàò íàñàì-íàòàì...
Èççàä ëåíåíèÿ ïàðàâàí íà øàòðàòà ñå íîñåøå ëåêî ïðèãëóøåíî ãëàñúò íà Êåðúò:
- Òàêà... âñè÷êè ëè ìå ÷óâàò? Âèå, ãîñïîäà, íà êðàÿ íà ðåäèöàòà? Âñåêè, êîéòî íå ìîæå äà ìå ÷óå, ìîëÿ äà âäèãíå ðú... äîáðå äå, íÿêîé äà èìà ìåãàôîí? Èëè ÷åðíà äúñêà, íà êîÿòî äà ïèøà? Â òàêúâ ñëó÷àé ñå íàëàãà äà âèêàì...
- È ñåãà êàêâî? - ïîïèòà ïðèíöúò.
- Âçèìàì òå ñúñ ñåáå ñè â Àíêõ-Ìîðïîðê...
- Â íèêàêúâ ñëó÷àé. Òîâà áè áèë âîéíñòâåí àêò.
- Âèå ïðàâèòå öÿëàòà ðàáîòà çà ïîñìåøèùå, Âàéìñ! - ÿðîñòíî âúçêëèêíà ëîðä Ðúæäüî.
- Äîêàòî âúðøà íåùàòà ïðàâèëíî, äà. - Âàéìñ êèìíà êúì Àõìåä.
- Â òàêúâ ñëó÷àé ùå îòãîâàðÿòå çà ñâîåòî ïðåñòúïëåíèå òóê, ñèð, - êàçà òîé.
- Â êîé ñúä? - ïîëþáîïèòñòâà ïðèíöúò. Àõìåä ñå íàêëîíè ëåêè÷êî êúì Âàéìñ è ïðîøåïíà:
- Êàêúâ çíà÷è áåøå ïëàíúò òè îòòóê íàòàòúê?
- Íèêîãà íå ñúì ñè è ïðåäñòàâÿë, ÷å ùå ñòèãíåì äîòóêà!
- À. Äîáðå... òîâà áåøå èíòåðåñíî, ñúð Ñàìþúë.
Ïðèíö Êàäðàì ñå óñìèõíà íà Âàéìñ.
- Ùå æåëàåòå ëè êàôå, äîêàòî îáìèñëÿòå ñëåäâàùèÿ ñè õîä? - ïîñî÷è èíêðóñòèðàíîòî ÷àéíè÷å íà ìàñàòà ïðåä ñåáå ñè.
- Íèå èìàìå äîêàçàòåëñòâî - êàçà Âàéìñ. Íî ÷óâñòâàøå, ÷å ìîìåíòúò ìó ñå èçïëúçâà. Íîìåðúò ñ ðÿçàíåòî íà êëîíà, íà êîéòî ñåäèø, ñå çàêëþ÷àâà â òîâà, ÷å ÷îâåê íå òðÿáâà äà å âúðõó íåãî, êîãàòî ãî ïðàâè.
- Íàèñòèíà ëè? Óäèâèòåëíî. Ñúð Ñàìþúë, ïðåä êîãî ñìÿòàòå äà ïðåäñòàâèòå âàøåòî äîêàçàòåëñòâî?
- Òðÿáâà äà íàìåðèì ñúä.
- Èíòðèãóâàùî. Ñúä â Àíêõ-Ìîðïîðê, ïðåäïîëàãàì? Èëè òóêàøåí?
- Íÿêîé ìè áåøå êàçàë, ÷å ñâåòúò íè ãëåäà - íàïîìíè Âàéìñ.
Íàñòúïè òèøèíà, íàðóøàâàíà ñàìî îò ïðèãëóøåíèÿ ãëàñ íà Êåðúò îòâúí è áðúì÷åíåòî íà íÿêîÿ ñëó÷àéíà ìóõà.
- ...çúí-çüí-çúí... - Äåçîðãàíèçàòîðúò áåøå ïîèçãóáèë ÷óðóëèêàùàòà íîòêà â ãëàñà ñè è ãîâîðåøå ñúíëèâî è îáúðêàíî.
Ãëàâèòå ñå îáúðíàõà êúì çâóêà.
- ...Ñåäåì ïðåäè îáÿä... Äà îðãàíèçèðàì çàùèòàòà íà Ðå÷íàòà ïîðòà... Ñåäåì äâàéñåò è ïåò... Ðüêîïàøåí áîé íà Óëèöàòà íà ïðàñêîâåíèòå ïàéîâå... Ñåäåì ÷åòèðèéñåò è îñåì îñåì îñåì... Ïðåíàñÿíå íà îöåëåëèòå íà ïëîùàä Ñàòîð... Íåùà çà âúðøåíå äíåñ:
Äà ñòðîÿ ñòðîÿ ñòðîÿ áàðèêàäè...
Âàéìñ óñåòè åäâà çàáåëåæèìî ïîìðúäâàíå çàä ãúðáà ñè è ëåê íàòèñê. Àõìåä ñå îïðÿ ãðúá â ãðúá ñ íåãî.
- Òîâà ÷óäî êàêâè ãè äðúíêàøå?
- Êàæè ìè, ÷å äà òè êàæà. Çâó÷åøå ñÿêàø îò äðóã ñâÿò, íå òè ëè ñå ñòîðè?...
Ìîæåøå äà ïî÷óâñòâà êàê ñúáèòèÿòà ãàëîïèðàõà êúì çàäúíåíà ñòåíà â äàëå÷èíàòà. Ïîò ñå ñòè÷àøå â î÷èòå ìó. Íå ìîæåøå äà ñè ñïîìíè êîãà çà ïîñëåäåí ïúò áåøå ñïàë êàòî õîðàòà. Êðàêàòà ìó ñå ïîäãúâàõà. Ðúöåòå ãî áîëÿõà, ñòèñíàëè òåæêèÿ àðáàëåò.
- ...çúí... Îñåì íóëà äâå ìèíóòè ïðåäè îáÿä - óáèòà å åôðåéòîð Äðåáíîäóïå... Îñåì íóëà òðè ìèíóòè ïðåäè îáÿä... Óáèò å ñåðæàíò Äåòðèòóñ... Îñåì íóëà òðèòðèòðè ìèíóòè è ñåäåì ñåêóíäè ñåêóíäè ïðåäè îáÿä... Óáèò å ïîëèöàé Âèçèò... Îñåì íóëà òðè ìèíóòè è äåâåòäåâåòäåâåò ñåêóíäè ïðåäè îáÿä... Óáèò å óáèò å óáèò å...
- Êàçâàò, ÷å íÿêîãà â Àíêõ-Ìîðïîðê åäèí îò òâîèòå ïðåäöè óáèë êðàëÿ - èçðå÷å ïðèíöúò. - Òîé ñúùî íå å ñâúðøèë äîáðå.
Âàéìñ íå ãî ñëóøàøå.
-... Óáèò å Ïîëèöàé Äîðôë... Îñåì íóëà òðè ìèíóòè è ÷åòèðèíàéñåòíàéñåòíàéñåò ñåêóíäè ïðåäè îáÿä...
ôèãóðàòà íà òðîíà ïðåä íåãî ñÿêàø èçïúëâàøå öåëèÿ ìó ñâÿò.
- ...Óáèò å êàïèòàí Êåðúò Àéðúíôàóíäúðñúí... çúí...
È Âàéìñ ñè ïîìèñëè: „À àç çà ìàëêî íÿìàøå äà äîéäà. Çà ìàëêî ùÿõ äà ñè îñòàíà â Àíêõ-Ìîðïîðê."
Âèíàãè ñå áå ÷óäèë êàê ëè ñå å ÷óâñòâàë Ñêàëîëèêèÿ â îíàÿ ìðàçîâèòà óòðèí, êîãàòî å õâàíàë ñåêèðàòà, íåáëàãîñëîâåíà îò êðàëÿ - çàùîòî êðàëÿò íå áè ïðèïîçíàë ñúä êàòî òîçè, äîðè è äà ñå íàìåðåõà ñúäåáíè çàñåäàòåëè çà íåãî, - êîãàòî ñå å ïðèãîòâèë äà ñêúñà òîâà, êîåòî õîðàòà ïðèåìàò çà âðúçêà ìåæäó çåìíîòî è áîæåñòâåíîòî...
-...çúí... Íåùà çà âúðøåíå äíåñ: Äà óìðà... ×óâñòâîòî íàõëó âúâ âåíèòå ìó êàòî ãîðåùà ìëàäà êðúâ. ×îâåê ãî èçïèòâà, ùîì óñåòè, ÷å çàêîíúò âå÷å å èç÷åðïàë ñèëèòå ñè, êîãàòî ïîãëåæäà â íàäñìèâàùîòî ìó ñå ëèöå îòñðåùà è ðåøàâà, ÷å ïðîñòî íå áè ìîãúë äà ïðîäúëæè äà æèâåå, àêî íå ïðåêðà÷è òàçè ïîñëåäíà ëèíèÿ è íå èçâúðøè åäíî ÷èñòî äåëî...
Îòâúí ñå ðàçíåñîõà âèêîâå. Òîé ìèãíà, çà äà ïðîãîíè ïîòòà îò î÷èòå ñè.
- À... Êîìàíäèð Âàéìñ... - ïðîèçíåñå åäèí ãëàñ íÿêúäå îòâúä ïðåäåëèòå íà ñúçíàíèåòî ìó.
Òîé ñå íàñèëè äà çàäúðæè ïàðåùèÿ ñè ïîãëåä âúðõó àðáàëåòà â ðúöåòå ñè.
- Äà?
Åäíà ðúêà áúðçî èçòðúãíà ñòðåëàòà îò ëåãëîòî é. Âàéìñ ìèãíà. Ïðúñòúò ìó ñïàçìàòè÷íî íàòèñíà ñïóñúêà. Òåòèâàòà îòñêî÷è íàçàä ñúñ çâúí. À ïîãëåäúò â î÷èòå íà ïðèíöà â òîçè ìèã íåñúìíåíî ùåøå äà ãî ñòîïëÿ â ñòóäåíèòå ìó íîùè, àêî èçîáùî ìó áåøå ïèñàíî äà ïðåæèâåå îùå ñòóäåíè íîùè.
×ó êàê âñè÷êè òå óìèðàõà. Íî â äåéñòâèòåëíîñò íå áÿõà ìúðòâè. À âúïðåêè òîâà ïðîêëåòîòî íåùî ïðîçâó÷à òîëêîâà... èñòèíñêî...
Ëîðä Âåòèíàðè ãíóñëèâî çàõâúðëè ñòðåëàòà íàñòðàíà, äîñóù êàòî ñâåòñêà äàìà, êîÿòî èñêà äà ñå îòúðâå îò íåùî êàôÿâî è ëåïêàâî.
- Ìíîãî äîáðå, Âàéìñ. Âèæäàì, ÷å ñè óñïÿë äà ïîêà÷èø ìàãàðåòî íà ìèíàðåòî. Äîáðî óòðî, ãîñïîäà. - Òîé ñå óñìèõíà âåäðî êúì êîìïàíèÿòà. - ßâíî íå ñúì çàêúñíÿë ïðåêàëåíî ìíîãî.
- Âåòèíàðè? - Ðúæäüî ñÿêàø ñå ñúáóäè. - Êàêâî òúðñèø òóêà? Òîâà å áîéíî ïîëå...
- Íå ñúì óáåäåí. - Ïàòðèöèÿò ãî äàðè ñ åäíà îò ñâîèòå èçêëþ÷èòåëíî êðàòêè óñìèâêè. - Îòâúí èìà óæàñíî ìíîãî õîðà, íàñÿäàëè ïî çåìÿòà. Ïîâå÷åòî ñå çàíèìàâàò ñ òîâà, êîåòî, àêî íå ñå ëúæà, íà âîåíåí æàðãîí ñå íàðè÷à „çàïàðâàíå íà ÷àé". À êàïèòàí Êåðúò îðãàíèçèðà ôóòáîëåí ìà÷.
- Òîé êàêâî?...
Âàéìñ ñâàëè àðáàëåòà. Âíåçàïíî ñâåòúò ìó ñå ñòîðè èñòèíñêè. Àêî Êåðúò ñå çàíèìàâàøå ñ íåùî òîëêîâà íåëåïî, çíà÷è íåùàòà ïàê ñè áÿõà íîðìàëíè.
- Áîÿ ñå, ÷å äîñåãà èìà îòáåëÿçàíè äîñòà ôàëîâå. Íî â íèêàêúâ ñëó÷àé íå áèõ ãî íàðåêúë áîéíî ïîëå.
- Êîé ïå÷åëè?
- Ñòðóâà ìè ñå, ÷å Àíêõ-Ìîðïîðê. Âîäèì ñ äâà ðèòíàòè ïèùÿëà è åäèí ñ÷óïåí íîñ.
Çà ïðúâ ïúò îò öÿëà âå÷íîñò Âàéìñ óñåòè ëåêîòî áîäâàíå íà ïàòðèîòèçìà. Îñòàíàëèÿò æèâîò ìîæåøå äà ïðîïàäà â íóæíèêà, íî êîãàòî îïðåøå äî ëàêòè â êîðåìà è ðèòàíå ïî êîêàë÷åòàòà, òîé çíàåøå íà êîãî äà çàëîæè.
- Îò äðóãà ñòðàíà - ïðîäúëæè Âåòèíàðè, - ñòðóâà ìè ñå, ÷å ôîðìàëíî âñå îùå ãîëÿì áðîé õîðà ñà àðåñòóâàíè. Âúïðåêè ÷å íå ñå íàìèðàìå â ñúñòîÿíèå íà âîéíà, à â ñúñòîÿíèå íà ôóòáîë. Çàòîâà âÿðâàì, ÷å àç, äà ðå÷åì, îòíîâî çàåìàì ìÿñòîòî ñè. Èçâèíåòå ìå, ñèð, íî ùå îòíåìå íå ïîâå÷å îò ìèíóòà.
Òîé èçìúêíà ìåòàëíèÿ öèëèíäúð è çàïî÷íà äà ãî ðàçâèâà îò åäèíèÿ êðàé.
Íåçíàéíî çàùî Âàéìñ âíåçàïíî ïî÷óâñòâà íåîáõîäèìîñò äà îòñòúïè íà íÿêîëêî êðà÷êè îò íåãî.
- Êàêâî å òîâà?
- Ïîìèñëèõ, ÷å ìîæå äà íè ïîòðÿáâà - îòãîâîðè Âåòèíàðè. - Îòíå èçâåñòíî âðåìå çà ïîäãîòîâêà, íî ñúì ñèãóðåí, ÷å ùå ñâúðøè ðàáîòà. Íàäÿâàì ñå âñå îùå äà ìîãàò äà ñå ÷åòàò. Ïîëîæèõìå âñè÷êè óñèëèÿ äà ãè çàïàçèì îò âëàãàòà. - Äåáåëî ðóëî õàðòèÿ òóïíà íà çåìÿòà. - Êîìàíäèð Âàéìñ, íÿìàòå ëè íèùî çà âúðøåíå? - äîáàâè òîé. - Äà ñúäèéñòâàòå íà ìà÷à íàïðèìåð.
Âàéìñ âäèãíà ðóëîòî è çà÷åòå ïúðâèòå ðåäîâå.
- Äîêàòî... è ïîðàäè êîåòî... è ò.í., è ò.í.... Ãðàä Àíêõ-Ìîðïîðê... Êàïèòóëèðà?
- Êàêâî? - èçâèêàõà åäíîâðåìåííî Ðúæäüî è ïðèíöà.
- Äà, êàïèòóëèðà - áîäðî ïîòâúðäè Âåòèíàðè. - Åäíî ìàëêî ðóëî õàðòèÿ è âñè÷êî ñå ðàçðåøàâà. Êàêòî ñàìè ùå óñòàíîâèòå, âñè÷êî âúòðå å íàïèñàíî â ñúîòâåòñòâèå ñúñ çàêîíà.
-Àìà òè íå ìîæåø...- çàïî÷íà Ðúæäüî.
- Àìà òè íå ìîæåø...- êàçà ïðèíöúò.
- Áåçóñëîâíî ëè? - îñòðî ïîïèòà ãåíåðàë Àøàë.
- Äà, òúé ìè ñå ñòðóâà. Óäîâëåòâîðÿâàìå èñêàíèÿòà çà Ëåøï â ïîëçà íà Êëà÷, èçòåãëÿìå âñè÷êèòå ñè âîéíèöè îò Êëà÷ è âñè÷êè íàøè ãðàæäàíè îò îñòðîâà, à ùî ñå îòíàñÿ äî ðåïàðàöèèòå... íåêà äà ñå ñïðåì íà ÷åòâúðò ìèëèîí äîëàðà? Ïëþñ íàé-ðàçíîîáðàçíè òúðãîâñêè îáëåê÷åíèÿ, ñòàòóò íà íàé-îáëàãîäåòåëñòâàíà íàöèÿ è òàêà íàòàòúê, è òàêà íàòàòúê. Âñè÷êî å íàïèñàíî âúòðå. Çàïîçíàéòå ñå ñ äåòàéëèòå íà ñïîêîéñòâèå.
Òîé ïîäàäå äîêóìåíòà íàä ãëàâàòà íà ïðèíöà â ðúöåòå íà ãåíåðàëà, êîéòî òðåñêàâî çàïðåëèñòâà ñòðàíèöèòå.
- Íî íèå íÿìàìå... - çàïî÷íà Âàéìñ. Ìîæå áè âñå ïàê ñà ìå óáèëè, êàçà ñè òîé. Àç ñúì îò äðóãàòà ñòðàíà èëè ïúê íÿêîé ìå å ðèòíàë ìíîãî ñèëíî ïî ãëàâàòà è òîâà ñåãàøíîòî å ñàìî íÿêàêúâ ìèðàæ...
- Òîâà å ôàëøèôèêàò! - èçëàÿ ïðèíöúò. - Íÿêàêúâ íîìåð!
- Å, ñèð, ÷îâåêúò íàèñòèíà èçãëåæäà å ëîðä Âåòèíàðè è òóê ñà ïîñòàâåíè îôèöèàëíèòå ïå÷àòè íà Àíêõ-Ìîðïîðê - îòãîâîðè ãåíåðàëúò. - Äîêàòî... ÷ðåç êîåòî... è áåç ïðåäâàðèòåëíè óñëîâèÿ... ðàòèôèêàöèÿ â ðàìêèòå íà ÷åòèðè äåíà... ñâîáîäíà òúðãîâèÿ... äà, òîâà èçãëåæäà, òðÿáâà äà îòáåëåæà, ñúâñåì èñòèíñêî.
- Íå ãî ïðèåìàì!
- Ðàçáèðàì, ñèð. Âúïðåêè ÷å ïîêðèâà, âèæäàì, âñè÷êè ïðîáëåìè, êîèòî èçòúêíàõòå êàòî ïðè÷èíà çà âîéíàòà â ðå÷òà ñè ïðåä ãðàæäàíñòâîòî ìèíàëàòà ñåäìèöà...
- Àç ñúñ ñèãóðíîñò íÿìà äà ãî ïðèåìà! - èçêðåùÿ ëîðä Ðúæäüî. Òîé ðàçìàõà ïðúñò ïîä íîñà íà Âåòèíàðè. - È ùå áúäåø ñúäåí çà òîâà!
Íî íèå äîðè íÿìàìå ïàðèòå, ïîâòàðÿøå ñè Âàéìñ, òîçè ïúò íàóì. Íèå âñúùíîñò ñìå ìíîãî áîãàò ãðàä, íî íå ðàçïîëàãàìå ñ íàëè÷íè ïàðè. Áîãàòñòâîòî íà Àíêõ-Ìîðïîðê å â íåãîâèòå õîðà, ãëàñè ïîãîâîðêàòà. È íå ìîæåø äà ãî èçòðúãíåø îò òÿõ è ñúñ çúáîëåêàðñêè êëåùè.
Òîé ïî÷óâñòâà êàê âÿòúðúò ñìåíè ïîñîêàòà ñè. Âåòèíàðè ãî íàáëþäàâàøå. È èìàøå íåùî â ïîãëåäà íà ãåíåðàë Àøàë. Íÿêàêúâ ãëàä...
- Ñúãëàñåí ñúì ñ Ðúæäüî - êàçà Âàéìñ. - Òîâà å çàâëè÷àíå íà äîáðîòî èìå íà Àíêõ-Ìîðïîðê ïðàâî â êàëòà.
Çà ñâîÿ èçíåíàäà óñïÿ äà ïðîèçíåñå ôðàçàòà, áåç äà ñå ðàçêèêîòè.
- Íèùî íå ãóáèì, ñèð - íàñòîÿ ãåíåðàë Àøàë. - Òå ñå èçòåãëÿò îò Êëà÷ è Ëåøï...
- Ïðîêëåò äà ñúì, àêî ñå èçòåãëÿ! - èçïèùÿ ëîðä Ðúæäüî.
- Äà! È âñè÷êè äà íàó÷àò, ÷å ñìå áèëè ïîáåäåíè? - âìåòíà Âàéìñ. - Íàäõèòðåíè!
Âçðÿ ñå â ïðèíöà, ÷èéòî ïîãëåä ïðåñêà÷àøå îò ÷îâåê íà ÷îâåê, íî ïåðèîäè÷åñêè ñÿêàø ñå âòîðà÷âàøå â íèùîòî, â íÿêàêâà âúòðåøíà êàðòèíà.
- ×åòâúðò ìèëèîí íå å äîñòàòú÷åí - îòñå÷å íàêðàÿ òîé.
Ëîðä Âåòèíàðè ñâè ðàìåíå:
- Ìîæåì äà ãî îáñúäèì.
- Èìà òîëêîâà ìíîãî íåùà, êîèòî áèõ èñêàë äà ñè êóïÿ.
- Îñòðè ìåòàëíè íåùà, áåç ñúìíåíèå. Ðàçáèðà ñå, àêî ùå ñè ãîâîðèì çà ñòîêè, âìåñòî çà ïàðè, èìà ìíîãî ìÿñòî çà... êîìïðîìèñè îò íàøà ñòðàíà...
Àõà, ñåãà îñòàâà è äà ãî âúîðúæèì, ïîìèñëè ñè Âàéìñ.
- Ùå áúäåø èçðèòàí îò ãðàäà çà ïî-ìàëêî îò ñåäìèöà! - èçâèêà Ðúæäüî.
Íà Âàéìñ ìó ñå ñòîðè, ÷å ãåíåðàëúò ëåêî ñå óñìèõâà. Àíêõ-Ìîðïîðê áåç Âåòèíàðè... óïðàâëÿâàí îò õîðà êàòî Ðúæäüî. Áúäåùåòî íàèñòèíà ñå î÷åðòàâàøå áðèëÿíòíî.
- Êàïèòóëàöèÿòà òðÿáâà äà áúäå ôîðìàëíî ïîäïèñàíà â ïðèñúñòâèåòî íà ñâèäåòåëè - çàÿâè Àøàë.
- Ìîãà ëè äà ïðåäëîæà òîâà äà ñòàíå â Àíêõ-Ìîðïîðê? - êàçà ëîðä Âåòèíàðè.
- Íå. Ïîäïèñâàíåòî åñòåñòâåíî ùå ñå èçâúðøè íà íåóòðàëíà òåðèòîðèÿ.
- Íî êúäå ìåæäó Àíêõ-Ìîðïîðê è Êëà÷ ùå íàìåðèì ïîäîáíî íåùî? - ïîïèòà ëîðä Âåòèíàðè.
- Ïðåäïîëàãàì... ÷å ìîæå äà ñå îñúùåñòâè íà Ëåøï - çàìèñëåíî ïðîèçíåñå ãåíåðàëúò.
- Êàêâà ÷óäåñíà èäåÿ! - âúçêëèêíà Ïàòðèöèÿò.
- Íå áè ìè õðóìíàëî.
- Îñòðîâúò òúé èëè èíà÷å å íàø! - ñîïíà ñå ïðèíöúò.
- Ùå áúäå ñèð. Ùå áüäå - óñïîêîè ãî ãåíåðàëúò.
- Êîãàòî âëåçåì âúâ âëàäåíèå. Íàïúëíî çàêîííî ïðè òîâà. È ñâåòúò ùå ãëåäà.
- È òîâà ëè å âñè÷êî? À êàêâî ùå ñòàíå ñ ìîèòå àðåñòàíòè? - ïîïèòà Âàéìñ. - Àç íå âúçíàìåðÿâàì äà...
- Òîâà ñà äúðæàâíè÷åñêè ðàáîòè - îòãîâîðè Âåòèíàðè. - Òðÿáâà äà ñå âçåìàò ïðåä âèä íÿêîè... äèïëîìàòè÷åñêè ñúîáðàæåíèÿ. Áîÿ ñå, ÷å áëàãîïðèÿòíîòî ðàçðåøàâàíå íà ìåæäóíàðîäíèòå îòíîøåíèÿ íå ìîæå äà ñå îñëàíÿ íà òâîèòå ïðèòåñíåíèÿ çà äåëàòà íà åäèí-åäèíñòâåí ÷îâåê.
È îùå âåäíúæ Âàéìñ ïî÷óâñòâà, ÷å äóìèòå, êîèòî ÷óâà, íå ñà äóìèòå, êîèòî ñà áèëè âñúùíîñò ïðîèçíåñåíè.
- Àç íå... - çàïî÷íà òîé.
- Èìà ïî-ãîëåìè öåëè.
- Àìà...
- Âúïðåêè òîâà òè ñå ñïðàâè ÷óäåñíî.
- Çíà÷è èìà ãîëåìè ïðåñòúïëåíèÿ è ìàëêè ïðåñòúïëåíèÿ, òàêà ëè?
- Ñúð Ñàìþúë, çàùî íå ñå îòäàäåòå - Âåòèíàðè ãî ñòðåëíà ñ åäíà îò ñâîèòå ïðåëèòàùè ñúñ ñâåòëèííà ñêîðîñò óñìèâêè, - íà çàñëóæåíà ïî÷èâêà? Âèå ñòå ÷îâåê íà äåéñòâèåòî. Âèå ðàáîòèòå ñ ìå÷îâå, ïðåñëåäâàíå è ôàêòè. Ñåãà, óâè, å âðåìå çà ìúæåòå íà äóìàòà, êîèòî ðàáîòÿò ñ îáåùàíèÿ, íåäîâåðèå è âúçìîæíîñòè. Çà âàñ âîéíàòà ñâúðøè. Íàñëàæäàâàéòå ñå íà ñëúíöåòî. Âÿðâàì, ÷å ñêîðî ùå ñå âðúùàìå ó äîìà. Áèõ èñêàë âèå äà îñòàíåòå, ëîðä Ðúæäüî...
Âàéìñ ðàçáðà, ÷å òîêó-ùî ñà ãî èçêëþ÷èëè îò èãðàòà. Òîé ñå çàâúðòÿ íà ïåòè è íàïóñíà øàòðàòà. Àõìåä ãî ïîñëåäâà.
- Òîâà òâîÿò ãîñïîäàð ëè áåøå?
- Íå! Òîâà å ïðîñòî ÷îâåêúò, êîéòî ìè ïëàùà çàïëàòàòà!
- ×åñòî å òðóäíî äà ñå íàïðàâè ðàçëèêà - îòáåëÿçà ñúñ ñú÷óâñòâèå Àõìåä.
Âàéìñ ñåäíà íà ïÿñúêà. Íå áåøå íèêàê óâåðåí, ÷å ùå óñïåå îòíîâî äà ñå èçïðàâè. Ñåãà ïîíå èìàøå áúäåùå. Íÿìàøå ïðåäñòàâà òî÷íî êàêâî ùå å òî, íî ïîíå èìàøå íÿêàêâî áúäåùå. Ñàìî äîïðåäè ïåò ìèíóòè íÿìàøå íèêàêâî. Ñåãà ìó ñå èñêàøå äà ïðèêàçâà. Ïî òîçè íà÷èí íÿìàøå äà ìó ñå íàëàãà äà ìèñëè îòíîâî è îòíîâî çà Äåçîðãàíèçàòîðà è íåãîâèòå óáèòè... Âñè÷êî áå ïðîçâó÷àëî òîëêîâà... òî÷íî...
- Êàêâî ùå ñòàíå ñåãà ñ òåáå? - ïîïèòà òîé, çà äà ðàçêàðà ìèñúëòà îò ãëàâàòà ñè. - Êîãàòî âñè÷êî ñâúðøè, äå. Òâîÿò øåô íèêàê íÿìà äà å äîâîëåí îò òåá.
- O, ïóñòèíÿòà ùå ìå ïîãúëíå.
- Òîé ùå íàñúñêà õîðà ïîäèð òåáå. Èçãëåæäà äà å îò òîçè òèï.
- Ïóñòèíÿòà ùå ãè ïîãúëíå.
- Áåç äà äúâ÷å?
- Ìîæåø äà ñè ñèãóðåí.
- Íå òðÿáâàøå äà ñòàâà òàêà! - Âàéìñ èçâèêà êúì íåáåñàòà êàòî öÿëî. - Çíàåø ëè, ïîíÿêîãà ñè ìå÷òàÿ, ÷å ìîæåì äà ñå ñïðàâèì ñ ãîëåìèòå ïðåñòúïëåíèÿ, ÷å ìîæåì äà íàïðàâèì çàêîíè, êîèòî äà âàæàò íå ñàìî çà õîðàòà, íî è çà äúðæàâèòå, à õîðà êàòî íåãî äà...
Àõìåä ìó ïîìîãíà äà ñå èçïðàâè íà êðàêà è ãî ïîòóïà ïî ðàìîòî.
- Çíàì êàêâî òè å. È àç ñè ìå÷òàÿ ïîíÿêîãà.
- Òàêà ëè?
- Äà. Íàé-÷åñòî çà ïúðæåíà ðèáà.
Òúëïàòà êðàé òÿõ èçðåâà.
- Íÿêîé å îòáåëÿçàë óáåäèòåëåí ôàë, àêî ñúäÿ ïî çâóêà - êîìåíòèðà Âàéìñ.
Òå ñå èçïúðçàëÿõà ïî ñêëîíà íà äþíàòà è ñå íàñòàíèõà ïî-óäîáíî, çà äà ãëåäàò. Íÿêîé ñå èçêîï÷è îò ìåëåòî è ñ ðèòíèöè è ëàêòè ñè çàïðîáèâà ïúò êúì êëà÷èàíñêàòà âðàòà.
- Òîçè ÷îâåê íå å ëè òâîÿò èêîíîì? - ïîïèòà Àõìåä.
- Äà.
- Åäèí îò âîéíèöèòå òè êàçà, ÷å òîé îòõàïàë íå÷èé íîñ.
Âàéìñ ñâè ðàìåíå.
- Çíàì, ÷å âèíàãè ìå ãëåäà ìíîãî íåîäîáðèòåëíî, êîãàòî ñè ðàçáúðêâàì ÷àÿ ñ ëúæè÷êàòà îò çàõàðíèöàòà.
Åäíà áÿëà ôèãóðà êðà÷åøå àâòîðèòåòíî ñðåä ìåëåòî îò èãðà÷è è íàäóâàøå ñâèðêà.
- À òîçè ÷îâåê å òâîÿò êðàë.
- Íå.
- Òúé ëè? Â òàêúâ ñëó÷àé àç ñúì êðàëèöà Ïóíäæèòðóì îò Ñóìòðè.
- Êåðúò å ÷åíãå ñúùî êàòî ìåíå.
- Òàêúâ ÷îâåê ìîæå äà íàêàðà øåïà íåäúãàâè äà òðúãíàò íà êðúñòîíîñåí ïîõîä.
- Âúðõúò. Ñòèãà ñàìî äà ãî ïðàâè ïðåç ïî÷èâíèÿ ñè äåí.
- È òîé ëè ñå ïîä÷èíÿâà íà òâîèòå çàïîâåäè? Òè ñè çàáåëåæèòåëåí ìúæ, ñúð Ñàìþúë. Íî ìè ñå ñòðóâà, ÷å â êðàÿ íà êðàèùàòà òè íå áè óáèë ïðèíöà.
- Íå. Íî òè áè ìå óáèë, àêî ãî áÿõ ñòîðèë.
- O, äà. Ñêàíäàëíî óáèéñòâî ïðåä î÷èòå íà ñâèäåòåëè. Â êðàÿ íà êðàèùàòà àç ñúùî ñúì ÷åíãå.
Ïðèáëèæèõà ñå äî êàìèëèòå ñè. Åäíàòà èçâè øèÿ, çà äà ïðîñëåäè Àõìåä, êîéòî èñêàøå äà ÿ ÿõíå, îáìèñëè øàíñîâåòå ñè çà îöåëÿâàíå, àêî ãî íàïëþå, è âìåñòî òîâà ðèòíà Âàéìñ. Ìíîãî ïðåöèçíî.
Àõìåä ñå çàãëåäà íàçàä êúì ôóòáîëèñòèòå.
- Êëà÷èàíñêèòå íîìàäè èãðàÿò åäíà èãðà, ìíîãî ïîäîáíà íà òàçè, íî îò ãúðáà íà êîí. Öåëòà å äà âêàðàø îáåêòà â ïðîòèâíèêîâàòà âðàòà.
- Îáåêòà ëè?
- Âåðîÿòíî ùå å ïî-äîáðå çà òåá äà ìèñëèø çà íåãî êàòî çà „îáåêòà", ñúð Ñàìþúë. À ñåãà ìèñëÿ äà ñå íàñî÷à åé íàòàì. Èç ïëàíèíèòå áðîäÿò êðàäöè. Âúçäóõúò ãîðå å ÷èñò. Êàêòî çíàåø, çà ïîëèöàèòå âèíàãè ñå íàìèðà ðàáîòà.
- Âúçíàìåðÿâàø ëè äà ñå âúðíåø ïî íÿêîå âðåìå â Àíêõ-Ìîðïîðê?
- Áè ëè æåëàë äà ìå âèäèø òàì, ñúð Ñàìþúë?
- Òîâà å ñâîáîäåí ãðàä. Íî çàäúëæèòåëíî ñå îáàäè â Äâîðà íà Ïñåâäîïîëèñ, êîãàòî ïðèñòèãíåø.
- À, çà äà ñè ïðèïîìíèì ñòàðèòå âðåìåíà ëè?
- Íå. Çà äà ïðåäàäåø ìå÷à ñè. Ùå òè èçäàäåì áåëåæêà è ùå ìîæåø äà ñè ãî ïîëó÷èø, êàòî ñè òðúãâàø.
- Âåðîÿòíî ùå ñå íàëîæè äà ìå óáåäèø â òîâà, ñúð Ñàìþúë.
- O, ñìÿòàì äà òå ïîìîëÿ ñàìî âåäíúæ.
Àõìåä ñå ðàçñìÿ, êèìíà íà Âàéìñ è ïðåïóñíà. Ñëåä íÿêîëêî ìèíóòè ñå ïðåâúðíà â äðåáíà ôèãóðêà â îñíîâàòà íà ïðàøåí ñòúëá, ïîñëå â îòäàëå÷àâàùà ñå òî÷èöà ñðåä ìàðàíÿòà è íàêðàÿ ïóñòèíÿòà ãî ïîãúëíà.
Äåíÿò ïðîäúëæè äà ñè òå÷å. Ðàçíîîáðàçíè êëà÷èàíñêè âåëìîæè, êàêòî è íÿêîè àíêõ-ìîðïîðêöè áÿõà ïðèâèêâàíè â øàòðàòà. Âàéìñ ñå ïîìîòà íàáëèçî íÿêîëêî ïúòè, íî óñïÿâàøå äà äî÷óå ñàìî ñïîðåùè ãëàñîâå.
Ìåæäóâðåìåííî àðìèèòå ñå áÿõà óñòàíîâèëè íà ëàãåð. Íÿêîé âå÷å áåøå óñïÿë äà ïîáèå ãðóáî èçäÿëàí ïúòåïîêàçàòåë, ñòðåëêèòå íà êîéòî ñî÷åõà êúì ðàçëè÷íè âîéíèøêè äîìîâå. È òúé êàòî âñè÷êè òå áÿõà îò àíêõ-ìîðïîðêñêàòà àðìèÿ, ñòðåëêèòå ñî÷åõà åäíà è ñúùà ïîñîêà. Âàéìñ çàâàðè Ñòðàæàòà ñêóï÷åíà íà çàâåò, äîêàòî íÿêàêâà ñúñóõðåíà êëà÷èàíêà ãîòâåøå î÷åâèäíî ìíîãî ñëîæíî ÿñòèå íà ìàëúê îãúí. Âñè÷êè èçãëåæäàõà àáñîëþòíî æèâè, ñ îáè÷àéíàòà ëåêà âúïðîñèòåëíà, êîãàòî ñòàâàøå äóìà çà Ðåäæ Øó.
- Êúäå áåøå äîñåãà, ñåðæàíò Êîëúí? - ïîïèòà Âàéìñ.
- Çàêëåë ñúì ñå äà ïàçÿ òàéíà, ñúð. Íåãîâî ïðåâúçõîäèòåëñòâî ëè÷íî ìå çàêëå.
- Õóáàâî. - Âàéìñ ðåøè äà íå íàñèëâà íåùàòà. Äà ïîëó÷è èíôîðìàöèÿ îò Êîëúí áåøå êàòî äà âàäè âîäà îò êëàäåíåö. Ìîæåøå ñïîêîéíî äà ïî÷àêà. - À Íîáè êúäå å?
- Òóê ñúì, ñúð! - êëüîùàâàòà êëà÷èàíêà îòäàäå ÷åñò ñðåä çâúí íà áàêúð.
- Òîâà òè ëè ñè?
- Äà, ñúð! Âúðøà ìðúñíàòà ðàáîòà, êàêòî âèíàãè ñå ïàäà íà æåíèòå â òîÿ æèâîò, ñúð, âúïðåêè ÷å â èíòåðåñ íà èñòèíàòà òóê ïðèñúñòâàò ïî-íèñøåñòîÿùè ïîëèöàè îò ìåíå, ñúð!
- Àéäå, àéäå, Íîáè - êàçà Êîëúí. - Çíàåø, ÷å Âåñåëêà íå ìîæå äà ãîòâè, íÿìà äà ìîëèì Ðåäæ Øó, çàùîòî ðàçíè ÷àñòè îò òÿëîòî ìó íåïðåêúñíàòî ïàäàò â òèãàíà, à Àíãóà...
- ...íå ñå çàíèìàâà ñ ãîòâåíå - äîâúðøè Àíãóà. Òÿ ëåæåøå ïî ãðúá, çàòâîðèëà î÷è, íà åäíà ñêàëà. Ñêàëàòà ïîäîçðèòåëíî íàïîäîáÿâàøå Äåòðèòóñ.
- È áåç òîâà òè íàïðàâî çàïî÷íà äà ãîòâèø, ñÿêàø òàêà òðÿáâà äà áúäå - íàïîìíè Êîëúí.
- Èñêàòå ëè êåáàá, ñúð? - ïîïèòà Íîáè. - Èìà äîñòàòú÷íî.
- Âèå íàèñòèíà ñòå íàìåðèëè óæàñíî ìíîãî õðàíà îòíÿêúäå - îòáåëÿçà Âàéìñ.
- Îò äîìàêèíà íà êëà÷èàíñêàòà àðìèÿ, ñúð - îáÿñíè Íîáè, êàòî ñå çàõèëè èçïîä âîàëèòå ñè. - Óïðàæíèõ ñåêñóàëíàòà ñè ìîù âúðõó íåãî, ñúð.
Õàïêàòà íà Âàéìñ çàñòèíà íà ïîëîâèíàòà ïúò êúì óñòàòà ìó è ïîêàïà âðÿëà àãíåøêà ìàñ ïî êðàêàòà ìó. Âèäÿ êàê Àíãóà îáëåùè î÷è è ñå âçðÿ ñ óæàñ â íåáåòî.
- Ñúð, çàïëàøèõ ãî, ÷å ùå ñâàëÿ äðåõèòå ñè è ùå çàïî÷íà äà ïèùÿ, àêî íå ìè äàäå íå'êâî ïëþñêàíå.
- Òîâà è íà ìåíå áè ìè èçêàðàëî àíãåëèòå - ñúãëàñè ñå Âàéìñ.
Ñ êðàé÷åöà íà îêîòî ñè âèäÿ êàê Àíãóà ñè ïîå äúõ.
- Äà, ïîìèñëèõ ñè, ÷å àêî ñè èçèãðàÿ ïðàâèëíî êàðòèòå, ñïîêîéíî ìîãà äà ìèíà çà íÿêîÿ îò îíèÿ ôàòàëíè æåíè - îáÿñíè Íîáè. - Äîñòàòú÷íî å ñàìî äà íàìèãíà íà íÿêîé ìúæ è òîé òúð÷è ïîëîâèí ìèëÿ. Çíàå ëè ÷îâåê, òîâà ìîæå äà ñå îêàæå ïîëåçåí òðèê.
- Îáÿñíèõ ìó, ÷å âå÷å ìîæå äà ñå ïðåîáëå÷å â óíèôîðìà, íî òîé òâúðäè, ÷å òàêà ñå ÷óâñòâà ïî-óäîáíî - ïðîøåïíà íà Âàéìñ Êîëúí. - Çàïî÷âàì ìàëêî äà ñå ïðèòåñíÿâàì, ïðàâè÷êàòà äà âè êàæà.
„Ñ òîâà íå ìîãà äà ñå ñïðàâÿ.... Íÿìà ãî â Ïðàâèëíèêà."
- Ú-ú-õ ... - çàïî÷íà òîé. - Êàê äà ïîãëåäíåì íà òàçè...
- Íå æåëàÿ íèêàêâè èí-ñèíó-àöèè îêîëî èìåòî ìè - ïðåêúñíà ãî Íîáè. - Ïðîñòî íàìèðàì çà ïðàâèëíî ÷îâåê äà ñå ïîðàçõîäè èçâåñòíî âðåìå â êîæàòà íà íÿêîãî äðóãèãî, òîâà å âñè÷êî.
- Àìè-è... äîêàòî å ñàìî â êîæ...
- Â ìîìåíòà âëèçàì â ñúïðèêîñíîâåíèå ñúñ ñâîÿòà ïî-íåæíà ñúùíîñò, îêåé? Èñêàì äà âèäÿ ñâåòà îò äðóãà ãëåäíà òî÷êà, äàæå òÿ äà å æåíñêà. - Îãëåäà âíèìàòåëíî èçðàæåíèÿòà íà ëèöàòà èì è ðàçìàõà ðúöå: - Õóáàâî äå, õóáàâî, ùå ñè îáëåêà óíèôîðìàòà. Ñàìî äà ïîðàçòðåáÿ ìàëêî èç ëàãåðà. Ñåãà äîâîëíè ëè ñòå?
- Íåùî ìèðèøå ìíîãî âêóñíî!
Êåðúò âëåòÿ â êðúãà íàñÿäàëè ïîëèöàè, êàòî òóïêàøå ôóòáîëíàòà òîïêà. Áåøå ñå ñúáëÿêúë ãîë äî êðúñòà. Ñâèðêàòà âèñåøå íà ãúðäèòå ìó, âúðçàíà íà êàíàï÷å.
- Îáÿâèõ ïî÷èâêà íà ïîëóâðåìåòî - îáÿñíè òîé è ñåäíà. - Ïðàòèõ íÿêîëêî ìîì÷åòà äî Ãåáðà äà äîíåñàò ÷åòèðè õèëÿäè ïîðòîêàëà. Ñëåä ìà÷à äóõîâèÿò îðêåñòúð íà àíêõ-ìîðïîðêñêèòå âúîðúæåíè ñèëè ùå ñâèðè ïîäáîðêà îò ëþáèìè âîåííè ìàðøîâå.
- À òå îïèòâàëè ëè ñà ñå äà ñâèðÿò çàåäíî? - ïîïèòà Àíãóà.
- Íå âÿðâàì.
- À, çíà÷è ùå áúäå èíòåðåñíî.
- Êåðúò... - ïîäõâàíà Âàéìñ. - Íå áèõ èñêàë äà ñè íàâèðàì íîñà â íåùà, êîèòî íå ñà ìîÿ ðàáîòà, íî îòêúäå, ïî äÿâîëèòå, íàìåðè ïîñðåä ïóñòèíÿòà ôóòáîëíà òîïêà?
Åäèí ãëàñ íàçàä â ñúçíàíèåòî ìó íàñòîé÷èâî ïîâòàðÿøå: „Òè ãî ÷ó êàê óìèðà, òè ãî ÷ó êàê óìèðà... íÿêúäå äðóãàäå."
- O, íàïîñëåäúê ñâèêíàõ äà ÿ íîñÿ â ðàíèöàòà ñè, ñúð. Ñ èçïóñíàò âúçäóõ. Ìíîãî óìèðîòâîðÿâàù ïðåäìåò å òîâà, ôóòáîëíàòà òîïêà. Çëå ëè âè å, ñúð?
- Ú? Êàêâî? O. Äà. Ïðîñòî ñúì ìàëêî... èçìîðåí. È êîé ïå÷åëè, çíà÷è?
Âàéìñ îòóïà äæîáîâåòå ñè è èçìúêíà ïîñëåäíàòà ïóðà.
- Íàé-îáùî êàçàíî äîñåãà ñìå ðåìè, ñúð. Íàëîæè ñå îáà÷å äà ïîêàæà ÷åðâåí êàðòîí íà ÷åòèðèñòîòèí ñåäåìäåñåò è òðèìà äóøè. Êëà÷ âîäè ñåãà-çàñåãà ïî áðîé ôàëîâå. Ñúæàëÿâàì, ÷å òðÿáâà äà ãî êàæà.
- Ñïîðòúò êàòî àëòåðíàòèâà íà âîéíàòà, òàêà ëè?
Âàéìñ ñå ïîðîâè â ïåïåëòà íà îãúíÿ è èçìúêíà ïîëóèçãîðÿëî... íåùî, êîåòî ñè íàëîæè äà íàðè÷à âúãëåí÷å íà ïóñòèíÿòà.
Êåðúò òúðæåñòâóâàùî ãî èçãëåäà:
- Äà, ñúð! Íèêîé íå èçïîëçâà îðúæèÿ. È çàáåëÿçàõòå ëè êàê êëà÷èàíñêàòà àðìèÿ íåïðåêúñíàòî íàìàëÿâà? Ãëàâàòàðèòå îò îòäàëå÷åíèòå ïîêðàéíèíè ñè ñúáèðàò õîðàòà è ñè òðúãâàò. Êàçâàò, ÷å íÿìà ñìèñúë äà âèñÿò òóêà, ùîì íÿìà âîéíà. Íà ìåíå ìè ñå ñòðóâà, ÷å ïîíà÷àëî íå èì ñå å èäâàëî. È íå âÿðâàì, ÷å ùå áúäå ëåñíî äà ãè äîìúêíàò îòíîâî...
Çàä ãúðáà èì ñå ðàçíåñîõà âèêîâå. Ãðóïà ìúæå èçëåçå ñ øóìåí ñïîð. Ëîðä Ðúæäüî ñå îãëåäà, äîêàòî ãîâîðåøå íà ñïúòíèöèòå ñè. Çàáåëÿçà Âàéìñ è ðàçÿðåíî ñå ñïóñíà êúì íåãî.
- Âàéìñ!
Êîìàíäèðúò íà Ñòðàæàòà ïîãëåäíà íàãîðå, ïîäíåñúë âúãëåí÷åòî íà ïîëîâèíàòà ïúò äî ïóðàòà ñè.
- Ìîæåõìå äà ïîáåäèì, òàêà äà çíàåø! - èçðåâà Ðúæäüî. - Ìîæåõìå äà ñïå÷åëèì! Íî áÿõìå ïðåäàäåíè, è òî íà ðúáà íà óñïåõà! - Âàéìñ ãî ãëåäàøå âòðåí÷åíî.- È âèíàòà çà òîâà å òâîÿ! Ñòàíàõìå çà ïîñìåøèùå íà öÿë Êëà÷! Çíàåø êîëêî äúðæàò òèÿ õîðà íà ÷åñòòà, à íèå çàãóáèõìå öÿëîòî ñè äîñòîéíñòâî â òåõíèòå î÷è! Âåòèíàðè å ñâüðøåí! È òè ñúùî! È òâîÿòà Ñòðàæà, äåòî å ñúñòàâåíà ñàìî îò òúïè ñòðàõëèâè îòðåïêè! Êàêâî ùå îòãîâîðèø íà òîâà, à?
Ñòðàæíèöèòå ñåäÿõà çàñòèíàëè êàòî ñòàòóè â íàïðåãíàòî î÷àêâàíå Âàéìñ äà îòãîâîðè íåùî. Èëè ïîíå äà ïîìðúäíå.
- Åé? Âàéìñ? - Ðúæäüî ïîäóøè âúçäóõà. - Êàêâà å òàÿ ìèðèçìà?
Âàéìñ áàâíî ñâàëè ïîãëåäà ñè îò Ðúæäüî êúì äëàíòà ñè. Îò íåÿ ñå èçäèãàøå äèì. ×óâàøå ñå ëåêî öâúð÷åíå. Òîé ñå èçïðàâè è òèêíà ïðúñòèòå ñè ïîä íîñà íà Ðúæäüî.
- Âçåìè ãî.
- Àìà òîâà... íÿêàêúâ òðèê ëè å...
- Âçåìè ãî - ïîâòîðè Âàéìñ. Êàòî õèïíîòèçèðàí Ðúæäüî îáëèçà ïðúñòè è íåóâåðåíî ïîå âúãëåíà.
- À, òî íå áîëè...
- Áîëè, áîëè - óâåðè ãî Âàéìñ.
- Âñúùíîñò O-î-îõ-õ-õ!
Ðúæäüî îòñêî÷è íàçàä, èçïóñíà âúãëåí÷åòî è ïðèïðÿíî çàñìóêà èçãîðÿëàòà êîæà íà ðúêàòà ñè.
- Íîìåðúò å äà íå òè ïóêà, ÷å áîëè - îáÿñíè Âàéìñ. - À ñåãà ñå ìàõàé.
- Íÿìà äà îöåëååø îùå äúëãî - ïðèñìÿ ìó ñå Ðúæäüî. - ×àêàé ñàìî äà ñå âúðíåì â ãðàäà. Ñàìî äà ñå âúðíåì!
Òîé áúðçî ñå îòäàëå÷è, êàòî ñòèñêàøå íàðàíåíàòà ñè ðúêà.
Âàéìñ ñå âúðíà è ñåäíà ïðåä îãúíÿ. Ñëåä ìàëêî ïîïèòà:
- Îòèäå ëè ñè âå÷å?
- Âúðíà ñå ïðè ïîäåëåíèÿòà, ñúð. Ñòðóâà ìè ñå, ÷å â ìîìåíòà èçäàâà çàïîâåäè çà îòïëàâàíå êúì Àíêõ-Ìîðïîðê.
- Ìîæå ëè äà íè âèäè îòòàì?
- Íå.
- Ñèãóðåí ëè ñè?
- Èìà ïðåêàëåíî ìíîãî õîðà ìåæäó íåãî è íàñ, ñúð.
- Àáñîëþòíî ëè ñè óáåäåí?
- Íå è àêî íå ìîæå äà ãëåäà ïðåç ñòàäî êàìèëè, ñúð.
- Äîáðå. - Âàéìñ çàâðÿ èçãîðåëèòå ïðúñòè â óñòàòà ñè. Ïî ëèöåòî ìó ñå ñòè÷àøå ïîò. - Ïî äÿâîëèòå ïî äÿâîëèòå ïî äÿâîëèòå! Íÿêîé äà íîñè ñëó÷àéíî ñòóäåíà âîäà?

Êàïèòàí Äæåíêèíñ áå óñïÿë äà ïóñíå îòíîâî êîðàáà ñè íà âîäà - ñëåä äîñòà êîïàåíå, ìíîãî ïðåöèçíà ðàáîòà ñ ãðåäèòå, èçõâúðëåíè íà ñóøàòà, êàêòî è èçâåñòíà ïîìîù îò ñòðàíà íà åäèí êëà÷èàíñêè êàïèòàí, êîéòî íå áåøå ïîçâîëèë íà ïàòðèîòèçìà ìó äà çàñòàâà íà ïúòÿ íà ïå÷àëáàòà.
Òîé ñè ïî÷èâàøå çàåäíî ñ öåëèÿ åêèïàæ íà áðåãà, êîãàòî â óøèòå èì ïðîçâó÷à çâúíêî „Äîáðóòðî".
Ïðèìèæà ñðåùó ñëúíöåòî.
- Òîâà íå áè ìîãúë äà å Âàéìñ, íàëè? - Åêèïàæúò ñå çàãëåäà. - Áúðçî äà ñå êà÷âàìå íà áîðäà!
Åäíà ôèãóðà ñå ñïóñíà ïî äþíàòà. Äâèæåøå ñå ìíîãî ïî-áúðçî îò ñêîðîñòòà íà ÷îâåê ïî ñâëè÷àùè ñå ïÿñúöè. È íà çèã-çàã. Êîãàòî ñå ïðèáëèæè, ñå îêàçà, ÷å å ñòúïèë íà îáúðíàòèÿ ñè ùèò. Òîé çàâè è çàêîâà ãðàöèîçíî ñàìî íà íÿêîëêî ñòúïêè îò êðàêàòà íà ïîòðåñåíèÿ Äæåíêèíñ.
- Êîëêî ìèëî îò âàøà ñòðàíà, êàïèòàíå, äà íè èç÷àêàòå! - çàïî÷íà Êåðúò. - Õèëÿäè áëàãîäàðíîñòè! Îñòàíàëèòå ùå ïðèñòèãíàò ñàìî ñëåä ìèíóòêà.
Äæåíêèíñ îòíîâî ïîãëåäíà êúì áèëîòî íà äþíàòà. Íîâè, òúìíè ñèëóåòè áÿõà èçíèêíàëè òàì.
- Íî òîâà ñà ä'ðåãè! - èçâèêà òîé.
- O, äà! Èçêëþ÷èòåëíî ìèëè õîðà. Ñðåùàë ëè ñòå ñå íÿêîãà ñ òÿõ?
Äæåíêèíñ èçãëåäà âíèìàòåëíî Êåðúò.
- Ïîáåäèõòå ëè?
- O, äà. Â ñàìèÿ êðàé - ïðè äóçïèòå.
Ñèíüîçåëåíèêàâà ñâåòëèíà ñå ïðîöåæäàøå ïðåç ïðîçîð÷åòàòà íà Ëîäêàòà.
Ëîðä Âåòèíàðè íàãëàñè êîðìèëíèòå ëîñòîâå òàêà, ÷å äà ñå íàñî÷àò êúì ïîäõîäÿù êîðàá, è ïîïèòà:
- Êàêâà å òàçè ìèðèçìà, ñåðæàíò Êîëúí?
- Îò Áåò... îò Íîáè å, ñúð - îòãîâîðè Êîëúí, äîêàòî óñúðäíî âúðòåøå ïåäàëèòå.
- Åôðåéòîð Íîáñ?
Íîáè ïî÷òè ñå èç÷åðâè:
- Êóïèõ åäíî ôëàêîí÷å ïàðôþì, ñúð. Çà ìîÿòà ìëàäà äàìà.
Ëîðä Âåòèíàðè ñå ïîêàøëÿ.
- Åôðåéòîð, êàêâî ïî-òî÷íî èìàø ïðåäâèä ïîä „ìîÿòà ìëàäà äàìà"?
- Å äà äå, êîãàòî ñè ÿ íàìåðÿ - îáÿñíè Íîáè.
- Àõà... - Äîðè â ãëàñà íà ëîðä Âåòèíàðè ñå ïî÷óâñòâà îáëåê÷åíèå.
- Ïîíåæå î÷àêâàì, ÷å âå÷å ùå ÿ íàìåðÿ, ñëåä êàòî íàïúëíî èçñëåäâàõ ñåêñóàëíàòà ñè íàòóðà è ñå ÷óâñòâàì íàïúëíî â ñúãëàñèå ñ ìåíå ñè - äîïúëíè Íîáè.
- Ïîñòèãíàë ñè õàðìîíèÿ ñúñ ñåáå ñè?
- Äà, ñúð! - ùàñòëèâî êàçà Íîáè.
- È êîãàòî íàìåðèø òàçè êúñìåòëèéêà, ñìÿòàø äà é ïîäàðèø òîâà ôëàêîí÷å...
- Êàçâà ñå „Êàçáàõñêè íîùè", ñúð.
- Åñòåñòâåíî. Äîñòà... öâåòèñò àðîìàò, íå òè ëè ñå ñòðóâà?
- Äà, ñúð. Ò'âà å ùîòî âúòðå èìà æàñìèí è ìèðèçìè îò ðåäêè ÷èôòîêîïèòíè.
- È â ñúùîòî âðåìå óäèâèòåëíî äîáðå ñå... ïðîñìóêâà íàâñÿêúäå...
Íîáè ñå óõèëè:
- Íàïðàâèõ äîáðà ñäåëêà çà ïàðèòå ñè, ñúð. Ìàëêî êîëè÷åñòâî, íî òðàå äúëãî.
- Íå ïðåêàëåíî äúëãî, íàäÿâàì ñå?
Íî Íîáè êàðàøå äîðè èðîíèÿòà äà õâàùà ðúæäà.
- Âçåõ ãî îò ñúùèÿ îíÿ ìàãàçèí, îò êîéòî ñåðæàíòúò ñè êóïè ãúðáèöàòà, ñúð.
- Àõ... äà.
Â Ëîäêàòà íÿìàøå îñîáåíî ìíîãî ìÿñòî, íî ïîâå÷åòî áåøå çàåòî îò ñóâåíèðèòå íà ñåðæàíò Êîëúí. Áÿõà ìó ðàçðåøèëè êðàòêà åêñïåäèöèÿ ïî ìàãàçèíèòå, „çà äà êóïÿ íÿêîè íåùèöà çà æåíàòà, ñúð, ùîòî èíà÷å íÿìà äà ìå ïóñíå â êúùàòà".
- Ñåðæàíò, äàëè íà ãîñïîæà Êîëúí ùå é õàðåñà äà èìà â êúùàòà ïðåïàðèðàíà êàìèëñêà ãúðáèöà? - ñúñ ñúìíåíèå ïîïèòà Ïàòðèöèÿò.
- Äà, ñúð. Ùå ìîæå äà ïîñòàâÿ ðàçíè íåùà îòãîðå é, ñúð.
- Àìè êîìïëåêòà ïëåòåíè ìåäíè ìàñè÷êè?
- Çà äà ñëàãà íåùà âúðõó íåãî, ñúð.
- Àìè... - ðàçíåñå ñå äðúí÷åíå - ...âðúçêàòà êîçè ÷àíîâå, ÷àéíèêúò çà êàôå ñ îðíàìåíòè ïî íåãî, ìèíèàòþðíèÿò êàìèëñêè ñàìàð è òàçè... ñòðàííà ñòúêëåíà áóòèëêà ñúñ ñëîåâå ïÿñúê â ðàçëè÷íè öâåòîâå... Òå çà êàêâî ñëóæàò?
- Çà òåìà íà ðàçãîâîð, ñúð.
- Èñêàø äà êàæåø, ÷å õîðàòà ùå ñè ðàçìåíÿò ìèñëè îò òèïà íà Òîâà çà êàêâî ëè ñëóæè?
Ñåðæàíò Êîëúí èçãëåæäàøå èçêëþ÷èòåëíî äîâîëåí îò ñåáå ñè.
- Âèæäàòå ëè, ñúð? Åòî, ÷å âå÷å ðàçãîâàðÿìå çà òÿõ.
- Çàáåëåæèòåëíî.
Ñåðæàíò Êîëúí òàêòè÷íî ñå ïîêàøëÿ è ïîñî÷è ñ ãëàâà ñâèòàòà íà ïîäà â çàäíàòà ÷àñò íà Ëîäêàòà ôèãóðà íà Ëåîíàðäî, ñòèñíàë ãëàâà ìåæäó äëàíèòå ñè.
- Äîñòà å êðîòúê îò èçâåñòíî âðåìå, ñúð - ïðîøåïíà òîé. - ×îâåê äóìèöà íå ìîæå äà èçêîï÷è îò óñòàòà ìó.
- Ìíîãî ìó ñå ñòðóïà íà ãëàâàòà - îáÿñíè Ïàòðèöèÿò.
Ñòðàæèòå ïîâúðòÿõà ìúë÷àëèâî ïåäàëèòå îùå èçâåñòíî âðåìå, íî ïðèõëóïåíèòå ñòåíè è òàâàí íà ëîäêàòà ïðåäðàçïîëàãàõà êúì ñïîäåëÿíå íà ëè÷íè òàéíè - íåùî, êîåòî â íèêàêúâ ñëó÷àé íå áè ìîãëî äà ñå ñëó÷è íà ñóøàòà.
- Ñúæàëÿâàì çà òîâà, ÷å ñà âè óâîëíèëè, ñúð - çàïî÷íà Êîëúí.
- Òúé ëè? - êàçà ëîðä Âåòèíàðè.
- Àêî èìàõìå èçáîðè, ùÿõ äà ãëàñóâàì çà âàñ ñúñ ñèãóðíîñò.
- Âïå÷àòëÿâàùà ìèñúë.
- Ìèñëÿ ñè, ÷å õîðàòà æåëàÿò äà óñåòÿò þìðóêà íà åäíî òâúðäî óïðàâëåíèå. Ìåíå àêî ïèòàòå.
- Äîáðå.
- Âàøèÿò ïðåäøåñòâåíèê ëîðä Ùðàêíèêóôàð, âèæ, òîé áåøå ïñèõàð. Íî, êàêòî âèíàãè ñúì êàçâàë, ñ ëîðä Âåòèíàðè õîðàòà âèíàãè ñè çíàÿò ìÿñòîòî...
- ×óäåñíî.
- Ìîæå ìÿñòîòî äà íå èì õàðåñâà, ðàçáèðà ñå...
Ëîðä Âåòèíàðè âäèãíà ïîãëåä. Â ìîìåíòà ñå íàìèðàõà ïîä íÿêàêúâ êîðàá, êîéòî èçãëåæäà ïúòóâàøå â ïðàâèëíàòà ïîñîêà. Òîé ìàíåâðèðà ñ òðîìàâèòå êîðìèëíè ëîñòîâå íà Ëîäêàòà, äîêàòî ÷ó ãëóõîòî „äóì" íà êîðïóñ è çàâúðòÿ ñâðåäåëà íà íîñà.
- À àç óâîëíåí ëè ñúì, ñåðæàíò? - ïîïèòà òîé, ùîì ñå âúðíà íà ìÿñòîòî ñè.
- Àìè, ú-ú, àç ñ óøèòå ñè ÷óõ õîðàòà íà ëîðä Ðúæäüî äà ðàçïðàâÿò, ÷å àêî âèå ðàò... ðàò...
- Ðàòèôèöèðàòå - ïîìîãíà ìó Âåòèíàðè.
- Äà! ×å àêî âèå ðàòèôèöèðàòå äîãîâîðà çà êàïèòóëàöèÿ äðóãàòà ñåäìèöà, òå ùå âè èçïðàòÿò â èçãíàíèå, ñúð.
- Ñåðæàíò, â ïîëèòèêàòà åäíà ñåäìèöà å òâúðäå ìíîãî âðåìå.
Ëèöåòî íà Êîëúí ðàçöúôíà â òîâà, êîåòî íà íåãî ìó ïðèëè÷àøå íà ñúçàêëÿòíè÷åñêà óñìèâêà. Òîé çàãîâîðíè÷åñêè ñå ïî÷åñà ïî íîñà.
- À, ïîëèòèêà - êèìíà ñ ðàçáèðàíå. - Àõà, ñ òîâà òðÿáâàøå äà çàïî÷íåòå.
- Òå ñè ìèñëÿò, ÷å ùå ñå ñìåÿò ïîñëåäíè, àìà âñúùíîñò - íúö? - âêëþ÷è ñå è Íîáè.
- Íåãîâî ïðåâúçõîäèòåëñòâî èìà íÿêàêúâ òàåí ïëàí íà óì. Ñèãóðåí ñúì - êàçà Êîëúí. - Çíàì êúäå å ñêðèòî ïèëåíöåòî.
- Âèæäàì, ÷å íå ìîãà äà íàäõèòðÿ òîëêîâà èçêóñíè ïîçíàâà÷è íà êàðíàâàëà íà æèâîòà - îáîáùè ëîðä Âåòèíàðè. - Äà, íàèñòèíà âúçíàìåðÿâàì äà ïðåäïðèåìà íåùî.
Òîé íàìåñòè êàìèëñêàòà ãúðáèöà íà ïîäà. Òÿ âñúùíîñò âîíåøå íà êîçà è áåøå ïî÷íàëà äà èçïóñêà ïÿñúê. Ñëåä òîâà ñå îáëåãíà.
- Âúçíàìåðÿâàì äà ïîñïÿ. Ñúáóäåòå ìå, àêî ñå ñëó÷è íåùî.
Ñëó÷âàõà ñå ìîðÿøêè íåùà. Âÿòúðúò äóõàøå òàêà ñèëíî, ÷å ÷îâåê ìîæåøå äà çàïðåãíå ïåòëåòàòà âåòðîïîêàçàòåëè â ìåëíèöà çà öàðåâèöà. Ïåðèîäè÷íî ïðåâàëÿâàøå àíøîà.
Êîìàíäèð Âàéìñ ñå îïèòâàøå äà ïîñïè. Äæåíêèíñ ìó ïîêàçà êàê ñå ëÿãà â õàìàê è ñêîðî Âàéìñ óñòàíîâè, ÷å òîâà áåøå ïðîñòî äðóã âèä îâ÷à î÷íà ÿáúëêà. Íèêîé íå ìîæåøå äà çàñïè â ïîäîáíî ÷óäî. Ìîðÿöèòå âåðîÿòíî ãè îêà÷âàò â êàþòèòå ñè çàðàäè òåàòúðà, à èñòèíñêèòå ëåãëà ñè ãè íàòúïêâàò ñóòðèí â ãàðäåðîáèòå.
Îïèòà ñå äà ñå íàñòàíè óäîáíî â òðþìà è óñïÿ äà ïîäðåìíå, äîêàòî äðóãèòå òèõî ðàçãîâàðÿõà. Òå ìíîãî ó÷òèâî ãëåäàõà äà íå ìó ïðå÷àò.
- ...ïðåâúçõîäèòåëñòâî íàëè íÿìà äà èì äàäå öåëèÿ îñòðîâ? Èíà÷å çà êàêâî ñå áîðèõìå?
- Ñëåä öÿëàòà òàÿ ðàáîòà ùå ìó å ìíîãî òðóäíî äà ñè çàïàçè ñëóæáè÷êàòà, îò ìåí äà çíàåø. Òîé íàïðàâî ñòúïêà â êàëòà äîáðîòî èìå íà Àíêõ-Ìîðïîðê, êàêòî êàçà ãîñïîäèí Âàéìñ.
- Çà Àíêõ-Ìîðïîðê êàëòà å âðúõ. - Òîâà áåøå Àíãóà.
- À áå, 'ñè÷êè ñìå æèâè è çäðàâè. - Òîâà áåøå Äåòðèòóñ.
- Òîâà å âèòàëèñòêà çàáåëåæêà...
- 'Çâèíÿâàé, Ðåäæ. Ê'âî ñå ÷åøåø òàêúâ?
- Ñòðóâà ìè ñå, ÷å ñúì ïèïíàë íÿêàêâà ñðàìíà ÷óæäîçåìñêà áîëåñò.
- Ìîëÿ? - Ïàê áåøå Àíãóà. - Êàêâî ìîæå äà ïðèõâàíå åäíî çîìáè?
- Ïðåäïî÷èòàì äà íå îáÿñíÿâàì...
- Ðåäæ, ðàçãîâàðÿø ñúñ ñúùåñòâî, êîåòî ïîçíàâà âñè÷êè ìàðêè ìàçèëà ñðåùó áúëõè, ïðîäàâàùè ñå â Àíêõ-Ìîðïîðê.
- Å, àêî òîëêîâà èñêàø äà çíàåø... ìèøêè, ãîñïîæèöå. Òîëêîâà å ñðàìíî. Ïàçÿ ñå ÷èñò, íî òå âèíàãè óñïÿâàò äà íàìåðÿò íà÷èí, ãàäèíèòå...
- Âñè÷êî ëè îïèòà?
- Ñàìî ïîð íå ñúì èì ïóñíàë îùå.
- Àêî íåãîâî ïðåâúçõîäèòåëñòâî ñè îòèäå, êîé ùå ãî ñìåíè? - ïîïèòà Âåñåëêà. - Ëîðä Ðúæäüî ëè?
- Òîé íÿìà äà ñå çàäúðæè ïîâå÷å îò ïåò ìèíóòè.
- Ìîæå áè ãèëäèèòå ùå ñå îáåäèíÿò è çàåäíî...
- Ãëóïîñòè, òå ñå áèÿò ïîìåæäó ñè êàòî...
- ...ïîðîâå - êàçà Ðåäæ. - Ëå÷åíèåòî å ïî-ëîøî è îò áîëåñòòà.
- ß ñå óñïîêîé, íàëè èìà Ñòðàæà. - Òîâà áåøå Êåðúò.
- Äà, àìà ãóñ'èí Âàéìñ ùå ãî èçðèòàò íà ìèãà. Ùîò' çàðàä' ïîëèòèêàòà.
Âàéìñ ïðîäúëæè äà ñå ïðåñòðóâà íà çàñïàë.
Áåçìúëâíà òúëïà î÷àêâàøå êîðàáà, êîãàòî òîé íàêðàÿ àêîñòèðà íà êåÿ. Ãëåäàõà êàê Âàéìñ è õîðàòà ìó ñëèçàò ïî ñòúëáè÷êàòà. Åäèí èëè äâàìà ñå ïîêàøëÿõà, íÿêîé èçâèêà:
- Êàæåòå íè, ÷å íå å âÿðíî, ãîñïîäèí Âàéìñ! Â ïîäíîæèåòî íà ñòúëáè÷êàòà ïîëèöàé Äîðôë êîçèðóâà âäúðâåíî.
- Ñúð, Êîðàáúò Íà Ëîðä Ðúæäüî Ïðèñòèãíà Òàçè Ñóòðèí - ñúîáùè ãîëåìúò.
- Íÿêîé äà å âèæäàë Âåòèíàðè?
- Íå, ñúð.
- Ñòðàõ ãî å äà ñè ïîêàæå ôèçèîíîìèÿòà! - èçêðåùÿ íÿêîé.
- Ëîðä Ðúæäüî Êàçà, ×å Âèå Òðÿáâà Äà Èçïúëíèòå Ñâîèòå Ñëóæåáíè Çàäúëæåíèÿ, Äÿâîëèòå Äà Âè Âçåìàò - îáÿñíè Äîðôë.
Ãîëåìúò ñòðàäàøå îò îïðåäåëåí áóêâàëèçúì íà èçêàçà.
Òîé âðú÷è ëèñò õàðòèÿ íà Âàéìñ, êîéòî ãî ãðàáíà è çà÷åòå ïúðâèòå ðåäîâå.
- Êàêâî å òîâà? „Êîìèòåò ïî èçâúíðåäíîòî ïîëîæåíèå"? Àìè òîâà? Îáâèíåíèå â èçìÿíà? Ñðåùó Âåòèíàðè? Íÿìà äà èçïúëíèì òàçè ãàäîñò!
- Ìîæå ëè äà ïîãëåäíà, ñúð? - êàçà Êåðúò.
Àíãóà çàáåëÿçà âúëíàòà, äîêàòî îñòàíàëèòå ñå âçèðàõà â çàïîâåäòà. Äîðè è â ÷îâåøêàòà ñè ôîðìà óøèòå íà âúðêîëàöèòå ñà èçêëþ÷èòåëíî ÷óâñòâèòåëíè. Òÿ ñå âúðíà äî ðúáà íà êåÿ è ñå çàãëåäà íàäîëó ïî òå÷åíèåòî íà ðåêàòà.
Ñòåíà îò áÿëà âîäà, âèñîêà íÿêîëêî ñòúïêè, ñå íîñåøå íàãîðå ïî Àíêõ. Êîãàòî ïðåìèíà ïî ïðèñòàíèùåòî, êîðàáèòå ñå íàäèãíàõà è ðàçëþëÿõà.
Âúëíàòà ñå íàäèãíà êðàé Àíãóà, ðàçïëèñêà ñå ïî êåÿ è íàêàðà êîðàáà íà Äæåíêèíñ äà òàíöóâà âúðõó ãðåáåíà é. Íà äðóã êîðàá ñå ñòðîøè öÿë òîâàð ãðúíöè.
Ïðèëèâíàòà âúëíà ñå íàñî÷è êúì ñëåäâàùèÿ ìîñò. Çà ìîìåíò âúçäóõúò çàìèðèñà íå íà òðàäèöèîííîòî çà Àíêõ åàu då latrine, à íà ìîðñêè âåòðîâå è ñîë.
Äæåíêèíñ íàäíèêíà îò êàþòàòà ñè è ñå çàãëåäà â ðàçâúëíóâàíàòà âîäà.
- Êàêâî áåøå òîâà? Ïðèëèâúò ëè ñå å ïðîìåíèë? - ïîïèòà Àíãóà.
- Íèå äîïëàâàõìå äîòóêà ñ ïðèëèâíàòà âúëíà - âúçðàçè Äæåíêèíñ. Íå ìîæå äà å áèëî ïðèëèâ. Äà ìå óòðåïåø îáà÷å, àêî çíàì êàêâî å. Íÿêîé îò îíåçè ôåíîìåíè, ïðåäïîëàãàì.
Àíãóà ñå âúðíà ïðè ãðóïè÷êàòà ñè. Ëèöåòî íà Âàéìñ âå÷å áåøå òúìíî÷åðâåíî.
- Ïîäïèñàíî å îò ïîâå÷åòî îò íàé-âàæíèòå ãèëäèè, ñúð - òúêìî êàçâàøå Êåðúò. - ôàêòè÷åñêè îò âñè÷êè ñ èçêëþ÷åíèå íà Ïðîñÿöèòå è Øèâà÷êèòå.
- Òúé ëè? Àç ïúê ïèêàÿ íà òÿõ!... Êîè ñà òå äà ìè äàâàò òàêèâà çàïîâåäè?!
Àíãóà âèäÿ êàê áîëåçíåí ñïàçúì ïðåìèíà ïðåç ëèöåòî íà Êåðúò.
- Úõ. Âñå íÿêîé òðÿáâà äà èçäàâà çàïîâåäèòå, ñúð. Òîâà å ïðèíöèïíîòî ïîëîæåíèå. Íå ñå ïðåäïîëàãà äà ñè äàâàìå ñàìè íà ñåáå ñè çàïîâåäè. Òîâà å íåùî êàòî... ñìèñúëà íà íåùàòà.
- Äà...íî...íå òàêèâà...
- È îñâåí òîâà ïðåäïîëàãàì, ÷å òå èçðàçÿâàò âîëÿòà íà õîðàòà...
- Òàçè ïàñìèíà ëè? Íå ìè ïðîáóòâàé ïîäîáíè ãëóïîñòè, ìîëÿ òå! Àêî ñå áÿõìå áèëè, äîñåãà âñè÷êè ùÿõìå äà ñìå èçêëàíè! È ïàê ùÿõìå äà ñå íàìèðàìå â ñúùîòî ïîëîæåíèå...
- Òîçè äîêóìåíò èçãëåæäà çàêîíåí, ñúð.
- Òîâà å... íåëåïî!
- Íå íèå ãî îáâèíÿâàìå, ñúð. Ïðîñòî òðÿáâà äà ñìå ñèãóðíè, ÷å òîé ùå ñå ÿâè â Çàëàòà íà ïëúõîâåòå. Âèæòå, ñúð, âèå ïðåæèâÿõòå äîñòà íàïîñëåäúê...
- Äà, íî... äà àðåñòóâàì Âåòèíàðè? Íå ìîãà äà... Âàéìñ ìëúêíà, çàùîòî óøèòå ìó ÷óõà ñ èçâåñòíî çàêúñíåíèå êàêâî áåøå ïðîèçíåñëà óñòàòà ìó òîêó ùî. Òúêìî â òîâà áåøå ðàçêîâíè÷åòî, íàëè? Àêî èìàø ïðàâî äà àðåñòóâàø âñåêèãî, çíà÷è òîâà ñëåäâà äà íàïðàâèø. Íå ìîæåø äà ñå îòìÿòàø è äà êàçâàø „Àìà ñàìî íå íåãî". Àõìåä áè ìó ñå ïîäèãðàâàë çà òîâà. Ñêàëîëèêèÿ ñèãóðíî ñå âúðòåøå âúâ âñè÷êèòå ñè ïåò ãðîáà.
- Ìîãà, çàùî äà íå ìîãà - òúæíî ñìúíêà òîé. - Îõ, äîáðå äå. Ðàçïðîñòðàíè îïèñàíèåòî ìó, Äîðôë.
- Òîâà Íÿìà Äà Å Íåîáõîäèìî, Ñúð. Òúëïàòà ñå ðàçòâîðè è ëîðä Âåòèíàðè ñå ïîÿâè îòêúì äîêîâåòå, ñëåäâàí îò Íîáè è Êîëúí. Íàé-ìàëêîòî, àêî òîâà íå áåøå ñåðæàíò Êîëúí, çíà÷è áåøå íÿêàêâà óæàñíî óðîäëèâà êàìèëà.
- Ìèñëÿ, ÷å ÷óõ äîñòàòú÷íî - êàçà ëîðä Âåòèíàðè. - Ìîëÿ âè äà èçïúëíèòå ñëóæåáíèòå ñè çàäúëæåíèÿ.
- Ñúð, ïðîñòî òðÿáâà äà âè ñúïðîâîäèì äî äâîðåöà. Íåêà äà...
- È íÿìà ëè äà ìå îêîâåø?
×åíåòî íà Âàéìñ óâèñíà.
- È çàùî òðÿáâà äà ïðàâÿ ïîäîáíî íåùî?
- Ñúð Ñàìþúë, èçìÿíàòà ñòîè ìíîãî áëèçêî äî àáñîëþòíîòî ïðåñòúïëåíèå. Ìèñëÿ, ÷å ùå íàñòîÿâàì äà áúäà îêîâàí.
- Å, õóáàâî, ùîì êàçâàòå. - Âàéìñ êèìíà êúì Äîðôë. - Ñëîæè ìó áåëåçíèöè.
- Äà èìàòå áóêàè, ïî íÿêàêâà ùàñòëèâà ñëó÷àéíîñò? - ïîïèòà ëîðä Âåòèíàðè, êîãàòî Äîðôë èçâàäè ÷èôò áåëåçíèöè. - Òàêà íåùàòà ùå áúäàò êàêòî ñè ìó å ðåäúò...
- Íå. Íÿìàìå íèêàêâè áóêàè.
- Ïðîñòî ñå îïèòâàõ äà ïîìîãíà, ñúð Ñàìþúë. Ùå âúðâèì ëè?
Òúëïàòà íå äþäþêàøå è íå ñå ïîäñìèâàøå êðàé òÿõ. Òîâà áåøå ïî÷òè ïëàøåùî. Ïðîñòî ÷àêàõà êàòî çðèòåëè, êîèòî èñêàò äà ñå óáåäÿò, ÷å íîìåðúò ùå áúäå ïðàâèëíî èçïúëíåí. Ðåäèöèòå èì ñå ðàçòâîðèõà, êîãàòî Ïàòðèöèÿò ñå íàñî÷è êúì öåíòúðà íà ãðàäà. Òîé ñïðÿ è ñå îáúðíà.
- Àìè êàêâî áåøå äðóãîòî íåùî... à, äà, íå ñå ëè ïðåäïîëàãà äà áúäà âëà÷åí íà âåðèãà ïî óëèöèòå?
- Åäèíñòâåíî àêî ñòå îñúäåí è ïðåäñòîè äà âè åêçåêóòèðàò, ìèëîðä - ëþáåçíî îáÿñíè Êåðúò. - Ïî òðàäèöèÿ ïðåäàòåëèòå ñå âðúçâàò íà äúëãà âåðèãà è ñå âëà÷àò äî ìÿñòîòî íà åêçåêóöèÿòà âúðõó íåîäÿëàíà äúñêà. Ñëåä òîâà âè îáåñâàò, èçêîðìÿò è ðàç÷ëåíÿâàò. - Êåðúò ñå îãëåäà íåóâåðåíî. - Çíàì êàê ñòàâà îáåñâàíåòî è ðàç÷ëåíÿâàíåòî, ñúð, íî íå ñúì ñèãóðåí çà èçêîðìâàíåòî.
- Íå âè ëè áèâà ñ íîæà, êàïèòàíå? - íåâèííî ïîïèòà ëîðä Âåòèíàðè.
- Íå ãî áèâà! - ñîïíà ñå Âàéìñ.
- À íèå âñúùíîñò èìàìå ëè íåîäÿëàíà äúñêà?
- Íå! - èçëàÿ Âàéìñ.
- Î? Å, èìà åäíà äúðâîäåëíà íà ×èñòàòà óëèöà. Â ñëó÷àé íà íóæäà, ñúð Ñàìþúë.
Åäíà ôèãóðà êðà÷åøå ïî èçïîòúïêàíèòå ïÿñúöè êðàé Ãåáðà è ñå ñïðÿ, êîãàòî íÿêàêâî ãëàñ÷å ìíîãî áëèçî äî íèâîòî íà çåìÿòà ïðîèçíåñå ñ íàäåæäà:
- Çúí-çúí-çúí?
Äåçîðãàíèçàòîðúò óñåòè, ÷å íÿêîé ãî âäèãà.
- ÒÈ ÊÀÊÂÎ ÑÈ?
- Àç ñúì Äåçîðãàíèçàòîð Ìê II, ñ âãðàäåíè ïîëåçíè ñëîæíè-çà-èçïîëçâàíå ôóíêöèè, Âúâåäè-Èìåòî-Ñè-Òóêà!
- ÍÀÏÐÈÌÅÐ?
Äîðè è ìàëêîòî ìó ìîçú÷å ïî÷óâñòâà, ÷å íåùî íå å íàðåä. Ãëàñúò, êîéòî ðàçãîâàðÿøå ñ íåãî, íå çâó÷åøå ïðàâèëíî.
- Çíàì êîëêî å ÷àñúò íàâñÿêúäå.
- È ÀÇ ÇÍÀÌ.
- Õúì... ìîãà äà ïîääúðæàì äèðåêòîðèÿ íà ñðåùèòå âè ñ òî÷íîñò äî ìèíóòà...
Äåçîðãàíèçàòîðúò óñåòè äâèæåíèå, êîåòî ïîäñêàçâàøå, ÷å íîâèÿò ìó ñîáñòâåíèê ÿõâà êîí.
- ÍÀÈÑÒÈÍÀ ËÈ ÌÎÆÅØ? ÀÇ ÈÌÀÌ ÈÇÊËÞ×ÈÒÅËÍÎ ÌÍÎÃÎ ÑÐÅÙÈ.
- Çíà÷è àç ñúì âàøèÿò ÷îâåê. - Äåìîí÷åòî ñå îïèòâàøå äà çàäúðæè áúðçî îòëèòàùèÿ ñè åíòóñèàçúì. - Çíà÷è àç ñè ãè îòáåëÿçâàì è êîãàòî âè ñå ïðèèñêà äà ñå ñâúðæåòå ïàê ñ ëèöåòî...
- ÒÎÂÀ Â ÎÁÙÈß ÑËÓ×ÀÉ ÍÅ Å ÍÅÎÁÕÎÄÈÌÎ. ÏÎÂÅ×ÅÒÎ ÎÒ ÒßÕ ÎÑÒÀÂÀÒ Â ÊÎÍÒÀÊÒ Ñ ÌÅÍ ÎÒ ÒÎÇÈ ÌÎÌÅÍÒ ÍÀÒÀÒÜÊ.
- Àìè-è... ìíîãî âèçèòè ëè èìàòå? Ðàçíåñå ñå ÷àòêàùèÿò çâóê íà êîïèòà, ïîñëå îñòàíà ñàìî ñâèñòåíåòî íà âÿòúðà.
- ÏÎÂÅ×Å, ÎÒÊÎËÊÎÒÎ ÁÈ ÌÎÃÚË ÄÀ ÑÈ ÏÐÅÄÑÒÀÂÈØ. ÍÅ... ÑÒÐÓÂÀ ÌÈ ÑÅ, ×Å ÒÂÎÈÒÅ ÒÀËÀÍÒÈ ÁÈÕÀ ÍÀÌÅÐÈËÈ ÏÎ-ÒÎÏÚË ÏÐÈÅÌ ÄÐÓÃÀÄÅ...
Ñâèñòåíåòî íà âÿòúðà ïðîäúëæè îùå èçâåñòíî âðåìå, ñëåä êîåòî ñå ðàçíåñå ñèëåí ïëÿñúê.
Çàëàòà íà ïëúõîâåòå áåøå ïðåòúïêàíà. Âîäà÷èòå íà ãèëäèèòå áÿõà ïî ïðàâî âúòðå, íî îñâåí òÿõ èìàøå ñóìà òè äðóãè õîðà, êîèòî äîïóñêàõà, ÷å èì ñå ïîëàãà ïðàâîòî äà ïðèñúñòâàò íà ïðîèçíàñÿíåòî íà ñìúðòíàòà ïðèñúäà. Áÿõà ïðèñòèãíàëè äîðè è íÿêîè îò ñòàðøèòå ìàãüîñíèöè. Íà âñåêè ìó ñå èñêàøå åäèí äåí äà êàçâà íà âíóöèòå ñè „Àç áÿõ òàì"*.
(* Âúïðåêè ÷å, ðàçáèðà ñå, íà ìàãüîñíèöèòå íå èì ñå ïîëàãà, çàùîòî íå èì å ðàçðåøåíî äà èìàò âíóöè.)
- Ïðîñòî ÷óâñòâàì, ÷å áåøå ðåäíî äà ñúì îêîâàí ñ ìàëêî ïîâå÷å æåëåçà - îòáåëÿçà Âåòèíàðè, êîãàòî ñïðÿõà äî âðàòàòà, çà äà îãëåäàò íàñúáðàëîòî ñå ìíîæåñòâî.
- Ñúð, âèå íà ñåðèîçíî ëè âçèìàòå âñè÷êî òîâà? - ïîïèòà Âàéìñ.
- Óæàñíî íà ñåðèîçíî, Êîìàíäèð Âàéìñ, óâåðÿâàì òå. Íî àêî ïî íÿêàêâî ÷óäî îöåëåÿ, âúçëàãàì òè äà êóïèø ìàëêî áóêàè. Òðÿáâà äà ñå íàó÷èì äà âúðøèì òåçè íåùà êàêòî å ðåäíî.
- Ùå ñè ãè äúðæà ïîä ðúêà, âÿðâàéòå ìè.
- Äîáðå.
Ïàòðèöèÿò êèìíà êúì ëîðä Ðúæäüî, êîéòî áåøå ñåäíàë, îãðàäåí îò ãîïîäèí Áîãèñ îò åäíàòà ñòðàíà è ëîðä Äàóíè - îò äðóãàòà.
- Äîáðî óòðî. Ìîæå ëè äà ñâúðøèì áúðçè÷êî ñ òàçè ðàáîòà? ×àêà ìå òåæúê äåí.
- È ñåãà ñè ïîçâîëÿâàòå äà ïðàâèòå Àíêõ-Ìîðïîðê çà ñìÿõ - çàïî÷íà ëîðä Ðúæäüî. Ïîãëåäúò ìó çà ìîìåíò îòñêî÷è êúì Âàéìñ è ãî èçêëþ÷è îò ëè÷íàòà ñè Âñåëåíà. - Òîâà îùå íå å ñúùèíñêèÿò ïðîöåñ, ëîðä Âåòèíàðè. Òîâà å ïðåäâàðèòåëíî çàñåäàíèå, çà äà ñòàíàò èçâåñòíè îáâèíåíèÿòà. Ãîñïîäèí Âúðòåë ìè îáÿñíè, ÷å ìîæå äà ìèíàò ìíîãî ñåäìèöè, ïðåäè öåëèÿò ïðîöåñ äà áúäå çàâúðøåí.
- Ñêúïè ñåäìèöè, íåñúìíåíî. Ùå çàïî÷âàìå ëè òîãàâà?
- Ãîñïîäèí Âúðòåë ùå ïðî÷åòå îáâèíåíèÿòà. Íî êàçàíî íàêðàòêî, êàêòî äîáðå âè å èçâåñòíî, Õàâëîê, âèå ñòå îáâèíåí â èçìÿíà. Âèå íàé-ïîäëî ïðåäàäîõòå...
- ...âñúùíîñò íå ñúì...
- ...è àáñîëþòíî íåçàêîííî ïðåõâúðëèõòå ïðàâàòà íà íàøèÿ ñóâåðåíèòåò âúðõó ñòðàíàòà, èçâåñòíà êàòî Ëåøï...
- ...íî òàêîâà ìÿñòî íå ñúùåñòâóâà.
Ëîðä Ðúæäüî ñå çàïúíà.
- Âèå äîáðå ëè ñòå, ñúð?
- Óñëîâèÿòà ïî êàïèòóëàöèÿòà òðÿáâàøå äà áúäàò ïîäïèñàíè íà îñòðîâ Ëåøï. À òàêîâà ìÿñòî íå ñúùåñòâóâà.
- Íèå ìèíàõìå ïîêðàé íåãî íà âðúùàíå, ÷îâå÷å!
- Íÿêîé äà å ïîãëåæäàë íàòàì íàïîñëåäúê?
Àíãóà ïîòóïà Âàéìñ ïî ðàìîòî.
- Ñúð, åäíà ìíîãî ñòðàííà âúëíà ìèíà íàãîðå ïî ðåêàòà ìàëêî ñëåä êàòî àêîñòèðàõìå...
Îòêúì ìàãüîñíèöèòå ñå äî÷ó ïðèïðÿí ñïîð è Àðõèêàííöëåðúò Ðúäêúëè ñå èçïðàâè.
- Èçãëåæäà, ÷å èìà íÿêàêúâ ïðîáëåì, âàøè ïðåâúçõîäèòåëñòâà. Äåêàíúò êàçâà, ÷å îñòðîâúò íàèñòèíà ãî íÿìà.
- Íî òîâà å îñòðîâ. Äà íå ìèñëèø, ÷å íÿêîé ãî å îòìúêíàë? Ñèãóðåí ëè ñè, ÷å çíàåø òî÷íîòî ìó ìÿñòî, ÷îâå÷å?
- Íèå çíàåì ìåñòîïîëîæåíèåòî ìó, à îñòðîâúò íå å òàì. Èìà ñàìî âîäîðàñëè è äúðâåíè îòëîìêè - ñòóäåíî îòãîâîðè Äåêàíúò. Òîé ñå èçïðàâè ñ ìàëêî êðèñòàëíî êúëáî â ðúöå. - Ãëåäàõìå êàêâî ñòàâà òàì âñÿêà âå÷åð. Çàðàäè ñáèâàíèÿòà, íàëè ðàçáèðàòå. Åñòåñòâåíî, êàðòèíàòà å äîñòà ðàçìàçàíà íà òîâà ðàçñòîÿíèå...
Ðúæäüî ñå âòðåí÷è â íåãî. Íî Äåêàíúò áåøå òâúðäå åäúð, çà äà ãî îòïèøå.
- Àìà íå å âúçìîæíî öÿë îñòðîâ äà èç÷åçíå èçâåäíúæ - êàçà òîé.
- Íà òåîðèÿ íå ìîæå è äà èçíèêíå èçâåäíúæ, ìèëîðä, íî òîçè òàêà ñå ïîÿâè.
- Ìîæå áè ïðîñòî îòíîâî å ïîòúíàë - ïðåäïîëîæè Êåðúò.
Ñåãà âíèìàíèåòî íà Ðúæäüî ñå íàñî÷è êúì Âåòèíàðè.
- Âèå çíàåõòå ëè çà òîâà? - íàñòîÿ òîé.
- Êàê áèõ ìîãúë äà çíàì ïîäîáíî íåùî?
Âàéìñ íàáëþäàâàøå ëèöàòà â çàëàòà.
- Çíàåë ñè îáà÷å íåùî! - êàçà Ðúæäüî. Îáúðíà ñå êúì ãîñïîäèí Âúðòåë, êîéòî òðåñêàâî ïðåëèñòàøå äåáåë ïðàâåí òîì.
- Çíàì ñàìî, ìèëîðä - çàïî÷íà Âåòèíàðè, - ÷å ïðèíö Êàäðàì â ïîëèòè÷åñêè íåñèãóðíè çà íåãî âðåìåíà çàìåíè îãðîìíîòî ñè âîåííî ïðåèìóùåñòâî çà íÿêàêúâ îñòðîâ, êîéòî èçãëåæäà å ïîòúíàë â îêåàíà. Êëà÷èàíöèòå ñà ãîðäè õîðà. ×óäÿ ñå êàêâî ëè áèõà ñè ïîìèñëèëè çà ïîäîáíî ðåøåíèå?
È Âàéìñ ñè ïðåäñòàâè ãåíåðàë Àøàë, ñòîÿù äî òðîíà íà ïðèíö Êàäðàì. „Êëà÷èàíöèòå îáè÷àò âîäà÷èòå, êîèòî óñïÿâàò. ×óäÿ ñå êàêâî ëè ñå ñëó÷âà ñ íåóñïåëèòå? ß âèæ êàêâî ñòàâà, êîãàòî íèå ñè ïîìèñëèì, ÷å íÿêîé..."
Íÿêîé ãî ñðúãà. Áåøå Íîáè. Âàéìñ ãî èçâëå÷å íàâúí è çàëåïè äðåáîñúêà çà ñòåíàòà.
- Êúäå ñòå áèëè çàåäíî ñ ëîðä Âåòèíàðè, åôðåéòîð? È ïîìíè, ÷å ùå ïîçíàÿ, àêî ìå ëúæåø. Óñòíèòå òè ìúðäàò.
- Íèå... íèå... íèå... ïðîñòî áÿõìå íà ìàëêî ïúòåøåñòâèå, ñúð. Òîé êàçà äà íå êàçâàì íà íèêîãî, ÷å ñìå ñå ñïóñêàëè ïîä îñòðîâà, ñúð!
- Çíà÷è âèå... ïîä Ëåøï ëè?
- Íå, ñúð! Íå ñìå õîäèëè îòäîëó! Áåøå ãàäíà âîíÿùà äóïêà! Ñìúðäåøå íà ðàçâàëåíè ÿéöà, öÿëàòà ïðîêëåòà ïåùåðà áåøå ïî-ãîëÿìà îò ãðàä, âÿðâàéòå ìè êàòî âè ðàçïðàâÿì!
- Ùîì å òúé, îáçàëàãàì ñå, ÷å ìíîãî ñå ðàäâàø, äåòî íå ñè áèë òàì.
Íîáè ãî èçãëåäà ñ îáëåê÷åíèå.
- Òúé âÿðíî, ñúð.
Âàéìñ ïîäóøè âúçäóõà:
- Äà íå áè äà ñè ïî÷íàë äà èçïîëçâàø íÿêàêúâ ëîñèîí çà ñëåä... - òîé ñå ïîïðàâè - ...íå, âìåñòî áðúñíåíå, Íîáè?
- Íå, ñúð?
- Íåùî ìèðèøå íà ôåðìåíòèðàëè ðîçè.
- O, äîíåñîõ ñè ñóâåíèð îò ÷óæáèíà, ñúð. Äúëãîòðàåí àðîìàò, íàëè ñå ñåùàòå.
Âàéìñ ñâè ðàìåíå è ñå âúðíà â Çàëàòà íà ïëúõîâåòå.
- ...è íåãîäóâàì íàé-ñèëíî ñðåùó îáâèíåíèåòî, ÷å áèõ ïðåãîâàðÿë ñ íåãîâî âèñî÷åñòâî, çíàåéêè... O, ñúð Ñàìþúë. Êëþ÷îâåòå çà áåëåçíèöèòå, ìîëÿ.
- Òè ñè çíàåë! Ïðåç öÿëîòî âðåìå ñè çíàåë! - èçêðåùÿ ëîðä Ðúæäüî.
- Ëîðä Âåòèíàðè îáâèíåí ëè å â íåùî? - ïîïèòà Âàéìñ.
Ãîñïîäèí Âúðòåë ñåãà ðîâåøå â äðóãà þðèäè÷åñêà êíèãà. Èçãëåæäàøå äîñòà îáúðêàí çà çîìáè. Ñèâêàâî-çåëåíèêàâèÿò ìó òåí ñå áåøå ïðåâúðíàë â îò÷åòëèâî çåëåíèêàâ.
- Âñúùíîñò íå... - ïðîìúðìîðè òîé.
- Íî ùå 6úäå! - èçâèêà ëîðä Ðúæäüî.
- Äîáðå, êîãàòî ñòå ñèãóðåí êàêâè òî÷íî ñà îáâèíåíèÿòà, ìîëÿ äà ìå óâåäîìèòå è àç ùå ãî àðåñòóâàì.
Âàéìñ ðàçêîï÷à áåëåçíèöèòå. Äî÷ó ðàäîñòíèòå âúçãëàñè îò ïëîùàäà. Íèùî íå îñòàâàøå ñêðèòî çà äúëãî â Àíêõ-Ìîðïîðê. Ïðîêëåòèÿò îñòðîâ ãî íÿìàøå âå÷å. È íÿêàê ñè âñè÷êî áåøå ïîòðúãíàëî ãëàäêî. Òîé ñðåùíà ïîãëåäà íà Âåòèíàðè.
- Ïðîðàáîòè âè êúñìåòà, à?
- O, ÷îâåê âèíàãè ìîæå äà íàìåðè ñêðèòîòî ïèëåíöå, ñúð Ñàìþúë. Àêî ñå âãëåæäà äîñòàòú÷íî âíèìàòåëíî.
Äåíÿò ñå îêàçà ïî÷òè òîëêîâà èçìîðèòåëåí, êîëêîòî è âîéíàòà. Íàé-ìàëêî åäíî êèëèì÷å äîëåòÿ îò Êëà÷, îñâåí òîâà èìàøå íåïðåñòàíåí ïîòîê îò áåëåæêè ìåæäó äâîðåöà è ïîñîëñòâîòî. Òúëïàòà êðîòêî âèñåøå è ÷àêàøå ïðåä äâîðåöà. Ñúáèòèÿòà ñå ñëó÷âàõà è äîðè íà õîðàòà äà íå èì áåøå ÿñíî êàêâî òî÷íî ñòàâà, íÿìàõà íàìåðåíèå äà ãî ïðîïóñêàò. Àêî ïðåäñòîåøå äà ñå íàïèøå íîâà èñòîðèÿ, òå èñêàõà äà ãëåäàò.
Âàéìñ ñå ïðèáðà ó äîìà. Çà íåãîâà èçíåíàäà âðàòàòà ìó îòâîðè Óèëèêèíñ. Áåøå íàâèë ðúêàâèòå íà ðèçàòà ñè è îáëÿêúë äúëãà çåëåíà ïðåñòèëêà.
- Òè? Êàê, ïî äÿâîëèòå, óñïÿ äà ñè äîéäåø òîëêîâà áúðçî? Èçâèíÿâàé, íÿìàõ íàìåðåíèå äà áúäà íåó÷òèâ...
- Óñïÿõ äà ñå êà÷à â ñóìàòîõàòà íà êîðàáà íà ëîðä Ðúæäüî, ñúð. Íå áèõ æåëàë èìåíèåòî äà ïîòúíå â ðàçðóõà â ìîå îòñúñòâèå. Ñðåáúðíèòå ñúäîâå ñà â îòâðàòèòåëíî ñúñòîÿíèå, ñìåÿ äà îòáåëåæà. Ãðàäèíàðÿò íÿìà è íàé-ìàëêî ïîíÿòèå êàê äà ãè ÷èñòè. Ñúð, ïîçâîëåòå ìè äà ïîäíåñà ïðåäâàðèòåëíî ñâîèòå èçâèíåíèÿ çà øîêèðàùîòî ñúñòîÿíèå, â êîåòî ñà íîæîâåòå è âèëèöèòå.
- Äîïðåäè íÿêîëêî äíè òè îòõàïâàøå íîñîâåòå íà õîðàòà, êîèòî òå ÿäîñâàõà.
- O, ñúð, íå áèâà äà âÿðâàòå íà âñè÷êî, êîåòî ðåäíèê Áóðê ðàçïðàâÿ. Îòõàïàõ ñàìî åäèí íîñ.
- À ñåãà ñè ñå ðàçáúðçàë äà ïîëèðàø ñðåáðîòî?
- Ñúð, íå áèâà äà ñè ïàäàìå ïîä ðàâíèùåòî. - Òîé ñïðÿ. - Ñúð?
- Äà?
- Ïîáåäèõìå ëè?
Âàéìñ ïîãëåäíà êðúãëîòî ðîçîâî ëèöå.
- Åõ... ïîíå íå çàãóáèõìå, Óèëèêèíñ - îòãîâîðè íàêðàÿ.
- Íå ìîæåõìå äà ïîçâîëèì íà ÷óæäîçåìíèÿ äåñïîò äà ñëîæè ðúêà âúðõó Àíêõ-Ìîðïîðê, íàëè, ñúð? - ëåêî ïîòðåïåðè ãëàñúò íà èêîíîìà.
- Ïðåäïîëàãàì, ÷å íå...
- Çíà÷è òîâà, êîåòî ñòîðèõìå, áåøå ïðàâèëíî.
- Ïðåäïîëàãàì, ÷å äà...
- Ãðàäèíàðÿò ìè êàçà, ÷å ëîðä Âåòèíàðè áèë íàãëàñèë íÿêàêúâ ñòðàõîòåí íîìåð íà êëà÷èàíöèòå...
- Íå âèæäàì çàùî íå. Òîé ïðàâè íîìåðà íà âñè÷êè îñòàíàëè.
- Òîâà çâó÷è èçêëþ÷èòåëíî óäîâëåòâîðèòåëíî, ñúð. Ëåéäè Ñèáèë ñå íàìèðà â Ëåêî Ðîçîâååùàòà Ñå Ãîñòíà, ñúð.
Òÿ ïëåòåøå íåñðú÷íî, êîãàòî Âàéìñ âëåçå, íî ñêî÷è è ãî öåëóíà.
- ×óõ íîâèíèòå. Ìíîãî äîáðå. Îãëåäà ãî îò ãîðå äî äîëó. Äîêîëêîòî âèæäàøå, áåøå ñå çàâúðíàë öåëèÿò.
- Íå ñúì ñèãóðåí, ÷å ñïå÷åëèõìå...
- Äà ñå çàâúðíåø æèâ è çäðàâ, Ñàì, ñå áðîè çà ïîáåäà. Âúïðåêè ÷å íå áèõ ñè ïîçâîëèëà äà êàæà òîâà ïðåä ëåéäè Ñåëà÷èè. - Ñèáèë ðàçâÿ ïëåòèâîòî ñè ïðåä ëèöåòî ìó: - Òÿ îðãàíèçèðà êîìèòåò, êîéòî äà ïëåòå ÷îðàïè çà íàøèòå ñìåëè ìîìöè íà ôðîíòà, íî âèå âñè÷êè ñå âúðíàõòå. À àç îùå íå ñúì ñå íàó÷èëà êàê äà îáðúùàì ïåòàòà. Òÿ âåðîÿòíî ùå ñå ÿäîñà.
- Õúì... Ñïîðåä òåáå êîëêî ñà ìè äúëãè êðàêàòà?
- Îõ... - Òÿ îãëåäà ïëåòèâîòî ñè. - Äà èìàø íóæäà îò øàë?
Òîé îòíîâî ÿ öåëóíà.
- Îòèâàì äà ñå èçêúïÿ è ñëåä òîâà ùå èçÿì íåùî.
Âîäàòà áåøå ëåêî õëàäêà. Íà Âàéìñ ìó ñå ñòîðè, ÷å ëåéäè Ñèáèë áå ñ÷åëà ãîðåùàòà âàíà çà ôîðìà íà ïðåäàòåëñòâî êúì ìúæåòå íà áîéíîòî ïîëå.
Òîé ëåæåøå, ïîäàë íàä âîäàòà åäèíñòâåíî íîñà ñè. Äî÷ó íÿêàêúâ äàëå÷åí ðàçãîâîð, ïðèäðóæåí ñ îñîáåíîòî ãëîèíã ãëîèíã, êîãàòî çâóêúò ïúòóâà ïîä âîäà. Âðàòàòà ñå îòâîðè.
- Ôðåä äîéäå. Âåòèíàðè èñêà äà òå âèäè - êàçà Ñèáèë.
- Âå÷å? Íî íèå äàæå íå ñìå çàïî÷íàëè äà âå÷åðÿìå!
- Àç èäâàì ñ òåá, Ñàì. Íå ìîæå äà ïðîäúëæàâà äà òå âèêà ïî êîåòî âðåìå ìó ñêèìíå, íàëè ðàçáèðàø.
Âàéìñ ñå îïèòà äà ñúáåðå öåëèÿ àâòîðèòåò, äîñòúïåí çà ìúæ ñúñ ñþíãåð â ðúêà.
- Ñèáèë, àç ñúì êîìàíäèð íà Ãðàäñêàòà Ñòðàæà, à òîé å óïðàâíèêúò íà òîçè ãðàä. Íå å êàòî äà ñå êàðàø ñ ó÷èòåëêàòà, çàùîòî íå ñúì äîáðå ïî ãåîãðàôèÿ...
- Êàçàõ, ÷å èäâàì ñ òåá, Ñàì.
Ëîäêàòà ñå õëúçíà íàäîëó ïî ðåëñèòå ñè âúâ âîäàòà. Èçïðàòè ÿ ïîòîê îò ìåõóð÷åòà.
Ëåîíàðäî âúçäúõíà. Ìíîãî áåøå âíèìàâàë äà íå ïîñòàâÿ òàïàòà íà ìÿñòîòî é. Òå÷åíèÿòà ìîæåõà äà îòíåñàò òâîðåíèåòî ìó íàâñÿêúäå. Íàäÿâàøå ñå äà ãî çàâëåêàò â íàé-äúëáîêàòà îêåàíñêà áåçäíà èëè äîðè äà ãî èçõâúðëÿò ïðåç Ðúáà.
Ñëåä òîâà íåçàáåëÿçàí ñå ïðîìúêíà ïðåç òúëïèòå, êîèòî íàîáèêàëÿõà äâîðåöà. Âëåçå â òàéíèÿ êîðèäîð, èçáÿãâàéêè ðàçëè÷íè êàïàíè ïî ïúòÿ, áåç äîðè äà ìèñëè çà òÿõ, çàùîòî ëè÷íî ãè áåøå ïðîåêòèðàë.
Ñòèãíà íàêðàÿ äî âðàòàòà íà ñâîÿòà ïðîñòîðíà ñòàÿ è ÿ îòêëþ÷è. Êîãàòî âå÷å áåøå âúòðå, òîé çàêëþ÷è òðåñêàâî âðàòàòà, ðèòíà êëþ÷à ïðåç ïðîöåïà ïîä íåÿ è ÿ çàòèñíà ñ ãðúá çà ïî-ñèãóðíî. Ñëåä ìàëêî âúçäúõíà îáëåê÷åíî.
Çíà÷è òîâà áåøå ñâåòúò, òàêà ëè? Î÷åâèäíî ïîáúðêàíî ìÿñòî, ïúëíî ñ ïîáúðêàíè õîðà. Å, îòñåãà íàòàòúê ùå áúäå èçêëþ÷èòåëíî âíèìàòåëåí. ßñíî áåøå, ÷å îïðåäåëåíà êàòåãîðèÿ õîðà ñà ñïîñîáíè äà ïðåâúðíàò âñÿêî íåùî â îðúæèå.
Òîé ñè íàïðàâè ÷àøà ÷àé, äîñòà áàâåí ïðîöåñ, îòêàêòî èçîáðåòè ëúæè÷êàòà ñ óñúâúðøåíñòâàíà ôîðìà è ìàëêîòî óñòðîéñòâî, ïîäîáðÿâàùî öèðêóëàöèÿòà íà âðÿùàòà âîäà.
Ñëåä òîâà ñåäíà â ñâîåòî ñïåöèàëíî êðåñëî è äðúïíà åäíî ëîñò÷å. Íÿêúäå ñå ðàçäâèæèõà ïðîòèâîòåæåñòè. Ðàçíåñå ñå øóìúò íà âîäà, êîÿòî ñå ïðåëèâà îò åäèí ðåçåðâîàð â äðóã. Îáëåãàëêàòà íà ñòîëà èçñêúðöà è ñå íàìåñòè â ïî-óäîáíî ïîëîæåíèå.
Ëåîíàðäî ñå çàãëåäà áåçðàäîñòíî â ñèíüîòî íåáå. Íÿêîëêî ÷àéêè ëåíèâî ñå ðååõà â ëàçóðíèÿ êâàäðàò íàä ãëàâàòà ìó è îïèñâàõà øèðîêè êðúãîâå, áåç äîðè äà ïîìàõâàò ñ êðèëå...
Ñëåä èçâåñòíî âðåìå, íàïúëíî çàáðàâèë çà èçñòèâàùèÿ ñè ÷àé, Ëåîíàðäî çàïî÷íà äà ðèñóâà.
- Ëåéäè Ñèáèë? Êàêâà íåî÷àêâàíà èçíåíàäà - êàçà ëîðä Âåòèíàðè. - Äîáúð âå÷åð, ñúð Ñàìþúë, ìîãà ëè äà îòáåëåæà, ÷å èìàòå ïðåêðàñåí øàë. O, êàïèòàí Êåðúò. Ìîëÿ âè, ðàçïîëàãàéòå ñå óäîáíî. Èìàìå äîñòà ðàáîòà çà äîâúðøâàíå.
Ñåäíàõà.
- Ïúðâî - ïîäõâàíà ëîðä Âåòèíàðè, - òîêó-ùî íàõâúðëÿõ ïðîêëàìàöèÿ, êîÿòî ãðàäñêèòå âèêà÷è òðÿáâà äà îïîâåñòÿò. Íîâèíàòà å äîáðà.
- Âîéíàòà å ïðåêðàòåíà îôèöèàëíî? - ïîèíòåðåñóâà ñå Êåðúò.
- Âîéíàòà, êàïèòàíå, íèêîãà íå ñå å ñëó÷âàëà. Âñè÷êî áåøå ïðîñòî... íåäîðàçóìåíèå.
- Àìà êàê òàêà íèêîãà äà íå ñå å ñëó÷âàëà? - êàçà Âàéìñ. - Áÿõà óáèòè õîðà!
- Èìåííî. Êîåòî ñëåäâà äà íè íàâåäå íà ìèñúëòà, ñòðóâà ìè ñå, ÷å òðÿáâà äà ñå ðàçáèðàìå âçàèìíî êîëêîòî ñå ìîæå ïî-äîáðå.
- À êàêâî ùå ñòàíå ñ ïðèíöà?
- O, ñèãóðåí ñúì, ÷å ùå ñå ñðàáîòèì äîáðå ñ íåãî.
- Íå ìèñëÿ!
- Ñ ïðèíö Êóôóðàõ? Ñòðóâàøå ìè ñå, ÷å ãî îäîáðÿâàòå.
- Ìîëÿ? À êàêâî ñòàíà ñ äðóãèÿ?
- Èçãëåæäà å çàìèíàë íà ïðîäúëæèòåëíî ïîñåùåíèå âúâ âúòðåøíîñòòà íà ñòðàíàòà - îáÿñíè Ïàòðèöèÿò. - Ïî ñïåøíîñò.
- Ïîñåùåíèå, çà êîåòî ÷îâåê äîðè íÿìà âðåìå äà ñè ñòåãíå áàãàæà?
- Èìåííî. Âèçèòà îò òîçè ðîä, äà. Èçãëåæäà å ðàçñòðîèë äîñòà õîðà.
- Çíàåì ëè â êîÿ ñòðàíà å çàìèíàë? - ïîïèòà Âàéìñ.
- Â Êëà÷, ïðåäïîëàãàì... Èçâèíåòå, íåùî çàáàâíî ëè êàçàõ?
- À, íå. Íå. Ïðîñòî ìè äîéäå åäíà ìèñúë â ãëàâàòà, òîâà å.
Âåòèíàðè ñå îáëåãíà íàçàä â êðåñëîòî ñè.
- È ìèðúò îùå âåäíúæ ñïóñíà óñïîêîÿâàùèòå ñè âîàëè íàä íàøèòå äâå äúðæàâè.
- Íå âÿðâàì îáà÷å êëà÷èàíöèòå äà ñà ìíîãî äîâîëíè.
- Â ÷îâåøêàòà ïðèðîäà å äà ñå îáâèíÿâàò âîäà÷èòå, êîãàòî íàðîäúò å íåäîâîëåí - èçðå÷å Âåòèíàðè, áåç äà ïîìðúäíå ìóñêóë÷å íà ëèöåòî ìó. - O, áåç ñúìíåíèå ùå èìà ïðîáëåìè. Íèå ïðîñòî òðÿáâà äà ãè... îáñúäèì. Ïðèíö Êóôóðàõ å ïðèÿòåëñêè íàñòðîåí êúì íàñ. Ïî òîâà äîñòà ñè ïðèëè÷à ñ ïîâå÷åòî ñè ïðåäøåñòâåíèöè. Áîêàë âèíî, êîìàò õëÿá, èëè, â êðàåí ñëó÷àé, ñåëåêöèÿ îò äâåòå - è ïðåñòàâà äà ñå èíòåðåñóâà ïðåêàëåíî ìíîãî îò ïîëèòèêà.
- Òå ñà õèòðè êîëêîòî íàñ - ïîäõâúðëè Âàéìñ.
- Çíà÷è òðÿáâà âèíàãè äà ñìå åäíà êðà÷êà ïðåä òÿõ.
- Íåùî êàòî íàäïðåâàðà íà ìîçúöè, òàêà ëè?
- Ïî-äîáðå å îò íàäïðåâàðà âúâ âúîðúæàâàíåòî. È ïî-åâòèíî. - Ïàòðèöèÿò ïðåëèñòè êíèæàòà ïðåä ñåáå ñè. - Òàêà, êàêâî èìàõìå îùå... À, äà. Ïî âúïðîñà ñ óëè÷íîòî äâèæåíèå.
- Óëè÷íîòî äâèæåíèå ëè?
Ìîçúêúò íà Âàéìñ îò÷àÿíî ñå îïèòà äà íàïðàâè îáðàòåí çàâîé.
- Äà. Äðåâíèòå óëèöè íà ãðàäà íè òåçè äíè ñà èçêëþ÷èòåëíî çàäðúñòåíè. Äî÷óõ, ÷å íÿêàêúâ êàðóöàð íà Êðàëñêèÿ ïúò äàæå óñïÿë äà ñå çàäîìè è äà îòãëåäà ñåìåéñòâî â êàðóöàòà, äîêàòî ÷àêàë íà êðúñòîâèùåòî. À îòãîâîðíîñòòà çà óëè÷íèÿ òðàôèê, ïî òðàäèöèÿ, å åäíî îò íàé-ñòàðèòå çàäúëæåíèÿ íà Ñòðàæàòà.
- Ìîæå áè, ñúð, íî â äíåøíî âðåìå...
- Ñëåäîâàòåëíî, Âàéìñ, òðÿáâà äà ñúçäàäåòå ñïåöèàëåí îòäåë, êîéòî äà ðåãóëèðà äâèæåíèåòî ïî óëèöèòå. Äà äâèæè íåùàòà. Îòêðàäíàòè êàðóöè è òàêà íàòàòúê. È äà âíèìàâà ãîëåìèòå êðúñòîâèùà äà íå ñå çàäðúñòâàò. È ìîæå áè äà ãëîáÿâà êàðóöàðèòå, êîèòî ñïèðàò çà ïðåêàëåíî äúëãî è ïðå÷àò íà ïîòîêà. È äðóãè òàêèâà. Ñåðæàíò Êîëúí è åôðåéòîð Íîáñ áèõà ìîãëè, ñòðóâà ìè ñå, äà ñå âïèøàò ïðåêðàñíî â äëúæíîñòíàòà õàðàêòåðèñòèêà íà ðàáîòàòà, êîÿòî, ïîäîçèðàì, ëåñíî áè ìîãëà è äà ñå ñàìîôèíàíñèðà. Êàêâî å âàøåòî ìíåíèå?
Âúçìîæíîñò çà „ñàìîôèíàíñèðàíå" áåç îïàñíîñò äà áúäåø çàñòðåëÿí, ïîìèñëè ñè Âàéìñ. „Òå ñèãóðíî ùå ðåøàò, ÷å âå÷å ñà óìðåëè è ñà ïîïàäíàëè â ðàÿ".
- Ñúð, òîâà êàòî íÿêàêúâ âèä íàãðàäà çà òÿõ äâàìàòà ëè ñå ÿâÿâà?
- Íåêà ïðîñòî äà êàæåì, Âàéìñ, ÷å çà êâàäðàòíèÿ êëèí ÷îâåê òðÿáâà äà íàìåðè êâàäðàòíà äóïêà.
- Ïðåäïîëàãàì, ÷å ùå ìîæåì äà íàðåäèì íåùàòà, ñúð. Ðàçáèðà ñå, òîâà áè îçíà÷àâàëî, ÷å ùå òðÿáâà äà ïîâèøèì íÿêîãî...
- Ñèãóðåí ñúì, ÷å ìîãà ñïîêîéíî äà ïîâåðÿ ïîäðîáíîñòèòå íà âàñ. Ìàëêî óâåëè÷åíèå íà çàïëàòèòå èì áè áèëî ñúâñåì óìåñòíî. Äåñåò äîëàðà, äà êàæåì. À, è îùå íåùî èìà, Âàéìñ. Ïîðàäè êîåòî ñúì îñîáåíî ùàñòëèâ, ÷å ëåéäè Ñèáèë å òóê äà ãî ÷óå. Áÿõ ïîñúâåòâàí äà ïðîìåíÿ òèòëàòà íà âàøèÿ ïîñò.
- Äà?
- „Êîìàíäèð" å ïðåêàëåíî äúëãî çà ïðîèçíàñÿíå. Çàòîâà ìè áåøå íàïîìíåíî, ÷å âñúùíîñò èñòîðè÷åñêîòî çíà÷åíèå íà äóìàòà „äóêñ" å áèëî „êîìàíäèð".
- Äóêñ Âàéìñ? - ïîâòîðè Âàéìñ. ×ó äî ñåáå ñè êàê Ñèáèë àõíà.
Âíåçàïíî óñåòè òèøèíàòà íàîêîëî. Òÿ ìíîãî ìó íàïîìíÿøå íà çàòèøèåòî ìåæäó ìèãà, â êîéòî ñúçðåø çàïàëåíèÿ ôèòèë, è âçðèâà. Òîé ïðåòúðêîëè íÿêîëêî ïúòè äóìàòà íà åçèêà ñè.
- Äóê? - èçðå÷å íàêðàÿ. - O, íå... Ñèáèë, áè ëè ìå èç÷àêàëà íàâúí, ìîëÿ òå?
- Çàùî, Ñàì?
- Èìàì äà îáñúäÿ íåùî ñòðîãî ëè÷íî ñ íåãîâî ïðåâúçõîäèòåëñòâî.
- Èñêàø äà ìó âäèãíåø ñêàíäàë, ñ äðóãè äóìè?
- Äà îáñúäÿ, êàçàõ.
Ëåéäè Ñèáèë âúçäúõíà.
- Å, õóáàâî òîãàâà. Ðåøåíèåòî å òâîå, Ñàì. Êàêòî çíàåø.
- Ñòàâà äóìà çà... ñâúðçàíè ñ òîâà ðåøåíèå íåùà - îáÿñíè ëîðä Âåòèíàðè.
- Íå!
- Ìîæå áè å ïî-äîáðå ïúðâî äà ìå ÷óåø.
- Íå! Òîâà ñòå ãî ïðàâèë è ïðåäè! Èìàìå ñè íîâà ñãðàäà çà Ñòðàæàòà, ïî÷òè ñìå ñè çàïúëíèëè áðîéêèòå, ôîíäúò çà âäîâèöèòå è ñèðà÷åòàòà ñòàíà òîëêîâà ãîëÿì, ÷å õîðàòà ìè ñå ðåäÿò íà îïàøêà çà îïàñíè çàäà÷è, è äúñêàòà çà ìÿòàíå íà ñòðåëè÷êè å ïî÷òè íîâà! Íÿìà ñ êàêâî äà ìå ïîäêóïèòå òîçè ïúò! Íèùî íå èñêàì!
- Âèíàãè ìè ñå å ñòðóâàëî, ÷å ïðåç ãîäèíèòå äîñåãà ñå å ãëåäàëî ñ äîñòà ëîøî îêî íà Ñêàëîëèêèÿ Âàéìñ - îòáåëÿçà Âåòèíàðè.
- Íÿìà äà ïðèåìà... Êàêâî? - çàêîâà ñå Âàéìñ ïî ñðåäàòà íà ãíåâíîòî ñè èçáóõâàíå.
- È íà ìåíå âèíà÷è òàêà ìè ñå å ñòðóâàëî - ëîÿëíî ïðèáàâè Êåðúò.
Âåòèíàðè ñå èçïðàâè è çàñòàíà äî ïðîçîðåöà. Çàãëåäà ñå íàäîëó êúì Áðîäóåé ñ ðúöå ñêëþ÷åíè çàä ãúðáà.
- Íà ÷îâåê ìó èäâà íà óì, ÷å ìîæå áè å âðåìå äà ïðåîñìèñëèì îïðåäåëåíè îñòàðåëè âèæäàíèÿ - ïðîäúëæè Âåòèíàðè.
Çíà÷åíèåòî íà ôðàçàòà îáãúðíà Âàéìñ êàòî ëåäåíà ìúãëà.
- Ïðåäëàãàòå äà ïðîìåíèì èñòîðèÿòà? Òîâà ëè áèëî? Äà ïðåíàïèøåì...
- O, ñêúïè ìîé Âàéìñ, èñòîðèÿòà ñå ïðîìåíÿ íåïðåêúñíàòî. Òÿ ñå ïðîâåðÿâà è ïðåîöåíÿâà íåïðåêúñíàòî, èíà÷å êàê áèõìå íàìèðàëè ðàáîòà çà èñòîðèöèòå? Íå ìîæåì äà äîïóñíåì õîðà ñ ìîçúöè êàòî òåõíèòå äà ñå ìîòàÿò íàñàì-íàòàì áåçêîíòðîëíî è äà ðàçïîëàãàò ñ âðåìåòî ñè. Ïðåäñåäàòåëÿò íà Ãèëäèÿòà íà èñòîðèöèòå, êàêòî çíàì, å íàïúëíî ñúãëàñåí ñ ìåíå, ÷å êëþ÷îâàòà ðîëÿ íà âàøèÿ ïðåäøåñòâåíèê çà èñòîðèÿòà íà ãðàäà íè å óçðÿëà çà ñâåæ... àíàëèç.
- Âå÷å è ñ íåãî ñòå ìå îáñúæäàëè, òàêà ëè?
- Îùå íå ñúì.
Âàéìñ îòâîðè è çàòâîðè óñòà íÿêîëêî ïúòè. Ïàòðèöèÿò ñå âúðíà çàä áþðîòî ñè è èçâàäè ëèñò õàðòèÿ.
- Ðàçáèðà ñå, èìà è íÿêîè äðóãè äåòàéëè, çà êîèòî ñúùî ùå òðÿáâà äà ñå ïîãðèæèì...
- Íàïðèìåð? - èçãðà÷è Âàéìñ.
- Ãåðáúò íà Âàéìñ ùå áúäå âúçñòàíîâåí, åñòåñòâåíî. Íàëàãà ñå. Ñïîìíÿì ñè, ÷å ëåéäè Ñèáèë áåøå èçêëþ÷èòåëíî ðàçñòðîåíà, êîãàòî ñå îêàçà, ÷å íÿìàø ïðàâî íà ãåðá. È êîðîíàòà, ðàçáèðà ñå, ñúñ ñêúïîöåííè êàìúíè...
- Ìîæåòå äà ñè âçåìåòå ñêúïîöåííèòå êàìúíè è äà ñè...
- ...êîÿòî ñå íàäÿâàì, ÷å ùå íîñèø ïðè îôèöèàëíè ïîâîäè, íàïðèìåð îñâåùàâàíåòî íà ñòàòóÿòà, êîÿòî òîëêîâà îòäàâíà ïîçîðè ãðàäà íè ñ îòñúñòâèåòî ñè.
Òîçè ïúò ïî èçêëþ÷åíèå Âàéìñ óñïÿ äà íàâàêñà ñ ðàçãîâîðà.
- Ïàê Ñêàëîëèêèÿ ëè? È òîâà å ÷àñò îò âñè÷êî, òàêà ëè? Ñòàòóÿ íà Ñêàëîëèêèÿ?
- Äîñåòëèâ ñè - îäîáðè ëîðä Âåòèíàðè. - Íå òâîÿ ñòàòóÿ, î÷åâèäíî. Èçâàéâàíåòî íà ñòàòóÿ íà íÿêîé, êîéòî ñå å îïèòàë äà ñïðå âîéíà, íå èçãëåæäà äîñòàòú÷íî, õì, âåëè÷åñòâåíî. Ðàçáèðà ñå, àêî áåøå èçáèë ïåòñòîòèí îò ñîáñòâåíèòå ñè âîéíèöè ïîðàäè íåáðåæíîñò, âåðîÿòíî âå÷å ùÿõìå äà ëååì áðîíçà. Íå. Àç ãîâîðåõ çà ïúðâèÿ Âàéìñ, êîéòî ñå å îïèòàë äà ñúçäàäå áúäåùå, à âìåñòî òîâà ïðîñòî ñúçäàë èñòîðèÿ. Ìèñëåõ ñè, ÷å íÿêúäå ïî óëèöàòà íà Ïðàñêîâåíèòå ïàéîâå...
Òå ñå ãëåäàõà åäèí äðóã êàòî êîòàðàöè, êàòî êîìàðäæèè íà ìàñà.
- Â íà÷àëîòî íà Áðîäóåé - äðåçãàâî ïðîèçíåñå Âàéìñ. - Òî÷íî ïðåä äâîðåöà.
Ïàòðèöèÿò õâúðëè áúðç ïîãëåä ïðåç ïðîçîðåöà.
- Ñúãëàñåí. Ùå ìè å ïðèÿòíî äà ÿ ãëåäàì ïîíÿêîãà.
- È ïî-áëèçè÷êî äî ñòåíàòà. Çà äà íå ãî äóõà âÿòúðúò.
- Ðàçáèðà ñå.
Âàéìñ èçãëåæäàøå îáúðêàí çà ñåêóíäà.
- Äàäîõìå æåðòâè...
- Ñåäåìíàéñåò çàãèíàëè â åäíà èëè äðóãà äðåáíà ñõâàòêà - óòî÷íè ëîðä Âåòèíàðè.
- Èñêàì...
- Ñ âäîâèöèòå è íàñëåäíèöèòå èì ùå áúäàò ñêëþ÷åíè ôèíàíñîâè ñïîðàçóìåíèÿ.
Âàéìñ ñå ïðåäàäå.
- Îòëè÷íî, ñúð! - êàçà Êåðúò. Íîâèÿò äóê ïîòúðêà áðàäè÷êàòà ñè.
- Çíà÷è òðÿáâà äà ñúì æåíåí çà äóêåñà... À òîâà å ãîëÿìà òëúñòà äóìà - äóêåñà. À è Ñèáèë íèêîãà íå ñå å èíòåðåñóâàëà îò ïîäîáíè ðàáîòè.
- Êëàíÿì ñå ïðåä çíàíèÿòà òè çà æåíñêàòà ïñèõèêà - èçðå÷å Âåòèíàðè. - Ïðåäñòàâÿì ñè èçðàæåíèåòî é. Çà ìåí íÿìà ñúìíåíèå, ÷å ñëåäâàùèÿ ïúò, êîãàòî ïîêàíè ïðèÿòåëêèòå ñè íà ÷àé - ñðåä òÿõ, ñòðóâà ìè ñå, ñà äóêåñàòà íà Êóèðì è ëåéäè Ñåëà÷èè, - òÿ ùå áúäå íàïúëíî ñïîêîéíà è íè íàé-ìàëêî ñàìîäîâîëíà ïî êîéòî è äà å íà÷èí.
Âàéìñ ñå ïîêîëåáà. Ñèáèë áåøå óäèâèòåëíî çäðàâîìèñëåùà æåíà, ðàçáèðà ñå, è ïîäîáíè íåùà... Íàëè òÿ îñòàâè ðåøåíèåòî èçöÿëî â íåãîâèòå ðúöå?... Òàêèâà íåùà íå áèõà ÿ... Òÿ íàìà äà... Åñòåñòâåíî, ÷å ùå... Íÿìà äà ñå íàäóâà, ïðîñòî ùå ñå ÷óâñòâà èçêëþ÷èòåëíî äîáðå ïðè ìèñúëòà, ÷å òå çíàÿò, ÷å òÿ çíàå, ÷å òå çíàÿò...
- Äîáðå - ïðîìúëâè íàêðàÿ. - Íî, âèæòå, àç ìèñëåõ, ÷å ñàìî êðàëÿò ìîæå äà ðúêîïîëàãà íÿêîãî çà äóê. Òîâà íå å êàòî äà ñå ïðîèçâåæäàò ðàçíè òàì ðèöàðè è áàðîíè, òå ñà ïðîñòî... ïîëèòè÷åñêè, íî çà òèòëà êàòî äóê ñå èçèñêâà...
Òîé ñðåùíà ïîãëåäà íà Âåòèíàðè. È ñëåä òîâà íà Êåðúò. Âåòèíàðè êàçà, ÷å ìó å áèëî íàïîìíåíî...
- Óáåäåí ñúì, ÷å äîðè êðàëÿò íà Àíêõ-Ìîðïîðê äà ñå çàâúðíå íà òðîíà ñè, òîé áè ïîòâúðäèë ìîåòî ðåøåíèå - çàÿâè íåâúçìóòèìî Âåòèíàðè. - À àêî íèêîãà íå ñå çàâúðíå, å, òîãàâà ïðîáëåìúò îòïàäà îò ñàìî ñåáå ñè.
- Êóïèõòå ìå è ìå ïðîäàäîõòå, çíà÷è? - ïîêëàòè ãëàâà Âàéìñ. - Êóïåí è ïðîäàäåí.
- Íè íàé-ìàëêî - îòãîâîðè Âåòèíàðè.
- Äà, òàêà å. Âñúùíîñò âñè÷êè ñìå êóïåíè è ïðîäàäåíè. Äîðè Ðúæäüî. È âñè÷êè îíèÿ íåùàñòíèöè, êîèòî îòèäîõà òàì, çà äà ãè èçêîëÿò. Íå ñå âïèñâàìå â ãîëÿìàòà êàðòèíà. Ïðîñòî ñìå êóïåíè è ïðîäàäåíè.
Âåòèíàðè âíåçàïíî ñå ñòðåëíà è ñå ïîÿâè òîêó ïðåä ëèöåòî íà Âàéìñ. Êðåñëîòî ìó èçòðîïà íà ïîäà çàä áþðîòî.
- Òúé ëè? Õîðàòà îòèäîõà äîòàì. È ñå âúðíàõà. Êîëêî âåëè÷åñòâåíè ùÿõà äà áúäàò ñàìî áèòêèòå, â êîèòî òå íèêîãà íå ñå âïóñíàõà! - Òîé ñå ïîêîëåáà çà ìîìåíò, ñëåä êîåòî ñâè ðàìåíå. - Êóïåíè è ïðîäàäåíè ëè êàçà? Äîáðå. Ñúãëàñåí. Íî íå è ïîõàð÷åíè íàïðàçíî, ìèñëÿ àç.
Ïàòðèöèÿò ãî ñòðåëíà ñ åäíà îò ñâîèòå îñòðè, ïðîáÿãâàùè ëåêè óñìèâ÷èöè, êîèòî èçïîëçâàøå, àêî èìàøå äà êàæå íåùî íå îñîáåíî ñìåøíî è âñå ïàê çàáàâíî.
- Veni, vici... Âåòèíàðè.
Äðèïàâè âîäîðàñëè áåçöåëíî ñå íîñåõà ñ ìîðñêèòå òå÷åíèÿ. Îñâåí êëîíèòå è áîêëóêà ïî âîäàòà íèùî íå ïîäñêàçâàøå, ÷å Ëåøï íÿêîãà å ñúùåñòâóâàë.
Ìîðñêèòå ïòèöè êðúæàõà íàä âúëíèòå. Íî ñàìîòíèòå èì êðÿñúöè áÿõà äî ãîëÿìà ñòåïåí çàãëóøàâàíè îò ñïîðà, êîéòî òå÷åøå òîêó íàä ìîðñêàòà ïîâúðõíîñò:
- Òîâà ñà ñè èçöÿëî íàøè êëîíè, òè, êó÷åøêî èçïðàæíåíèå!
- ß ãëåäàé òè! Îò òâîÿòà ñòðàíà íà îñòðîâà, à? Å, àç ïúê íå ìèñëÿ òàêà!
- Òå ñà äîïëóâàëè!
- À òè îòêúäå ìîæåø äà çíàåø äàëè íèå ñìå íÿìàëè íÿêàêúâ êëîíàê îò íàøàòà ñòðàíà íà îñòðîâà? Íî êàêòî è äà å - íèå âñå îùå èìàìå öÿë âàðåë ïðÿñíà âîäà, êàìèëñêà âúçäèøêà òàêàâà!
- Äîáðå! Äà äåëèì! Òè ïîëó÷àâàø ïîëîâèíàòà ñàë.
- Àõà! Àõà! Çàïî÷íà äà ïðåãîâàðÿø, çíà÷è! Ïîñòàâèõìå êàðòèòå âúðõó ìàñàòà, à?
- Íå ìîæåì ëè ïðîñòî äà êàæåì „äà", òàòå? Ïèñíà ìè äà ñòîÿ â òàçè âìèðèñàíà âîäà!
- È ùå ãðåáåì ïî ðàâíî.
- Äàäåíî.
Ïòèöèòå ñå ïëúçãàõà è èçâèâàõà âèñîêî íàä òÿõ êàòî áåëè ðåçêè íà ôîíà íà òúìíîñèíüîòî íåáå.
- Êúì Àíêõ-Ìîðïîðê!
- Êúì Êëà÷!

Äúëáîêî ïîä òÿõ íà äúíîòî ëþáîïèòíèòå ñåïèè ñå ñòðåëêàõà ïî ñâîèòå ëþáîïèòíè ïúòèùà èç óëèöèòå íà ãðàäà Ëåøï. Ñåïèèòå ñè íÿìàõà è ïîíÿòèå çàùî, íà îãðîìíè èíòåðâàëè îò âðåìå òåõíèÿò ãðàä âíåçàïíî èç÷åçâà â íåáåñàòà. Çà ùàñòèå òîâà íèêîãà íå òðàåøå ìíîãî äúëãî. Áåøå åäíî îò îíåçè ñúáèòèÿ, êîèòî ïîíÿêîãà ñå ñëó÷âàõà, à ïîíÿêîãà - íå. Ëþáîïèòíàòà ñåïèÿ ïðîñòî ñå íàäÿâàøå, ÷å íåùàòà ùå ïîòðúãíàò ãëàäêî ðàíî èëè êúñíî.
Íàáëèçî ïðåìèíà àêóëà. Àêî íÿêîé áè ðèñêóâàë äà äîïðå óõî äî êîðåìà é, áè ÷óë ñëåäíîòî: „Çúíçúí-çúí! Òðè ñëåäîáåä... Äà ÿì, Ãëàäíà ñúì, Äà ïëóâàì. Íåùà çà âúðøåíå: Äà ïëóâàì, Äà ÿì, Îãëàäíÿõ. Òðè ÷àñà è ïåò ìèíóòè ñëåä îáÿä: Ñòðàøåí ãëàä..."
Íå áåøå íàé-âúëíóâàùèÿò âúçìîæåí ãðàôèê, íî ïúê èçêëþ÷èòåëíî ëåñíî ñå îðãàíèçèðàøå.

Îáèêíîâåíî ñåðæàíò Êîëúí ñå çàïèñâàøå â ñïèñúêà çà ïàòðóëèðàíå. Äîáðå áåøå äà ñå ïîðàçõîäè íà ñâåæ âúçäóõ. À è íÿêàê ñå áåøå ðàçíåñëà ìúëâàòà, ÷å Ñòðàæàòà å òÿñíî îáâúðçàíà ñ òîâà, êîåòî ïî àáñîëþòíî íåÿñíè ïúòèùà ñå áå ïðåâúðíàëî â ïîáåäà, è óíèôîðìàòà âåðîÿòíî áè ìó äîíåñëà áåçïëàòíà õàëáà áèðà äî çàäíèÿ âõîä íà íÿêîÿ è äðóãà êðú÷ìà.
Òîé ïàòðóëèðàøå ñ åôðåéòîð Íîáñ. Êðà÷åõà ñ óâåðåíàòà ïîõîäêà íà ìúæå, îáèêîëèëè ñâåòà è âèäåëè âñè÷êî. Ïîëèöåéñêèÿò èì èíñòèíêò ãè çàâåäå äî „Äîìàøíè ãîçáè". Ãîñïîäèí Ãîðèô òúêìî ìèåøå ïðîçîðöèòå. Êîãàòî ãè çúðíà, çàõâúðëè ïàðöàëà è ñå âòóðíà íàâúòðå.

- È òîâà ãî íàðè÷àø áëàãîäàðíîñò? - ïîäñìðúêíà Êîëúí.
×îâåêúò ñå ïîÿâè ñ äâà îáåìèñòè ïàêåòà â ðúöåòå ñè.
- Æåíà ìè ãè ïðèãîòâè ñïåöèàëíî çà âàñ. Áèëà ñèãóðíà, ÷å ùå íàìèíåòå.
Êîëúí îòãúðíà ìàçíàòà õàðòèÿ.
- Ìèëè áîæå! - âúçêëèêíà.
- Òîâà å ñïåöèàëíî àíêõ-ìîðïîðêñêî êúðè - îáÿñíè ãîñïîäèí Ãîðèô. - Íàïðàâåíî å îò æúëò ïðàõ çà êúðè, ãîëåìè áóöè öâåêëî, ãðàõ è ñî÷íè ñòàôèäè ñ...
- ...ñ ãîëåìèíàòà íà ÿéöà! - äîâúðøè íåâÿðâàùî Íîáè.
- Ìíîãî âè áëàãîäàðèì - êàçà Êîëúí. - Êàê å ìîì÷åòî âè, ãîñïîäèí Ãîðèô?
- Êàçâà, ÷å ñòå ìó ïðèìåð â æèâîòà è êàòî ïîðàñíå, èñêà äà ñòàíå ïîëèöàé.
- O, õóáàâî - îäîáðè Êîëúí. - Ãîñïîäèí Âàéìñ ìíîãî ùå ñå çàðàäâà. Ñàìî ìó êàæåòå...
- Â Àë-Êõàëè îáà÷å - äîâúðøè Ãîðèô. - Òîé îñòàíà äà æèâåå ïðè áðàò ìè.
- Àìè... Äîáðå... Ìíîãî ðàçóìíî, çíà÷è. Õììì... áëàãîäàðèì çà êúðèòî, âúâ âñåêè ñëó÷àé.
- Çà êàêúâ ïðèìåð ãîâîðåøå òîé, ñïîðåä òåáå? - ïîïèòà Íîáè, êîãàòî äâàìàòà îòìèíàõà ïî óëèöàòà.
- Çà äîáúð ïðèìåð, ñúñ ñèãóðíîñò - îòñúäè Êîëúí ñ óñòà, ïúëíà ñ ëåêî ïîäïðàâåíî öâåêëî.
- À. Àõà.
Êàòî äúâ÷åõà áàâíî è âúðâÿõà îùå ïî-áàâíî, äâàìàòà ñå íàñî÷èõà êúì äîêîâåòå.
- Ñìÿòàì äà ïèøà ïèñìî íà Áàíà - ñïîäåëè ñëåä ìàëêî Íîáè.
- Äà, àìà... òÿ ñè ìèñëè, ÷å òè ñè æåíà, Íîáè.
- Äà. È çàòîâà òÿ ïðîçðÿ ìîåòî âúòðåøíî àç, èç÷èñòåíî îò... - òîé ñå ñúñðåäîòî÷è - ...èç÷èñòåíî îò ïîâúðõíîñòíèòå íåùà. Òàêà êàçà Àíãóà. Êàêòî è äà å, ìèñëåõ ñè, ÷å ùîì ãîäåíèêúò é ñå âðúùà, áè áèëî áëàãîðîäíî îò ìîÿ ñòðàíà, àêî àç ñå îòòåãëÿ îò ïúòÿ èì.
- Ùîòî òîé ìîæå äà ñå îêàæå íÿêîé ãîëÿì æèëåñò òèï è âúðâè, ÷å ñå ðàçïðàâÿé.
- Íå áÿõ ïîìèñëèë çà òîâà, ñåðæàíò.
Ïîâúðâÿõà îùå ìàëêî.
- Ñïðàâèõ ñå äàëå÷, äàëå÷ ïî-äîáðå îòêîëêîòî áÿõ óñïÿâàë äîñåãà - êàçà Íîáè.
- Âÿðíî - îòãîâîðè ñåðæàíò Êîëúí. Ïîâúðâÿõà ìúë÷àëèâî è òîé äîáàâè: - Êîåòî, ðàçáèðà ñå, íå å òðóäíî.
- Îùå ïàçÿ êúðïè÷êàòà îò íåÿ.
- Ìíîãî ìèëî, Íîáè.
- Èñòèíñêà êëà÷èàíñêà êîïðèíà, è òóé òî.
- Äà, íàèñòèíà, èçãëåæäà ìíîãî õóáàâà.
- Íèêîãà íÿìà äà ÿ ïåðà, ñåðæàíò.
- Åõ, òè, ñàíòèìåíòàëåí ìîé ïðèÿòåëþ, Íîáè - âúçäúõíà Êîëúí.
Òîé íàáëþäàâàøå êàê åôðåéòîð Íîáñ ñåêíå íîñà ñè.
- Çíà÷è... ùå ïðåñòàíåø äà ÿ èçïîëçâàø, òàêà ëè? - ïîïèòà ñúñ ñúìíåíèå.
- Âñå îùå ìîæå äà ñå ñãúâà, ãëåäàé, ñåðæàíò.
- Äà. Ãëóïàâî îò ìîÿ ñòðàíà äà ïèòàì, à? Íàä ãëàâèòå èì âåòðîïîêàçàòåëèòå çàïî÷íàõà äà ñå âúðòÿò ñúñ ñêúðöàíå.
- Íàó÷è ìå íà ìíîãî íåùà çà æåíèòå òîâà ìè ïðåæèâÿâàíå - êàçà Íîáè.
Êîëúí, æåíåíèÿò ìúæ, ñè çàìúë÷à.
- Ñðåùíàõ Âåðèòè Ñòåíîáîéêàòà òîÿ ñëåäîáåä - ïðîäúëæè Íîáè. - È ÿ ïîïèòàõ äàëè èñêà äà èçëåçå ñ ìåíå äîâå÷åðà è ÷å âúîáùå äàæå íå ìè ïóêà, ÷å å êðèâîãëåäà, è áÿõ ñè ñëîæèë îò ñêúïèÿ åêçîòè÷åí ïàðôþì, äåòî íàïúëíî ïðèêðèâà èñòèíñêàòà ìèðèçìà, è òÿ êàçà ÿ ñå ðàçêàðàé è ìå çàìåðè ñ åäíà çìèîðêà.
- Íå å íà äîáðå, çíà÷è - îòáåëÿçà Êîëúí.
- O, íàïðîòèâ, ñåðæàíò. Äîñåãà òÿ âèêàøå ñàìî „êúø", êàòî ìå âèäåøå. À ñåãà õâúðëè è çìèîðêàòà, è àç ñè ÿ ïðèáðàõ, çíàåø ëè êîëêî äîáðî ìåñî èìà ïî òèÿ ãàäèíêè, çàòîâà àç ãî òúëêóâàì êàòî ïîëîæèòåëíà ñòúïêà.
- Âúçìîæíî å. Âúçìîæíî å. Ñàìî ãëåäàé äà ïîäàðèø ïî-áúðçî ïàðôþìà íà íÿêîãî. Äîðè è ñëó÷àéíèòå ìèíóâà÷è çàïî÷âàò äà ñå îïëàêâàò.
Êðàêàòà èì, ïðèâëå÷åíè êàòî ï÷åëè îò öâåòíà ãðàäèíà, ãè îòâåäîõà äîñàìè ìîðñêèÿ áðÿã, êúäåòî ñòðàæíèöèòå ñå ñïðÿõà ïðåä êðú÷ìàòà è ñå çàãëåäàõà â Êëà÷èàíñêàòà ãëàâà, çàáó÷åíà íà àëåáàðäà.
- Òÿ å ïðîñòî äúðâåíà - ïîäõâúðëè Êîëúí. Íîáè ñè çàìúë÷à.
- È îñâåí òîâà å ÷àñò îò êóëòóðíîòî íè íàñëåäñòâî, òúé äà ñå êàæå - ïðîäúëæè ñåðæàíòúò, íî íÿêàê êîëåáëèâî è êàòî ÷å íå ñè âÿðâàøå.
Íîáè îòíîâî ñè èçñåêíà íîñà - óïðàæíåíèå, êîåòî îòíå èçâåñòíî âðåìå çàðàäè ìíîãîòî òðåëè è êîëîðàòóðè â çâóêà.
Ñåðæàíòúò ñå ïðåäàäå. Íàëàãàøå ìó ñå äà ïðèçíàå, ÷å íÿêîè íåùà ïðîñòî íå èçãëåæäàõà âå÷å ñúùèòå.
- Àç ïîíà÷àëî íèêîãà íå ñúì ÿ õàðåñâàë òàÿ êðú÷ìà. Íåêà äà îòèäåì â „Ãðîçäà", à?
Íîáè êèìíà.
- Êàêòî è äà å, áèðàòà òóêà ñè å ÷èñòà ïèêíÿ - îòñúäè Êîëúí.
Ëåéäè Ñèáèë äúðæåøå êúðïè÷êàòà ïðåä ëèöåòî íà ñúïðóãà ñè:
- Ïëþé! - íàðåäè òÿ.
Ñëåä òîâà âíèìàòåëíî èçáúðñà ñàæäèòå îò áóçàòà ìó.
- Áðàâî! Ñåãà èçãëåæäàø ñúâñåì êàòî...
- ...äóê - óíèëî äîâúðøè Âàéìñ. - Ìèñëåõ ñè, ÷å âå÷å ñúì ïðåìèíàë ïðåç òîâà...
- Êîíâèâèóìúò âñúùíîñò íå ñå ñå ñúñòîÿ çàðàäè îíàçè ñóìàòîõà. - Ëåéäè Ñèáèë ïî÷èñòè íÿêàêâî íåâèäèìî êîñúì÷å îò ìàíøåòà ìó. - Êðàéíî âðåìå å.
- Ìèñëåõ ñè, ÷å êàòî ñúì âå÷å äóê, ùå ñè ïîçâîëÿ äà íå íîñÿ òåçè ïðîêëåòè òàêúìè.
- Äà, ìèëè, íî çà ñëó÷àÿ áè ìîãúë äà îáëå÷åø îôèöèàëíèòå äðåõè íà òèòëàòà ñè.
- Âèäÿõ ãè. Íî áåëèòå êîïðèíåíè ÷îðàïîãàùè ïðîñòî íå ìè îòèâàò.
- Å, ïðàñöèòå òè ñà ñ ìíîãî ïîäõîäÿùà ôîðìà...
- Ìèñëÿ äà ñè îñòàíà ñ óíèôîðìàòà ñè - áúðçî êàçà Âàéìñ.
Àðõèêàíöëåðúò Ðèäêúëè äîëåòÿ ïðè òÿõ.
- Åòî, ÷å è íèå ñìå ãîòîâè, ëîðä Âà...
- Íàðè÷àéòå ìå ñúð Ñàìþúë - ïîìîëè Âàéìñ. - Òîâà íÿêàê ñè ìîãà äà ãî ïðåæèâåÿ.
- Õóáàâî. Óñïÿõìå äà îòêðèåì Êîâ÷åæíèêà â åäíî îò òàâàíñêèòå ïîìåùåíèÿ, ìîæåì âå÷å äà çàïî÷âàìå. Áèõòå ëè çàåëè âå÷å ìåñòàòà ñè...
Âàéìñ çàñòàíà íà÷åëî íà øåñòâèåòî, êàòî ÷óâñòâàøå êàê âñè÷êè ïîãëåäè ñà ñå çàêîâàëè â íåãî, ÷óâàøå è òèõèòå ïîäìÿòàíèÿ. Ìîæå áè èìàøå âúçìîæíîñò äà ãî èçõâúðëÿò îò áëàãîðîäíè÷åñòâîòî. Òðÿáâàøå äà îáìèñëè è òîçè øàíñ. Âúïðåêè ÷å êàòî ñå çíàå êàêâî ñà âúðøèëè â ìèíàëîòî ëîðäîâåòå, çà öåëòà òðÿáâàøå äà èçâúðøè íåùî íàèñòèíà óæàñíî.
Âúïðåêè òîâà ñêèöàòà íà ñòàòóÿòà ñå áåøå îêàçàëà äîñòà ñïîëó÷ëèâà. È òîé ïðåäóñåùàøå êàêâî ùå ñå ñëó÷è ñ êíèãèòå ïî èñòîðèÿ. Ïðàâåíåòî íà èñòîðèÿ ñå îêàçà â êðàéíà ñìåòêà äîñòà ëåñíà ðàáîòà. Âàæíî áåøå êàêâî ùå ïèøå ïîñëå ïî ó÷åáíèöèòå. Êîåòî ñúùî íå áåøå òðóäíî äà ñå óðåäè.
- Ìíîãî äîáðå - èçðåâà Ðèäêúëè è çàãëóøè âñåîáùèÿ øóì. - Çíà÷è... Ñåãà àêî òðúãíåì êðîòêî ñëåä ëîðä... Êîì... ñúð Ñàìþúë, ùå ìîæåì äà ñå âúðíåì çà îáÿä íå ïî-êúñíî îò åäèí è ïîëîâèíà. Õîðúò ãîòîâ ëè å? Íÿêîé äà å íàñòúïèë íå÷èÿ ÷óæäà ðîáà? Ò-ð-ð-ðúãâàìå, çíà÷è!
Âàéìñ ïîòåãëè ñ áàâíà îòìåðåíà êðà÷êà. ×ó êàê çàä ãúðáà ìó øåñòâèåòî ñå ðàçäâèæè. Áåç ñúìíåíèå âúçíèêâàõà äðåáíè ïðîáëåìè, êàêòî ñòàâà âèíàãè íà ãðàæäàíñêè ìåðîïðèÿòèÿ, êîèòî âêëþ÷âàò êàêòî ñòàðè è ãëóõè, òàêà è ìëàäè è ãëóïàâè ó÷àñòíèöè. Íÿêîè îò õîðàòà âåðîÿòíî âå÷å áÿõà òðúãíàëè â íåïðàâèëíà ïîñîêà.
Êîãàòî èçëåçå íà ïëîùàä Ñàòîð, ñå ÷óõà íÿêîëêî äþäþêàíèÿ, ðàçíîîáðàçíè ïðåòåíöèîçíè ïîäâèêâàíèÿ è ãëàñîâå, çâó÷àùè êàòî „Òîà ïà êî'å. Òîà ïà çà ê'âî ñå ìèñëè?" è äðóãè ïîäîáíè ïðèâåòñòâèÿ, òðàäèöèîííè çà òúëïèòå íàâñÿêúäå ïî ñâåòà. Èìàøå îáà÷å è ðàäîñòíè âúçãëàñè.
Òîé ñå îïèòà äà ãëåäà ïðàâî ïðåä ñåáå ñè.
Êîïðèíåíè ÷îðàïè. Ñ æàðòèåðè. Å, æàðòèåòèòå ïîíå îòïàäíàõà. Èìàøå ìíîãî íåùà, êîèòî áåøå ãîòîâ äà íàïðàâè çà Ñèáèë, íî àêî æàðòèåðèòå ôèãóðèðàõà íÿêúäå èç áðà÷íàòà èì âðúçêà, òî òå íå áÿõà íà íåãî. È âñè÷êè ìó îáÿñíÿâàõà êàê òðÿáâàëî äà îáëè÷à ïóðïóðíî íàìåòàëî, îáòî÷åíî ñ áÿë õåðìåëèí. Çàáðàâè, çàáðàâè! Íÿìà äà ñòàíå!
Òîé ïðåêàðà íÿêîëêî ÷àñà íà îò÷àÿíèå â ñåìåéíàòà áèáëèîòåêà, â ðåçóëòàò íà êîåòî îòêðè, ÷å âñè÷êèòå ñêúïîöåííè êàìúíè ïî êîðîíåòà ìó è êîïðèíåíèòå ÷îðàïè ñà äî ãîëÿìà ñòåïåí áëàòåí ãàç ïîä íàëÿãàíå. Òðàäèöèÿ ëè? Òîé ùå èì äàäå íà òÿõ åäíà òðàäèöèÿ. Òîâà, êîåòî èñòèíñêèòå äóêîâå ñà íîñèëè, êàêòî ñè ãè ïðåñäòàâÿøå, å áèëî çäðàâà ðèçíèöà, èçöàïàíà ñ êðúâ. Ïî âúçìîæíîñò ÷óæäà...
Îò òúëïàòà ñå ðàçíåñå ïèñúê. Ïîãëåäúò ìó ñå ïðèêîâà âúðõó åäðî æåíèùå, ñåäíàëî íà çåìÿòà è ðàçìàõàëî ðúöå.
- Òîÿ ìè ñâè ÷àíòàòà! È äàæå íå ìè ïîêàçà çíà÷êàòà ñè îò Ãèëäèÿòà íà êðàäöèòå!
Øåñòâèåòî ñå ïîêîëåáà è ñïðÿ, äîêàòî òîé ñå âçèðàøå ñëåä áÿãàùàòà ôèãóðà íà êðàäåöà.
- Ñïðè íà ìåñòî, Ñèäíè Ïèêåíñ! - èçðåâà Âàéìñ è ñå âòóðíà íàïðåä.
Åñòåñòâåíî ìàëöèíà çíàÿò êàêâî âñúùíîñò ïîâåëÿâà Òðàäèöèÿòà. Â ñàìàòà ïðèðîäà íà Òðàäèöèèòå èìà íåùî ñâðúõåñòåñòâåíî èäèîòñêî. À îñâåí òîâà êîåôèöèåíòúò íà èíòåëèãåíòíîñò íà ñúùåñòâîòî, íàðå÷åíî òúëïà, å êîðåí êâàäðàòåí îò áðîÿ íà õîðàòà â íåÿ.
Âàéìñ ñå çàòè÷à è ñëåä íåãî ñå ïîíåñå öåëèÿò óíèâåðñèòåòñêè õîð. Îíåçè, êîèòî âúðâÿõà ñëåä õîðèñòèòå, âèäÿõà êàê â øåñòâèåòî çåéâà äóïêà è íåçàáàâíî îòãîâîðèõà íà ïîäòèêà äà ÿ çàïúëíÿò. Ñëåä êîåòî âñåêè ïðîñòî òè÷àøå, çàùîòî âñè÷êè îñòàíàëè òè÷àõà.
Ïåðèîäè÷íî ñå ðàçíàñÿõà õëåí÷îâå îò îíåçè, ÷èèòî áåëè äðîáîâå, êðàêà èëè ñúðöà íå ñòàâàõà âå÷å çà òàêèâà ðàáîòè, êàêòî è ðåâúò íà Àðõèêàíöëåðà, êîéòî ñå áåøå îïèòàë äà îñòàíå íà ìÿñòîòî ñè ïðåä ëèöåòî íà âñåîáùîòî ïàíè÷åñêî áÿãñòâî è â ìîìåíòà ãëàâàòà ìó ðèòìè÷íî áèâàøå ðèòàíà î óëè÷íèòå ïàâåòà.
À ÷èðàêúò-êðàäåö Ñèäíè Ïèêåíñ òè÷àøå, çàùîòî êîãàòî õâúðëè åäèí ïîãëåä ïðåç ðàìî, âèäÿ êàê öÿëîòî âèñøå îáùåñòâî íà Àíêõ-Ìîðïîðê ñå å ïîíåñëî ñëåä íåãî. Òàêèâà ãëåäêè èìàò óæàñåí åôåêò âúðõó ïîäðàñòâàùèòå.
È Ñàì Âàéìñ òè÷àøå. Èçñêóáíà ïåëåðèíàòà ñè, ìåòíà íàñòðàíà øàïêàòà ñ ïåðà è òè÷àøå, è òè÷àøå, è òè÷àøå.
Ïî-êúñíî ùåøå äà èìà, ðàçáèðà ñå, ïðîáëåìè. Õîðàòà ùÿõà äà çàäàâàò âúïðîñè. Íî òîâà áåøå ïîñëå - à òóê è ñåãà, âåëè÷åñòâåíî ïðîñòî, ïðåêðàñíî ÷èñòî, ïðîñòðÿëî ñå ìîæå áè îòòóê äî áåçêðàÿ, ïîä ëàçóðíîòî íåáå â åäèí íåîïåòíåí ñâÿò... ñúùåñòâóâàøå ñàìî ïðåñëåäâàíåòî.